Ο χρόνος είναι με το μέρος των ισχυρών. Ο χώρος όμως;

Standard

του Κωστή Χατζημιχάλη 

Ο χρόνος είναι χρήμα, και οι δανειστές μας, μέσω των «θεσμών» ελέγχουν και τα δυο. Κραυγές όπως «οι ημερομηνίες είναι ασφυκτικές», «ο χρόνος τελειώνει», «χάθηκε πολύτιμος χρόνος, τρέξτε να προλάβετε» κ.ά. ακούγονται συνέχεια από πολιτικούς και κανάλια, καλλιεργώντας φόβο και άγχος. Οι πιέσεις για τον χρόνο δεν ακούγονται, φυσικά, πρώτη φορά. Όμως την περίοδο αυτή αλλάζουν περιεχόμενο και ένταση, γιατί η νέα αριστερή κυβέρνηση δεν λέει ναι σε όλα και ζητά χρόνο για να δώσει τις δικές της προτάσεις. Στον χρόνο επενδύουν και οι εδώ τοποτηρητές των δανειστών, ελπίζοντας σε «αριστερή παρένθεση».

Άγγελος Σπαχής, «Το αίνιγμα της φυσιογνωμίας του ανθρώπου», 1932

Άγγελος Σπαχής, «Το αίνιγμα της φυσιογνωμίας του ανθρώπου», 1932

Ο έλεγχος του χρόνου από τους ισχυρούς έχει την ιστορική του παρουσία από τα χρόνια της επαναστατικής Ελλάδας μέχρι τις μέρες μας, όπως εύστοχα σχολίασε ο Παντελής Μπουκάλας με αναφορές στο Σολωμό και στον Παλαμά. (Η Καθημερινή, 24.3.15). Τα αποσπάσματα των ποιημάτων που χρησιμοποίησε αποτυπώνουν την άνιση σχέση Ελλάδας-Ευρώπης, καυτηριάζοντας επίσης την αδιέξοδη θέση περί εθνικής μοναξιάς και ανάδελφου έθνους. Όμως ο χώρος, αυτός που μας έλαχε να ζούμε, ντόπιοι και φιλοξενούμενοι, ο χώρος-τόπος που πληγώνουμε καθημερινά, δεν ήταν και δεν είναι πάντα με το μέρος των ισχυρών.

Τα βουνά και τα νησιά, αυτή η ιδιόρρυθμη ορεινότητα και νησιωτικότητα που χαρακτηρίζει τη νότια απόληξη της Βαλκανικής χερσονήσου, ήταν χώροι-τόποι ανυπακοής και αντίστασης, καταφύγιο των διωκόμενων από το ’21, στον Ελληνοϊταλικό, στην Αντίσταση και στον Εμφύλιο. Οι σημερινές τουριστικές χρήσεις οι οποίες έχουν αντικαταστήσει τους παραδοσιακούς τρόπους παραγωγής και ζωής, δεν αφαιρούν «την τραγικότητα», όπως έγραφε ο Άγγελος Ελεφάντης, από χώρους-τόπους όπως ο Παρνασσός, το Βελούχι, ο Γράμμος, η Ύδρα, η Χίος, οι Σπέτσες, η Κρήτη. Και η Χάρτα του Ρήγα αποτυπώνει σε χάρτη και κείμενο τους ελεύθερους χώρους των κοινοτήτων της Βαλκανικής, δίνοντας το περίγραμμα μιας φαντασιακής ομόσπονδης οικουμενικής Ευρώπης. Συνέχεια ανάγνωσης

Watch the Med: το παρατηρητήριο που σώζει ζωές στη Μεσόγειο

Standard

της Ιωάννας Μεϊτάνη

H ιστοσελίδα WatchTheMed.net είναι μια εξαιρετικά σημαντική προσπάθεια καταγραφής της κίνησης των μεταναστών που προσπαθούν να προσεγγίσουν την Ευρώπη από τα νότια θαλάσσια σύνορά της, δηλαδή από τη Μεσόγειο. Η καταγραφή γίνεται από τη σκοπιά της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των μεταναστών και σε έναν ειδικά διαμορφωμένο διαδραστικό χάρτη αποτυπώνει τα ατυχήματα,

Γλυπτά από πάγο του βραζιλιάνου καλλιτέχνη Νέλε Αζεβέντο, Βερολίνο, Σεπτέμβριος 2009 (από το streetartutopia.com)

Γλυπτά από πάγο του βραζιλιάνου καλλιτέχνη Νέλε Αζεβέντο, Βερολίνο, Σεπτέμβριος 2009
(από το streetartutopia.com)

τις επαναπροωθήσεις, τους θανάτους, τις διασώσεις και ό,τι άλλο έχει να κάνει με πλοία στα οποία επιβαίνουν μετανάστες με κατεύθυνση την Ευρώπη. Όπως είναι κατανοητό, ένα πολύ μεγάλο μέρος της καταγραφής αφορά την Ελλάδα. Πλήθος οι κόκκινες τελίτσες στο χάρτη με τους θανάτους μεταναστών κοντά στα ελληνικά νησιά. Πλήθος οι αναφορές για απαράδεκτη μεταχείριση και παράνομη συμπεριφορά εκ μέρους των ελληνικών αρχών.

Ας δούμε μερικά στοιχεία, και καταρχήν τι ακριβώς είναι και πώς αυτοπροσδιορίζεται το εγχείρημα αυτό. Παραθέτω δυο μικρά αποσπάσματα από την «ταυτότητά» τους, όπως παρουσιάζεται στην ιστοσελίδα:

Το WatchTheMed είναι ένα διαδικτυακό παρατηρητήριο για τους θανάτους και τις παραβιάσεις δικαιωμάτων των μεταναστών στα θαλάσσια σύνορα της ΕΕ. Συγκροτήθηκε το 2012 ως μέρος της καμπάνιας «Boats4People» στην κεντρική Μεσόγειο, και σήμερα περιλαμβάνει ένα μεγάλο δίκτυο οργανώσεων, ακτιβιστών και ερευνητών. Συνεργαζόμενο διεθνώς με οργανώσεις για τα δικαιώματα των μεταναστών, ακτιβιστές, ερευνητές, μετανάστες και ναυτικούς στο χώρο της Μεσογείου και πέρα από αυτόν, και χρησιμοποιώντας νέες τεχνολογίες χαρτογράφησης, το WatchTheMed προσπαθεί να καταγράφει τους θανάτους και τις παραβιάσεις, δηλαδή το δομικό προϊόν της στρατιωτικοποίησης στα νότια σύνορα της Ευρώπης. […] Συνέχεια ανάγνωσης

Τρία μέτρα στραγγαλισμού της ελληνικής οικονομίας

Standard

Ο συμβιβασμός και η ρήξη ως εναλλακτικές χρήσεις του χρήματος

του Πέτρου Σταύρου 

Η ευρωζώνη ως κοινός οικονομικός και νομισματικός χώρος αποτελούσε και αποτελεί, σύμφωνα με την οικονομική θεωρία, μια ατελή ένωση κρατών, καθώς δίπλα στο κοινό νόμισμα δεν υπάρχει ούτε ενιαία κρατική αρχή, ούτε κοινός προϋπολογισμός, ούτε ενιαία δημοσιονομική και φορολογική πολιτική. Εξαιτίας αυτής της κατάστασης εκδίδονταν, κατά καιρούς, και συνεχίζουν να εκδίδονται, στις μέρες μας, ευτράπελες πολιτικές «ντιρεκτίβες» του είδους «Φορολογήστε τους εφοπλιστές σας».

«Στον Πάμπλο Πικάσο», κολάζ του Ζακ Πρεβέρ και του Αντρέ Βιλέρ

«Στον Πάμπλο Πικάσο», κολάζ του Ζακ Πρεβέρ
και του Αντρέ Βιλέρ

Αυτές ξεστομίζονται από πολιτικούς που προέρχονται από χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην επικράτεια των οποίων ανθούν οι φορολογικοί «παράδεισοι» και απευθύνονται σε κράτη του νότου υπό την πίεση της κρίσης χρέους.

Βέβαια, σαν σύσταση, διατηρεί την αξία της και ασφαλώς πρέπει να την ακολουθήσουμε, αφού τασσόμαστε υπέρ της αναδιανομής του πλούτου. Εκείνο που εννοώ, όμως, είναι πως η επιβολή της στους εγχώριους πλούσιους θα παραμένει μεμονωμένη προσπάθεια, αν δεν αποτελέσει κοινή ευρωπαϊκή πολιτική και συλλογική εναντίωση στις πολιτικές φορολογικού ανταγωνισμού της Ε.Ε. όπου κάθε χώρα ανταγωνίζεται τις άλλες για το ποια θα καθιερώσει τον χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή. Συνέχεια ανάγνωσης

«Κραυγή αγωνίας»

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Παρασκευή πρωί, την ώρα που κλείναμε τα «Ενθέματα», τα media είχαν βουίξει από το πρωτοσέλιδο των Νέων. Προς στιγμήν, νoμίσαμε πως είχε ημερομηνία «1η Απριλίου». Και όμως, το πρωτοσέλιδο έγραφε «3 Απριλίου 2015» και ολόκληρο σχεδόν το καταλάμβανε το άρθρο του Γιάννη Πανούση «Νοείται Αριστερά του Τίποτα;», με την επισήμανση της –συναγωνιώσας και συγκραυγάζουσας, βεβαίως– εφημερίδας «Κραυγή αγωνίας από τον υπουργό». Παραθέτω από το άρθρο: «Αριστερά, και μάλιστα 10.00-stratisΚυβερνώσα Αριστερά, σημαίνει ισοελευθερία, δικαιώματα, κοινωνική πολιτική, δημόσιο έλεγχο, δικαιοσύνη. Όποιος θεωρεί ότι […] Αριστερή Διακυβέρνηση σημαίνει ανοχύρωτη χώρα και πόλη (δίχως προσωπική, κοινωνική, εθνική ασφάλεια, δίχως στρατό και δίχως αστυνόμευση, ίσως και χωρίς δικαστές ή φυλακές), όποιος πιστεύει ότι τα διδάγματα της Ιστορίας μας είναι περιττά (αφού όλοι οι λαοί είναι “αδελφωμένοι” — sic) και ότι η Παιδεία μας επιτρέπει κάθε ανομική δράση (sic), τότε όχι μόνο δεν έχει σχέση με την Αριστερά αλλά ούτε με τη Δημοκρατία. Αυτή την Αριστερά του Τίποτα δεν τη χρειάζονται ο τόπος και ο λαός». [τα sic είναι του άρθρου].

Το πρόβλημα, ασφαλώς, δεν είναι ότι ο Γ. Πανούσης έγραψε την άποψή του. Σαφέστατα δικαιούται (αρκεί να συνυπολογίσει κανείς –και κυρίως ο ίδιος– ότι δεν είναι «σχολιαστής», όπως επισήμανε ο Νίκος Φίλης). Το πρόβλημα, και μάλιστα σοβαρό, βρίσκεται σε τρία άλλα σημεία. Συνέχεια ανάγνωσης

O δεύτερος βασανισμός του Ουαλίντ Ταλέμπ

Standard

«Να σιχαίνεσαι το ψωμί που τρως»

του Γιάννη Χατζηδημητράκη

Φωτογραφία του Γιάννη Νικολόπουλου (από το άρθρο του «Βυτίου» «Ουαλίντ Τάλεμπ» στο thecricket.gr, 4.3.2015)

Φωτογραφία του Γιάννη Νικολόπουλου (από το άρθρο του
«Βυτίου» «Ουαλίντ Τάλεμπ» στο thecricket.gr, 4.3.2015)

«Δεν είναι δικό σου το παιδί;» «Τι προβλέπει η θρησκεία σου για τους άπιστους;» «Μια χαρά σε βλέπω να κόβεις βόλτες».  Με την υποβολή τέτοιων ερωτήσεων ολοκληρώθηκε την περασμένη Τρίτη η  «επανάληψη» των βασανιστηρίων του Ουαλίντ Ταλέμπ. Σε δύο πράξεις: μετά την κατάθεση και περιγραφή των βασανιστηρίων τα οποία υπέστη, αυτή τη φορά σειρά είχε η εξέτασή του από την υπεράσπιση. Εξέταση εξαντλητική, προκλητική, που προσέβαλε πολλές φορές την κατάσταση της υγείας, την υπόληψη, την οικογένεια και την θρησκεία του Ουαλίντ. Μια ρατσιστική εξέταση από την υπεράσπιση ενός ρατσιστικού εγκλήματος. Δεν είναι τυχαίο που ακόμα και το αυτονόητο savoir vivre των δικαστικών αιθουσών –το να απευθύνεται κάποιος στον μάρτυρα στον πληθυντικό– κατακτήθηκε μόνο χάρη στην πίεση και τις πολλαπλές παρεμβάσεις των δεκάδων αλληλέγγυων που είχαν κατακλύσει την αίθουσα.  Ούτε είναι τυχαίο το γεγονός ότι ο συνήγορος αποκάλεσε τον μάρτυρα κατηγορούμενο — για κάποιους, φαίνεται, ότι οι απόκληροι αυτού του κόσμου έχουν θέση στα δικαστήρια μόνο ως κατηγορούμενοι, ποτέ ως κατήγοροι. Συνέχεια ανάγνωσης

Watch the Med: μια πρωτοβουλία που σώζει ζωές μεταναστών στη Μεσόγειο

Standard

eikona trileptoy

To 22ο τρίλεπτο των «Ενθεμάτων», στον Κόκκινο 105.5, την Παρασκευή  3 Απριλίου. Στο μικρόφωνο η Ιωάννα Μεϊτάνη. Μας μιλάει για την πρωτοβουλία ιστοσελίδα WatchTheMed.net, μια εξαιρετικά σημαντική προσπάθεια καταγραφής της κίνησης των μεταναστών που προσπαθούν να προσεγγίσουν την Ευρώπη από τα νότια θαλάσσια σύνορά της, δηλαδή από τη Μεσόγειο. Η καταγραφή γίνεται από τη σκοπιά της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των μεταναστών και σε έναν ειδικά διαμορφωμένο διαδραστικό χάρτη αποτυπώνει τα ατυχήματα, τις επαναπροωθήσεις, τους θανάτους, τις διασώσεις και ό,τι άλλο έχει να κάνει με πλοία στα οποία επιβαίνουν μετανάστες με κατεύθυνση την Ευρώπη.

Στα Ενθέματα αύριο 5 Aπριλίου

Standard

Kείμενα των: Κωστή Χατζημιχάλη, Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου, Ζερόμ Ρόος, Αγγελικής Τόμπρου, Γιάννη Χατζηδημητράκη, Στρατή Μπουρνάζου, Ιωάννας Μεϊτάνη, Νίκου Σαραντάκου, Βασίλη Δρουκόπουλου, Πέτρου Σταύρου, Μενέλαου Χαραλαμπίδη

 

Diego Rivera - Wall Street  banquet (1928)

Diego Rivera – Wall Street banquet (1928)

Ο χρόνος είναι με το μέρος των ισχυρών. Ο χώρος όμως; Ο Κωστής Χατζημιχάλης αναλύει τις δυνατότητες αντίστασης με όρους χώρου και χρόνου. «Στα πέντε χρόνια των Μνημονίων αντισταθήκαμε με την ενσώματη παρουσία μας στους χώρους της πόλης, στις πλατείες και στους δρόμους, ενώ άλλες και άλλοι αντιστέκονταν στη Χαλκιδική, στον Ερημίτη της Κέρκυρας, στο Κάβο Σίδερο στη Κρήτη, στο Ελληνικό και στη Δραπετσώνα του παράκτιου μετώπου. Και τότε μας πίεζε ασφυκτικά ο χρόνος των δανειστών, αλλά οι αντιστάσεις των κινημάτων κέρδιζαν εναλλακτικό χρόνο καθυστερώντας αποφάσεις. Παράλληλα οι δανειστές και οι διεθνείς κερδοσκόποι διεκδικούν τμήματα ελληνικής γης, μια από τις υλικές πλευρές του χώρου, με πρόσχημα την αποπληρωμή του χρέους. Το μνημονιακό θεσμικό πλαίσιο χωρικού σχεδιασμού και οι ιδιωτικοποιήσεις δημόσιας γης είναι δυο από τα μεγαλύτερα αγκάθια που έχει μπροστά της η αριστερή μας κυβέρνηση και τα σημάδια των αλλαγών που έχουμε μέχρι σήμερα είναι αντιφατικά (π.χ. η μη κατάργηση του ΤΑΙΠΕΔ), γι’ αυτό επιβάλλεται επαγρύπνηση κινημάτων και πολιτών.» 

Λαμέντο. Ο Κωνσταντίνος Χατζηνικολάου γράφει για τον Σουηδό ποιητή Τούμας Τράνστρεμερ, που πέθανε την περασμένη εβδομάδα. «Εγώ πάντως θα τον σκέφτομαι σαν ένα καλοστεκούμενο ηλικιωμένο, με κολεγιακή μπλούζα, ψηλό και ευγενή, που έχει βγει στο δάσος με το σακίδιό του, προφασιζόμενος πως θέλει να μαζέψει μανιτάρια: μόνο που καθώς περπατά, προχωρά προς τα πιο απρόσιτα μέρη (αποφεύγει τα ξέφωτα), προς εκείνα τα σκιερά μέρη, προς τις σκιές, που σε λίγο θα ενωθούν και θα γίνουν νύχτα.»  Συνέχεια ανάγνωσης