Αχλάδια

Standard

ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

του Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου

2-CONOS-SEZAN

Πωλ Σεζάν, «Νεκρή φύση»

Τι εννοώ όταν λέω πως έχω διαβάσει έναν συγγραφέα, πως είμαι με το μέρος του; Σημαίνει πως έχω διαβάσει (ξαναδιαβάσει) ένα, δύο, δέκα βιβλία του; Τι σημαίνει όταν λέω πως έχω διαβάσει Ντανίλο Κις; Όταν σκέφτομαι τον Κις, σκέφτομαι τ’ Αχλάδια, ένα μικρό διήγημα μισής σελίδας, από τα Πρώιμα βάσανα (1970): 9 προτάσεις, 142 λέξεις στα ελληνικά. Αχλάδια: Ο χωρικός τινάζει το δέντρο και τ’ αχλάδια πέφτουνε στο χώμα. Όσα είναι ώριμα, σκάνε. Οι χωριάτισσες μαζεύουν τα λιγότερο χαλασμένα. Ένα αγόρι δαγκώνει τ’ αχλάδια. Η αφεντικίνα του αγοριού λέει: «Τα μυρίζει σαν σκυλί». Να μια γρήγορη σύνοψη 142 λέξεων σε 35. Πριν δύο εβδομάδες πήγαμε στο χωριό. Ο Επιτάφιος πέρασε μέσα απ’ το χωράφι του παππού μου. Το χωράφι είναι ξερό πια. Το ’80 όμως, ο παππούς μάς έστελνε τ’ αχλάδια του σ’ ένα κασόνι κι εγώ ποτέ δεν τα έτρωγα. Ο Επιτάφιος πέρασε λοιπόν δίπλα απ’ τη στέρνα, κι αυτή ξερή, χωρίς βατράχια, και κατευθύνθηκε προς το νότιο σύνορο του χωραφιού. Ήταν όλοι κι όλοι δέκα ντόπιοι, ένα κοντόσωμο πιστό φίδι που σερνόταν πάνω στη ρημαγμένη γη του παππού, πίσω απ’ το κιβούρι. Δεν θυμάμαι να περνούσαν παλαιότερα από κει. Μάλλον όχι: τότε τους εμπόδιζαν τα δέντρα, τα δέντρα ήταν αρκετά και τις νύχτες ήταν τρομαχτικά, ειδικά όταν δεν είχε φεγγάρι, και τα βατράχια κοάζανε απ’ τη μεριά της στέρνας απόκοσμα.

Η αλήθεια είναι πως δεν έχουμε πάει πολλές φορές στο χωριό. Και δεν ξέρω γιατί πήγαμε φέτος. Το χωριό είναι ξερό, ανύπαρκτο, κι όπως ήταν ξαπλωμένος ο νεκρός, λεπτός σαν χαρτονάκι, ξερός και κιτρινισμένος και καθόλου μυρωδάτος, φοβήθηκα πως δεν θα τα κατάφερνε ν’ αναστηθεί. Δεν ξέρω αν τα έζησα αυτά. «Εγώ είμαι ένας συγγραφέας μπάσταρδος», έγραφε ο Ντανίλο Κις. Κι εγώ μόλις έγραψα ένα μπάσταρδο κείμενο.   Συνέχεια ανάγνωσης

Υπόθεση Νίσμαν: Σκάνδαλα, ψέματα και εξουσία στην Αργεντινή της Φερνάντες Κίρχνερ

Standard

της Ευγενίας Παλιεράκη

Μια ανεξιχνίαστη τρομοκρατική επίθεση με 85 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες, ο μυστηριώδης θάνατος ενός εισαγγελέα, πράκτορες και ΜΜΕ με πολιτική ατζέντα, σενάρια για μυστική συνεργασία με το Ιράν είναι τα συστατικά του σκανδάλου που κλονίζει την Αργεντινή και θυμίζει περισσότερο μυθιστόρημα του Τζον Λε Καρρέ παρά πολιτική επικαιρότητα. 

Αυτοκτονία ή δολοφονία;

Μπουένος Άιρες, τέλη του 2014. Φωτογραφία του Madhusudanan Parthasarathy, από το flickr

Μπουένος Άιρες, τέλη του 2014. Φωτογραφία του Madhusudanan Parthasarathy, από το flickr

Η μπερδεμένη αυτή ιστορία αρχίζει να ξεδιπλώνεται στις 18 Ιανουαρίου 2015, όταν ο εισαγγελέας Αλμπέρτο Νίσμαν βρίσκεται νεκρός στο λουτρό του διαμερίσματός του με μια σφαίρα στο κεφάλι και το περίστροφο δίπλα του. Διορισμένος από τον τέως πρόεδρο της Δημοκρατίας (και σύζυγο της Φερνάντες) Νέστορ Κίρχνερ, ο Νίσμαν διερευνούσε από το 2004 την τρομοκρατική επίθεση του 1994 εναντίον της εβραϊκής κοινότητας του Μπουένος Άιρες, Άμια. Γερουσιαστές της αντιπολίτευσης είχαν καλέσει τον Νίσμαν να καταθέσει σε συνεδρίαση του Κογκρέσου, κεκλεισμένων των θυρών, στις 19 Ιανουαρίου. Εκεί, ο δικαστικός –αν ζούσε– θα παρουσίαζε διεξοδικά τα πορίσματα της έρευνάς του, που είχε ήδη εκθέσει συνοπτικά στα ΜΜΕ λίγες μέρες νωρίτερα, προκαλώντας πολιτική θύελλα. Σύμφωνα με στοιχεία που είχε στη διάθεσή του, οι δράστες της επίθεσης εναντίον της Άμια –κατά τον Νίσμαν, πράκτορες του Ιράν και της Χεζμπολάχ– είχαν αποφύγει την έκδοση διεθνούς εντάλματος σύλληψης τα τελευταία χρόνια, χάρη στην συγκάλυψη της υπόθεσης από την πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κριστίνα Φερνάντες που εκλέχτηκε το 2007 και τον υπουργό Εξωτερικών Έκτορ Τίμερμαν. Σύμφωνα με τον Νίσμαν, το Ιράν είχε προσφέρει στην Αργεντινή, ως αντάλλαγμα, δωρεάν πετρέλαιο. Συνέχεια ανάγνωσης

To άσυλο και η ασυλία

Standard

του Πολυμέρη Βόγλη

Η επέμβαση των αστυνομικών δυνάμεων στην Πρυτανεία του Πανεπιστημίου Αθηνών στις 17 Απριλίου που τελούσε υπό κατάληψη συνιστά μια πολιτική ήττα, όπως εύστοχα έγραψε ο Μάνος Αυγερίδης στα «Ενθέματα» της προηγούμενης Κυριακής — και όχι μόνο για την κυβέρνηση της Αριστεράς. Μια σειρά οργανώσεις και συλλογικότητες της Αριστεράς έσπευσαν να καταδικάσουν την απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει στην παραβίαση του πανεπιστημιακού ασύλου, θεωρώντας την ως υποχώρηση στις πιέσεις που ασκούσαν τα

Ρενέ Μαγκρίτ, «Πολικό φως», 1926

Ρενέ Μαγκρίτ, «Πολικό φως», 1926

μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα οποία κατασκεύαζαν μια εικόνα γενικευμένης ανομίας, στο πλαίσιο της οποίας η χώρα (όπως και το πανεπιστήμιο) έχει μετατραπεί σε «ξέφραγο αμπέλι». Ωστόσο, εάν θέλει κανείς να συζητήσει ειλικρινά το πώς φτάσαμε στην παραβίαση του πανεπιστημιακού ασύλου, και να αποδώσει ευθύνες, θα πρέπει στραφεί και προς μιαν άλλη κατεύθυνση: προς εκείνες τις ομάδες του αντιεξουσιαστικού χώρου που συστηματικά επί χρόνια, με τις πρακτικές τους, υπονομεύουν την έννοια του πανεπιστημιακού ασύλου. Μάλιστα, στην πρόσφατη περίπτωση η υπονόμευση ήταν μεγαλύτερη από κάθε άλλη φορά, καθώς η κλιμάκωση των ενεργειών ήταν αντιστρόφως ανάλογη και με την απήχηση και με τη νομιμοποίησή τους.

Συνέχεια ανάγνωσης

Σοκ και φιλανθρωπία: Το παράδειγμα της Benetton

Standard

24 Απριλίου: Δύο χρόνια από το πολύνεκρο δυστύχημα στο Μπαγκλαντές

της Πηνελόπης Πετσίνη 

Έως τα τέλη της δεκαετίας του ’80, οι διαφημίσεις της Benetton έμοιαζαν με όλων των άλλων εταιριών ενδυμάτων: φωτογραφίες μόδας που παρουσίαζαν την κολεξιόν της εποχής, όμορφα και χαρούμενα πρόσωπα, φωτεινά χρώματα, ρούχα και αξεσουάρ της Benetton φορεμένα από μοντέλα που ποζάρουν μέσα σε στούντιο ή απλώς μπροστά από ουδέτερο φόντο. Oι διαφημίσεις αντικατόπτριζαν την ευρύτερη κουλτούρα της δεκαετίας του ’80, με τις εικόνες να καθορίζονται από μια καθαρή, προσεγμένη, «γυαλιστερή» αισθητική: ελκυστικοί νέοι, υγιείς και λεπτοί, διασκεδάζουν φορώντας τα ρούχα της εταιρίας. Στην εποχή τους, αυτές οι εικόνες είχαν υψηλή κοινωνικο-αισθητική αξία που μεταφράστηκε αποτελεσματικά σε οικονομικό κέρδος για τη Benetton. Αποτελούσαν αναφορές σε κάτι οικείο, ήταν εικόνες ενός σολιψιστικού καταναλωτισμού, ακίνδυνες μέσα στα όρια της ασφάλειας και των ανέσεων του δυτικού πολιτισμού.

6-PETSINI-BΌμως, προς τα τέλη της δεκαετίας του ’80, η σιγουριά και η ασφάλεια αναστατώθηκαν από γεγονότα όπως η παγκόσμια κρίση της χρηματιστηριακής αγοράς τον Οκτώβριο του 1987 και από τεράστιες αλλαγές στην παγκόσμια πολιτική σκηνή με την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ. Κατά συνέπεια, άλλαξε και ο οπτικός πολιτισμός, καθώς, μαζί με αυτές τις κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές αλλαγές, σημειώθηκε και μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσαν οι εικόνες. Η αισθητική της μονότονης οικονομικής και πολιτικής βεβαιότητας, η καθαρή, νεανική, ελκυστική, υγιής, μεσοαστική αισθητική, ήταν πλέον ανεπαρκής. Kαι τότε ήρθε ο Ολιβιέρο Τοσκάνι και η Benetton άρχισε τις «εκστρατείες επικοινωνίας». Συνέχεια ανάγνωσης

Διακινητές μεταναστών: «τέρατα» ή «σωτήρες»;

Standard

της Ανν Γκάλαχερ

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου 

Η παράνομη διακίνηση μεταναστών αποτελεί μια σκληρή και εκμεταλλευτική πρακτική, εντούτοις συχνά είναι ο μόνος τρόπος να ξεφύγει κανείς από τη φτώχεια ή τον πόλεμο. Η αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος προϋποθέτει μια θεμελιακή επανεξέταση των καθεστώτων μετανάστευσης, περιλαμβανομένης και της πολιτικής για τους πρόσφυγες.

Για τα εκατομμύρια των ανθρώπων που επιθυμούν ή πρέπει να μεταναστεύσουν, οι επιλογές γίνονται σταδιακά όλο και πιο δύσκολες, επικίνδυνες και ακριβές. Η νόμιμη πρόσβαση στους προορισμούς που προτιμάν αποτελεί πια επιλογή μόνο για τους λίγους προνομιούχους. Οι υπόλοιποι ωθούνται στις ανοιχτές αγκαλιές αυτών που μπορούν να τους βοηθήσουν παρακάμπτοντας τα αυξανόμενα μέτρα ελέγχου και αποτροπής. Η παράνομη διακίνηση μεταναστών (η διασυνοριακή μεταφορά ανθρώπων με αντάλλαγμα το κέρδος) είναι, σύμφωνα με τις σχετικές εκθέσεις, μια από τις γρηγορότερα αναπτυσσόμενες και πιο επικερδείς μορφές οργανωμένου εγκλήματος. Είναι επίσης πολύ ευέλικτη, καθώς ανταποκρίνεται πολύ γρήγορα στις αλλαγές της ζήτησης, των κατασταλτικών και νομοθετικών πιέσεων. Για παράδειγμα, χάρη στην ιδιωτική πρωτοβουλία, και όχι στη δράση των ανθρωπιστικών οργανώσεων, έγινε δυνατή η έξοδος εκατομμυρίων Σύριων από τη χώρα τους τα τελευταία χρόνια. Συνέχεια ανάγνωσης

Οικονομικά «θαύματα» και θύματα της χούντας

Standard

Συνέντευξη του Διονύση Ελευθεράτου 

με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του βιβλίου του «Λαμόγια στο χακί» 

Το βιβλίο ξεκινάει με το πρόσφατο (Νοέμβριος του 2014 ήταν) απόφθεγμα του Στέλιου Ράμφου, «όταν έφυγε η χούντα, άφησε μηδέν δημόσιο χρέος». Βλέπουμε ότι οι μύθοι για τα «καλά» της χούντας δεν περιορίζονται στον κλασικό χώρο των «νοσταλγών» της… 

3a-eleftheratosΟύτε περιορίζονται εκεί, ούτε δείχνει περιορισμένη η ερευνητική ρηχότητα, αν όχι και η καθαρή αδιαφορία, για τον εντοπισμό της αλήθειας. Αδιαφορία που αναπαράγει «χρυσαυγίτικες» αρλούμπες του Διαδικτύου και ατάκες από ομιλίες του Μιχαλολιάκου το 2012 ή από τηλεοπτικές «διαλέξεις» του Α. Γεωργιάδη, νωρίτερα. Δεν θα σας κουράσω παραθέτοντας εδώ επίσημα στατιστικά στοιχεία για ελλείμματα, χρέη και ισοζύγια στη χουντική επταετία, ούτε θα πω τι δείχνουν οι επιβεβλημένες συγκρίσεις με το «πριν» και με το «αμέσως μετά». Επισημαίνω απλώς τι έλεγε ο Μακαρέζος, ο επί 6,5 έτη «γκουρού» της χουντικής οικονομικής πολιτικής, στον αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ιάκωβο, τον Απρίλιο του 1974: Ότι η χώρα θα χρειαζόταν πριν από τον Σεπτέμβριο του ’74 τουλάχιστον 1,8 δισ. δολάρια σε δάνεια, για να αποφύγει «την κήρυξιν χρεοστασίου». Ναι, χρεοστασίου… Το ποσό που ανέφερε ο Μακαρέζος ως μίνιμουμ δανειακή ανάγκη ήταν 4,5 φορές μεγαλύτερο από το σύνολο των τοποθετήσεων ξένων κεφαλαίων στην Ελλάδα, σε ολόκληρη την επταετία 1967-1974. Τόσο «νοικοκυρεμένη οικονομία» παρέδωσαν οι συνταγματάρχες!  Συνέχεια ανάγνωσης

Αν δεν ανοίξουν νόμιμοι δρόμοι μετακίνησης των προσφύγων, ο φαύλος κύκλος θα διαιωνίζεται

Standard

συνέντευξη της Αριάνας Βασιλάκη

(μέλος του Τομέα Προστασίας Προσφύγων της ΄Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες)

Ξεκινάω ζητώντας να μας δώσετε μια εικόνα του ρόλου της ΄Υπατης Αρμοστείας σε σχέση με την κατάσταση στα σύνορα. 

Μυτιλήνη. Τάφος άγνωστου μετανάστη, με τη φράση «Αφανός», που  στη συνέχεια κάποιος, προσθέτοντας ένα γάμα, διόρθωσε σε «ΑφΓανός». Φωτογραφία του Μπάμπη Στυλιανίδη, 2007 (δημοσιεύττηκε στο άρθρο του Αριστείδη Καλάργαλη «Στις γειτονιές του κόσμου», «Ενθέματα», 20.3.2011)

Μυτιλήνη. Τάφος άγνωστου μετανάστη, με τη φράση «Αφανός», που στη συνέχεια κάποιος, προσθέτοντας ένα γάμα, διόρθωσε σε «ΑφΓανός». Φωτογραφία του Μπάμπη Στυλιανίδη, 2007 (δημοσιεύττηκε στο άρθρο του Αριστείδη Καλάργαλη «Στις γειτονιές του κόσμου», «Ενθέματα», 20.3.2011)

Παρόλο που δεν είναι συνηθισμένο για χώρες της Ευρώπης, στην Ελλάδα, το Γραφείο της Ύπατης Αρμοστείας, εδώ και περίπου 4,5 χρόνια, έχει μια σταθερή παρουσία στα σύνορα, με μόνιμη παραμονή εκπροσώπων μας σε καίρια σημεία εισόδου. Η προσπάθειά μας είναι να συναντάμε όλες τις νέες αφίξεις προσφύγων και μεταναστών, σε όλα τα σημεία εισόδου, που εκτείνονται πλέον από την Ορεστιάδα και τη Σαμοθράκη μέχρι τη Σύμη και το Καστελόριζο.

Ο πρώτος μας στόχος είναι να εξυπηρετήσουμε τις ανάγκες, των προσφύγων. Πρώτον, σε ενημέρωση, με τη βοήθεια διερμηνέων που παρέχονται από τη Μη Κυβερνητική Οργάνωση ΜΕΤΑδραση, να καταλάβουν ποιο είναι το νομοθετικό πλαίσιο, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις τους, με βάση την ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Δεύτερον, να ανταποκριθούμε στις βασικές ανθρωπιστικές τους ανάγκες: μοιράζουμε είδη πρώτης ανάγκης, φροντίζουμε να μην έχουμε χωρισμένες οικογένειες, να διαπιστώνουμε αν υπάρχουν ασυνόδευτα ανήλικα. Στη συνέχεια, προσπαθούμε να συνδράμουμε τις αρχές να κάνουν τις διοικητικές διαδικασίες πληρέστερα, με όλες τις εγγυήσεις που εμείς θεωρούμε απαραίτητες. Συνέχεια ανάγνωσης