Θα δοθούν βεβαιώσεις συμμετοχής;

Standard

Εκπαίδευση και τυποποίηση

του Χρήστου Χρυσανθόπουλου

Έχετε σκεφτεί ποτέ, πόσοι τόνοι χαρτιού ξοδεύονται για τις βεβαιώσεις από συνέδρια, επιμορφώσεις και προγράμματα; Πόσα Σαββατοκύριακα περάσατε κλεισμένοι σε μια αίθουσα, χωρίς να το θέλετε, επειδή οι οργανωτές δεν έδιναν τις βεβαιώσεις στην αρχή του προγράμματος για να μπορέσετε να φύγετε; Μπορεί ποτέ να μην τα έχετε σκεφτεί όλα αυτά· αλλά υπάρχουν χιλιάδες άλλοι, κυρίως εκπαιδευτικοί, που το πρώτο πράγμα που σκέφτονται είναι να αναπτύξουν το φάκελό τους με βεβαιώσεις. Δικαίως βέβαια, καθώς για το Υπουργείο Παιδείας και για τους μελλοντικούς εργοδότες όσο πιο πολλά, τόσο καλύτερα. Θα παρακολουθείς πολλά σεμινάρια, θα κάνεις πολλές ώρες μάθημα και θα έχεις πολλούς μαθητές· αλλά λίγο μισθό.

Έργο του Γιάννη Γαΐτη

Έργο του Γιάννη Γαΐτη

Οι εκπαιδευτικοί τα τελευταία χρόνια δέχτηκαν μια τεράστια επίθεση από τη μνημονιακή πολιτική και τα ΜΜΕ, με στόχο τη νομιμοποίηση των περικοπών των δαπανών για την εκπαίδευση και των αλλαγών στις εργασιακές τους σχέσεις. Για την ουσία της εκπαίδευσης, τίποτα! Συνολικά, η εκπαιδευτική κοινότητα αντιμετωπίστηκε σαν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που υπάρχουν στη χώρα. Οι εκπαιδευτικοί αντιδρούν, αλλά η «κοινή γνώμη» πιστεύει πως το κάνουν για να σώσουν το τομάρι (και τον μισθό τους). Εκείνοι, βέβαια, που τους κατηγόρησαν για συντεχνιακό αγώνα δεν έκαναν τίποτα άλλο, παρά ακούμπησαν αναπαυτικά στον καναπέ τους και συνέχισαν να στέλνουν τα παιδιά τους σε αυτούς τους εκπαιδευτικούς που κατηγορούσαν. Γιατί; Επειδή, κατά βάθος, θεωρούν πως το σχολείο δεν προσφέρει πολλά πέρα από τη φύλαξη των παιδιών τους τις ώρες που εργάζονται. Για την εκπαίδευση τους υπάρχει η παραπαιδεία. Φυσικά, υπάρχει και η διά βίου μάθηση με μη τυπικές δομές και προγράμματα που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκά κονδύλια και το ένα μετά το άλλο κλείνουν με το άδειασμα του αντίστοιχου οικονομικού κωδικού. Οπότε ό,τι δεν μάθεις τώρα, θα το μάθεις στο μέλλον — φτάνει να πληρώσεις γι’ αυτό. Από την άλλη, πολλοί εκπαιδευτικοί έχουν ενσωματώσει αυτή τη λογική, καθώς εκπαιδεύτηκαν ήδη από το πανεπιστήμιο να ανταγωνίζονται για την ημερομηνία κτήσης πτυχίου, τον βαθμό τους, τις αμέτρητες άνευ ουσίας συμμετοχές σε προγράμματα, το κυνήγι βεβαιώσεων και πιστοποιήσεων.

Πέρα από τις τρείς βαθμίδες της τυπικής εκπαίδευσης υπάρχει η γενική και η ειδική αγωγή, η μη τυπική εκπαίδευση, η άτυπη μάθηση, η αρχική επαγγελματική εκπαίδευση, η συνεχιζόμενη επαγγελματική κατάρτιση, η γενική εκπαίδευση ενηλίκων, η διά βίου συμβουλευτική και ο επαγγελματικός προσανατολισμός. Όροι τυποποίησης της εκπαίδευσης και παραγωγής μια νέας αγοράς προϊόντων και υπηρεσιών· το λέω χωρίς να απαξιώνω την επιστημονική τους υπόσταση και τον λόγο ύπαρξης τους. Η αυστηρή τυποποίηση της σχολικής γνώσης, η απαξίωση της κριτικής δυνατότητας και της διανοητικής εργασίας έχει οδηγήσει σε μια εργαλειακή λογική της εκπαιδευτικής διαδικασίας και της συμβολής του εκπαιδευτικού στην αίθουσα. Αξιολόγηση και χρηματοδότηση: δύο ακόμα όροι-φετίχ στους συλλόγους των εκπαιδευτικών και στο τραπέζι των τεχνοκρατών.

Οι εκπαιδευτικοί έχουν όλες τις δυνατότητες να γίνουν ανταγωνιστικοί και να αξιολογηθούν άριστα. Υπάρχουν καλά προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα, αυστηροί εκπαιδευτικοί στόχοι, αναλυτικά προγράμματα και εκπαιδευτικό υλικό, διδακτικά πακέτα, σεμινάρια, επιμορφώσεις, διαδραστικοί πίνακες και τάμπλετ, σχολεία και μαθητές. Έχουν λοιπόν όλα τα εφόδια ώστε να γίνουν άριστοι εκτελεστές της εκπαίδευσης και στον ελεύθερο χρόνο τους να κυνηγήσουν βεβαιώσεις για την αξιολόγηση τους. Κοινότοπο× καλούς μάνατζερ θέλουμε, όχι εκπαιδευτικούς.

Αλλάζει άραγε αυτή η προσέγγιση της εκπαίδευσης σε μια κοινωνία που η αγορά κυριαρχεί; Θα δανειστώ έναν όρο από την εκπαίδευση ενηλίκων που θα μπορούσε να είναι το αίτημα της επόμενης περιόδου. Η «απομάθηση», δηλαδή η δόμηση της νέας γνώσης με θεμέλιο την προϋπάρχουσα μετασχηματισμένη γνώση, θα ενισχύσει τους εκπαιδευτικούς να αποκτήσουν τον έλεγχο της εργασίας τους. Οι διάφοροι ειδικοί έξω από το σχολείο καλώς έχουν λόγο και συμβουλευτική παρέμβαση στην εκπαίδευση. Είναι αναγκαίο όμως πρώτα οι λειτουργοί της εκπαίδευσης να συνειδητοποιήσουν ότι έχουν τη δυνατότητα κρίσης, και μπορούν να έχουν ακόμα πιο ενεργό ρόλο μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα. Μην ξεχνάμε βέβαια πως το τωρινό σχολείο είναι αποτέλεσμα των πολιτικών όσων φωνάζουν «Όχι Μπαλτά στην Παιδεία», αλλά περιέκοψαν με μπαλτά προϋπολογισμούς και σχολικές μονάδες που οι ίδιοι εγκαινίαζαν. 

Ο Χρήστος Χρυσανθόπουλος έχει σπουδάσει ιστορία και εκπαίδευση ενηλίκων. Είναι υποψήφιος διδάκτορας νεότερης ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s