Ασφυξία διά της ασφάλειας

Standard

του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου

Παραδόξως, οι αριστερές κυβερνήσεις […] υπογραμμίζουν το δικαίωμα στην ασφάλεια με τόσο μεγαλύτερη ζέση, όσο πιο ανίκανες είναι να εξασφαλίσουν το δικαίωμα στην εργασία: στο ζήτημα αυτό μας παρακαλάνε να συμφωνήσουμε ότι «το κράτος δεν μπορεί να κάνει τα πάντα».

                                                                                                               Loic Wacquant, Le Monde, 7.12.1999          (μετάφραση: L’Enfant de la Haute Mer)
Διαμαντής Διαμαντόπουλος, «Στο δωμάτιο», 1937

Διαμαντής Διαμαντόπουλος, «Στο δωμάτιο», 1937

Η απειλή της οικονομικής ασφυξίας εκ μέρους των δανειστών, απειλή που κρατά στη ζωή τους εκ δεξιών αντιπάλους της κυβέρνησης, έχει ένα πολιτικό «ισοδύναμο» στο εσωτερικό: την προσπάθεια αποσταθεροποίησης της κυβέρνησης με βάση την ατζέντα της ασφάλειας — εγχείρημα που κι αυτό προσλαμβάνει διεθνείς διαστάσεις, αν κρίνει κανείς από τις εντεινόμενες (και επιεικώς άκομψες…) πιέσεις, να αποτραπεί η υπό όρους απόλυση του πολυτραυματία Ξηρού. Πολιτικές δυνάμεις και μέσα ενημέρωσης, εμφανή και αφανή τμήματα του κρατικού μηχανισμού και ξένων υπηρεσιών, καθείς με τις ιδιαίτερες ευαισθησίες του, «συναντιούνται» σε μια επιχείρηση που μπορεί να συνοψίσει κανείς ως «Ασφυξία διά της ασφάλειας».

Αν και αυθόρμητη δεν μπορείς να την πεις, η επιχείρηση δεν προϋποθέτει ενιαίο συντονιστικό κέντρο. Οι συντελεστές της ενοποιούνται εκ των πραγμάτων, με βάση τον πολιτικό στόχο, κυρίως όμως ως προς τη μέθοδο: τη μετατροπή πολιτικών και κοινωνικών υποθέσεων (με ή χωρίς ποινικές διαστάσεις — τους είναι αδιάφορο), σε ζητήματα νόμου και τάξης. Σε ζητήματα, δηλαδή, που πρέπει να αντιμετωπιστούν μόνο ή κυρίως διά της «κοινής» (ποινικής-κατασταλτικής) λογικής, αυτονοήτως λοιπόν βρίσκονται εκτός πολιτικής αντιπαράθεσης. Οτιδήποτε άλλο θεωρείται ανορθολογισμός. Συνέχεια ανάγνωσης

Η ευρωπαϊκή μεταναστευτική θανατοπολιτική

Standard

Λαμπεντούζα, 2015: ένα ευρωπαϊκό déjà vu

του Αποστόλη Φωτιάδη

Στη μία σχεδόν εβδομάδα που μεσολάβησε από το καινούργιο ναυάγιο νότια της Λαμπεντούζα μέχρι την έκτακτη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών για το θέμα της Μεσογείου, την Πέμπτη, μια τεράστια μηχανή μόχλευσης και διαμόρφωσης της πολιτικής διαδικασίας ενεργοποιήθηκε με ένα στόχο: την εκμετάλλευση μιας ανθρώπινης τραγωδίας για την επίτευξη πολιτικών στόχων που προωθούν το δόγμα της στρατιωτικοποίησης της Μεσογείου.

Μάλτα, 23 Απριλίου 2015. Στρατιώτες μεταφέρουν φέρετρα με τις σορούς μεταναστών. Καμία σωρός δεν ταυτοποιήθηκε. Στο φέρετρο διαβάζουμε «αρ. 132» --ένας αριθμός που αναφέερεται στο δείγμα του DNA που ελήφθη από τον νεκρό μετανάστη.

Μάλτα, 23 Απριλίου 2015. Στρατιώτες μεταφέρουν φέρετρα με τις σορούς μεταναστών. Καμία σωρός δεν ταυτοποιήθηκε. Στο φέρετρο διαβάζουμε «αρ. 132» –ένας αριθμός που αναφέερεται στο δείγμα του DNA που ελήφθη από τον νεκρό μετανάστη.

Το βασικό πρόβλημα με τους Ευρωπαίους αξιωματούχους είναι ότι μοιάζουν σαν άτομα που πολιτεύονται εν μέσω ιστορικού κενού. Για να εξηγηθούμε επιστρέφουμε πίσω σε μια προηγούμενη «τραγωδία». Στις 3 Δεκεμβρίου του 2013 ένα καράβι που μεταφέρει μετανάστες και πρόσφυγες, από τη Μιζουράτα της Λιβύης προς την Ευρώπη, θα ναυαγήσει λίγο έξω από την Λαμπεντούζα. Αν θυμηθούμε όσα ακολούθησαν τότε, όσα συμβαίνουν σήμερα μοιάζουν με ένα ευρωπαϊκό déjà vu. Ο τότε ιταλός πρωθυπουργός Λέττα θα «τιτιβίσει» «ότι πρόκειται για τραγωδία». Η τότε Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Σεσίλια Μάλμστρομ κάνει έκκληση για «πραγματική ευρωπαϊκή αλληλεγγύη πέρα από τα λόγια». Ο Επίτροπος των Επιτρόπων Μπαρόζο σπεύδει στην Ιταλία, φέρνοντας μαζί του 30 εκ. ευρώ έκτακτη χρηματοδότηση για τους πρόσφυγες. Συνέχεια ανάγνωσης

Standard

Κείμενα των: Αποστόλη Φωτιάδη, Ευγενίας Παλιεράκη, Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου, Διονύση Ελευθεράτου, Ανν Γκάλαχερ, Αριάνας Βασιλάκη, Πηνελόπης Πετσίνη, Πολυμέρη Βόγλη, Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου

H Ε.Ε. ΜΕΤΑ ΤΗ ΛΑΜΠΕΝΤΟΥΖΑ

Μίκαελ Χάφτκα, «Γενική πρόβα», 2001

Μίκαελ Χάφτκα, «Γενική πρόβα», 2001

Η ευρωπαϊκή μεταναστευτική θανατοπολιτική. Ένα ευρωπαϊκό déjà vu. O Αποστόλης Φωτιάδης αναλύει τους στόχους της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής. «Υπάρχει ένα όριο στο πόσο μπορεί η ανθρωπιστική ρητορική να καλύψει τον μιθριδατισμό που προωθεί την κουλτούρα της θανατοπολιτικής. Εάν η Ευρώπη κάνει γεωπολιτική με το μεταναστευτικό, τότε τα φιλομεταναστευτικά επιχειρήματα θα πρέπει να απαντούν κυνικά στους γεωπολιτικούς στόχους της Ευρώπης. Μια διαμετρικά αντίθετη μεταναστευτική πολιτική πρέπει να βασίζεται στην παραδοχή ότι μόνο η ειρήνη μπορεί να σταματήσει αυτό που συμβαίνει. Πρόκειται για στόχο που μπορεί να εκκινεί μόνο από μια πολύ συγκεκριμένη αφετηρία: τη δημιουργία και ενίσχυση ενός ειρηνευτικού ευρωπαϊκού κινήματος που θα πιέσει για την αλλαγή της γεωπολιτικής και μεταναστευτικής πολιτικής της Ε.Ε. Εάν η Ευρώπη αλλάξει στρατηγική μπορεί να επηρεάσει και τις άλλες μεγάλες δυνάμεις. Αλλά, για να γίνει αυτό, πρέπει να αλλάξει πρώτα πολιτικούς.

Διακινητές μεταναστών: «τέρατα» ή «σωτήρες»; Η Ανν Γκάλαχερ αναλύει τον παράγοντα «Διακινητές» στο μεταναστευτικό. «Παρότι αποδεχόμαστε το αναπόφευκτο της παράτυπης μετανάστευσης, και άρα ότι η παράνομη διακίνηση μεταναστών δεν μπορεί να δαμαστεί, είναι αναγκαίο να προσπαθήσουμε να βρούμε τρόπους απόδρασης από το τωρινό αδιέξοδο – ή, τουλάχιστον, εντοπισμού των μικρών ανοιγμάτων που ίσως αποτελούν τις απαρχές μιας αληθινής αλλαγής. Για παράδειγμα, πρέπει να απαιτήσουμε μεγαλύτερη διαφάνεια από τις κυβερνήσεις που εμπλέκονται σε δράσεις εναντίον της διακίνησης μεταναστών. Η τωρινή ατμόσφαιρα μυστικότητας (που τυπικά δικαιολογείται με όρους που θα ταίριαζαν περισσότερο σε αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις) είναι επικίνδυνη, αδικαιολόγητη και ανελεύθερη».

Αν δεν ανοίξουν νόμιμοι δρόμοι μετακίνησης των προσφύγων, ο φαύλος κύκλος θα διαιωνίζεται. Συνέντευξη της Αριάνας Βασιλάκη, μέλους του Τομέα Προστασίας Προσφύγων της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. «Υπάρχει σοβαρό ζήτημα όσον αφορά τη διακίνηση προσώπων, γιατί τα μέσα τα οποία χρησιμοποιούνται είναι απάνθρωπα. Και ασφαλώς χρειάζονται μέτρα εναντίον των διακινητών. Ωστόσο, όσο δεν υπάρχουν νόμιμοι δρόμοι, οι διακινητές και τα παράνομα κυκλώματα είναι η μόνη δυνατότητα που έχουν οι άνθρωποι σήμερα. Έτσι, οι πρόσφυγες επαφίενται στα κυκλώματα. Και, καθώς τα κυκλώματα γνωρίζουν ότι αυτός είναι ο μόνος δρόμος, γίνονται όλο και πιο απάνθρωπα εκμεταλλευόμενα την κατάσταση και τον πόνο των ανθρώπων αυτών. Είναι ένας φαύλος κύκλος, που δεν μπορεί να σταματήσει με την εξάρθρωση κυκλωμάτων· όσο εξαρθρώνονται θα γεννιούνται άλλα. Αν δεν δημιουργηθούν νόμιμοι δρόμοι για την προσφυγική μετακίνησης, ο φαύλος κύκλος θα διαιωνίζεται».

***

Οικονομικά «θαύματα» και θύματα της χούντας. Συνέντευξη του Διονύση Ελευθεράτου με την ευκαιρία της κυκλοφορίας του βιβλίου του «Λαμόγια στο χακί» «Το βιβλίο ξεκινάει με το πρόσφατο απόφθεγμα του Στέλιου Ράμφου, «όταν έφυγε η χούντα, άφησε μηδέν δημόσιο χρέος». Βλέπουμε ότι οι μύθοι για τα «καλά» της χούντας δεν περιορίζονται στον κλασικό χώρο των «νοσταλγών» της… Επισημαίνω απλώς τι έλεγε ο Μακαρέζος, ο επί 6,5 έτη «γκουρού» της χουντικής οικονομικής πολιτικής, στον αρχιεπίσκοπο Αμερικής Ιάκωβο, τον Απρίλιο του 1974: Ότι η χώρα θα χρειαζόταν πριν από τον Σεπτέμβριο του ’74 τουλάχιστον 1,8 δισ. δολάρια σε δάνεια, για να αποφύγει «την κήρυξιν χρεοστασίου». Ναι, χρεοστασίου… Το ποσό που ανέφερε ο Μακαρέζος ως μίνιμουμ δανειακή ανάγκη ήταν 4,5 φορές μεγαλύτερο από το σύνολο των τοποθετήσεων ξένων κεφαλαίων στην Ελλάδα, σε ολόκληρη την επταετία 1967-1974. Τόσο «νοικοκυρεμένη οικονομία» παρέδωσαν οι συνταγματάρχες!».

To άσυλο και η ασυλία. Ο Πολυμέρης Βόγλης για την καταπάτηση του ασύλου στην πρυτανεία. «Το ζήτημα είναι γνωστό και παλιό. Η έννοια του πανεπιστημιακού ασύλου έχει κακοπάθει επανειλημμένα από την αυθαίρετη (μη νομιμοποιημένη) και συνήθως πολύ πιο βίαιη απ’ ό,τι στην εν λόγω κατάληψη της Πρυτανείας δράση ομάδων του αντιεξουσιαστικού χώρου. Το αποτέλεσμα είναι, με τη βοήθεια των κραυγών των μέσων ενημέρωσης, και το δημόσιο πανεπιστήμιο να απαξιώνεται ακόμη περισσότερο και να πληθαίνουν οι φωνές που ζητούν την αστυνόμευση των πανεπιστημιακών χώρων.» 

Ασφυξία διά της ασφάλειας. Ο Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος σχολιάζει την τρομοϋστερία ΜΜΕ και πολιτικών δυνάμεων. «Το θέμα είναι η (μη) διατύπωση της προοδευτικής αντεγκληματικής πολιτικής που η Αστυνομία οφείλει να εκτελεί. Όσο η πολιτική αυτή καθυστερεί ή επαφίεται σε έναν μόνο από τους εμπλεκόμενους υπουργούς, αναπόφευκτα καθυστερεί μαζί της ο εκδημοκρατισμός του εκτελεστικού της βραχίονα: η διάλυση των εκφασισμένων στρατιωτικοποιημένων μονάδων της ΕΛ.ΑΣ, τα διακριτικά, η επίβλεψη των ΕΔΕ για να μη σημαίνουν συγκάλυψη κρουσμάτων κρατικής ανομίας. Όσο καθυστερεί, ο επιχειρησιακός σχεδιασμός της Αστυνομίας για το κέντρο της Αθήνας θα εστιάζεται σε εκδιδόμενες, επαίτες και πλανόδιους (βλ. το εκατοντασέλιδο σημείωμα που συνοδεύει την απάντηση του υπουργού στην επίκαιρη ερώτηση του Κ. Μητσοτάκη, 20.4.2015). Και κάπως έτσι, πολιτική θα υπαγορεύει ad hoc το πολιτικο-επικοινωνιακό σύμπλεγμα της Ασφάλειας, ή απευθείας ο εκτελεστικός βραχίονας, που γνωρίζει μεν τα θέματα, ως γνωστόν όμως δεν φημίζεται για την (προοδευτική) πολιτική του σκέψη. Αλλά αυτό αποτελεί αδυναμία, όχι ισχυροποίηση της κυβέρνησης απέναντι στις προσπάθειες αποσταθεροποίησής της.»

Αχλάδια του Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου. «Τι σημαίνει όταν λέω πως έχω διαβάσει Ντανίλο Κις; Όταν σκέφτομαι τον Κις, σκέφτομαι τ’ Αχλάδια, ένα μικρό διήγημα μισής σελίδας, από τα Πρώιμα βάσανα (1970): 9 προτάσεις, 142 λέξεις στα ελληνικά. Αχλάδια: Ο χωρικός τινάζει το δέντρο και τ’ αχλάδια πέφτουνε στο χώμα. Όσα είναι ώριμα, σκάνε. Οι χωριάτισσες μαζεύουν τα λιγότερο χαλασμένα. Ένα αγόρι δαγκώνει τ’ αχλάδια. Η αφεντικίνα του αγοριού λέει: «Τα μυρίζει σαν σκυλί». 

Σοκ και φιλανθρωπία: Το παράδειγμα της Benetton. Αγορές, φιλανθρωπία και υποκρισία από την Πηνελόπη Πετσίνη. «Η εκστρατεία της «δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο», όπως δηλώνει ταπεινά ο διευθύνων σύμβουλός της, εφιστά όμως την προσοχή στο γεγονός ότι 100 εκατομμύρια άνεργοι αποτελούν πλέον ένα πρόβλημα που ξεπερνά την ικανότητα του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού να αναπαράγει τον εαυτό του. Ο Σλάβοϊ Ζίζεκ σχολιάζει ότι η φιλανθρωπία, ανεξάρτητα από το αν είναι ειλικρινής ή υποκριτική, είναι απαραίτητη από καθαρά οικονομική άποψη δεδομένου ότι επιτρέπει στο καπιταλιστικό σύστημα να αναβάλει την κρίση του. Η φιλανθρωπία αποτρέπει τη σύγκρουση και διατηρεί το status quo. Αποτρέπει την αντιμετώπιση ζητημάτων όπως το γιατί κατέστη καταρχήν αναγκαία και το ότι είναι το ίδιο το σύστημα η αιτία που την προκαλεί. Οι φιλάνθρωποι προσφέρουν σε αυτούς που έχουν ανάγκη για να τους αποτρέψουν από το να εξεγερθούν ενάντια στην κοινωνική ανισότητα με απρόβλεπτους και δυνητικά απειλητικούς τρόπους.»

Υπόθεση Νίσμαν: Σκάνδαλα, ψέματα και εξουσία στην Αργεντινή της Φερνάντες Κίρχνερ. Η Ευγενία Παλιεράκη γράφει για μια υπόθεση που κλονίζει την Αργεντινή. «Η μπερδεμένη αυτή ιστορία αρχίζει να ξεδιπλώνεται στις 18 Ιανουαρίου 2015, όταν ο εισαγγελέας Αλμπέρτο Νίσμαν βρίσκεται νεκρός στο λουτρό του διαμερίσματός του με μια σφαίρα στο κεφάλι και το περίστροφο δίπλα του. Διορισμένος από τον τέως πρόεδρο της Δημοκρατίας (και σύζυγο της Φερνάντες) Νέστορ Κίρχνερ, ο Νίσμαν διερευνούσε από το 2004 την τρομοκρατική επίθεση του 1994 εναντίον της εβραϊκής κοινότητας του Μπουένος Άιρες, Άμια. . Σύμφωνα με στοιχεία που είχε στη διάθεσή του, οι δράστες της επίθεσης εναντίον της Άμια –κατά τον Νίσμαν, πράκτορες του Ιράν και της Χεζμπολάχ– είχαν αποφύγει την έκδοση διεθνούς εντάλματος σύλληψης τα τελευταία χρόνια, χάρη στην συγκάλυψη της υπόθεσης από την πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κριστίνα Φερνάντες που εκλέχτηκε το 2007 και τον υπουργό Εξωτερικών Έκτορ Τίμερμαν. Σύμφωνα με τον Νίσμαν, το Ιράν είχε προσφέρει στην Αργεντινή, ως αντάλλαγμα, δωρεάν πετρέλαιο.»

Η κινητοποίηση της 12ης Απριλίου και η πολιτική κρίση στην Βραζιλία

Standard

                                                                                         του Ροδρίγο Παττόσα Μόττα

μετάφραση από τα πορτογαλικά: Ευγενία Παλιεράκη

Στις 12 Απριλίου, σε δεκάδες πόλεις της Βραζιλίας, εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους διαδηλώνοντας ενάντια στην κυβέρνηση της Ντίλμα Ρούσεφ. Από την επανεκλογή της προέδρου στο τέλος του 2014, αυτή ήταν η δεύτερη ημέρα πανεθνικών κινητοποιήσεων κατά της κυβέρνησης. Αυτές έχουν προκαλέσει βαθιά πολιτική κρίση, που όμοιά της είχε πολλά χρόνια να ζήσει η χώρα.

Η Ντίλμα Ρούσεφ αντιμέτωπη με το παρελθόν της ως αντάρτισσας κατά της δικτατορίας. Σκίτσο του Roberto Bobrow από το flickr

Από το τέλος της δεκαετίας του 1990, η Βραζιλία ζούσε μια περίοδο σχετικής αταραξίας, που χαρακτηριζόταν από την θεσμική σταθερότητα και την οικονομική ανάπτυξη. Κατά τη διάρκεια εκείνης της δεκαετίας, ξεπεράστηκαν τα οικονομικά προβλήματα που είχε αφήσει η δικτατορία (1964-1985) και κατά κύριο λόγο ο πληθωρισμός, τον οποίο έθεσε υπό έλεγχο ο τότε πρόεδρος της Δημοκρατίας Φερνάντο Ενρίκε Καρντόζο (1995-2003), του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Βραζιλίας. Η μείωση του πληθωρισμού είχε ως αποτέλεσμα την οικονομική ανάπτυξη και την βελτίωση των συνθηκών ζωής των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων. Με την άνοδο στην εξουσία του Κόμματος των Εργατών (Κ.Ε.) το 2003, ο νέος πρόεδρος Λούλα άσκησε μια ιδιαίτερα γενναιόδωρη κοινωνική πολιτική, κυρίως για τα πιο φτωχά και περιθωριοποιημένα στρώματα.

Παρά το γεγονός ότι το K.E. ιστορικά προέρχεται από την ριζοσπαστική αριστερά, οι κυβερνήσεις των οποίων ηγήθηκε ουδέποτε άσκησαν πραγματικά σοσιαλιστική πολιτική. Για να έρθει στην εξουσία, το K.E. έκανε συμμαχίες με συντηρητικά κόμματα και επιχειρηματικούς κύκλους μετριάζοντας τις αριστερές του θέσεις και απομακρύνοντας έτσι τις πιο ριζοσπαστικές του τάσεις. Επιπλέον, χρησιμοποίησε παράνομες μεθόδους χρηματοδότησης των προεκλογικών εκστρατειών, υιοθετώντας με αυτόν τον τρόπο συνήθειες βαθιά ριζωμένες στο πολιτικό σύστημα της χώρας. Οι πολιτικές πιο ισομερούς κατανομής του πλούτου και η ευνοϊκή οικονομική συγκυρία (αύξηση των εσόδων από τις εξαγωγές) έφεραν μεγάλη οικονομική ανάπτυξη και βελτίωση των κοινωνικών δεικτών. Αν και η αντιπολίτευση ποτέ δεν έπαψε να ασκεί κριτική στις κυβερνήσεις του K.E. –ήδη στην διάρκεια της πρώτης κυβέρνησης του Λούλα υπήρχαν καταγγελίες εναντίον της διαφθοράς–, η οικονομική ανάπτυξη έθετε τέτοια προβλήματα σε δεύτερη μοίρα, και η κριτική που ασκούσε η Δεξιά δεν προκαλούσε σοβαρές δυσκολίες στην κυβέρνηση. Συνέχεια ανάγνωσης

Οι πολλές ζωές του Φ. Μασπερό (1932-2015)

Standard

Ο Φρανσουά Μασπερό, ιδρυτής του ομώνυμου θρυλικού εκδοτικού οίκου, που σφράγισε την αριστερή σκέψη, την κινηματική δράση και την αμφισβήτηση για πολλές δεκαετίες στην Γαλλία, πέθανε στις 11 του Απρίλη. Δημοσιεύουμε μικρά αποσπάσματα από παλιότερη συνέντευξή του στο «Période» (18.9.2014). H συνέντευξη δημοσιεύθηκε στα αγγλικά στο μπλογκ των εκδόσεων Verso (13.4.2015).

                                                                 συνέντευξη του Φρανσουά Μασπερό    μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

 Δεν ήμουν ποτέ πραγματικά μαρξιστής, πόσο μάλλον ένας θεωρητικά καταρτισμένος μαρξιστής. Λίγα πράγματα έχω διαβάσει από τον Μαρξ, αν εξαιρέσουμε το Κομμουνιστικό Μανιφέστο. Άρχισα να εργάζομαι στην ηλικία των 21 ετών, βοηθώντας στην έκδοση ενός αγγλο-γαλλικού τεχνικού λεξικού για τις εκδόσεις Gauthier-Villars, αφού είχα πάρει το απολυτήριό μου με την πέμπτη και ένα πιστοποιητικό Εθνολογίας από το Εθνολογικό Μουσείο του Παρισιού. Η αντίληψη μου περί ιστορίας, κοινωνίας και ζωής είναι, πάνω απ’ όλα συναισθηματική, πιθανώς λόγω του γεγονότος ότι κατά την παιδική μου ηλικία και την εφηβεία μου ήμουν περιτριγυρισμένος από μια οικογένεια που είχε λάβει ενεργό μέρος στην Αντίσταση. Αυτή η αντίληψη –η οποία ξεκινάει από ό,τι είδα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και όλους τους άλλους πόλεμους που ακολούθησαν– είναι μάλλον σαιξπηρικού τύπου: για να παραφράσω λίγο τον Μάκβεθ, «είναι το παραμύθι που γράφηκε από έναν παλαβό και ένας βλάκας το λέει, γεμάτο λύσσα και φωνές». Θα μπορούσα επίσης να πω ότι η αντίληψή μου για την ελευθερία οφείλει πολλά στον Σαρτρ και ότι ποτέ δεν απέρριψα τον Καμύ. Συνέχεια ανάγνωσης

Η «διαχείριση της μετανάστευσης» σε δύσκολους καιρούς

Standard

Με την ευκαιρία του διεθνούς συνεδρίου, Αθήνα 23-25 Απριλίου

Τη «διαχείριση της μετανάστευσης» και τον ρόλο των διεθνών οργανισμών, κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα έχει θέμα το διεθνές συνέδριο που οργανώνεται στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Βασιλέως Κωνσταντίνου 48), στις 23, 24 και 25 Απριλίου. Στο συνέδριο, στο οποίο θα λάβουν μέρος 41 ιστορικοί, κοινωνικοί και πολιτικοί επιστήμονες από όλον τον κόσμο, θα διερευνηθούν θέματα όπως: η εξέλιξη της ιδέας της «διαχείρισης της μετανάστευσης», οι χρήσεις της στο παρελθόν και σήμερα, οι διεθνείς πολιτικές, πρακτικές και αφηγήσεις που αναπτύχθηκαν προκειμένου να ρυθμιστεί η ανθρώπινη κινητικότητα, η ιστορία των διεθνών οργανισμών που διαδραμάτισαν ρόλο στις αναγκαστικές και εθελούσιες μετακινήσεις κατά τον 20ό αιώνα.

Το συνέδριο, που θα διεξαχθεί στα αγγλικά, το οργανώνουν τo μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Κοινωνικές Διακρίσεις, Μετανάστευση και Ιδιότητα του Πολίτη» του Τμήματος Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Το πρόγραμμα, εδώ: http://mimio.uop.gr/site/?q=en. Με την ευκαιρία αυτή μιλήσαμε με τη Λίνα Βεντούρα (καθηγήτρια κοινωνιολογίας και ιστορίας της μετανάστευσης στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου), μέλος της επιστημονικής και της οργανωτικής επιτροπής του Συνεδρίου.

 .

 Η «διαχείριση της μετανάστευσης» σε δύσκολους καιρούς

 συνέντευξη της Λίνας Βεντούρα

Το συνέδριο επιγράφεται «“Migration Management” and International Organizations in the 20th Century». Τι σημαίνει «διαχείριση της μετανάστευσης» στον 20ό αιώνα;

Γαύδος, 9 Απριλίου 2015. Πρόσφυγες έξω από το δημοτικό σχολείο. Φωτογραφία: Βασίλης Μαθιουδάκης

Γαύδος, 9 Απριλίου 2015. Πρόσφυγες έξω από το δημοτικό
σχολείο. Φωτογραφία: Βασίλης Μαθιουδάκης

Η ίδια η έννοια «διαχείριση της μετανάστευσης» εμφανίστηκε αρκετά πρόσφατα, μόλις τη δεκαετία του 1990, στους κόλπους μάλιστα του οργανισμού, την ιστορία του οποίου εξετάζει το ερευνητικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του οποίου διεξάγεται το συνέδριο, δηλαδή του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ). Κάποιες πάντως από τις νομοθετικές ρυθμίσεις, τις πρακτικές και τις αφηγήσεις που δηλώνονται με τον όρο «διαχείριση της μετανάστευσης» έχουν μακρά ιστορία. Εδώ και αιώνες πολλά κράτη επέβαλαν ή ρύθμιζαν την κινητικότητα της εργασίας και των –ανεπιθύμητων κυρίως, αλλά και των κεφαλαιούχων ή όσων είχαν σπάνια προσόντα– ανθρώπων από και προς την επικράτειά τους. Τα παραδείγματα είναι άπειρα: η αποστολή καταδίκων σε άλλες ηπείρους, η πολιτική προσέλκυσης Ορθόδοξων πληθυσμών στη Ρωσική Αυτοκρατορία, η χρηματοδότηση από τη Βρετανία της μετακίνησης μεταναστών προς τις υπερπόντιες χώρες της Κοινοπολιτείας, η απαγόρευση εισόδου των επαιτών, των αναρχικών και των Κινέζων στις ΗΠΑ στα τέλη του 19ου αιώνα, αλλά και οι διατάξεις που επιτρέπουν την νόμιμη είσοδο και εγκατάσταση αλλοδαπών που διαθέτουν ένα σεβαστό ποσό χρημάτων στη σημερινή Ελλάδα. Συνέχεια ανάγνωσης

Να μην είναι δυνατόν

Standard

                                                Η Χρυσή Αυγή έναντι του νόμου                                                 Η σημασία και οι συνέπειες της δίκης-9

του Μάκη Κουζέλη

Στη σκηνή αυτής της δίκης οι κατηγορούμενοι εκπροσωπούν πολλά πράγματα και υποδύονται εξίσου πολλά. Πρόκειται για τη ιστορικά οικεία παρέλαση της ναζιστικής συμμορίας. Είναι άτομα — πρόσωπα και γελοία και απειλητικά. Είναι λόγια και τρόποι — κουβέντες και τετριμμένες και ασύλληπτης βαρβαρότητας. Είναι δίκτυα, παρακράτος και κόμμα — και συναθροίσεις χαϊλχιτλερικής μίμησης ψευδοεξεργεμένων εφήβων και συνωμοτικά οργανωμένος σχεδιασμός δολοφονικών επιθέσεων.

Είναι πολλά και παριστάνουν άλλα τόσα. Πλάι στις εικόνες διωγμών και εκτελέσεων που τους εμπνέουν ως οράματα, με την ίδια ευκολία πλάθουν και τις εικόνες του απλώς τολμηρότερου μάγκα, του γνήσια απηυδισμένου από την υποκρισία των πολιτικών και των αστών, της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης, των διαφωνούντων που ασκούν τα δικαιώματά τους και φροντίζουν για εκείνα των ομοφύλων συμπολιτών τους. Αυτό που παριστάνουν πως είναι αποτελεί μέρος αυτού που είναι, του σκηνικού που απαιτεί το είδος του λόγου και των πρακτικών τους. Ούτε αυτό είναι αθώο, όπως δεν είναι και τυχαίο. Η αισθητική της ναζιστικής πολιτικής μοιάζει πρωτόγονη αλλά είναι υπολογισμένης απόδοσης — ακόμα και όταν «απλώς» παριστάνει. Συνέχεια ανάγνωσης