«Προδότες» και «αποστάτες»

Standard

του Γιάννη Ανδρουλιδάκη 

Με ανησυχεί ιδιαίτερα τελευταία να διαπιστώνω την πολύ συχνή χρήση των όρων «προδότες» και «αποστάτες» στις εκατέρωθεν λεκτικές αψιμαχίες που εμφανίζονται στο timeline μου, στο facebook, ανάμεσα στις διαφορετικές παραδοσιακές ή όψιμες εκδοχές της Αριστεράς. Με ανησυχεί όχι γιατί «δεν συνάδουν με το αριστερό ήθος» (δεν πίστεψα ποτέ σε κανένα συλλογικό ήθος, πόσο μάλλον το «αριστερό») ούτε γιατί τάχα εκτοξεύονται από και προς συντρόφους μου — οι πιο πολλοί από όσους τους ανταλλάσσουν ή τους λαμβάνουν δεν υπήρξαν ποτέ σύντροφοί μου και δεν προβλέπεται καν να γίνουν στο άμεσο μέλλον.

Albert Bloch - Conference

Albert Bloch – Conference

Με ανησυχεί, γιατί η χρήση των εννοιών αυτών προϋποθέτει αφαίρεση και αρνείται τον συλλογισμό. Αποδέχεται ως τέτοια την ολοκληρωτική αφήγηση της «παρεξήγησης», σύμφωνα με την οποία ο κόσμος δεν προχωρά με πραγματικές συγκρούσεις συμφερόντων, ιδεών και αντιλήψεων, αλλά χωρίζεται στατικά σε καλούς, κακούς και πλανημένους. Αποκαλώντας κάποιον «προδότη» ή «αποστάτη», ξεγνοιάζεις μια και καλή με τη σκοτούρα της ορθολογικής πολεμικής στις αντιλήψεις και τις στάσεις του — και έτσι δεν είσαι υποχρεωμένος ούτε να συγκροτήσεις και να δικαιολογήσεις τη δική σου αντίληψη και τη δική σου στάση ούτε να επανεξετάσεις αντιλήψεις και στάσεις πριν την «προδοσία». Συνέχεια ανάγνωσης

Κυβέρνηση και κίνημα επί του παρόντος

Standard

του Στάθη Γουργουρή 

Προ μηνός είχα υποστηρίξει  ότι η κυβέρνηση της Αριστεράς λειτουργεί ως ταραχοποιός ιδιότητα όσον αφορά τις δεδομένες νοηματικές κατηγορίες της πολιτικής, αν μη τι άλλο επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε στη κυβέρνηση μετά την ριζική τομή στο πολιτικό χώρο που άνοιξαν τα κινήματα των Πλατειών. Ωστόσο, κυβέρνηση και κίνημα δεν ταυτίζονται και ούτε υπηρετεί το ένα το άλλο, ωστόσο και η κυβέρνηση και το κίνημα φέρουν ευθύνη το ένα απέναντι στο άλλο. Μπορούν να υπάρχουν τόσο συμπτωματικά όσο και ανταγωνιστικά, και πράγματι οφείλουν να το κάνουν, αν πρόκειται να διατηρηθεί η ριζοσπαστική δημοκρατική ιδιότητά τους. Ως εκ τούτου, υποστήριξα ότι η ετερογένεια και η συγκρουσιακή δημοκρατία απόψεων εντός του ΣΥΡΙΖΑ συνιστούσε και την ιδιαίτερη ισχύ του.

Πατησίων, ΑΣΟΕΕ, Μάιος 2015. Φωτογραφία του Τάκη Γέρου

Πατησίων, ΑΣΟΕΕ, Μάιος 2015. Φωτογραφία του Τάκη Γέρου

Δεν έχω αλλάξει γνώμη. Βέβαια, το κίνημα μπορεί να αντέξει θεμελιώδεις διαφωνίες, αν εξακολουθεί να υπάρχει κοινή αγωνιστική προοπτική και κοινό όραμα σε βάθος χρόνου. Όμως, στο πλαίσιο μιας κυβέρνησης, όχι κομματικής αλλά δημοκρατικής σε όλη την εμβέλεια της πολιτείας, όπου αποφάσεις επιβάλλονται στο πυκνότερο πλαίσιο ενεστώτος χρόνου, διαφωνίες που χάνουν τον ορίζοντα της αμεσότητας πίσω από το νέφος της ιδεολογικής καθαρότητας συχνά προκαλούν την αυτοκαταστροφή.

Η εσωτερική διαφωνία πήρε τόσο μεγάλες διαστάσεις σε κυβερνητικό επίπεδο, που τέθηκε όντως το ερώτημα αν ήταν πλέον εφικτό ο ΣΥΡΙΖΑ να κυβερνήσει όπως αρμόζει στη μοναδική ευκαιρία του εγχειρήματος μιας αριστερής κυβερνησιμότητας. Συνέχεια ανάγνωσης

Η τσεχοσλοβάκικη Δύναμη της Άνοιξης

Standard

Στη δεκαετία του 1960 κυκλοφορούσε στην Τσεχοσλοβακία το περιοδικό Plamen (Φλόγα). «Συγκέντρωνε τότε ό,τι καλύτερο υπήρχε στη χώρα: λογοτέχνες, φιλοσόφους, κριτικούς, φωτογράφους, σκιτσογράφους, γελοιογράφους κλπ. Ονόματα σημαντικά, μερικά από τα οποία είναι γνωστά και στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό, όπως: Έντουαρντ Γκόλντστυκερ, Λούντβικ Ασκενάζι, Γιόζεφ Κάιναρ, Κάρελ Κόσικ, Μίλαν Κούντερα, Μαρίε Μαγέροβα, Λάντισλαβ Μνιάτσκο, Μίροσλαβ Φλόριαν, Γίρζι Χάγεκ, Μίροσλαβ Χόλουμπ κ.ά. Το περιοδικό το χαρακτήριζε η τόλμη, η κριτική διάθεση και η καλαισθησία» Μετά την εισβολή των στρατευμάτων του Συμφώνου της Βαρσοβίας στην Τσεχοσλοβακία, την 21η Αυγούστου 1968, η έκδοση του Plamen απαγορεύθηκε. Το 1984, οι εκδόσεις Στιγμή, του ρέκτη εκδότη Αιμίλιου Καλιακάτσου, εξέδωσαν ένα μικρό τομίδιο, με τίτλο Η δύναμη της Άνοιξης…, απάνθισμα με αφορισμούς, γνωμικά σατιρικές ιστορίες και γελοιογραφίες του περιοδικού, σε μετάφραση και επιμέλεια Ρενέ Ψυρούκη (δικό της είναι το απόσπασμα σε εισαγωγικά, που παραθέσαμε λίγο παραπάνω).

Σε ανάμνηση της θλιβερής επετείου της 21ης Αυγούστου παραθέτουμε κάποιους από τους αφορισμούς του Plamen (αποσπάσματα, ηλεκτρονικά, μπορείτε να βρείτε και στο μπλογκ του Τσαλαπετεινού).

Τού ρίξατε λάσπη και τώρα τον
δείχνετε και φωνάζετε: κοιτάχτε τι βρώ-
μικος που είναι!
Ίμρε Φόρμπατ

Αφού αρνιόμαστε τα θαύματα στα περασμένα
δεν μπορούμε να τα περιμένουμε και στα μελλούμενα
Μίροσλαβ Γιόντλ Συνέχεια ανάγνωσης

Η «Πετρωμένη Γοργόνα» ο δημόσιος χώρος και το κράτος

Standard

του Αντώνη Μπρούμα

Μια ιδιαίτερη είδηση κάνει τον γύρο των μέσων ενημέρωσης και των κοινωνικών δικτύων, τις τελευταίες μέρες: ως ένδειξη διαμαρτυρίας σε πρόστιμο, που του επιβλήθηκε για ελεύθερη κατασκήνωση, ο καλλιτέχνης Διονύσης Καρυπίδης κατέστρεψε με βαριοπούλα τη γοργόνα, που είχε φιλοτεχνήσει στην παραλία Καβουρότρυπες της Χαλκιδικής. Από το 1997 η «πετρωμένη γοργόνα» κοσμούσε την ακτή Πορτοκάλι της πανέμορφης αυτής παραλίας, που κάθε καλοκαίρι κατακλύζεται από πολυάριθμους λουόμενους αλλά και κοινότητα ελεύθερων κατασκηνωτών. Όντας μέλος αυτής της κοινότητας, σε μια στιγμή έμπνευσης, πρόσφερε απλόχερα την τέχνη του στους άλλους, παντρεύοντας τη φυσική ομορφιά του τόπου με την ανθρώπινη δημιουργία. Ζήτησε λοιπόν τη διαγραφή του προστίμου, στο όνομα της ανιδιοτελούς αυτής προσφορά. Καθώς το αίτημά του δεν ικανοποιήθηκε, προχώρησε στην καταστροφή του γλυπτού.

Η είδηση έγινε αντικείμενο εκτεταμένων συζητήσεων στο διαδίκτυο. Το γεγονός ότι το πρόστιμο δεν αφορούσε τη γοργόνα αλλά την ελεύθερη κατασκήνωση δεν έγινε ευρύτερα γνωστό, και έτσι ο διάλογος άγγιξε κυρίως τα θέματα του δημόσιου χώρου, της ελευθερίας της καλλιτεχνικής έκφρασης και του ρόλου του κράτους: Πρέπει ο δημόσιος χώρος να ορίζεται με απόλυτο τρόπο από το κράτος; Έχουν δικαιώματα οι τοπικές κοινωνίες στη διαμόρφωσή του; Είναι ανεκτή η καλλιτεχνική έκφραση σε δημόσιους χώρους χωρίς άδεια; Και, εν τέλει: Ποιος, και σε ποιο βαθμό, ορίζει τον δημόσιο χώρο; Συνέχεια ανάγνωσης

Σημειώσεις για μια αριστερή κυβερνητική πολιτική

Standard

Στον καιρό των Μνημονίων: Η Αριστερά, η κυβέρνηση και το κίνημα-4

του Πολυμέρη Βόγλη

Sandro Chia, "Αμφιβάλλοντας για τα χρώματα και  τη μορφή"

Sandro Chia, «Αμφιβάλλοντας για τα χρώματα και τη μορφή»

1. Τα τελευταία χρόνια, τα Μνημόνια αποτέλεσαν «δομές καταστροφής» των πολιτικών δυνάμεων της χώρας. Μετά το ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Δημοκρατία, ήλθε η σειρά της Αριστεράς να υποστεί τις συνέπειες της βίαιης προσαρμογής στην «προκρούστεια κλίνη» των μνημονιακών μέτρων και των απαιτήσεων των δανειστών: απογοήτευση στην κοινωνική βάση, αντιδράσεις στελεχών, διάσπαση του κόμματος. Η διαδικασία αποδόμησης του πολιτικού συστήματος συνεχίζεται, καθώς νέα κόμματα δημιουργούνται, ετερόκλητες συμμαχίες συνάπτονται, νέες διαιρετικές τομές κατασκευάζονται. Το ένστικτο της πολιτικής επιβίωσης για την παραμονή στην εξουσία επιτάσσει κινήσεις τακτικής που δημιουργούν δυνατότητες πολιτικής κυριαρχίας σε ένα περιβάλλον μόνιμης και διαρκούς πολιτικής αστάθειας. Η προσήλωση στις κινήσεις τακτικής υποβαθμίζει και συσκοτίζει τη στρατηγική: ποιο είναι το όραμα, πώς θέλουμε να είναι η ελληνική κοινωνία σε λίγα χρόνια. Όσο ο στρατηγικός στόχος παραμένει ασαφής και νεφελώδης, τόσο πιο δυσδιάκριτες γίνονται οι διαφορές μεταξύ των κομμάτων. Συνέχεια ανάγνωσης

Από την υποταγή στη λογική στην αναζήτηση του διαφορετικού

Standard

Στον καιρό των Μνημονίων: Η Αριστερά, η κυβέρνηση και το κίνημα-3

του Νίκου Κατσιαούνη

Η κρίση που βιώνουμε σήμερα έχει καταστήσει πασιφανή την έκπτωση και την αδυναμία του κυρίαρχου πολιτικού συστήματος να δώσει απαντήσεις. Όλοι οι πολιτικοί σχηματισμοί του μεταπολιτευτικού συστήματος διαχείρισης όχι μόνο απέτυχαν να αποτελέσουν το άρμα για την έξοδο από την κρίση αλλά, αντίθετα, δείχνουν να συνθλίβονται όλο και περισσότερο μέσα στη μέγγενη που επιβάλλει η βαρβαρότητα του συστήματος. Ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε μια μεγάλη στροφή το 2012, τότε που με ρητό και ξεκάθαρο τρόπο προέβαλλε την αξίωση της εξουσίας και την επιδίωξη της διαχείρισης του κρατικού μηχανισμού. Αλλά ήταν τότε που ο ΣΥΡΙΖΑ άλλαξε τη ρητορική του και παραμέρισε τις όποιες αξιακές και σημασιολογικές προκείμενες συγκροτούσαν ένα ριζοσπαστικό φαντασιακό. Προσκολλήθηκε άκριτα στην έννοια της ανάπτυξης και της προόδου, σαν αυτές να ήταν άμοιρες του σημερινού αδιεξόδου, και εισήγαγε μεγάλο μέρος του κυρίαρχου λόγου στον δικό του. Χρησιμοποίησε, δηλαδή, τα εργαλεία του κυρίαρχου συστήματος με σκοπό να ανέβει στην εξουσία, αλλά αγνόησε ότι τα εργαλεία αυτά όχι μόνο έχουν καταστεί άνευ νοήματος (γιατί η κρίση απεκάλυψε τη γύμνια τους), αλλά επιπλέον επικίνδυνα για το κοινωνικό σύνολο. Κι αν αυτό έγινε στη βάση μιας στρατηγικής απεύθυνσης σε μια κοινωνία που στην πλειοψηφία της δεν είναι αριστερή ή κοινωνία «εξεγερμένων», παρ’ όλα αυτά η στρατηγική αυτή αποδείχθηκε καταστροφική για τον ΣΥΡΙΖΑ. Και για να το πούμε πιο απλά: Ο ΣΥΡΙΖΑ ήθελε να οικειοποιηθεί το κράτος, αλλά δεν αναρωτήθηκε ποτέ τι είδους κράτος είναι αυτό που αναλαμβάνει την παρούσα στιγμή.

Mario Comensoli - Μετάβαση

Mario Comensoli – Μετάβαση

Αυτή η μη αμφισβήτηση των κυρίαρχων σημασιών και η πρόσδεση σε αυτές δεν αποτελεί ίδιον του ΣΥΡΙΖΑ αλλά παθογένεια του ευρύτερου χώρου της Αριστεράς και όχι μόνο. Γενικά, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είχε κανένα ουσιαστικό σχέδιο διαχείρισης της σημερινής κατάστασης, όπως σχέδιο επίλυσης δεν υπάρχει ούτε από τους τωρινούς διαφωνούντες που δημιουργούν νέους σχηματισμούς και διασπάσεις στο εσωτερικό του. Περισσότερο φαντάζουν σαν προτάσεις προκειμένου να πειστούν οι ίδιοι για την ικανότητα διεξόδου, παρά ένα πραγματικό πολιτικό σχέδιο δημιουργίας μιας καινούργιας πραγματικότητας. Αυτό συμβαίνει γιατί σήμερα γίνεται έκδηλο ότι το κράτος, σε όποια πολιτική απόχρωση κι αν εμφανιστεί, δεν μπορεί να διαχειριστεί τους όρους της ζωής. Συνέχεια ανάγνωσης

Ένας άλλος ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι εφικτός

Standard

Στον καιρό των Μνημονίων: Η Αριστερά, η κυβέρνηση και το κίνημα-2

του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου

Τον Μάρτιο του 2013, η τότε τρικομματική συγκυβέρνηση Σαμαρά ψήφιζε το νομοσχέδιο «περί εξαρτησιογόνων ουσιών», που θα γλίτωνε από τη φυλακή χιλιάδες τοξικοεξαρτημένους. Ήταν το μόνο νομοθέτημα εκείνης της κυβέρνησης που υποστήριξε ποτέ ο ΣΥΡΙΖΑ, ενώ για τη ΔΗΜΑΡ, που το πιστωνόταν λόγω υπουργίας Ρουπακιώτη, ο νόμος αποκτούσε ισχυρό συμβολισμό: ήταν η «απόδειξη» ότι το Μνημόνιο δεν πρέπει να απολυτοποιείται ως διαχωριστική γραμμή — ότι η τότε «κυβερνώσα Αριστερά» μπορούσε να διασώσει κάποια ψήγματα αριστερής πολιτικής, στον βαθμό που υπήρχαν άνθρωποι με λογισμό και μ’ όνειρο να παλέψουν στα διάκενα των απαιτήσεων των δανειστών.

Nτάνιελ Εγκνέους, «Κοκκινοσκουφίτσα», 2014

Nτάνιελ Εγκνέους, «Κοκκινοσκουφίτσα», 2014

Δύο χρόνια μετά, η συζήτηση για την αντιμετώπιση του υπερπληθυσμού στις φυλακές αποκάλυπτε ότι το πράγμα ήταν πιο περίπλοκο: ότι, αφενός η τύφλωση της Δικαιοσύνης, αφετέρου η υποχρηματοδότηση θεραπευτικών προγραμμάτων και των συναφών δομών, είχαν ακυρώσει στην πράξη εκείνο το ελπιδοφόρο νομοθέτημα. Το κυριότερο: με όσα είχαν γίνει τη διετία 2012-2014, ούτε η ΔΗΜΑΡ, ούτε φυσικά η Ν.Δ. ή το ΠΑΣΟΚ είχαν διανοηθεί στα σοβαρά να ζητήσουν την ψήφο της ελληνικής κοινωνίας με βάση το δείγμα εκείνο της αριστερής «ρωγμής».

Φοβάμαι πως η ιστορία αυτή δεν απασχολεί όσες και όσους επιχειρηματολογούν στα σοβαρά ότι «δεν ήρθε το τέλος του κόσμου» με το τρίτο Μνημόνιο: ότι μπορεί η κυβέρνηση να εξαναγκάστηκε να ψηφίσει Μνημόνιο, μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να αποδέχτηκε τον εκβιασμό ως πρόγραμμά του, μην κάνοντας καν το αποφασισμένο συνέδριό του — αλλά δυνατότητες ακόμα υπάρχουν, πρώτα απ’ όλα στον τομέα των δικαιωμάτων. Σα να μην μάθαμε τι σημαίνει για τη δημοκρατία η λιτότητα στην οικονομία. Σαν να είχε δικαιωθεί η Κεντροαριστερά, που από το 2010 διαχώριζε πλήρως στον λόγο της το Μνημόνιο από τα δικαιώματα, εγκαταλείποντας εντέλει και τα τελευταία. Και σα να μην ήταν ο αγώνας ενάντια στη λιτότητα αυτός που εξασφάλισε στον ΣΥΡΙΖΑ το πολιτικό κεφάλαιο για να πραγματώσει τομές στις φυλακές, την ιθαγένεια, το προσφυγικό. Συνέχεια ανάγνωσης

H κρίσιμη κατάσταση του παρόντος

Standard

Στον καιρό των Μνημονίων: Η Αριστερά, η κυβέρνηση και το κίνημα-1 

Από τις 9 Αυγούστου, όταν έκλεισαν για καλοκαίρι τα «Ενθέματα», μέσα σε είκοσι μόνο μέρες, ήρθαν περίπου τα πάνω κάτω: η μνημονιακή συμφωνία, η ψήφισή της με απώλειες για την κυβερνητική πλειοψηφία, η παραίτηση της κυβέρνησης, η διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ, η προκήρυξη εκλογών. Παρά τη σαστισμάρα και την παγωμάρα, καθώς όλα αυτά και καταιγιστικά έγιναν και διόλου αδιάφορα –πολιτικά, προσωπικά, συναισθηματικά– είναι, θεωρούμε ότι είναι επείγον να τα συζητήσουμε και να τα αποτιμήσαμε. Απευθύναμε σε τέσσερις καλούς φίλους, παλιότερους και νεότερους, των «Ενθεμάτων», θέτοντάς τους τα δύο ερωτήματα που ακολουθούν. Τους ευχαριστούμε για την ανταπόκρισή τους, και ανοίγουμε τη συζήτηση, που θα συνεχίσουμε στα επόμενα φύλλα. Τα δύο ερωτήματα:

α) Ποια εκτιμάτε ότι είναι τα περιθώρια άσκησης αριστερής πολιτικής από μια μετεκλογική κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ στις νέες συνθήκες, που δημιουργούν η υπογραφή του Μνημονίου και η διάσπαση;

β) Ποια θεωρείτε βασικά «καθήκοντα» και άξονες δράσης για το αριστερό και ευρύτερο κίνημα, στις συνθήκες αυτές;

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

H κρίσιμη κατάσταση του παρόντος

της Αθηνάς Αθανασίου

Nτάνιελ Εγκνέους, «Κοκκινοσκουφίτσα», 2014

Nτάνιελ Εγκνέους, «Κοκκινοσκουφίτσα», 2014

Η πρόσφατη ήττα είναι μια στιγμή συντριβής για την Αριστερά και για τη δημοκρατία στην Ευρώπη. Ταυτόχρονα, οι συνθήκες διάσπασης, με τα φαινόμενα οπαδοποίησης, τις κραυγές περί «προδοσίας», την οχύρωση σε εύκολες βεβαιότητες και την αδρανοποίηση της συλλογικότητας, δεν αφήνουν περιθώρια για συλλογικό αναστοχασμό και ανασύνταξη απέναντι στο βαρύ πλήγμα.
Συνέχεια ανάγνωσης

Αναμένοντας ενεργά την καίρια εικόνα

Standard

του Αριστείδη Μπαλτά

Συνήθως δεν συναισθανόμαστε την ιστορική κίνηση που έτσι ή αλλιώς τελείται με τη συμμετοχή μας. Κατά τις αργόσυρτες περιόδους, η διαδοχή των ημερών φαίνεται σα να διαμορφώνει ένα αδιατάρακτο συνεχές που ακολουθεί την πορεία του, με εμάς εντός, χωρίς τα όσα κάνουμε να φαίνεται πως το επηρεάζουν.

Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν από τον Ralph Steadman

Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν
από τον Ralph Steadman

Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν μάχεται αυτήν την αίσθηση. Ακόμη και σε τέτοιες περιόδους, ισχυρίζεται, είναι οι μικρές ρήξεις ή τομές εδώ ή εκεί, φαινομενικά αμελητέες ή συχνά αδιόρατες, που διέπουν την τροπή της ιστορίας. Γιατί από τη δική τους αφανή και αστάθμητη συσσώρευση προκύπτουν οι παντελώς απρόβλεπτες μεγάλες στροφές που, όταν συμβούν, καταλαμβάνουν όλους εξαπίνης.

Κατά τις περιόδους όπου ο ιστορικός χρόνος πυκνώνει, όταν η κοινωνική κίνηση φορτίζεται από ετερόκλητες εντάσεις που διαρκώς οξύνονται, χωρίς να φαίνεται πως οδηγούν σε κάθαρση, η αίσθηση της αδιατάρακτης συνέχειας χάνεται. Οι καθησυχαστικές αφηγήσεις, «συντηρητικές» ή «προοδευτικές», τείνουν να εκλείψουν ενώ τη θέση τους καταλαμβάνουν απρόσκλητες εικόνες που ξεπηδούν από το παρελθόν, κάτι σαν φωτογραφικά στιγμιότυπα ή θραύσματα λόγου, που έρχονται χωρίς να τα ανακαλεί καμιά συνείδηση για να φωτίσουν τη στιγμή. Δηλαδή για να εξημερώσουν τον κίνδυνο που μεγαλώνει, για να δώσουν νόημα στην έκρηξη που φαίνεται να επίκειται. Συνέχεια ανάγνωσης

Η συζήτηση για την αναθεώρηση του Δουβλίνου ΙΙΙ έχει ανοίξει

Standard

Η πρόσφατη απόφαση της γερμανικής κυβέρνησης συνιστά αποδοχή της πραγματικότητας

συνέντευξη του Βασίλη Τσιάνου

4-tsianosΠριν λίγες μέρες, η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι αναστέλλει προσωρινά την εφαρμογή του Κανονισμού Δουβλίνο, ο οποίος προβλέπει ότι οι αιτούντες άσυλο πρέπει να ζητούν άσυλο από τη χώρα εισόδου, ενώ, σε περίπτωση που βρεθούν σε άλλο κράτος-μέλος, επιστρέφονται στην πρώτη χώρα. Η απόφαση όχι μόνο έχει άμεσα πρακτικά αποτελέσματα για τους Σύρους που βρίσκονται στη Γερμανία (και μπορούν πλέον να υποβάλλουν εκεί αίτηση ασύλου), αλλά και ανοίγει το ζήτημα της προσφυγικής και μεταναστευτικής πολιτικής της Ε.Ε. Μιλήσαμε με τον Βασίλη Τσιάνο, καθηγητή κοινωνιολογίας στο πανεπιστήμιο του Κιέλου (με ερευνητικό αντικείμενο τις ευρωπαϊκές πολιτικές ελέγχου της μετανάστευσης και τη βιομετρικοποίηση των συνόρων) και εκπρόσωπο Τύπου του γερμανικού Συμβουλίου Μετανάστευσης.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

 

Πρόσφυγες στον σιδηροδρομικό σταθμό της Γευγελής. Φωτογραφία: Ντίμιταρ Ντίλκοφ / ΑFP

Πρόσφυγες στον σιδηροδρομικό σταθμό της Γευγελής. Φωτογραφία: Ντίμιταρ Ντίλκοφ / ΑFP

Toν Απρίλιο, το Συμβούλιο Μετανάστευσης της Γερμανίας είχε κάνει μια σημαντική τοποθέτηση για το Δουβλίνο ΙΙΙ, η οποία μπορεί να θεωρηθεί προάγγελος της πρόσφατης απόφασης της γερμανικής κυβέρνησης. Ας ξεκινήσουμε από το τι είναι το Συμβούλιο Μετανάστευσης.

Είναι ένα επιστημονικό σχήμα, το πιο σημαντικό συμβουλευτικό όργανο της γερμανικής κυβέρνησης. Αποτελείται από εκατό επιστήμονες και επιστημόνισσες, που ασχολούνται με ζητήματα μετανάστευσης και ευρωπαϊκών πολιτικών ελέγχου συνόρων. Αποτελεί τον μοχλό ο οποίος παρήγαγε ουσιαστικά, πριν από δέκα χρόνια, τον πρώτο μεταναστευτικό νόμο της Γερμανίας, επί κυβέρνησης Σοσιαλδημοκρατών και Πρασίνων. Λειτουργεί συμβουλευτικά και καταθέτει προτάσεις στο ομοσπονδιακό Γραφείο Μεταναστευτικής Πολιτικής και Ασύλου στις κυβερνήσεις των ομόσπονδων κρατιδίων, αλλά και στην κυβέρνηση.

Τι έλεγε το κείμενο αυτό του Συμβουλίου Μετανάστευσης και γιατί ήταν σημαντικό;

Ήταν ένα κείμενο που εγκαινίαζε μια συζήτηση, ασκούσε πίεση στη γερμανική κυβέρνηση να αναστοχαστεί τη στάση της όσον αφορά το Δουβλίνο ΙΙΙ. Ήταν η πρώτη φορά που το Συμβούλιο, το οποίο έχει επιστημονικό-συμβουλευτικό χαρακτήρα, πήρε ξεκάθαρα πολιτική θέση, σχετικά με την αναγκαιότητα να αναστοχαστούμε το όλο σύστημα Δουβλίνο. Ήταν η πρώτη φορά που επιτρέψαμε στους εαυτούς μας να κάνουμε μια πολιτική παρέμβαση όσον αφορά το μέλλον της μεταναστευτικής αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη. Και ήταν σημαντικό και ως απήχηση, καθώς για πρώτη φορά ακούστηκε αυτός ο προβληματισμός ευρέως στον γερμανόφωνο κόσμο, ανοίγοντας μια μεγάλη συζήτηση.

Και το αποκορύφωμα –προσωρινό αποκορύφωμα– αυτής της συζήτησης είναι η πρόσφατη απόφαση της γερμανικής κυβέρνησης για προσωρινή αναστολή των μηχανισμών του Δουβλίνου 3, που έχουν σχέση με τις επιστροφές προσφύγων από τη Γερμανία σε άλλα κράτη-μέλη. Εκτιμώ ότι η αναστολή αυτή θα ισχύσει μέχρι τα Χριστούγεννα, αλλά σε κάθε περίπτωση μέχρι τον Οκτώβριο· τότε περίπου, κάθε χρόνο, ανακόπτονται οι μεγάλες ροές του καλοκαιριού. Συνέχεια ανάγνωσης

Η μέθοδος του ασβού

Standard

του Μάνου Αυγερίδη

 Έργο του Φίλιπ Μεντόζα, από την εικονογράφηση του μυθιστορήματος του Κένεθ Γκράχαμ «Ο άνεμος στις ιτιές»


Έργο του Φίλιπ Μεντόζα, από την εικονογράφηση του μυθιστορήματος του Κένεθ Γκράχαμ «Ο άνεμος στις ιτιές»

Πριν από δεκαέξι και κάτι χρόνια, το μακρινό 1999, μια γενιά μαθητών έδινε τις πρώτες εισαγωγικές εξετάσεις με το «καινούργιο σύστημα»: χωρίς δέσμες δηλαδή, αλλά με κατευθύνσεις και με περισσότερα μαθήματα απ’ ό,τι στο παρελθόν. Ήταν η εποχή που η κοινωνία ζούσε στην παραζάλη του χρηματιστηρίου, της ΟΝΕ και της αναπτυξιακής φούσκας που επρόκειτο να σκάσει σύντομα, αρχής γενομένης με το χρηματιστηριακό κραχ του Σεπτεμβρίου· σκάνδαλο το οποίο αποτέλεσε την αρχή του τέλους παρά την τεχνητή διατήρησή της τα επόμενα χρόνια με ολυμπιακές ντόπες, ευνοϊκό διεθνές περιβάλλον και στατιστικά μαγειρέματα. Τότε, ωστόσο, το όνειρο πολλών μαθητών (ή, ακριβέστερα, πολλών γονιών) ήταν να περάσουν σε ένα τμήμα οικονομικών επιστημών και να ξεκινήσουν μια λαμπρή καριέρα στα χρηματοοικονομικά ή τη διοίκηση επιχειρήσεων. Για να συμβεί αυτό, έπρεπε να γράψουν καλά στο ειδικό μάθημα «Αρχές Οικονομικής Θεωρίας» που θα τους έδινε τη δυνατότητα να επιλέξουν τις περιζήτητες σχολές του «5ου επιστημονικού πεδίου».

   Ήμουν κι εγώ ένας απ’ αυτούς. Παρά την απροθυμία μου να σπουδάσω οικονομικά, τα είχα ως εναλλακτική επιλογή και προετοιμαζόμουν κάνοντας ιδιαίτερα μαθήματα με τον κ. Μανώλη. Ο κ. Μανώλης ήταν οικονομολόγος (ή κάτι τέτοιο), καλός δάσκαλος και μια καλτ φιγούρα της περιοχής: κοντός, καραφλός, με μυτερή μύτη και μεγάλα έξυπνα μάτια που έμοιαζαν ακόμα μεγαλύτερα μέσα απ’ τα χοντρά γυαλιά του. Φορούσε καφέ σακάκι, κυκλοφορούσε με ένα παλιό Audi, διάβαζε μόνο Έθνος και έπαιζε φανατικά «Στοίχημα». Ο κ. Μανώλης, αν υπάρχει ακόμα η παραμικρή αμφιβολία, ήταν ΠΑΣΟΚ. Συνέχεια ανάγνωσης