Γιατί η Ελλάδα δεν προχωράει, απλά, σε χρεοκοπία;

Standard

του Ζερόμ Ρους

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης 

Καθώς το ελληνικό δράμα φτάνει στην κορύφωσή του, με την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ να προειδοποιεί τον Υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ και την επικεφαλής του Διεθνούς Νoμισματικού Ταμείου ότι τα ταμειακά αποθέματα της χώρας εξαντλούνται και ότι η κυβέρνηση δεν θα αποπληρώσει την δόση προς στο Ταμείο αν δεν λάβει χρηματοδότηση πριν τις αρχές Ιουνίου, τίθεται ένα κρίσιμο ερώτημα: Γιατί η ριζοσπαστική Αριστερά δεν τελειώνει απλά μ’ αυτήν την ιστορία, κηρύσσοντας μορατόριουμ επί του οφειλόμενου χρέους; Γιατί φροντίζει, πρώτα απ’ όλα, για τoυς  πιστωτές της;

Πωλ Ντελβώ, «Άνθρωπος στον δρόμο», 1940

Πωλ Ντελβώ, «Άνθρωπος στον δρόμο», 1940

Το ερώτημα μπορεί να ακούγεται κοινότοπο, αλλά γίνεται όλο και πιο περίπλοκο, αν εξετάσουμε την κρίση χρέους της Ελλάδας στην ιστορική της προοπτική. Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης της δεκαετίας του 1930, η Ελλάδα –μαζί με τις περισσότερες χώρες της Ανατολικής και της Νότιας Ευρώπης, και σχεδόν όλες της Λατινική Αμερική– προέβη σε αναστολή πληρωμών του χρέους σε ξένους ομολογιούχους, απαντώντας έτσι στα οικονομικά της προβλήματα. Η οικονομική ιστορία είναι γεμάτη με τέτοια μονομερή μορατόριουμ. Στην πραγματικότητα, πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η στάση πληρωμών ήταν, απλά, μέρος των κανόνων του παιχνιδιού. Συνέχεια ανάγνωσης

Analyze This και ΑnalyzeGreece!

Standard

Το 24ο τρίλεπτο των «Ενθεμάτων» στο Πολιτιστικό Ημερολόγιο, στο Κόκκινο 105,5. Στο μικρόφωνο ο Στρατής Μπουρνάζος. Μας μιλάει όχι για το Analyze This, αλλά για το AnayzeGreece!, ένα νέο σάιτ που θέλει να προσφέρει ενημέρωση, σχολιασμό και τεκμηρίωση για την Ελλάδα, στα αγγλικά, από σκοπιά αριστερή, κριτική, κινηματική.

Στα «Ενθέματα» αύριο Κυριακή 24 Μαΐου

Standard

Κείμενα των: Κλάους Όφε, Μυρτώς Αρετάκη, Κώστα Πετρίδη, Ζερόμ Ρους, Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου, Αντώνη Μπρούνα, Ηλία Γρηγόρη, Ζέτας Παπανδρέου, Νίκου Χατζηνικολάου, Ελένης Κυραμαργιού.

Η Ευρώπη σε παγίδα; Συνέντευξη με τον κοινωνιολόγο Κλάους Όφφε. «Αυτό που αναγορεύτηκε ως η μία και μόνη θεραπεία για την κρίση χρέους και την οικονομική κρίση στις χώρες που επλήγησαν, δηλαδή η λιτότητα και οι «δομικές μεταρρυθμίσεις», αποδείχτηκε ότι στην πραγματικότητα διαιωνίζουν την οικονομική τους καταστροφή.

Και αυτό που η ίδια η Ε.Ε. προτάσσει ως μια από τις υψηλές της αρχές, η «δημοκρατία», έχει καταστραφεί, απροκάλυπτα και ασύστολα, από την προσπάθεια της Τρόικας να ανατρέψει την εκπεφρασμένη θέληση του ελληνικού εκλογικού σώματος». 

Cyril Edward Power - The escalator

Cyril Edward Power – The escalator

ΠΓΔΜ: Μια τραγωδία στις ράγες. Η Μυρτώ Αρετάκη περιγράφει μια τραγική ιστορία Αφγανών μεταναστών στη γειτονική χώρα. «Το βράδυ της 23ης Απριλίου, 14 πρόσφυγες –13 Αφγανοί και ένας Σομαλός– έχασαν τη ζωή τους από διερχόμενο τρένο, στην προσπάθειά τους να διασχίσουν χαράδρα κοντά στην πόλη Βέλες της ΠΓΔ της Μακεδονίας. Σχεδόν όλοι οι νεκροί είχαν ζήσει για ένα διάστημα στην Ελλάδα και αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα παρατύπως, ελλείψει νόμιμης και ασφαλούς οδού. Ο Mahdi Mohebbi, 17 χρονών, από το Αφγανιστάν, που έχασε μπροστά στα μάτια του τον αδερφό του, βρίσκεται σήμερα σε κέντρο φιλοξενίας στη Θεσσαλονίκη. Μιλώντας στον Mohammad Mirzay, μέλος της αφγανικής κοινότητας και της ΜΚΟ ACT UP, περιγράφει την προσπάθειά τους να διαφύγουν από τη χώρα, καθώς και τις συνθήκες, κάτω από τις οποίες οι 14 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους».  Συνέχεια ανάγνωσης

Η «αρρώστια» των Πανελλαδικών

Standard

της Γεωργίας Βαλωμένου 

Αύριο, Δευτέρα, ξεκινάνε οι Πανελλαδικές.

Πέρναγα την περασμένη Κυριακή από το φροντιστήριο της γειτονιάς μου. Η αυλή του, γεμάτη με μαθητές  Λυκείου που περίμεναν για το μάθημά τους.  Ναι, την ώρα που κάποιοι εναντιωνόμαστε στο άνοιγμα των καταστημάτων τις Κυριακές, στη βάση των εργασιακών δικαιωμάτων και της αναντίρρητης ανάγκης να υπάρχει μια μέρα ξεκούρασης κοινή για τους περισσότερους, την ίδια ώρα στέλνουμε τα παιδιά μας  Κυριακή στο φροντιστήριο και τα βάζουμε να γράφουν διαγωνίσματα.

 «H αγωνία των μαθητών μπροστά στα αποτέλεσματα». Φωτογραφία της Γεωργίας Βαλωμένου, Αθήνα 2014

«H αγωνία των μαθητών μπροστά στα αποτέλεσματα». Φωτογραφία της Γεωργίας Βαλωμένου, Αθήνα 2014

Οι συνάδερφοί μας, εκπαιδευτικοί των φροντιστηρίων, κακοπληρωμένοι όσο ποτέ και συχνά ανασφάλιστοι, εργάζονται με εξαντλητικά ωράρια, καθώς οι επιχειρηματίες ξέρουν καλά πως διορισμοί δεν γίνονται μέσα στην κρίση και το εκμεταλλεύονται στυγνά, παρά την (φημολογούμενη) αύξηση του τζίρου των επιχειρήσεών τους. Συνέχεια ανάγνωσης

Εικόνες της Κρίσης

Standard

της Μαρίας Κομνηνού

Το ερώτημα για τον ρόλο της Τέχνης στην εποχή της κρίσης τίθεται με ιδιαίτερη ενάργεια την περίοδο του Μεσοπολέμου, στις περίφημες διαμάχες μεταξύ των κορυφαίων εκπροσώπων της γερμανικής διανόησης (Μπλοχ εναντίον Λούκατς, Μπρεχτ εναντίον Λούκατς, Αντόρνο εναντίον Μπένγιαμιν). Σε αυτές τις αντιπαραθέσεις τέθηκαν τα βασικά διακυβεύματα, όπως η διαμάχη ανάμεσα στον μοντερνισμό και τον ρεαλισμό, ο χειραφετησιακός ή χειραγωγητικός ρόλος της τέχνης και των μέσων, και ειδικά του κινηματογράφου.

Tariq Teguia, «Rome plutôt que vous», 2006

Tariq Teguia, «Rome plutôt que vous», 2006

Το ερώτημα κατά πόσον σε εποχές κρίσης ο ρεαλισμός αποτελούσε την πλέον κατάλληλη μορφή για την έκφραση των κοινωνικών διεργασιών απαντήθηκε με διαμετρικά αντίθετους τρόπους από τον Λούκατς που εξύμνησε τον Μπαλζάκ, τον Ντίκενς και τον Τολστόι, και τον Μπλοχ που θεώρησε ότι, ακριβώς για να αναπαρασταθούν οι κοινωνικές διεργασίες, οι νεωτερικές σχολές όπως ο εξπρεσιονισμός, ο σουρεαλισμός και το μοντάζ ήταν οι πλέον κατάλληλες. Ο Μπλοχ, στη συνηγορία του για τον εξπρεσιονισμό, γράφει: «Τι θα συνέβαινε αν αυτή η λουκατσιανή ολότητα – μια συγκροτημένη και αέναα διαμεσολαβημένη ολότητητα δεν είναι σε τελευταία ανάλυση και τόσο αντικειμενική; Τι θα συνέβαινε αν αυτή η αυθεντική πραγματικότητα εμπεριέχει την ασυνέχεια;» (βλ. τη συλλογή κειμένων Aesthetics and Politics. Bloch, Lukacs, Brecht, Benjamin, Adorno, επιμ. R. Taylor, Verso, Λονδίνο, 1977, σ. 22). Συνέχεια ανάγνωσης

Τρεις ζωές χάθηκαν…

Standard

του Γιώργου Νικολαΐδη

Δεν νομίζω πως υπήρξε άνθρωπος σ’ αυτή τη χώρα που να μη συγκλονίστηκε από τον φρικτό θάνατο της μικρής Άννυς. Η υπόθεση έχει τρεις διακριτές διαστάσεις. Η πρώτη είναι η ανθρώπινη και αφορά τις ψυχολογικές διαδρομές των πρωταγωνιστών του δράματος: Είχαν ενεργή ψυχοπαθολογία και τι είδους; Πώς οδηγήθηκαν στις μοιραίες αποφάσεις; Έπαιξε ρόλο η εξάρτηση από ουσίες ή η επήρειά τους τις κρίσιμες ώρες; Ποια η ατομική τους διαδρομή, ποια η προοδευτική ψυχοκοινωνική τους έκπτωση που οδήγησε σε αυτή την κατάληξη; Ερωτήματα τα οποία μπορούν να απαντηθούν μόνον ύστερα από καιρό και -ίσως μόνο εν μέρει- από τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας και της δικαιοσύνης, που θα εμπλακούν. Τα υπόλοιπα, που λέγονται με ευκολία από γνωστούς τηλεψυχίατρους, τηλεψυχολόγους, πανελίστες εγκληματολόγους και νομικούς είναι εντελώς εκ του περισσού: ούτε διάγνωση ούτε πραγματογνωμοσύνη ούτε δικαστική απόφαση εκδίδεται με μια ματιά ή εξ αποστάσεως. Η κωμικοτραγική ιστορία της αυτόκλητης ψυχίατρου-μαϊμού τα λέει όλα επ’ αυτού.

Pablo Picasso – Child Playing with a Toy Truck

Κι αυτό μας πάει στη δεύτερη διάσταση, την επικοινωνιακή, που αφορά τη διαχείριση του συμβάντος. Αυτή η διάσταση είναι πιο σημαντική όσο περισσότερο μια κοινωνία προχωράει στον δρόμο της «κοινωνίας του θεάματος». Οι δημοσιογράφοι ζητούν «να χυθεί άπλετο φώς», οι επαγγελματίες της κλειδαρότρυπας κοινοποιούν φρικιαστικές λεπτομέρειες του ειδεχθούς φονικού, οι νοσταλγοί της θανατικής ποινής βρίσκουν ξανά ευκαιρία να προπαγανδίσουν λυσσαλέα τη δολοφονία ανθρώπων από το κράτος, οι ανθρωπιστές αναμασούν κοινοτοπίες περί της κοινωνίας που διαφθείρει τους αρχικά καλούς καγαθούς ανθρώπους, οι φιλάνθρωποι σπεύδουν να δηλώσουν παρόντες στο εγχείρημα της προστασίας των παιδιών. Όλοι αυτοί δεν αποτελούν πλέον ένα χωριστό φαινόμενο από το αρχικό (το στυγερό έγκλημα), αλλά μάλλον την ουσία του για τον δημόσιο διάλογο. Με αφορμή μια ανθρώπινη τραγωδία, προωθεί ο καθένας την προαποφασισμένη ατζέντα του, αδιαφορώντας αν αυτό περνάει μέσα από την επίταση ενός γενικευμένου πανικού στην κοινωνία, είτε ηθικού («πού οδηγούμαστε;») είτε πραγματικού («πώς θα προστατέψουμε τα παιδιά μας;»). Συνέχεια ανάγνωσης

Let England Shake*

Standard

Αγγλικές εκλογές-2

του Γιώργου Γιαννακόπουλου

Λονδίνο, 15.4.2015 

1. Το εκλογικό αποτέλεσμα, όσο αναπάντεχο και να φάνηκε εκ πρώτης όψεως, είναι επιστέγασμα μιας σειράς κοινωνικών, εθνοτικών και πολιτικών διεργασιών των τελευταίων ετών στη Μεγάλη Βρετανία. Επιγραμματικά: στοχευμένη λιτότητα, αδυναμία της Aριστεράς, άνοδος του εθνικισμού. Ας ξεκινήσουμε με ορισμένα πρόχειρα συμπεράσματα, με βάση την εκλογική αριθμητική. Πρώτον, παρά τις ισχυρές πιέσεις και τη φθορά, ο δικομματισμός επιβίωσε: τα δύο μεγάλα κόμματα πλησίασαν το 65%. Δεύτερον, ο σαφώς πιο αποδυναμωμένος τρίτος πόλος του κομματικού συστήματος μετακινήθηκε δεξιά, με την άνοδο του UKIP και την πτώση των Φιλελεύθερων Δημοκρατών. Τρίτον, η κατάρρευση των Εργατικών στη Σκωτία ανέδειξε τo Eθνικό Κόμμα Σκωτίας (SNP) στον δεύτερο μεγάλο νικητή των εκλογών. Τέλος, η μεγάλη εικόνα συμπληρώνεται με τον διπλασιασμό της δύναμης των Πράσινων.

Η κοινοβουλευτική αποτύπωση της λαϊκής βούλησης όμως δημιούργησε μια διαφορετική, πολύ λιγότερο αντιπροσωπευτική, εικόνα. Το απόλυτα πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα μεγέθυνε τα κέρδη του SNP έναντι των Εργατικών στη Σκωτία, αύξησε τη δύναμη των Συντηρητικών στην Αγγλία και αποδυνάμωσε πολύ την επιρροή UKIP και Πρασίνων. Συνέχεια ανάγνωσης

Η καθολική ήττα και το μέλλον των Εργατικών

Standard

Αγγλικές εκλογές-1

της Μαρίνας Πρεντουλή

 

Ed Miliband

Ed Miliband

Λονδίνο, 15.5.2015. Τα έξιτ πολ, τo βράδυ των εκλογών, άσκησαν σε πολλούς από μας την ίδια επίδραση με την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου. Η πρώτη αντίδραση ήταν η άρνηση, «Αποκλείεται!», μετά ο θυμός, «Αι στο διάολο μ’ αυτή τη χώρα!» και πιο αργά το βράδυ τα παζάρια: «Δεν μπορεί, είναι νωρίς ακόμα, οι Εργατικοί θα πάρουν κι άλλες έδρες…». Το επόμενοι πρωί, σερνόμασταν με κατάθλιψη. Μας πήρε τουλάχιστον τρεις-τέσσερις μέρες να περάσουμε στο στάδιο της αποδοχής και να αρχίσουμε, ψύχραιμα, να αξιολογούμε τη δραματική ήττα των Εργατικών. Δραματική ακόμα και για την Αριστερά που, παρά τις βασικές ιδεολογικές της διαφωνίες με τη σοσιαλδημοκρατική κατεύθυνση του κόμματος, έχει αποδεχτεί ότι το Εργατικό Κόμμα είναι η βασική ελπίδα μιας, αν όχι ανατροπής, τουλάχιστον επιβράδυνσης της αδίστακτης νεοφιλελεύθερης πολιτικής των Συντηρητικών.

Σ’ αυτό συμβάλλει το εκλογικό σύστημα, που δεν ευνοεί τα μικρά κόμματα, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την εκπροσώπηση μιας αριστερής πρότασης. Η Βρετανία έχει μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες, με αποτέλεσμα την έδρα να παίρνει ο υποψήφιος με τους περισσότερους ψήφους, ακόμα και αν η διαφορά με τον δεύτερο υποψήφιο είναι ασήμαντη. Η ήττα των Εργατικών όμως δεν μπορεί να αποδοθεί μόνο στο εκλογικό σύστημα: η επίδοσή τους σε έδρες ήταν μια από τις χειρότερες στην ιστορία. Συνέχεια ανάγνωσης

Εβραϊκές κοινότητες: ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση

Standard

Συζητούν ο Μωυσής Ελισάφ και η Λήδα Παπαστεφανάκη

Ένα σημαντικό διεθνές συνέδριο οργανώνουν, στις 21-23 Μαΐου στα Γιάννενα, το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και η Ισραηλιτική Κοινότητα της πόλης,  με τίτλο «Εβραϊκές κοινότητες ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, 15ος-20ός αιώνας: οικονομία, κοινωνία, πολιτική, πολιτισμός», με τη συμμετοχή μιας πλειάδας μελετητών  του ελλαδικού εβραϊσμού. Ζητήσαμε από τον Μωυσή Ελισάφ (Ιατρική Ιωαννίνων, πρόεδρο της Ισραηλιτικής Κοινότητας της πόλης) και τη Λήδα Παπαστεφάκη (Τμήμα Ιστορίας Αρχαιολογίας, Παν. Ιωαννίνων), μέλη και οι δυο τους της επιστημονικής και οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου  να μας μιλήσουν σχετικά. Τους ευχαριστούμε θερμά.

Το πρόγραμμα του Συνεδρίου, αναλυτικά, εδώ: http://www.uoi.gr/files/news/attachments/7145.pdf

Εβραϊκό νεκροταφείο Ιωαννίνων. Φωτογραφία του Sydney Levy, από το flickr

Εβραϊκό νεκροταφείο Ιωαννίνων. Φωτογραφία του Sydney Levy, από το flickr

Μωυσής Ελισάφ: Νομίζω ότι είναι ένα πρωτότυπο συνέδριο, καθώς επιχειρείται μια συνολική θεώρηση της εβραϊκής παρουσίας στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο, ο οποίος δέχεται τις επιρροές της Δύσης και της Ανατολής τους τελευταίους πέντε αιώνες. Έχει σημασία ότι συνδιοργανώνεται από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, τον επιστημονικό φορέα ο οποίος είναι σε θέση να διοργανώσει ένα άρτιο επιστημονικά συνέδριο, και την Ισραηλιτική Κοινότητα της πόλης, μια κοινότητα με μακραίωνη και ταραχώδη ιστορία, η οποία μπορεί να το μπολιάσει με το «μάτι» της εβραϊκής παρουσίας στον ελλαδικό χώρο.

Λήδα Παπαστεφανάκη:  Το πανεπιστήμιο επιχειρεί ένα άνοιγμα στην πόλη και την τοπική κοινωνία. Η ιστορική έρευνα χρειάζεται να επικοινωνήσει με την τοπική κοινωνία. Η εβραϊκή κοινότητα της πόλης αφανίστηκε στο Ολοκαύτωμα, αλλά οι λίγοι άνθρωποι που αποτελούν την κοινότητα σήμερα παραμένουν δραστήριοι. Έχει σημασία, συνεπώς, να υπενθυμίζουμε την παρουσία της κοινότητας στην πόλη. Από πέρσι έχουν ξεκινήσει στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας μαθήματα, προπτυχιακά και μεταπτυχιακά, με θέμα την ιστορία των Εβραίων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και στο ελληνικό έθνος-κράτος. Επίσης, προσφέρονται μαθήματα ευρωπαϊκής ιστορίας που ασχολούνται με το φαινόμενο του φασισμού και του ναζισμού και όπου συζητούνται θέματα όπως το Ολοκαύτωμα, γίνονται εργασίες κλπ. Υπάρχει, λοιπόν, μια σχετική προετοιμασία από τους φοιτητές και τις φοιτήτριες. Συνέχεια ανάγνωσης

Φαντάσματα

Standard

τoυ Στρατή Μπουρνάζου

Δυο φαντάσματα πλανώνται πάνω από την Ελλάδα, τον τελευταίο καιρό: το φάντασμα της «ταπεινωτικής παράδοσης» και το φάντασμα της «ηρωικής εξόδου». Δεν τα ονομάζω έτσι, στην προσπάθειά μου να βρω μια εύκολη αρχή για ένα δύσκολο θέμα. Αλλά επειδή θεωρώ ότι σχεδόν όλοι (κυβέρνηση, πολιτικά κόμματα, η «κοινή γνώμη»), αντιμετωπίζουν τα δύο παραπάνω ενδεχόμενα –σε όλες τις εκδοχές τους– σαν φαντάσματα. Αρνούνται, δηλαδή, να τα δουν συγκεκριμένα και –είτε τα λιβανίζουν είτε τα ξορκίζουν– τα αντικρίζουν από μακριά, πολύ μακριά· σαν ξωτικά. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση, ο ΣΥΡΙΖΑ, η «κοινή γνώμη» παραμένουν ευλαβικά προσκολλημένες στη βαθιά επιθυμία του «έντιμου συμβιβασμού» – όσο και αν από τις 20 του Φλεβάρη μέχρι σήμερα οι προοπτικές του έχουν ψαλλιδιστεί απελπιστικά. Ιδού λοιπόν και ένα τρίτο φάντασμα – κι αυτό από μακριά κι αγαπημένοι, κι ας το ποθούμε.

Έργο του Νίκου Κεσσανλή

Έργο του Νίκου Κεσσανλή

Και αν για κάτι μέμφομαι την κυβέρνηση και τον ΣΥΡΙΖΑ (περισσότερο από τις παρελάσεις ή τις επιλογές για την ΕΡΤ) είναι ότι, τρεις μήνες τώρα, έχουν κυλήσει μέσα στα ωραία μισόλογα (είναι κοντά η συμφωνία, πλησιάζουμε, μην ανησυχείτε), σε κενό πολιτικού λόγου. Αλλά ας μη βιαστούμε: η μομφή δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση και τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και τις άλλες πολιτικές δυνάμεις, ιδίως της Αριστεράς (γιατί αυτές μας καίνε, όχι ο Βενιζέλος…), τις κινηματικές πρωτοβουλίες, καθώς και τους  εμάς τους ίδιους που κάνουμε τη μομφή: γιατί και όλοι, στα μέτρα του ο καθένας βέβαια, στο ίδιο λίμπο κολυμπήσαμε, δεν δημιουργήσαμε ρωγμές στο κενό, δεν φωτίσαμε τα φαντάσματα. Συνέχεια ανάγνωσης

Mε αφορμή τη Διεθνή Ημέρα κατά της Ομοφοβίας και της Τρανσφοβίας (17 Μαΐου).

Standard

WEB ONLY – ΜΟΝΟ ΣΤΟ ΜΠΛΟΓΚ ΤΩΝ  ΕΝΘΕΜΑΤΩΝ

του Σπύρου Πετρίτη

«Όσοι δεν κινούνται, δεν αντιλαμβάνονται τις αλυσίδες τους»,

Ρόζα Λούξεμπουργκ (5.3.1871 – 15.1.1919).

 

0-pΗ διεθνής ημέρα κατά της Ομοφοβίας και της Τρανσφοβίας , γνωστή με το ακρωνύμιο IDAHOT, καθιερώθηκε το 2004, με στόχο την ευαισθητοποίηση κατά των διακρίσεων, της καταπίεσης και της βίας που βιώνουν σε παγκόσμιο επίπεδο τα άτομα που ανήκουν στην LGBTI+ κοινότητα. Περισσότερα για το ιστορικό της επετείου αυτής, που φιλοδοξεί να αποτελέσει μια ακόμη αφορμή για δημόσιο εορτασμό της διαφορετικότητας, πέρα από διαμαρτυρία για το υφιστάμενο καθεστώς του σεξισμού και γενικότερα του κοινωνικού ρατσισμού, που δεν έχει, δυστυχώς, εξαλειφθεί από την ελληνική κοινωνία, παρ΄όλες τις μέχρι στιγμής προσπάθειες, μπορείτε να δείτε εδώ: http://dayagainsthomophobia.org

Στο πλαίσιο αυτό, οργανώσεις της LGBTI+ κοινότητας, όπως η οργάνωση νέων Αθήνας Colour Youth, ή και η Ελληνική Επιτροπή του μη κυβερνητικού ακτιβιστικού οργανισμού της Διεθνούς Αμνηστίας, που συνεργάζεται με τον ΟΗΕ με κύριο στόχο την προάσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, όπως αυτά είναι διεθνώς αναγνωρισμένα, έχουν διοργανώσει πλήθος ευφάνταστων εκδηλώσεων, ως απάντηση σε αυτή την πολυδιάστατη πρόκληση της Ομοφοβίας, της Τρανσφοβίας, αλλά και της αμφιφοβίας, που συνιστούν στην πιο ακραία έκφρασή τους μέρος της θανατοπολιτικής και της “ευγονικής” της Χρυσής Αυγής και των ομοϊδεατών της. Συγκεκριμένα, την Κυριακή 17/5 από τις 10:00 έως τις 15:00 στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της ΕΣΗΕΑ, η Colour Youth διοργανώνει Στρογγυλή Τράπεζα με θέμα: «Νεολαία, ομοφοβική/τρανσφοβική βία και διακρίσεις: ο ρόλος της Πολιτείας». Στην εκδήλωση, έχουν κληθεί μέλη της ελληνικής κυβέρνησης, εκπρόσωποι Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, Ανεξάρτητων Αρχών και της Ελληνικής Αστυνομίας, με την ελπίδα να οδηγηθούμε σε βήματα στην κατεύθυνση της εξάλειψης αυτών των φαινομένων. Συνέχεια ανάγνωσης

Έμποροι των συνόρων και η πολιτική της «παθητικής στρατιωτικοποίησης»

Standard

συνέντευξη του Αποστολη Φωτιαδη για το βιβλίο του «Έμποροι των συνόρων. Η νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική επιτήρησης» (εκδ. Ποταμός) 

Mια νέα ευρωπαϊκή «αρχιτεκτονική επιτήρησης». Πότε αρχίζει να διαμορφώνεται;

Μιλάμε για ένα μόρφωμα το οποίο αρχίζει να σχηματίζεται όταν φτάνει στην Ευρώπη η επιρροή της αντίδρασης στην 11/9. Οι νεοσυντηρητικοί απορρυθμίζουν το κομμάτι της ασφάλειας, το ιδιωτικοποιούν σε μεγάλο βαθμό και συγκροτούν μια νέα σχέση μεταξύ στρατιωτικής βιομηχανίας και κράτους, η οποία στη συνέχεια μεταφέρεται στις βαλίτσες διάφορων ακαδημαϊκών, επαγγελματιών της επικοινωνίας κ.α. προς την Ευρώπη. Όλο αυτό ακολουθεί την εξέλιξη της τεχνολογίας: είναι η περίοδος που υπάρχει μεγάλη εξέλιξη στην παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών, βιομετρικών κ.ο.κ.

3-fotiadisΑυτή η εξέλιξη υιοθετείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, γύρω στο 2006-2007. Δημιουργούνται προγράμματα έρευνας, σε αυτή την κατεύθυνση, η Επιτροπή τα χρηματοδοτεί σε μεγάλο βαθμό η ίδια, ενώ οι εταιρείες εναρμονίζουν εντελώς την έρευνά τους με τις ανάγκες που τους μεταφέρει η Επιτροπή. Στο HORIZON 2020, τον τελευταίο προϋπολογισμό της Επιτροπής, προβλέπεται 1 δισ. ευρώ για έρευνα στον τομέα της ασφάλειας και άλλο 1,6 δισ. από το Internal Security Fund για προγράμματα που αφορούν την ενσωμάτωση της έρευνας και των προϊόντων που προκύπτουν αυτήν στους μηχανισμούς ασφαλείας των ευρωπαϊκών κρατών.

Βεβαίως, υπάρχουν και άλλα ποσά που δαπανά η Επιτροπή για να φτιάξει υπερσυστήματα επιτήρησης έλεγχου και ασφαλείας, τα οποία ενσωματώνουν αυτή την πραγματικότητα και την εφαρμόζουν στο πεδίο. Για παράδειγμα, το Eurosur, ένα σύστημα υπερεπιτήρησης των εξωτερικών συνόρων, ή το Smart Borders Package (με δυο σκέλη: το σύστημα παρακολούθησης εισόδου-εξόδου όλων όσων φτάνουν στα σύνορα της Ευρώπης, και ένα σύστημα προέγκρισης ταξιδιωτών, με databases που συγκεντρώνουν βιομετρικά δεδομένα). Υπάρχουν και άλλα, όπως το PNR (Passenger Name Record), το οποίο ζητά η Επιτροπή από τις αεροπορικές να δημιουργήσουν ώστε να ελέγχει ποιοι ταξιδεύουν αεροπορικά, το VIS (Visa information system) που εναρμονίζει όλη την πληροφορία που παράγεται από τις αιτήσεις θεωρήσεων από τα προξενεία όλων των κρατών-μελών στο εξωτερικό κ.ο.κ. Αυτά, μαζί με άλλα, αποτελούν στοιχεία της αρχιτεκτονικής και βάση είναι η απόφαση να δημιουργηθεί ένα τεράστιο σύστημα έλεγχου, το οποίο θα ελέγχει οτιδήποτε κινείται προς ή από την Ε.Ε.
Συνέχεια ανάγνωσης

«Όχι Μπαλτά στην Παιδεία»

Standard

Οι φωνασκίες μιας ένοχης αντιπολίτευσης

του Κώστα Γαβρόγλου

2-gavroglouyΉταν όλοι τους εκεί. Όλοι οι υπεύθυνοι για το σημερινό χάλι των πανεπιστημίων, όλοι όσοι το οδήγησαν στη χειρότερη κατάστασή του από την μεταπολίτευση και μετά. Και τώρα ζητούν τα ρέστα. Ανάμεσά τους και οι τελευταίοι τρεις υπουργοί παιδείας, για να βροντοφωνάξουν και αυτοί το –τουλάχιστον– προσβλητικό και βαθιά εριστικό «Όχι Μπαλτά στην παιδεία». Η συγκρότηση του μετώπου, όπως εκφράστηκε στο Μαρούσι, θυμίζει έντονα τη θρυλούμενη ουδέτερη τεχνοκρατία της κυβέρνησης Παπαδήμου· και είναι η πρώτη φορά μετά τις εκλογές που γίνεται κάτι τέτοιο. Στην πολυδιαφημισμένη και πολλά υποσχόμενη για το μνημονιακό μπλοκ εσωτερικού συγκέντρωση, ξανακούστηκαν τα χιλιοειπωμένα, όλα όσα πια θεωρούνται θέσφατα, χωρίς καμία επιχειρηματολογία. Ας σχολιάσουμε τρία από τα θέματα, που αποτέλεσαν και τον πυρήνα των πύρινων λόγων των ομιλητών. Συνέχεια ανάγνωσης

Ο πολιτικός πόλεμος κατά της Ελλάδας

Standard

του Μενέλαου Γκίβαλου

                                                                      Η δημοκρατία δεν είναι αυτοσκοπός αλλά μέσον,                                                                          ένα «ωφελιμιστικό στρατήγημα» που συντελεί στη                                                                        διασφάλιση του ύψιστου πολιτικού στόχου: της                                                                             (οικονομικής) ελευθερίας                                                                                                                 (F.A. Hayek, «The Road to Selfdom», 1976)

.

Έναν απηνή οικονομικό και –κατεξοχήν– πολιτικό πόλεμο δέχονται η χώρα και η ελληνική κυβέρνηση, από την επόμενη ημέρα της 25ης Ιανουαρίου. Ο στόχος προφανής: Το απείθαρχο «αντι-παράδειγμα» πρέπει να συντριβεί, πριν επεκταθεί και «μολύνει» κι άλλες ευρωπαϊκές κοινωνίες, πριν αμφισβητηθεί η γερμανική κυριαρχία και η νεοφιλελεύθερη λιτότητα που την αναπαράγει και την ενισχύει.

Angel Planells – To τέλειο έγκλημα

Όμως η έκφραση «πολιτικός πόλεμος» είναι «απαγορευμένη» και θα πρέπει να «ουδετεροποιηθεί», να προσλάβει τεχνοκρατική νοηματοδότηση. Γι’ αυτό και ο «πολιτικός πόλεμος» μετουσιώνεται σε «διαπραγμάτευση», οι αντίπαλοι σε «εταίρους», οι συνασπισμοί συμφερόντων αποκαλούνται «θεσμοί», τα πεδία αντιπαράθεσης μετασχηματίζονται σε «συλλογικά όργανα της Ε.Ε. και της ευρωζώνης», ώστε να συσκοτιστεί η μετατροπή τους σε εργαλεία άσκησης της ολιγαρχικής εξουσίας της γερμανικής ελίτ… Συνέχεια ανάγνωσης

Τα ιερά λείψανα και ο χωρισμός κράτους-Εκκλησίας

Standard

της Σίας Αναγνωστοπούλου

Πωλ Σεζάν, "Τρία κρανία σε  χαλί"

Πωλ Σεζάν, «Τρία κρανία σε χαλί»

Εγώ ειμί η Αλήθεια. Με αυτή την ευαγγελική ρήση τίθενται ρητά τα όρια ανάμεσα στον κοσμικό και τον θρησκευτικό χώρο. Αν ο θρησκευτικός χώρος ορίζεται από τη μία και μοναδική Αλήθεια, η οποία δεν επιδέχεται καμιά διαπραγμάτευση, καμιά συζήτηση, ο κοσμικός χώρος ορίζεται από πολλές και συγκρουόμενες θεωρήσεις, από πολλά και διαφορετικά συμφέροντα, από πολλές και αντίπαλες ιδεολογίες. Αν ο θρησκευτικός χώρος ορίζει ποίμνιο, στη βάση της πίστης και της υποταγής στον Θεό, ο κοσμικός χώρος ορίζει ομάδες-τάξεις, ορίζει πολίτες που διαπραγματεύονται, διαλέγονται, συγκρούονται με την κοσμική εξουσία, στη βάση συμφερόντων, ιδεολογιών, πολιτικών. Σε αυτά τα μείζονα θέματα απάντησε ο Διαφωτισμός και τα εμπέδωσαν οι επαναστάσεις, τουλάχιστον στην Ευρώπη — της Ελλάδας συμπεριλαμβανόμενης. Τις τελευταίες μέρες στη χώρα μας, και εν μέσω επειγόντων προβλημάτων, ανέκυψε και το «ζήτημα των λειψάνων», ή καλύτερα το πώς διακρίνεται το ποίμνιο από το σώμα των πολιτών.

Αναμφισβήτητα, οι πιστοί μπορούν να προσκυνούν τα λείψανα της αγίας Βαρβάρας ή οποιουδήποτε αγίου, όταν ορίζονται ως ποίμνιο, μέσα στον χώρο της Εκκλησίας, γιατί στον δικό της χώρο ορίζεται επί της γης το ποίμνιο. Η Εκκλησία και οι λειτουργοί της ορίζουν τους κανόνες και τους τρόπους συλλογικής έκφρασης (προσκύνημα λειψάνων, εικόνων κλπ.) του θρησκευτικού αισθήματος του ποιμνίου, μέσα στους χώρους που βρίσκονται υπό τη δικαιοδοσία της. Η πολιτεία δεν μπορεί και δεν πρέπει να αναμιγνύεται σε αυτούς. Όταν όμως γίνεται περιφορά λειψάνων σε νοσοκομεία ή άλλους δημόσιους χώρους, που βρίσκονται στη δικαιοδοσία της πολιτείας, τα πράγματα αλλάζουν. Στον δημόσιο χώρο το κράτος είναι υποχρεωμένο να εξασφαλίσει τα δικαιώματα των πολιτών του, και στο νοσοκομείο ειδικότερα να εξασφαλίσει τους πλέον ορθολογικούς όρους ίασης των ασθενών-πολιτών. Συνέχεια ανάγνωσης

Τα λείψανα του οσίου Αντιμνημονίου στην Αθήνα

Standard
Θεόφιλος – ο Φρίξος επί του χρυσομάλλου κριού και η Έλλη

Θεόφιλος – ο Φρίξος επί του χρυσομάλλου κριού και η Έλλη

 

Το 23ο τρίλεπτο των «Ενθεμάτων» στο Πολιτιστικό Ημερολόγιο, στο Κόκκινο 105,5. Στο μικρόφωνο ο ιερομόναχος Ευστράτιος.

 

Aκούσατε, ακούσατε!

Άγγλοι, Γάλλοι, Πορτογάλοι, Σέρβοι, Βούλγαροι, Ρουμάνοι,  Πολωνοί, αγάδες, πασάδες, ντερβισάδες,  Ρώσοι, Μπόερς και Οθωμανοί!

Εις την πόλιν μας αφίχθη το λείψανον του οσίου Αντιμνημονίου του θαυματουργού!

Θεραπεύει πάσαν νόσον, κοινωνική αδικία, ανομία, στασιμοπληθωρισμό, αυθαίρετη δόμηση, μετατρέπει τα γενόσημασε κανονικά, γιατρεύει τις ζοχάδες, εξαλείφει και ανιάτους κοινωνικές νόσους, οίον το ρουσφέτι, η αναξιοκρατία, η γλωσσοπενία, η θεσηθιρία….

Ακούσατε, ακούσατε! Το πρόγραμμα της περιοδείας του  οσίου Αντιμνημονίου!

Ώρα 10.00 το πρωί. Το σκήνωμα θα σταθμεύσει στο ΙΚΑ Νέου Κόσμου. Διά της προσκυνήσεως και μόνο θα χορηγείται σύνταξις (αρκεί ο ενδιαφερόμενος να έχει θεμελιώσει δικαίωμα και 10.500 ένσημα)

Κύριε ελέησον, κύριε ελέησον, κύριε ελέησον!

Ώρα 12.00. Ο Όσιος θα δώσει διάλεξη στο αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου, παρουσία της πολιτικής και πολιτειακής ηγεσίας του τόπου. Στο τέλος της ομιλίας εισέλθει, μαζί με 4 βαστάζους, στενάζοντας από το βάρος, ο γερμανός πρέσβης. Θα μεταφέρει ένα τεράστιο τσουβάλι, που θα περιέχει τις γερμανικές αποζημιώσεις, οι οποίες, ως εκ θαύματος, θα εξοφληθούν πλήρως!

Ο όσιος Αντιμνημόνιος θα άδει  τότε, προς τιμήν της Αγίας Βαρβάρας, προστάτιδος του πυρβολικού,  η οποία επίσης επισκέπτεται την Αθήνα, ένα άσμα.

Το πυροβολικό, το πυροβολικό,

Το πυροβολικό πολύ το αγαπώ

Θα πεθά- θα πεθάνω, θα πεθάνω

Στο κανό- στο κανόνι μου απάνω.

Συνεχίζουμε, αγαπητοί φίλοι,  τη μετάδοση του προγράμματος της περιοδείας.

Ώρα 13.00. Καραγιώργη Σερβίας. Υπουργείο Οικονομικών. Ο όσιος θα εξαφανίσει τον ΕΝΦΙΑ και θα κατεβάσει  στα Τάρταρα τον ΦΠΑ.

Ώρα 2.00. Πλατεία Αμερικής (πρώην Αγάμων). Μία απλή επίσκεψις εξασφαλίζει τον σύντροφο της αρεσκείας σας, γαμβρόν ή νύφιν. Προσοχή, προσοχή! Το θαύμα αφορά και τα μέλη της ΛΟΑΔ κοινότητoς! Θα χορηγούνται στεφανοχάρτια και σύμφωνα συμβίωσης, διότι οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ.

Ώρα 3. Πλατεία Συντάγματος. Ο Όσιος θα κουρέψει το Χρέος. Στη συνέχεια θα κουρέψει και το γκαζόν του Εθνικού Κήπου, με θεριζοαλωνιστική μηχανή, καθώς και τους διερχόμενους, σε μοντέρνα κουρέματα.

Ώρα 4.  Το σκήνωμα θα κατασκηνώσει στο Καματερό, όπου και θα παρακολουθήσει σεμινάριο κατασκευής μουσικής οργάνων και κεραμοπλαστικής. Θα δοθούν βεβαιώσεις συμμετοχής. Στη συνέχεια, μαζί με την Αγία Αθανασία, θα παρακαθήσουν σε γεύμα που θα παραθέσει ο Ξέρξης επί του όρους Αιγάλεω, για να παρακολουθήσουν τη ναυμαχία της Σαλαμίνος, σε συνεργασία με την ανθρωπόμορφη αίγα. Μπεε! Μπεε!

Σε όλη την περιοδεία θα λαμβάνουν χώρα ποικίλα μικροθαύματα: τα κινητά θα φορτίζονται αυτομάτως, οι τυρόπιτες  θα μετατρέπονται σε ζαμπονοτυρόπιτες και θα προσφέρεται και του πουλιού το γάλα (σε συνεργασία με το εσώβρακον του αγίου Γρύφωνος). Πατάτες! Εδώ οι καλές οι πατάτες!

Μην το χάσετε! Αύριο. Ο μέγας Αλέξανδρος και ο κατηραμένος όφις! Τρέξατε, τρέξατε!

Στα «Ενθέματα» την Kυριακή 17 Μαΐου

Standard

Κείμενα των: Σίας Αναγνωστοπούλου, Στρατή Μπουρνάζου, Μαρίνας Πρεντουλή, Γιώργου Γιαννακόπουλου, Κώστα Γαβρόγλου, Μωυσή Ελισάφ, Λήδας Παπαστεφανάκη, Αποστόλη Φωτιάδη, Μαρίας Κομνηνού, Μενέλαου Γκίβαλου, Γεωργίας Βαλωμένου, Γιώργου Νικολαΐδη 

Τα ιερά λείψανα και ο χωρισμός κράτους-Εκκλησίας. Η Σία Αναγνωστοπούλου σχολιάζει με αφορμή την «λειψανολογία» των ημερών.

Georges Braque -  Still life with skull

Georges Braque –
Still life with skull

«Για την Αριστερά το ζήτημα χωρισμού κράτους-Εκκλησίας αποτελεί ένα από τα κορυφαία στοιχεία συγκρότησης της ταυτότητάς της. Ο χωρισμός δεν συνιστά, βέβαια, εχθρική πράξη απέναντι στην Εκκλησία, ούτε απέναντι στην ελληνικότητα των Ελλήνων. Καταρχάς, αποτελεί διάβημα προς την επανασυγκρότηση του δημόσιου χώρου, ένα διάβημα που έμεινε ημιτελές από τον 19ο αιώνα και ευνόησε τις πάσης φύσεως πελατειακές και αδιαφανείς σχέσεις. Δεύτερον, σε μια εποχή όπου η Αριστερά παλεύει να ορίσει και να κινητοποιήσει το συλλογικό, πολιτικό υποκείμενο αντίστασης απέναντι στις νεοφιλελεύθερες δυνάμεις, είναι εκ των πραγμάτων υποχρεωμένη, σεβόμενη τα θρησκευτικά αισθήματα των πολιτών και τους χώρους έκφρασής τους, να λειτουργήσει ως δύναμη διαπαιδαγώγησης και χειραφέτησης των πολιτών και όχι ως συν-εκφραστής, μαζί με την Εκκλησία, της θρησκευτικότητάς τους.» 

Φαντάσματα. Γράφει ο Στρατής Μπουρνάζος: «Δυο φαντάσματα πλανώνται πάνω από την Ελλάδα, τον τελευταίο καιρό: το φάντασμα της «ταπεινωτικής παράδοσης» και το φάντασμα της «ηρωικής εξόδου». Δεν τα ονομάζω έτσι, στην προσπάθειά μου να βρω μια εύκολη αρχή για ένα δύσκολο θέμα. Αλλά επειδή θεωρώ ότι σχεδόν όλοι (κυβέρνηση, πολιτικά κόμματα, η «κοινή γνώμη»), αντιμετωπίζουν τα δύο παραπάνω ενδεχόμενα –σε όλες τις εκδοχές τους– σαν φαντάσματα. Αρνούνται, δηλαδή, να τα δουν συγκεκριμένα και –είτε τα λιβανίζουν είτε τα ξορκίζουν– τα αντικρίζουν από μακριά, πολύ μακριά· σαν ξωτικά. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση, ο ΣΥΡΙΖΑ, η «κοινή γνώμη» παραμένουν ευλαβικά προσκολλημένες στη βαθιά επιθυμία του «έντιμου συμβιβασμού» — όσο και αν από τις 20 του Φλεβάρη μέχρι σήμερα οι προοπτικές του έχουν ψαλλιδιστεί απελπιστικά. Ιδού λοιπόν και ένα τρίτο φάντασμα — κι αυτό από μακριά κι αγαπημένοι, κι ας το ποθούμε.» Συνέχεια ανάγνωσης

ΔΝΤ: Ένοχες εμμονές και κυνικές αντιφάσεις

Standard

του Βασίλη Δρουκόπουλου 

Αν ο διπρόσωπος θεός Ιανός ήταν οικονομολόγος θα είχε σίγουρα προσληφθεί και θα δούλευε για το ΔΝΤ.

Ann Pettifor, 2013. 

 

Έχει ειπωθεί ότι κάθε κρίση αναδεικνύεται σε μια στιγμή σημαντικής αλήθειας, όπου η σπουδαιότητα των ανθρώπων και η βαρύτητα των γεγονότων έρχονται στο φως. Σ’ αυτά αξίζει να προστεθούν τα μηνύματα των ιδεών, η σημασία των σκέψεων, η θεμελίωση των επιχειρημάτων και η απόδειξη των ισχυρισμών.

David Burliuk - Two tastes in one

David Burliuk – Two tastes in one

Είναι γνωστό ότι στη σημερινή συγκυρία των διαπραγματεύσεων με τους «εταίρους» ένα από τα επίμαχα ζητήματα είναι το θέμα των εργασιακών σχέσεων. Αυτοί υποστηρίζουν την ενίσχυση της «ευελιξίας» της ελληνικής αγοράς εργασίας που κάθε άλλο άκαμπτη είχε υπάρξει ακόμα και πριν από την υπογραφή του πρώτου μνημονίου όπως αναφέρεται στη μελέτη του  Μιχάλη Βεληζιώτη και  της Αλίκης Κύρου (Θεσμοί, ευελιξία και συγκριτική επίδοση των αγορών εργασίας, Μελέτη 27, ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, Ιανουάριος 2014, κεφάλαιο 5). Αντίθετα, η ελληνική πλευρά όχι μόνον αντιτάσσεται σε αυτή την πρόταση, αλλά και σχεδιάζει την ακύρωση όσων νόμων και διατάξεων έχουν απορρυθμίσει το εργασιακό πλέγμα στο όνομα της «επιβαλλόμενης» λιτότητας. Συνέχεια ανάγνωσης

To ζητούμενο της δημοκρατίας στο πανεπιστήμιο

Standard

του Γιώργου Αγγελόπουλου 

Λίγες μέρες μετά την ψήφιση του Ν. 4009/2011, γνωστού ως «νόμου Διαμαντοπούλου» για τα πανεπιστήμια, η τότε υπουργός Παιδείας είχε δηλώσει ότι «ο Ν. 4009/2011 θα κρατήσει όσο και ο Ν. 1268/1982». Θυμίζουμε ότι παρά τις πολλές παρεμβάσεις (π.χ. Ν. 3549/2007), ο Ν. 1268 παρέμεινε θεμέλιο της θεσμικής οργάνωσης των ΑΕΙ για περίπου μια τριακονταετία. Ο Ν. 4009, ωστόσο, δεν φαίνεται ότι θα μακροημερεύσει. Βασικό μειονέκτημά του ήταν ότι δεν προσπάθησε να ανατρέψει τις παθογένειες των ΑΕΙ. Τουναντίον, μέσω της δημόσιας διαπόμπευσης των ΑΕΙ και των πανεπιστημιακών βασίστηκε στις παθογένειες επιδιώκοντας να χτίσει το –κατ’ όνομα μόνο– «εκσυγχρονισμένο πανεπιστήμιο». Επιπλέον, η εφαρμογή του ορισμένες φορές βασίστηκε σε συμβιβασμούς με ομάδες συμφερόντων που είχαν τις προηγούμενες δεκαετίες καθοριστικό ρόλο στην εμπέδωση της παθογένειας στα ΑΕΙ.

Βέρνερ Τύμπκε, "Εργατική τάξη και ιντελιγκέντσια", 1972-1973

Βέρνερ Τύμπκε, «Εργατική τάξη και ιντελιγκέντσια», 1972-1973

Η κατάληξη του Ν. 4009 όπως και παλαιότερες εμπειρίες (Ν. 815/1979, πολυνομοσχέδιο 1990-91) δηλώνουν ότι οι νομοθετικές μεταρρυθμίσεις στα ΑΕΙ που δεν αναμετρώνται αποφασιστικά με τις παθογένειες της ανώτατης εκπαίδευσης δεν μακροημερεύουν. Η αναμέτρηση αυτή βέβαια δεν μπορεί να επιτευχθεί άπαξ με άνωθεν νομοθετικές παρεμβάσεις. Ο νομοθέτης οφείλει να δημιουργήσει ένα θεσμικό πλαίσιο που θα ενισχύσει τη δημοκρατία στη λήψη των αποφάσεων εντός των ΑΕΙ ακυρώνοντας τις δομές που δημιουργούν παθογένειες. Η επίκληση της επαναφοράς της δημοκρατίας στο πανεπιστήμιο συνιστά άλλωστε προγραμματικό στόχο του Υπουργείου Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων που καταθέτει αυτές τις μέρες πρόταση νόμου για την οργάνωση των ΑΕΙ. Συνέχεια ανάγνωσης

Το χρέος ως τεχνική διακυβέρνησης

Standard

Ένα σχόλιο στον Μαουρίτσιο Λατσαράτο

της Αθηνάς Αθανασίου 

Ομιλία στην εκδήλωση «Το χρέος ως τεχνική διακυβέρνησης», συζήτηση με τον Maurizio Lazzarato, στις 29 Απριλίου 2015, στο πλαίσιο του κύκλου συζητήσεων «Από το χρέος και τη λιτότητα στη διεκδίκηση της δημοκρατίας», που οργανώνει το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς με την υποστήριξη του δικτύου transform! Europe. H Αθηνά Αθανασίου διδάσκει κοινωνική ανθρωπολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και είναι αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς.

6-athanasioyΘέτοντας το ερώτημα «ποια είναι η σχέση μεταξύ πίστωσης και πολέμου στον σύγχρονο καπιταλισμό;», ο Μαουρίτσιο Λατσαράτο μας θυμίζει ότι ο Μαρξ στον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου ονομάζει τις δυο δυνάμεις που οδήγησαν στον καπιταλισμό. Πρώτη, η αποικιοκρατική βία της κατάκτησης και ιδιοποίησης του Νέου Κόσμου: ας αναλογιστούμε ότι η πρώιμη εργατική τάξη στην Ευρώπη αντιμετωπίστηκε με φυλετικούς όρους, ως κατώτερη φυλή, υπό την επίδραση των κυρίαρχων κοινωνικο-δαρβινικών αντιλήψεων, από τις οποίες αντλούσε νομιμοποίηση η αποικιοκρατική επιχείρηση.[1] Και η δεύτερη, που συνδέεται με την πρώτη: η πίστωση και το χρέος.        

Ο Λατσαράτο υποστηρίζει ότι ο πόλεμος και το χρέος, ή το χρέος ως πολεμική μηχανή, υπήρξε και παραμένει στρατηγικό όπλο του κεφαλαίου. Το κεντρικό του επιχείρημα, ότι «το χρέος συνιστά συνέχιση του πολέμου με άλλα μέσα», αντιστρέφει τον διάσημο αφορισμό του Κλαούζεβιτς («ο πόλεμος δεν είναι παρά η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα»). Ο Φουκώ, όπως και οι Ντελέζ και Γκουαταρί, έχουν επίσης αντιστρέψει το δόγμα του Κλαούζεβιτς, υποστηρίζοντας ότι ο πόλεμος δεν έπεται της πολιτικής, αλλά είναι πολιτική που συνεχίζει τον πόλεμο. Έτσι, παράγουν μια νέα έννοια του πολέμου αλλά και μια νέα πολιτική έννοια. Ο Φουκώ ενεργοποίησε την έννοια του «εμφυλίου πολέμου» ως υπόδειγμα για τις σχέσεις εξουσίας, ενώ οι Ντελέζ και Γκουαταρί δημιούργησαν την έννοια «μηχανή πολέμου» για να περιγράψουν τη λειτουργία του πολέμου στο σύγχρονο καπιταλισμό. Συνέχεια ανάγνωσης