Καλάμια

Standard

ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

του Kωνσταντίνου  Χατζηνικολάου

Τα καλοκαίρια κόβαμε καλάμια.

Πηγαίναμε με τον ξάδερφό μου στις χορταριασμένες ράγες του τραίνου και σπάγαμε τα καλάμια με τα χέρια. Δεν νομίζω πως είχαμε σουγιά ή μαχαίρι. Έπειτα κρυβόμασταν στην πυλωτή της πολυκατοικίας και φτιάχναμε κάτι αυτοσχέδιες καλύβες. Κλέβαμε σεντόνια από τη γιαγιά, τα στηρίζαμε στα καλάμια και καθόμασταν από κάτω, αμίλητοι, μέχρι να σκάσουμε απ’ τη ζέστη.

Αυτά συνέβαιναν το ’84, το ’85, το ’86 – εκεί γύρω.

Δεν ξέρω για πόσα συναπτά χρόνια μας κράτησαν η γιαγιά και ο παππούς στο διαμέρισμά τους στο Λουτράκι, εκείνα τα μυθικά δεκαήμερα του Αυγούστου –αν ήταν δεκαήμερα, αν ήταν Αύγουστος, αν ήταν μυθικά–, πάντως θυμάμαι την αδημονία μου, που, αν και ήταν σβηστή το χειμώνα, καθώς τέλειωνε η άνοιξη, ξυπνούσε και μεγάλωνε, για να γίνει ανυπόφορη μόλις έκλεινε το σχολείο.

Θυμάμαι θα πει και λίγο πως δεν θυμάμαι. Οπότε, επειδή μάλλον δεν πολυθυμάμαι, κάθομαι και προσπαθώ ν’ ανακαλέσω τη σκηνή με τα καλάμια, μέχρι πραγματικά να θυμηθώ ή να επινοήσω αυτό που υποτίθεται πως θυμάμαι.

Felix Vallotton,

Felix Vallotton, «Σπίτια και καλαμιές»

Δεν μπορώ όμως να θυμηθώ, έτσι κάθομαι και ονειροπολώ τους ίδιους τους ανθρώπους, στις πιο λαμπερές στιγμές τους, το καλοκαίρι, τον ξάδερφό μου, τη γιαγιά μου και τον παππού μου, αυτόν τον καλοσυνάτο άνθρωπο που ήταν γλυκός και διάφανος σαν άγιος, παρόλο που η οικογένεια τον έψεγε, με τρυφερότητα βέβαια, για ένα άλλο χαρακτηριστικό του: τη μνημειώδη τσιγκουνιά του. Δεν έτρωγε ποτέ έξω, δεν έπαιρνε ποτέ ταξί, κατέγραφε και το παραμικρό έξοδο σ’ ένα τεφτέρι, και νομίζω πως, εκτός από τ’ όνομά του, πήρα κι εγώ κάτι από τη τσιγκουνιά του, αλλά δυστυχώς τίποτα από την καλοσύνη του. Συνέχεια ανάγνωσης

Η τετρόικα

Standard

OI ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ

του Νίκου Σαραντάκου

Οι νέες καταστάσεις φέρνουν και νέες λέξεις. Στα προηγούμενα μνημόνια, την εποπτεία την ασκούσαν εκπρόσωποι τριών θεσμών (ΕΕ, ΔΝΤ και ΕΚΤ), που συναπάρτιζαν την τρόικα, όπως έχει καθιερωθεί να λέγεται στη διεθνή πολιτική ορολογία η ομάδα τριών ατόμων που ασκούν από κοινού κάποια εξουσία ή διαχειρίζονται μιαν υπόθεση. Όπως είχαμε γράψει σε παλιότερο άρθρο, η λέξη είναι παλαιό δάνειο από τα ρώσικα, δηλαδή το είχαμε δανειστεί (στις λογοτεχνικές μεταφράσεις) με την αρχική του σημασία, που είναι ένα αμάξι (ή έλκηθρο) που το σέρνουν τρία άλογα. Τρόικα είναι και το τριάρι στα ρώσικα (π.χ. στα χαρτιά).

Ivan Aivazovsky - Troika in the steppe

Ιβάν Αϊβζόφσκι, «Τρόικα στην στέπα»

Η τρόικα έγινε λέξη δυσοίωνη και ακούστηκε πολύ τα προηγούμενα χρόνια, καμιά φορά (κακώς) με άκλιτη τη γενική (της τρόικα) ενώ φτιάχτηκε και το παράγωγο «τροϊκανός». Από τότε που ανέλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ την κυβέρνηση, η νέα ελληνική ηγεσία επέμενε να μην χρησιμοποιείται ο φορτισμένος αυτός όρος, κι έτσι γινόταν λόγος για τρεις θεσμούς, ή γενικά «τους θεσμούς», ενώ οι επικριτές της κυβέρνησης είχαν προλάβει να φτιάξουν τον ειρωνικό όρο «θεσμόικα».

Όμως, η νέα δανειακή σύμβαση, αν συναφθεί, θα συναφθεί ύστερα από αίτηση στον ESM, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, πράγμα που σημαίνει ότι τώρα πια οι θεσμοί είναι τέσσερις, αφού στην προηγούμενη τριάδα τώρα προστίθεται και τέταρτος οργανισμός. Οπότε, παρόλο που ο μέγιστος Βαμβακούλας είχε συλλάβει την έννοια της τριμελούς επιτροπής με πέντε-έξι άτομα, θα πρέπει να βρεθεί ένας άλλος όρος αντί για την τρόικα, για να ονομαστεί αυτή η νέα, τετραμελής πλέον, ομάδα ελεγκτών. Συνέχεια ανάγνωσης

Μετά το 39% «Ναι» στο δημοψήφισμα

Standard

του Νίκου Χατζηνικολάου

Υπάρχει ένα νέο δεδομένο στην πολιτική μας ζωή. Πρόκειται για τη βαθμιαία ιδεολογικοπολιτική συγχώνευση τριών κομμάτων της Αντιπολίτευσης (της Νέας Δημοκρατίας, του ΠΑΣΟΚ και του νεόφερτου Ποταμιού). Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι εν μέρει απευθύνονται σε διαφορετικές πελατείες. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητος ο καταμερισμός εργασίας ανάμεσά τους. Η γενική τάση δεν παύει όμως να είναι αυτή της άρσης των χαρακτηριστικών που τα διαφοροποιούσαν ακόμη πρόσφατα.

Η χρήση του όρου «η Αντιπολίτευση», ως ενιαίου υποκειμένου, είναι πλέον απαραίτητη για κάθε πολιτική ανάλυση.

Η εβδομάδα που κύλησε ανάμεσα στην προκήρυξη του Δημοψηφίσματος και στην ανακοίνωση του αποτελέσματος ήταν αποκαλυπτική. Στη διάρκειά της φάνηκε η κοινή πλατφόρμα στην οποία στηρίζονταν τα τρία κόμματα, σε σύμπνοια με τους δανειστές. Έτσι και ο όρος «Τρόικα εσωτερικού» έγινε πιο ξεκάθαρος στα μάτια του κόσμου. Έγιναν πράγματα που κανείς δεν φανταζόταν ότι θα μπορούσαν ποτέ να γίνουν και τα οποία δεν μπορούν να ξεχαστούν. Συνέχεια ανάγνωσης

Ο σουλτάνος των ελιγμών και το επικίνδυνο παιχνίδι του

Standard

της Λίιλα Τζάσιντο

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

Δεν είχε προλάβει να στεγνώσει το μελάνι στα πρωτοσέλιδα που διακήρυσσαν την αλλαγή σκηνικού με την καθυστερημένη είσοδο της Τουρκίας στον πόλεμο κατά του  Ισλαμικού Κράτους (ISIS), όταν Κούρδοι ακτιβιστές προειδοποίησαν στο twitter για το αντίθετο. Το hashtag #TurkeyIsAttackingKurdsNotISIS (η Τουρκία χτυπάει τους Κούρδους, όχι το ISIS) εμφανίστηκε πριν από το ξημέρωμα του Σαββάτου, 25 Ιουλίου, λίγες ώρες μετά τον βομβαρδισμό των θέσεων του ΡΚΚ στο βόρειο Ιράκ από τουρκικά πολεμικά αεροπλάνα.

Σκίτσο του Latuff

Σκίτσο του Latuff

Έτσι, αν η Παρασκευή 24 Ιουλίου άρχισε με μια δραματική αλλαγή στην περιοχή –η Τουρκία ανέλαβε απευθείας δράση ενάντια στο ISIS– τελείωσε με ένα γνώριμο σφυροκόπημα ενός παλιού εχθρού, εναντίον του οποίου η Άγκυρα έχει εμμονή από δεκαετίες. Ένα σφυροκόπημα  που φανερώνει την τουρκική ακαμψία σχετικά με το Κουρδικό Ζήτημα, ανεξαρτήτως από το αν στην εξουσία βρίσκεται ένας δικτάτορας στρατιωτικός, ένας κεμαλικός ή ένας ισλαμιστής. Δυστυχώς, αυτό συνέβη παρά την κατάπαυση του πυρός μεταξύ της Τουρκίας και του ΡΚΚ, που ίσχυε από τον Μάρτιο του 2013. Υπήρχαν ακόμα ελπίδες για μια σημαντική ειρηνευτική συμφωνία. Τώρα όλα αυτά τα όνειρα για ειρήνευση πνίγηκαν μέσα σε μια τούρκικη λεκάνη.

Κηρύσσοντας τον μονομερή τερματισμό της εκεχειρίας αυτή την εβδομάδα, ο Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι «δεν είναι δυνατόν να συνεχίσει την [ειρηνευτική] διαδικασία με εκείνους που βάζουν στο στόχαστρο στην εθνική μας ενότητα και την αδελφοσύνη», αναφερόμενος στο εκτός νόμου ΡΚΚ. Συνέχεια ανάγνωσης

Μ. Βρετανία: Πώς ένας σοσιαλιστής μπορεί να αλλάξει το πολιτικό τοπίο

Standard

της Μαρίνας Πρεντουλή

Προκειμένου να καταλάβει κανείς τη σημασία της υποψηφιότητας του Τζέρεμυ Κόρμπυν για τη βρετανική πολιτική σκηνή,  πρέπει να ανατρέξει στις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν οι Εργατικοί σημείωσαν τη μεγαλύτερη μεταστροφή προς τα αριστερά, με ηγέτη τον Μάικλ Φουτ   και αρχηγό της αριστερής πτέρυγας του κόμματος τον Τόνυ Μπεν. Ήταν, ταυτόχρονα, η περίοδος που το κόμμα βίωσε τις μεγαλύτερες εκλογικές ήττες και η Θάτσερ, παντοδύναμη, εγκαθίδρυσε τον νεοφιλελευθερισμό ως  κυρίαρχη πολιτική λογική που ακόμα και σήμερα μαστίζει όχι μόνο τη Βρετανία αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη. [1]

Τις συνέπειες της τότε αριστερής στροφής των Εργατικών υπαινίσσονται πολλά δημοσιεύματα, όταν, λ.χ., αναφέρουν ότι μια εκλογή Κόρμπυν στην ηγεσία των Εργατικών θα οδηγούσε σε αποχώρηση των μεγαλοδωρητών του κόμματος ή και σε πιθανή διάσπαση (Andrew Sparrow, The Guardian, 24.7.2015). Μια ανάλογη διάσπαση των Εργατικών το 1981 οδήγησε στη δημιουργία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SDP) που αργότερα ενώθηκε με τους Φιλελεύθερους, δημιουργώντας το 1988 τους σημερινούς Φιλελεύθερους-Δημοκράτες. Οι αναφορές δεν είναι τυχαίες: αποτελούν οργανικό κομμάτι μιας αντίληψης που έχει ηγεμονεύσει στο Εργατικό Κόμμα, σύμφωνα με την οποία οι πιο ριζοσπαστικές/σοσιαλιστικές προγραμματικές δηλώσεις δεν οδηγούν σε εκλογικές νίκες και η ανάδειξη Εργατικής κυβέρνησης είναι πιο σημαντική από το πρόγραμμά της.

Αυτή η αντίληψη αρνείται να αναγνωρίσει την κινηματική δράση από τα κάτω ως αναγκαίο φορέα μετασχηματισμού της κοινωνίας προς μια πιο δίκαιη, συμμετοχική και ριζοσπαστική δημοκρατία. Η λογική της πάση θυσία εκλογικής νίκης καθοδηγούσε τους Εργατικούς το 1997, όταν ο Μπλερ ήρθε στην εξουσία με ένα πρόγραμμα στα όρια του νεοφιλελευθερισμού. Με την ίδια λογική, ο Τ. Μπλερ επέστρεψε στις οθόνες μας πριν λίγες μέρες για να μας ανακοινώσει, πάντα ως ηγετική φυσιογνωμία των Εργατικών, ότι όσων η καρδιά είναι με τον Κόρμπυν, θα πρέπει να κάνουν μεταμόσχευση (!). Συνέχεια ανάγνωσης

Ανθρωπιστική διαχείριση ενός κοινωνιοπαθούς Μνημονίου;

Standard

Τα τρία ερωτήματα του Αλέξη Τσίπρα-2

του Μιχάλη Παναγιωτάκη

Ο Αλέξης Τσίπρας, μιλώντας στην Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ, τη Δευτέρα 27 Ιουλίου, έθεσε τρία ερωτήματα σχετικά με τις διαπραγματεύσεις, τη συμφωνία, το Plan B και την πορεία της κυβέρνηση. Εκτιμώντας ότι τα ερωτήματα αυτά υπερβαίνουν τα όρια της συζήτησης στη Π.Γ. και μπορούν να αποτελέσουν βάση για μια ουσιαστική κουβέντα αποτίμησης και μελλοντικού σχεδιασμού, ζητήσαμε από δύο καλούς φίλους των «Ενθεμάτων», τον Μιχάλη Παναγιωτάκη και τον Κωστή Χατζημιχάλη να πουν τις σκέψεις τους, με αφετηρία αυτά. Τους ευχαριστούμε θερμά για την ανταπόκρισή τους. Τα τρία ερωτήματα, όπως τα δημοσίευσε η «Αυγή» (28.7.2015):

  1. Έκανε η κυβέρνηση όλα όσα μπορούσαν να γίνουν, ή όχι; Υπάρχουν πράγματα που παρέλειψε ή απέφυγε να κάνει, και ποια είναι αυτά; Τι δεν χειρίστηκε με τον σωστό τρόπο;
  2. Υπήρξε κάποιο ρεαλιστικό και βιώσιμο εναλλακτικό σχέδιο που δεν υιοθετήθηκε; Ποια θα μπορούσε να είναι σήμερα αυτή η εναλλακτική βιώσιμη λύση;
  3. Τι πρέπει να κάνει σήμερα η Αριστερά; Να εγκαταλείψει την κυβέρνηση στους εκπροσώπους του χρεωκοπημένου πολιτικού συστήματος; Ή να δώσει την μάχη στις συνθήκες οι οποίες έχουν διαμορφωθεί;

Σημ.: Και τα δύο κείμενα γράφτηκαν πριν από τη συνεδρίαση της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, την Πέμπτη.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

 

1. Στο τέλος πια, και με δεδομένη την πορεία και την έλλειψη προετοιμασίας του ΣΥΡΙΖΑ για τη σύγκρουση αυτή, θα πρέπει να συμφωνήσω πως στο υπαρκτό πλαίσιο της διαπραγμάτευσης η κυβέρνηση έκανε όσα μπορούσαν να γίνουν. Δεν αμφισβητώ την ειλικρίνεια των προθέσεων όλων των εμπλεκομένων. Δεν υπάρχει, άλλωστε, τίποτα λιγότερο πολιτικά γόνιμο από τη δίκη προθέσεων σαν υποκατάστατο της πολιτικής ανάλυσης.

Από τη συνεδρίαση της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, σινέ Κεραμεικός, 30.7.2015. Φωτογραφία του Άγγελου Καλοδούκα

Από τη συνεδρίαση της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, σινέ Κεραμεικός, 30.7.2015. Φωτογραφία του Άγγελου Καλοδούκα

Γενικότερα μιλώντας όμως, όχι, δεν έκαναν η κυβέρνηση ούτε το κόμμα, όλα όσα μπορούσαν να γίνουν. Η προετοιμασία για «όσα θα μπορούσαν να γίνουν» δεν θα ήταν δυνατόν να αρχίσει τον Γενάρη και δεν μπορούσε να γίνει στη βάση μιας αφελούς «φιλοευρωπαϊκής» ανάλυσης που κυριαρχούσε, διαπραγματευτικά και προεκλογικά. Δεν είχε υπάρξει καμία προετοιμασία του λαού, ούτε καν νύξη, (προεκλογικά ή μετεκλογικά) για το ενδεχόμενο νέας μνημονιακής κατάληξης (πιθανόν γιατί κανένας δεν ήθελε ούτε να τη φανταστεί), και συνεπώς ούτε η επιχειρηματολογία για μια «τρομακτική» εναλλακτική λύση θα μπορούσε να αποδαιμονοποιηθεί εγκαίρως. Δεν υπήρξε κανένα σχέδιο που να κινητοποιούσε τις κοινωνικές δυνάμεις που δήλωσαν τη διαθεσιμότητά τους μέσα από το 61% του δημοψηφίσματος, ούτε σχέδιο ενίσχυσης των αλληλέγγυων και παράλληλων κοινωνικών δομών που αναδύθηκαν από την κρίση.

Δεν υπάρχει προεκλογική υπόσχεση σχετικά με τα Μνημόνια που να μην έχει αθετήσει η κυβέρνηση, και δεν έχει κάνει καμία απολύτως αυτοκριτική για την τεράστια ψαλίδα μεταξύ προεκλογικού λόγου και πολιτικής πράξης. Μετά τα Μνημόνια δεν υπήρξε η παραμικρή ανάλυση του τι σημαίνει η υπογραφείσα συμφωνία παράδοσης για την κοινωνία και την δημοκρατία, ενώ έχουν περισσέψει οι διαχειριστικοί βολονταρισμοί για τα «αντίμετρα» που θα σώσουν δήθεν την κατάσταση — παρά την επιβληθείσα επιτροπεία επιπέδου προτεκτοράτου. Φοβάμαι μήπως η εκτίμηση της καινούριας κατάστασης ξεκινά πάλι από τις θρυλούμενες καλές προθέσεις των εταίρων… Συνέχεια ανάγνωσης

Τι μπορεί να κάνει μια αριστερή κυβέρνηση εντός Μνημονίου;

Standard

Τα τρία ερωτήματα του Αλέξη Τσίπρα-1

του Κωστή Χατζημιχάλη 

Ο Αλέξης Τσίπρας, μιλώντας στην Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ, τη Δευτέρα 27 Ιουλίου, έθεσε τρία ερωτήματα σχετικά με τις διαπραγματεύσεις, τη συμφωνία, το Plan B και την πορεία της κυβέρνηση. Εκτιμώντας ότι τα ερωτήματα αυτά υπερβαίνουν τα όρια της συζήτησης στη Π.Γ. και μπορούν να αποτελέσουν βάση για μια ουσιαστική κουβέντα αποτίμησης και μελλοντικού σχεδιασμού, ζητήσαμε από δύο καλούς φίλους των «Ενθεμάτων», τον Μιχάλη Παναγιωτάκη και τον Κωστή Χατζημιχάλη να πουν τις σκέψεις τους, με αφετηρία αυτά. Τους ευχαριστούμε θερμά για την ανταπόκρισή τους. Τα τρία ερωτήματα, όπως τα δημοσίευσε η «Αυγή» (28.7.2015):

  1. Έκανε η κυβέρνηση όλα όσα μπορούσαν να γίνουν, ή όχι; Υπάρχουν πράγματα που παρέλειψε ή απέφυγε να κάνει, και ποια είναι αυτά; Τι δεν χειρίστηκε με τον σωστό τρόπο;
  2. Υπήρξε κάποιο ρεαλιστικό και βιώσιμο εναλλακτικό σχέδιο που δεν υιοθετήθηκε; Ποια θα μπορούσε να είναι σήμερα αυτή η εναλλακτική βιώσιμη λύση;
  3. Τι πρέπει να κάνει σήμερα η Αριστερά; Να εγκαταλείψει την κυβέρνηση στους εκπροσώπους του χρεωκοπημένου πολιτικού συστήματος; Ή να δώσει την μάχη στις συνθήκες οι οποίες έχουν διαμορφωθεί;

Σημ.: Και τα δύο κείμενα γράφτηκαν πριν από τη συνεδρίαση της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, την Πέμπτη.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

 

Από τη συνεδρίαση της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, σινέ Κεραμεικός, 30.7.2015. Φωτογραφία του Άγγελου Καλοδούκα

Από τη συνεδρίαση της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, σινέ Κεραμεικός, 30.7.2015. Φωτογραφία του Άγγελου Καλοδούκα

Ανταποκρίνομαι στο αίτημα των φίλων και συντρόφων των «Ενθεμάτων» να καταθέσω σκέψεις με αφορμή την εισήγηση/ερωτήματα Τσίπρα προς την ΠΓ του κόμματος. Σπεύδω να καταθέσω την αμηχανία μου για το αν έχω δικαίωμα να το κάνω ως μη μέλος του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά ανταποκρίνομαι με τη σκέψη σ’ αυτούς τους συντρόφους που έχουν αντιμετωπίσει πολλαπλάσιες δυσκολίες.

1-2: Στα δυο πρώτα ερωτήματα, τα οποία αναφέρονται στη διαπραγμάτευση και στην τελική κατάληξη με το τρίτο Μνημόνιο, δεν μπορώ να απαντήσω με επιχειρήματα επειδή απευθύνονται σε στελέχη του κόμματος που γνωρίζουν περισσότερα από μένα. Πολιτικά, όμως, όλοι και όλες γνωρίζουμε τι έγινε: οι Ευρωπαίοι αγνόησαν προκλητικά τους κανόνες της δημοκρατίας. Αυτό δεν έδινε πολλά περιθώρια ελιγμών και εναλλακτικών ,ενώ εμείς πήγαμε θεωρώντας ότι τα δίκαια αιτήματά μας και τα καλά τεκμηριωμένα επιχειρήματα θα τους έπειθαν. Δεν ήταν όμως επιστημονικό συνέδριο· ήταν διεθνής αντιπαράθεση, και εκείνοι είχαν τη δύναμη να αλλάζουν κάθε τόσο τους κανόνες του παιχνιδιού. Συνέχεια ανάγνωσης

«Jacobin»: μαρξισμός, κουλτούρα και ταξική ανάλυση στον 21ο αιώνα

Standard

Ένα αριστερό περιοδικό με ευρεία απήχηση

Μέσα σε μία μόλις πενταετία το περιοδικό Jacobin κατάφερε όχι να αναδειχθεί όχι μόνο σε «ηγετική φωνή της αμερικανικής Αριστεράς, με άρθρα πάνω στην πολιτική, την οικονομία και τον πολιτισμό, σε μια σοσιαλιστική προοπτική», αλλά σε σημείο αναφοράς για την Αριστερά, διεθνώς (με πάνω από 10.000 συνδρομητές και πάνω από 700.000 διαδικτυακούς αναγνώστες ανά μήνα) — και ειδικότερα για μια νέα γενιά αριστερών, που δίνουν έμφαση σε ζητήματα θεωρίας και ταξικής πάλης, όπως άλλωστε ο ιδρυτής και οι βασικοί του συνεργάτες. Ο ιστορικός Γιώργος Σουβλής (υποψήφιος δρ στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας) συνάντησε τον Bhaskar Sunkara, ιδρυτή και εκδότη του Jacobin, στο πλαίσιο του συνεδρίου Historical Materialism, τον Νοέμβριο του 2014 και συζήτησε διά μακρών μαζί του. Μια σύνοψη της συζήτησης, έπειτα από διαδοχικές επεξεργασίες και επικαιροποιήσεις, με τη βοήθεια του Bhaskar, μπορείτε να διαβάσετε σήμερα. Εμείς, πρέπει να ευχαριστήσουμε θερμά τον Μπασκάρ Σουνκάρα, τον Γιώργο Σουβλή, καθώς και τον Δημήτρη Ιωάννου, που ανέλαβε το επίπονο έργο της απομαγνητοφώνησης και μετάφρασης.

«Ε»

Συνέντευξη του Μπασκάρ Σουνκάρα στον Γιώργο Σουβλή

                                                         Μιλάει για το περιοδικό «Jacobin» και τη διαδρομή του, το Οccupy Wall Street, τον Μπ. Σάντερς, τον ΣΥΡΙΖΑ, τους Podemos

Απομαγνητοφώνηση και μετάφραση Δημήτρης Ιωάννου

Πες μας κάποια πράγματα για σένα, τις σπουδές σου, την ένταξή σου στην Αριστερά κλπ.

Γεννήθηκα το καλοκαίρι του 1989. Οι γονείς μου είχαν έρθει ένα χρόνο νωρίτερα στις ΗΠΑ, μετανάστες από το Τρινιντάντ και το Τομπάγκο. Ήμουν ο μικρότερος από πέντε αδέλφια και ο μόνος που γεννήθηκε στις ΗΠΑ. Έτσι, στην οικογένειά μου μπορείς να δεις την τυπική διαταξική πορεία του μετανάστη. Τα περισσότερα από τα αδέλφια μου δεν πήγαν στο πανεπιστήμιο και είχαν λιγότερες ευκαιρίες από όσες είχα εγώ, που μεγάλωσα σε μια περιοχή με καλά δημόσια σχολεία, πρόσβαση σε βιβλιοθήκες κ.λπ. Οπότε, οι ταξικά εξηγήσιμες ανισότητες ευκαιριών ήταν σε μένα προφανείς από πολύ νωρίς, όπως και το πόσα πράγματα στη ζωή οφείλονται στην τύχη.

Από πολύ νέος ενδιαφερόμουν για έναν ακτιβισμό με αριστερό-προοδευτικό πρόσημο. Ωστόσο, πέρα από αυτή την ευρεία κεντροαριστερή προδιάθεση, δεν πολιτικοποιήθηκα. Η πραγματική ένταξή μου στην Αριστερά έγινε μέσω της διανοητικής δραστηριότητας: μια και οι γονείς μου δούλευαν ως αργά, πήγαινα στη βιβλιοθήκη μετά το σχολείο και, γύρω στην έβδομη τάξη [η δική μας 1η γυμνασίου], δηλαδή στα 12 ή 13 μου, ανακάλυψα τον Φόρο Τιμής στην Καταλονία του Τζορτζ Όργουελ, και μέσω αυτού τη συζήτηση γύρω από τον Ισπανικό Εμφύλιο και τον Τρότσκι. Συνέχεια ανάγνωσης

Ο προσφυγικός καταυλισμός στο Πεδίον του Άρεως

Standard

Κρίση διαχείρισης ή κρίση του ευρωπαϊκού καθεστώτος συνόρων; 

 

του Γιώργου Μανιάτη

Πεδίον του Άρεως, Ιούλιος 2015. Μέρα με τη μέρα, ο προσφυγικός καταυλισμός μεγαλώνει. Μαζί, αυξάνουν και τα προβλήματα, οι ανάγκες, οι ελλείψεις, αναδεικνύοντας με τραγικό τρόπο τις τρύπες της υποδομής και τα προβλήματα της –ελληνικής και ευρωπαϊκής– πολιτικής έναντι των προσφύγων και των μεταναστών. Μαζί, αυξάνεται και η αλληλεγγύη.

Πεδίον του Άρεως, 23 Ιουλίου 2015. Φωτογραφία του Άγγελου Καλοδούκα

Η αλληλεγγύη αυτή μας φανερώνει τη φωτεινή πλευρά μιας κοινωνίας σε κρίση, που ωστόσο καταφέρνει να διατηρεί αποθέματα ουσιαστικής συμπαράστασης προς τους αδύνατους και καταπιεσμένους, μια δύναμη ταυτόσημη με την άρνηση του δικού της ξεπεσμού στην απαθή ιδιώτευση και το φοβικό μίσος. Η διαπίστωση αυτή, βέβαια, δεν είναι ο πρόλογος σε μια ανθρωπιστική διακήρυξη που αδιαφορεί για την σκληρότητα των γεγονότων, τον αρνητικό συσχετισμό δύναμης και τα όρια της πολιτικής παρέμβασης. Αντίθετα, θέλει να δηλώσει ότι η σχέση αλληλεγγύης, πάντοτε πρακτική και καθημερινή, απροϋπόθετη και πάντοτε ελλιπής μπροστά στη «συνθετότητα του προβλήματος», είναι η ίδια εκδήλωση και παράγοντας του συσχετισμού δύναμης.

*** Συνέχεια ανάγνωσης

Στα «Ενθέματα» αύριο Κυριακή 2 Αυγούστου

Standard

Κείμενα των: Γιώργου Μανιάτη, Μιχάλη Παναγιωτάκη, Κωστή Χατζημιχάλη, Μπασκάρ Σουνκάρα, Μαρίνας Πρεντουλή, Νίκου Χατζηνικολάου, Νίκου Σαραντάκου, Λίιλα Τζάσιντο, Kωνσταντίνου Χατζηνικολάου

Ο προσφυγικός καταυλισμός στο Πεδίον του Άρεως. Κρίση διαχείρισης ή κρίση του ευρωπαϊκού καθεστώτος συνόρων; Ο Γιώργος Μανιάτης περιγράφει τις κατευθύνσεις που πρέπει να ακολουθηθούν στην διαχείριση των προσφυγικών πληθυσμών.

Felix Vallotton - Woman with maid bathing (1896)

Felix Vallotton – Woman with maid bathing (1896)

«Σε αυτή την περίοδο, μια εναλλακτική πολιτική μετανάστευσης προϋποθέτει, μονομερώς και σε σύγκρουση με την Ευρώπη-Φρούριο, να δοθεί προτεραιότητα στη διάσωση στα σύνορα αντί της αποτροπής και να σταματήσουν αμέσως οι παράνομες και δολοφονικές επαναπροωθήσεις. Ταυτόχρονα, χρειάζεται μια πολιτική απόδοσης και προστασίας των βασικών δικαιωμάτων των οικονομικών και πολιτικών προσφύγων με την παροχή ασύλου και γενικότερα ενός ασφαλούς καθεστώτος παραμονής. Τέλος, απαιτείται η κατάργηση της διοικητικής κράτησης με παράλληλη δημιουργία ανοιχτών δομών φιλοξενίας.Οι δομές αυτές πρέπει να αφορούν τόσο τους νεοεισερχομένους και νεοεισερχόμενες πρόσφυγες όσο και τους/τις «τράνζιτ», δηλαδή εκείνους και εκείνες από τους πρόσφυγες που δεν επιθυμούν να καταθέσουν αίτημα ασύλου στην Ελλάδα αλλά σε άλλη χώρα της Ε.Ε., παρακάμπτοντας έτσι τον κανονισμό του Δουβλίνου».

Τα τρία ερωτήματα του Αλέξη Τσίπρα

Ο Μιχάλης Παναγιωτάκης και ο  Κωστής Χατζημιχάλης καταθέτουν τις σκέψεις τους με αφετηρία τα τρία ερωτήματα που έθεσε ο Αλέξης Τσίπρας, μιλώντας στην Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ.

Τι μπορεί να κάνε μια αριστερή κυβέρνηση εντός Μνημονίου; του Κωστή Χατζημιχάλη. «Τι πρέπει να κάνει σήμερα η Αριστερά; Δεν μου αρέσει αυτό το «πρέπει» γιατί είναι πολύ δεοντολογικό· και μετά «πρέπει ως προς τι;» Στην καθημερινή ζωή αλλιώς τα σχεδιάζεις και άλλα σου προκύπτουν και τα «πρέπει» σου αναθεωρούνται συνεχώς. Η πραγματικότητα είναι περισσότερο σκληρή από τη θεωρία και ό,τι έχω διαβάσει μέχρι σήμερα για εναλλακτικές προτάσεις είναι μόνο θεωρία και οικονομετρικά μοντέλα στα οποία δεν έχω εμπιστοσύνη. «Αν όμως κάτι «πρέπει» να πω κι εγώ (εκτός από όσα περίπου σκιαγράφησα παραπάνω: φροντίδα για τους πιο αδύναμους, αλλαγές στην καθημερινότητα, αλλαγές που συνδέονται με το αξιακό φορτίο της Αριστεράς, όπως η ιθαγένεια) θα έλεγα τέσσερα πράγματα, φοβάμαι όχι πολύ αριστερά: ηθική στάση, σοβαρότητα, δουλειά και αποτελεσματικότητα».

Ανθρωπιστική διαχείριση ενός κοινωνιοπαθούς Μνημονίου; του Μιχάλη Παναγιωτάκη. «Αν η επιλογή που προσφέρεται είναι «σκληρός νεοφιλελευθερισμός» και «λίγο λιγότερο σκληρός νεοφιλελευθερισμός», η Αριστερά δεν έχει λόγους να επιλέξει, πολλώ δε μάλλον να καλέσει και τον κόσμο που στηρίχτηκε επάνω της, ως πολιτικό όχημα απελευθέρωσης, να επιλέξει. Αν η εκτίμηση είναι πως η δημοκρατία έχει καταλυθεί χωρίς άμεση προοπτική επαναφοράς της και πως εκλεγόμενη μια αριστερή κυβέρνηση θα αποτελέσει απλώς μια προσχηματικά ιθαγενή διαχειρίστρια μιας αποικίας χρέους, δεν έχει λόγο να κατέβει καν σε εκλογές. Θα είχε, αντίθετα, κάθε λόγο να τις καταγγείλει σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς, να προσφύγει σε ευρωπαϊκά δικαστήρια και να μην αναγνωρίζει ως νόμιμη καμία πράξη που θα προκύψει από ένα τέτοιο καθεστώς. Πάντως, δεν θα ήταν εύλογο να επιδιώξει να «κυβερνήσει» σε αυτές τις συνθήκες. Αν πάλι δεν είναι αυτή η εκτίμηση, και υπάρχουν μεγαλύτερες δυνατότητες σε αυτή τη διακυβέρνηση, θα πρέπει να εξηγηθούν στο κόμμα αλλά και στην κοινωνία, αναλυτικά. Αν είναι να δώσουμε μια μάχη θα πρέπει να συμφωνήσουμε όλοι και όλες για το ποιες είναι οι συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί και για ποιο πράγμα μαχόμαστε. Η ανθρωπιστική διαχείριση ενός κοινωνιοπαθούς Μνημονίου ως αυτοσκοπός, δεν είναι ούτε εφικτή ούτε συνιστά αριστερό πολιτικό πρόγραμμα».

«Jacobin»: μαρξισμός, κουλτούρα και ταξική ανάλυση στον 21ο αιώνα. Ένα αριστερό περιοδικό με ευρεία απήχηση. Συνέντευξη του Μπασκάρ Σουνκάρα, ιδρυτή και εκδότη του περιοδικού στον Γιώργο Σουβλή. «Η ιδέα ήταν να ανοίξουμε έναν δρόμο ανάμεσα στη σοσιαλδημοκρατία και στις ιδέες και τις εκδόσεις που είχαν έναν πιο παραδοσιακό λενινιστικό προσανατολισμό. Αισθανόμασταν ότι υπήρχε ένας τεράστιος κενός διανοητικός χώρος εκεί πέρα. Άλλες εκδοτικές προσπάθειες όπως το New Politics προέρχονταν από διαφορετικές γενιές, με διαφορετικό ύφος πολιτικής ένταξης, οπότε πιστεύαμε ότι υπήρχε χώρος για μια νέα ομάδα νεαρών συγγραφέων που ήθελαν να δοκιμαστούν με αυτές τις ιδέες. Σε ό,τι αφορά την εντός της Αριστεράς συζήτηση, ήθελα να υποστηρίξω την προτεραιότητα της ταξικής ανάλυσης και κάποιων από τις συκοφαντημένες «παλιές ιδέες», ιδίως μεταξύ κάποιων νεαρών συγγραφέων και ακαδημαϊκών που ακολουθούσαν πιο πολιτισμικές κατευθύνσεις. Δεν ήταν όμως μόνο αυτό. Θεωρούσα ότι οι σοσιαλιστικές ιδέες μπορούσαν να έχουν ευρεία απήχηση, πέρα από την Αριστερά και πέρα από τον ακαδημαϊκό κόσμο. Έτσι, το Jacobin στήθηκε εξαρχής με στόχο την ευρεία απήχηση: να απευθυνθεί όχι σε λίγες χιλιάδες, αλλά σε εκατοντάδες χιλιάδες και, γιατί όχι, τελικά, σε εκατομμύρια ανθρώπους. (Απομαγνητοφώνηση και μετάφραση Δημήτρης Ιωάννου).

Μ. Βρετανία: Πώς ένας σοσιαλιστής μπορεί να αλλάξει το πολιτικό τοπίο. Η Μαρίνα Πρεντουλή αναλύει τι σηματοδοτεί η υποψηφιότητα του Τζέρεμυ Κόρμπυν για την ηγεσία των Εργατικών. «Προκειμένου να καταλάβει κανείς τη σημασία της υποψηφιότητας του Τζέρεμυ Κόρμπυν για τη βρετανική πολιτική σκηνή, πρέπει να ανατρέξει στις αρχές της δεκαετίας του 1980, όταν οι Εργατικοί σημείωσαν τη μεγαλύτερη μεταστροφή προς τα αριστερά, με ηγέτη τον Μάικλ Φουτ και αρχηγό της αριστερής πτέρυγας του κόμματος τον Τόνυ Μπεν. Ήταν, ταυτόχρονα, η περίοδος που το κόμμα βίωσε τις μεγαλύτερες εκλογικές ήττες και η Θάτσερ, παντοδύναμη, εγκαθίδρυσε τον νεοφιλελευθερισμό ως κυρίαρχη πολιτική λογική που ακόμα και σήμερα μαστίζει όχι μόνο τη Βρετανία αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη. Οι αναφορές δεν είναι τυχαίες: αποτελούν οργανικό κομμάτι μιας αντίληψης που έχει ηγεμονεύσει στο Εργατικό Κόμμα, σύμφωνα με την οποία οι πιο ριζοσπαστικές/σοσιαλιστικές προγραμματικές δηλώσεις δεν οδηγούν σε εκλογικές νίκες και η ανάδειξη Εργατικής κυβέρνησης είναι πιο σημαντική από το πρόγραμμά της. Αυτή η αντίληψη αρνείται να αναγνωρίσει την κινηματική δράση από τα κάτω ως αναγκαίο φορέα μετασχηματισμού της κοινωνίας προς μια πιο δίκαιη, συμμετοχική και ριζοσπαστική δημοκρατία».

Μετά το 39% «Ναι» στο δημοψήφισμα. Γράφει ο Νίκος Χατζηνικολάου «Η εβδομάδα που κύλησε ανάμεσα στην προκήρυξη του Δημοψηφίσματος και στην ανακοίνωση του αποτελέσματος ήταν αποκαλυπτική. Στη διάρκειά της φάνηκε η κοινή πλατφόρμα στην οποία στηρίζονταν τα τρία κόμματα, σε σύμπνοια με τους δανειστές. Έτσι και ο όρος «Τρόικα εσωτερικού» έγινε πιο ξεκάθαρος στα μάτια του κόσμου. Έγιναν πράγματα που κανείς δεν φανταζόταν ότι θα μπορούσαν ποτέ να γίνουν και τα οποία δεν μπορούν να ξεχαστούν. Η Αντιπολίτευση αποφάσισε να δράσει στη βάση ενός επιτελικού σχεδίου παραπλάνησης του ελληνικού λαού προσποιούμενη ότι το ερώτημα δεν ήταν, όπως το έθετε το ίδιο το ψηφοδέλτιο, αλλά «Ναι ή Όχι στο ευρώ». Το αποτέλεσμα που πήρε η Αντιπολίτευση μετά τη λυσσαλέα αυτή προσπάθεια να αλλάξει το νόημα του δημοψηφίσματος, ήταν λίγο λιγότερο από 39%. Τι θα έπρεπε να κάνει μετά από ένα τέτοιο αποτέλεσμα, αν το μόνο που την ενδιέφερε δεν ήταν το πώς θα έρθει στα πράγματα; Δεν όφειλε μιαν εξήγηση; Μόνο το 39% των Ελλήνων ήταν/είναι λοιπόν υπέρ της παραμονής της χώρας στην Ευρωζώνη ή το νόημα του ερωτήματος δεν ήταν αυτό που παραπλανητικά υποστήριζε; Ανεύθυνη σιωπή».

Η τετρόικα. Ο Νίκος Σαραντάκος στην καθιερωμένη στήλη του «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία», καταπιάνεται με την ονομασία της τετραμελούς πλέον ομάδας δανειστών προς αντικατάσταση της τρόικας. «Βέβαια, αν ξεφύγουμε από την ομάδα ατόμων και σκεφτούμε το οποιοδήποτε σύνολο τεσσάρων ομοειδών πραγμάτων οι επιλογές διευρύνονται πολύ: έχουμε τετράεδρο, τετράγωνο, τετράπλευρο, τετραγράμματο και άλλα πολλά που αρχίζουν από τετρ- Από την άλλη, αν σκεφτούμε ότι η τρόικα έχει ρώσικες καταβολές, θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε το δάνειο από το ίδιο γλωσσικό κοίτασμα -στα ρώσικα λοιπόν η τετράδα είναι τσετβιόρκα (четверка). Ωστόσο, ο όρος αυτός δεν είναι πολύ ευκολοπρόφερτος, τουλάχιστον για Έλληνες. Οπότε, ίσως πρέπει να σκεφτούμε μιαν ελληνορωσική λύση -και αφού η τετραμερής είναι συνέχεια της τρόικας, και αφού στα ελληνικά τα τετραμελή σύνολα πολύ συχνά αρχίζουν από τετρ-, η λέξη του τίτλου αναδεικνύεται σαν ισχυρή εναλλακτική λύση, έστω και με μια δόση αστεϊσμού: τετρόικα. Εκπληρώνεται έτσι και μια βασική προεκλογική υπόσχεση του ΣΥΡΙΖΑ, ότι θα τελειώναμε με την τρόικα — και έτσι έγινε, αφού τώρα έχουμε την τετρόικα!»

Το επικίνδυνο παιχνίδι του σουλτάνου των ελιγμών. Ανάλυση της Λίιλα Τζάσιντο σχετικά με τις κινήσεις Ερντογάν στο κουρδικό. «Τίποτα, όπως φαίνεται, δεν έχει αλλάξει. Το ΑΚΡ δεν έχει ακόμη αποδείξει την αξία του στον τουρκικό λαό μπροστά από τις πιθανές πρόωρες εκλογές. Η άμεση εμπλοκή της Τουρκίας στον πόλεμο ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος την περασμένη εβδομάδα, ώθησε μια σειρά από επικριτές του Ερντογάν να αναρωτηθούν αν, βάζοντας την χώρα σε πόλεμο, ο πρόεδρος της Τουρκίας προσπαθεί να κερδίσει την λαϊκή υποστήριξη πριν από τις εκλογές. Η ιστορία έχει δείξει ότι οι πόλεμοι μπορεί να συσπειρώσουν το σύνολο των πολιτών. Αλλά αν είναι κακοσχεδιασμένοι, καταστροφικοί, ή πολύ δαπανηροί, η άποψη της κοινής γνώμης μπορεί να αλλάξει. Η αδυναμία του Ερντογάν στο να αντιληφθεί και να δράσει ενάντια στη ισλαμιστική απειλή τον εμπόδισε να κερδίσει οπαδούς από την δεξιά που θεωρεί την ασφάλεια ως μείζον ζήτημα. Το αυταρχικό ισλαμιστικό ύφος του δημιουργεί διαρροές από τα αριστερά. Και όσο για τους κούρδους ψηφοφόρους, απλά το ξεχνάμε. Η ιστορία έχει δείξει, επίσης, ότι φαινομενικά αήττητοι ηγέτες μπορούν να εξαναγκαστούν ήπια – ή όχι τόσο ήπια – σε αποχαιρετισμό. Οι ισχυροί Οθωμανοί, εξάλλου, δεν κράτησαν για πάντα. Δεν υπάρχει κανένας λόγος για τους νεο-Οθωμανούς να διαρκέσουν». (Μετάφραση Γιάννης Χατζηδημητράκης) 

Καλάμια, του Kωνσταντίνου Χατζηνικολάου. «Τα καλοκαίρια κόβαμε καλάμια. Πηγαίναμε με τον ξάδερφό μου στις χορταριασμένες ράγες του τραίνου και σπάγαμε τα καλάμια με τα χέρια. Δεν νομίζω πως είχαμε σουγιά ή μαχαίρι. Έπειτα κρυβόμασταν στην πυλωτή της πολυκατοικίας και φτιάχναμε κάτι αυτοσχέδιες καλύβες. Κλέβαμε σεντόνια από τη γιαγιά, τα στηρίζαμε στα καλάμια και καθόμασταν από κάτω, αμίλητοι, μέχρι να σκάσουμε απ’ τη ζέστη. Αυτά συνέβαιναν το ’84, το ’85, το ’86 – εκεί γύρω. Δεν ξέρω για πόσα συναπτά χρόνια μας κράτησαν η γιαγιά και ο παππούς στο διαμέρισμά τους στο Λουτράκι, εκείνα τα μυθικά δεκαήμερα του Αυγούστου –αν ήταν δεκαήμερα, αν ήταν Αύγουστος, αν ήταν μυθικά–, πάντως θυμάμαι την αδημονία μου, που, αν και ήταν σβηστή το χειμώνα, καθώς τέλειωνε η άνοιξη, ξυπνούσε και μεγάλωνε, για να γίνει ανυπόφορη μόλις έκλεινε το σχολείο».