Η «εκδίκηση» της πολιτικής

Standard

του Μενέλαου Γκίβαλου

Εάν επιχειρήσουμε να προσδιορίσουμε και να νοημοδοτήσουμε το θεμελιώδες χαρακτηριστικό της ιστορικής αλλαγής, που συντελέσθηκε στη χώρα  μας στις 25 Ιανουαρίου  2015, θα καταλήξουμε στη διαπίστωση ότι η πολιτική πήρε εκδίκηση: ο ελληνικός λαός απέκτησε γνήσια πολιτική εκπροσώπηση, η λαϊκή κυριαρχία και η νέα κυβερνητική εξουσία συνιστούν πλέον ένα νέο πολιτικό υποκείμενο, ικανό να διεκδικήσει και να υπερασπισθεί τα συμφέροντα της χώρας και του λαού μας.

Έργο του Κουρτ Σβίτερς, 1920

Έργο του Κουρτ Σβίτερς, 1920

Άμεση συνέπεια της επανόδου της πολιτικής: Τίθεται από την ελληνική κυβέρνηση ως πρωταρχικός όρος η πολιτική διαπραγμάτευση –ακόμη και η αντιπαράθεση– και έπεται η όποια οικονομιστική-λογιστική διαχείριση. Αυτή ακριβώς η –δομικού χαρακτήρα– μετατόπιση της συζήτησης ακυρώνει την κυριαρχία του μνημονιακού-οικονονομιστικού λογιστικού λόγου, που εμφανίζεται με τον μανδύα της ουδέτερης-τεχνοκρατικής γλώσσας, αφού στην πράξη κάθε οικονομική επιλογή δεν αποτελεί παρά έκφραση και απόρροια κρίσιμων πολιτικών επιλογών.

Γι’ αυτό εξαρχής επέμενε ο Β. Σόιμπλε να ξεκινήσει η συζήτηση με βάση λογιστικές-«αριθμοποιημένες» προτάσεις της ελληνικής κυβέρνησης, ώστε να τις απορρίψει προκαταβολικά –με βάση την προκρούστεια μνημονιακή κλίμακα–, απαξιώνοντας ταυτόχρονα και το πολιτικό τους θεμέλιο.

Η επάνοδος της πολιτικής είχε άλλη μία κρίσιμη ιστορική συνέπεια: Τη διακοπή της μνημονιακής δομής, που οδηγούσε νομοτελειακά σ’ ένα νέο Μνημόνιο, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των εκλογών. Το «μνημονιακό ημερολόγιο» των Β. Σόιμπλε, Α. Σαμαρά και Ευ. Βενιζέλου προέβλεπε για τους πρώτους μήνες του 2015 νέες περικοπές συντάξεων και μισθών, νέες ομαδικές απολύσεις, την πλήρη διάλυση εργασιακών δικαιωμάτων και ασφαλιστικών ταμείων και παράλληλα, μέχρι το καλοκαίρι, την υπογραφή νέου Μνημονίου και μια νέα χρηματοδότηση πολλών δισ. που θα προσετίθετο στο ήδη θηριώδους μεγέθους χρέος το οποίο θα «όδευε αισίως» προς το 200%… Το e-mail Χαρδούβελη αποτυπώνει αυθεντικά αυτή τη στρατηγική.

Αυτή την καλά σφυρηλατημένη μνημονιακή αλυσίδα έσπασαν ο πρωθυπουργός και η νέα κυβέρνηση — χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το δίδυμο Αντ. Σαμαρά – Ευ. Βενιζέλου, αλλά και ο «σκληρός πυρήνας» της γερμανικής ηγεμονικής ελίτ εγκατέλειψαν τις θέσεις τους. Σε κάθε συνάντηση, σε κάθε πεδίο διαπραγμάτευσης οι συμβολικές εκφορές των «μεταρρυθμίσεων», της «αξιολόγησης», των «κανόνων» και «δεσμεύσεων», των «ισοσκελισμένων προϋπολογισμών» θα διαμορφώνουν όχι απλώς το οικονομικό, αλλά το πολιτικό πεδίο αντιπαράθεσης της ελληνικής κυβέρνησης με τη στρατηγική της νεοφιλελεύθερης πολιτικής και της λιτότητας, που συνιστούν το πεδίο και τον μηχανισμό αναπαραγωγής της γερμανικής ηγεμονίας.

Η αντιπαράθεση και ρήξη όμως με τη μνημονιακή στρατηγική δεν περιορίστηκε στο εσωτερικό μέτωπο. Από την πρώτη στιγμή, οι αναλύσεις τα επιχειρήματα, ο πολιτικός λόγος της κυβέρνησης ανέλυσε και προσδιόρισε τα δομικά χαρακτηριστικά της κρίσης, το αδιέξοδο της πολιτικής των δημοσιονομικών περιορισμών και της καταστροφής των κοινωνικών και εργασιακών θεσμών. Ο πολιτικός λόγος, συνεπώς, της ελληνικής κυβέρνησης απευθύνεται και στις ευρωπαϊκές κοινωνίες που δοκιμάζονται σκληρά από την κρίση και αναγνωρίζουν τις επισημάνσεις της ελληνικής κυβέρνησης το δικό τους δίκιο, τη δικιά τους αλήθεια…

Αυτό είναι ένα κρίσιμης σημασίας πολιτικό και κοινωνικό κεφάλαιο, που συγκεντρώνουν σήμερα ο Αλ. Τσίπρας και η κυβέρνηση. Ένα κεφάλαιο που δεν βοηθά μόνο την κυβέρνηση στις σκληρές διαπραγματεύσεις, αλλά ανοίγει νέες ελπιδοφόρες προοπτικές για τους ευρωπαϊκούς λαούς που διαπιστώνουν ότι το κρύσταλλο της γερμανικής κυριαρχίας ράγισε…

***

Ποιο ήταν το χαρακτηριστικό στοιχείο των μνημονιακών κυβερνήσεων; Το ότι παρέδωσαν την πολιτική εξουσία και τμήματα της εθνικής κυριαρχίας, ότι λειτούργησαν ως εντολοδόχοι, ως ένα είδος «πολιτικού ραγιά», απέναντι στη γερμανική πολιτικο-οικονομική ελίτ και τη χρηματοπιστωτική δομή. Προσδιόρισαν ως αντίπαλο τον «εχθρό-λαό» και διέρρηξαν τις σχέσεις τους με την κοινωνία, διαλύοντας ακόμη και τα παραδοσιακά κοινωνικά τους ερείσματα, όπως τη μεσαία τάξη. Αντίθετα, εξάρτησαν τη νομιμοποίησή τους όχι από τον λαό, αλλά από τους εντολείς τους και τις δομές της διαπλοκής που συνεχίζεται και σήμερα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, η νέα κυβερνητική εξουσία, γεφυρώνουν σήμερα αυτό το ιστορικό χάσμα μεταξύ κοινωνίας και πολιτικής, επιδιώκοντας να αποκτήσουν μια αυθεντική, πρωτογενή οργανική ενότητα και σχέση με τους πολίτες, με τον λαό. Αυτή τη γνήσια, ιστορικά καθοριστική σχέση εκπροσώπησης επιχειρεί να διαρρήξει το «μαύρο μέτωπο» της διαπλοκής, σε αγαστή συνεργασία με τον πυρήνα της ολιγαρχίας των πολιτικο-οικονομικών συμφερόντων των δανειστών. Πολιτικές-κομματικές «εμπροσθοφυλακές» των συμφερόντων αυτών, τα κόμματα του Μνημονίου αποτελούν τη μια κορυφή του αμαρτωλού τριγώνου που συμπληρώνεται από την τραπεζική ολιγαρχία, τους εργολάβους και τους ιδιοκτήτες των μνημονιακών ΜΜΕ.

Η γερμανική ηγεμονία, όλα αυτά τα χρόνια, δημιούργησε και εγκατέστησε στη χώρα μας ένα ολόκληρο πλέγμα εξουσίας και διαχείρισης οικονομικών πόρων και ταυτόχρονα διαμόρφωσε μια δομή εξουσίας και ελέγχου στον κρατικό μηχανισμό, στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, στις επιχειρήσεις δημοσίου ενδιαφέροντος. Όπως υπέμνησε σαφώς η Α. Μέρκελ στον Έλληνα πρωθυπουργό υπάρχουν οι «άνθρωποί της» στην Ελλάδα, οι κκ. Ράινχενμπαχ και Φούχτελ, οι οποίοι δρουν ως «ατζέντηδες», που κλείνουν δουλειές, που λειτουργούν ως «ντίλερ» των γερμανικών συμφερόντων… Αεροδρόμια, διαχείριση απορριμμάτων και βιομάζας της Τ.Α., δημόσιες επιχειρήσεις, ακόμα και ο τομέας της εκπαίδευσης αποτελούν χώρους ζωτικής σημασίας για τα γερμανικά συμφέροντα.

Οι εγχώριοι φορείς της διαπλοκής δεν αποτελούν απλώς μηχανισμούς αναπαραγωγής και προπαγάνδισης των ξένων συμφερόντων. Συγκροτούν μια συνεκτική δομή οικονομικοπολιτικών συμφερόντων που δρα ως άλλη πέμπτη φάλαγγα, υπονομεύοντας κάθε προσπάθεια και επιτυχία της ελληνικής κυβέρνησης. Οι ριζικές αλλαγές στο τραπεζικό σύστημα, η εφαρμογή των νόμων και η επαναπροκήρυξη των αδειών του τηλεοπτικού χάρτη, η πλήρης διαφάνεια στους διαγωνισμούς, στις προμήθειες, στις συναλλαγές συνιστούν αναγκαίες, δομικού χαρακτήρα ρήξεις, ώστε να μεταφερθεί επιτέλους η εξουσία από τους μηχανισμούς της διαπλοκής στην πολιτική εξουσία, στην κυβέρνηση και στην ελληνική κοινωνία.

Ιδιαίτερα στο επίπεδο αυτό, οι άμεσες πολιτικές παρεμβάσεις και πρωτοβουλίες της κυβέρνησης θα διαμορφώσουν ένα νέο πολιτικό χώρο ζωτικής σημασίας και θα συσπειρώσουν την κοινωνία, αποδεικνύοντας ότι η πολιτική και η πολιτική δημοκρατία αποτελούν τα ισχυρότερα εφόδια για τις κρίσιμες αναμετρήσεις που έρχονται.

Ο Μενέλαος Γκίβαλος είναι αναπληρωτής καθηγητής πολιτικής επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s