Η κρίση στρώνει τον δρόμο για το Εθνικό Μέτωπο;

Standard

Γαλλία, περιφερειακές εκλογές 2015: Ένα ακόμα βήμα στην πορεία της Μαρίν Λεπέν προς την εξουσία;-2

του Φιλίπ Ασκεναζύ 

Οι αισιόδοξοι βλέπουν στην επιτυχία της γαλλικής Άκρας Δεξιάς στον πρώτο γύρω των περιφερειακών εκλογών τον απλό συνδυασμό δύο αντιστρέψιμων παραγόντων.

Ο πρώτος είναι επικοινωνιακός. Το Εθνικό Μέτωπο δοκιμάζει για τον εαυτό του μια εικόνα «κανονικού» κόμματος. Ξέρει να εκμεταλλεύεται επιδέξια την ανάγκη ορισμένων ΜΜΕ να δημιουργούν αίσθηση ή τις αμφίσημες δηλώσεις ορισμένων στελεχών μεγάλων κομμάτων, οι οποίες συγγενεύουν με δικά του θέματα.

«Φτάνει με τον ρατσισμό κατά των Γάλλων». Αφίσα της νεολαίας του Ε.Μ.

«Φτάνει με τον ρατσισμό κατά των Γάλλων». Αφίσα
της νεολαίας του Ε.Μ.

Αλλά η κατάργηση μερικών λέξεων στην αντισημιτική φρασεολογία της γαλλικής Άκρας Δεξιάς ενάντια στον κόσμο της οικονομίας για να της δώσουν την εμφάνιση αντικαπιταλιστικού λόγου δείχνει ότι πρόκειται για μια ενέργεια πολύ περισσότερο επίφοβη απ’ ό,τι μια απλή επικοινωνιακή φούσκα.

Δεύτερος παράγοντας που προβάλλεται, η κρίση. Ένα αρκετά απλό πολιτικό σχέδιο διαγράφεται γύρω από το μεταναστευτικό ζήτημα. Στα ευρωπαϊκά κράτη που έχουν θιγεί περισσότερο από την κρίση, η ιδέα της «εθνικής προτίμησης» είναι άτοπη. Με πάνω από τους μισούς ενεργούς νέους στην ανεργία, η ανάκτηση μερικών ποσοστιαίων μονάδων σε θέσεις εργασίας που «καταλαμβάνουν» μετανάστες δεν θα κάνει τη διαφορά.

Παρομοίως, μερικά ευρώ που θα εξοικονομηθούν από την κατάργηση των επιδομάτων στους μετανάστες δεν είναι σημαντικά για τα οικονομικά του κράτους πρόνοιας. Δεν είναι καν ανάγκη να εξηγήσει κανείς στους εκλογείς ότι οι μετανάστες αποφέρουν, σαφώς, στο κράτος και στην κοινωνική προστασία. Στην Ισπανία όπως και στην Ελλάδα, το εκλογικό σώμα στρέφεται λοιπόν μάλλον προς εναλλακτικές στον χώρο της ριζοσπαστικής Αριστεράς, που διαφοροποιήθηκαν από τα παλιά κομμουνιστικά κόμματα.

Αντίθετα, στις χώρες όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιταλία, όπου η κρίση ήταν λιγότερο βαθιά, η οικονομική λιτότητα λιγότερο σκληρή, και όπου η ανεργία συγκρατήθηκε, ο αντιμεταναστευτικός λόγος μπορεί να ευδοκιμήσει. Οι ιστορικές ιδιαιτερότητες προκαλούν απλώς μερικές αποχρώσεις. Έτσι η Ιταλία έχει μια Λίγκα του Βορρά που συγγενεύει με το γαλλικό Εθνικό Μέτωπο και ένα Κίνημα των Πέντε Αστέρων που συγγενεύει μάλλον με τους λαϊκιστές του βρετανικού Κόμματος Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKIP).

Σε ένα τέτοιο σχέδιο, τα μεγάλα κόμματα του Νότου θα επιστρέψουν στην εξουσία μόλις η Ευρώπη, υπό την ηγεσία του γερμανικού Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, πνίξει κάθε απόπειρα αριστερής ριζοσπαστικής πολιτικής. Όσο για τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, θα αρκούσε να περιμένει κανείς μια οικονομική ανάκαμψη ώστε η λαϊκιστική Δεξιά να αποδυναμωθεί.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις στη Μεγάλη Βρετανία φαίνονται να δικαιώνουν τους αισιόδοξους. Η χώρα πραγματοποίησε το 2014 την καλύτερη οικονομική επίδοση ανάμεσα στις μεγάλες βιομηχανικές χώρες· το ποσοστό ανεργίας είναι κάτω από 6%, ενώ η εμπιστοσύνη των νοικοκυριών βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων δέκα περίπου χρόνων. Το UKIP είχε φτάσει στο 27,5% στις ευρωεκλογές του Μαΐου του 2014, και είχε κερδίσει κάποιες αναπληρωματικές εκλογές το φθινόπωρο. Αλλά τώρα, στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, προβλέπεται να πάρει τουλάχιστον 15% στις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου. Δεδομένου ότι οι οικονομικές προβλέψεις για τη Γαλλία δίνουν ανάκαμψη κατά 1,5% το 2015 και 2,5% το 2016, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για το 2017!

Ο συλλογισμός αυτός είναι, πάντως, πολύ αδύναμος. Το 2010, με την κρίση σε πλήρη εξέλιξη, το UKIP είχε πάρει μόλις 3% στις γενικές εκλογές. Βεβαιώνεται λοιπόν ότι τον Μάιο θα τετραπλασιάσει τουλάχιστον το ποσοστό του. Τους εκπροσώπους των εργοδοτών στη Βρετανία, οι οποίοι αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους καταγγέλλοντας το πρόγραμμα του UKIP, δεν τους ακούει κανείς. Όπως και στη Γαλλία, τα μεγάλα αγγλικά κόμματα μένουν προσκολλημένα σήμερα στις συζητήσεις για το μεταναστευτικό στις οποίες το UKIP δίνει τον τόνο, στιγματίζοντας τους μουσουλμάνους και προτείνοντας ακόμα και την κατάργηση των νόμων κατά των διακρίσεων.

Η λύση βρίσκεται ίσως στα βόρεια του Ηνωμένου Βασιλείου. Αποδεικνύοντας ότι η μετανάστευση είναι παράγοντας πλούτου και οι διακρίσεις εμπόδιό του, κάνοντας έτσι φανερό το πολιτικό του θάρρος σε αντίθεση με τη φοβισμένη αγγλική πολιτική τάξη, το Εθνικό Κόμμα της Σκωτίας μάχεται για μια Σκωτία ακόμα πιο ανοιχτή. Και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα μπορούσε να κερδίσει όλες σχεδόν τις περιφέρειες της Σκωτίας… 

Ο Philippe Askenazy είναι οικονομολόγος. Διδάσκει στη Σχολή Οικονομικών του Παρισιού (PSE) και είναι διευθυντής ερευνών στο CNRS. Το κείμενο δημοσιεύθηκε στη «Le Monde», στις 24.3.2015.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s