Ο γιαλός και τα exit polls

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Το να διαπιστώσει κανείς ότι δημοσκοπήσεις και exit polls απέτυχαν είναι σαν να κομίζει γλαύκα εις Αθήνας (ή κάρβουνο στο Νιούκαστλ, επί το βρετανικότερον). Άλλωστε, δεν πρόκειται για νεοπαγές φαινόμενο, αλλά για μόνιμο συμπαραστάτη του εκλογέα, την τελευταία δεκαετία. Αν και η διαπίστωση είναι ανιαρή μέχρι αηδίας, δεν συμβαίνει το ίδιο με τη συζήτηση των αιτίων. Βέβαια, αν αρέσκεται κανείς σε ανεξάρτητες ελληνικές προσεγγίσεις, όπως ότι οι δημοσκόποι είναι μαριονέτες που παράγουν ό,τι τους ταΐσουν τα αφεντικά τους τα πράγματα είναι απελπιστικά απλά –και επικίνδυνα. Το ίδιο αν θέλει να χλευάσει ή να τα ψάλλει στους δημοσκόπους, όπως κάποιες τηλεπαρουσιάστριες– πράγμα που βρήκα πιο εξοργιστικό και φαιδρό από την αποτυχία των exit polls. Συνέχεια ανάγνωσης

Kανάλια και δημοσκοπήσεις: Η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα;

Standard

του Δημοσθένη Δώδου

Οι ραγδαίες και πρωτόγνωρες πολιτικές εξελίξεις από τα μέσα Αυγούστου (ψήφιση του Μνημονίου, με 32 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ να μην το ψηφίζουν· παραίτηση της κυβέρνησης· συγκρότηση της ΛΑΕ) βρήκαν –όσους μπορούσαν– σε ολιγοήμερες, έστω, διακοπές. Επιπλέον προκάλεσαν, βέβαια, μεγάλη σύγχυση, κυρίως σε εκείνους που τον Γενάρη είχαν ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ. Η προκήρυξη των εκλογών, στις 28 Αυγούστου, έδωσε το σύνθημα για την μαζική εμφάνιση στα ΜΜΕ δημοσκοπήσεων διαφόρων εταιρειών.

Φωτογραφία: Άγγελος Χριστοφιλόπουλος/FOSPHOTOS (πηγή: www.popaganda.gr)

Φωτογραφία: Άγγελος Χριστοφιλόπουλος/FOSPHOTOS
(πηγή: http://www.popaganda.gr)

Για τις εταιρείες δημοσκοπήσεων, το άλλοτε αρκούντως καλοπληρωμένο προϊόν τους, στην εποχή της κρίσης μετατράπηκε σε μια κακοπληρωμένη «ανάθεση», προκειμένου να παραμένουν στην επικαιρότητα. Έτσι όμως φαίνεται να επιβεβαιώνεται η άποψη που εξέφρασε στέλεχος εταιρείας, σχεδόν μια βδομάδα πριν τις εκλογές: ό,τι πληρώνεις, παίρνεις.

Οι δημοσκοπήσεις εδώ και πολλά χρόνια –για λόγους κόστους– είναι τηλεφωνικές, και οι εταιρείες είναι υποχρεωμένες να αναζητούν το δείγμα τους μόνο σε σταθερά τηλέφωνα. Και μπορεί να ανακοινώνουν ότι η δημοσκόπηση έγινε σε δείγμα «χιλίων τόσων» ατόμων, από πουθενά όμως δεν προκύπτει πόσες «απουσίες» και πόσες «αρνήσεις» υπήρξαν. Συνέχεια ανάγνωσης

Η αντίσταση της πολιτικής

Standard

του Μιχάλη Μπαρτσίδη

Με τις εκλογές του Σεπτεμβρίου έχει κλείσει ένας κύκλος ιστορικών γεγονότων και μπορεί να προβεί κανείς σε έναν πρώτο απολογισμό. Θα υποστηρίξω, εντελώς σχηματικά εδώ, μια ερμηνεία της ευρείας εκλογικής υποστήριξης του ΣΥΡΙΖΑ με βάση την «πολιτική της αξιοπρέπειας», η οποία έδωσε πνοή και κινητοποίησε ξανά, αν και όχι τόσο παθιασμένα όπως πριν, ένα μέρος του λαού.

Φωτογραφία: European Press Photo Agency

Οι συνηθέστερες ερμηνείες και στάσεις έναντι της τελικής κατάληξης της επτάμηνης πορείας βασίζονται σε μια κοινή περιγραφή όπου, μέσα από σκαμπανεβάσματα και αντιστροφές, διακρίνονται δυο περίοδοι του ΣΥΡΙΖΑ που χωρίζονται με μια τομή: το νέο μνημόνιο. Ο «μνημονιακός Τσίπρας» δεν έχει καμιά σχέση με τον «ανατροπέα» του Ιανουαρίου, μετέτρεψε το Όχι του δημοψηφίσματος σε Ναι, δεν τήρησε τις υποσχέσεις του, συμμορφώθηκε στις υποδείξεις της τρόικας, εγκλωβίστηκε εθελουσίως στην παγίδα που του έστησαν, σπέρνοντας την απογοήτευση, την ήττα και την καταστροφή. Μέγιστη συνέπεια, η απώλεια του ηθικού πλεονεκτήματος της Αριστεράς με το οποίο άξιζε κανείς να στρατεύεται, να μάχεται, να δίνει νόημα στη ζωή του.  Από την αρχή της σύντομης προεκλογικής περιόδου, οι εξ αριστερών σφοδρές κριτικές εκδιπλώνουν τις πρωτο-μοντερνιστικές βεβαιότητές τους βασιζόμενες σε οφθαλμοφανή στοιχεία και γεγονότα που πείθουν για την ασυνέπεια και προδοσία του Όχι της αντίστασης.  Σφοδρές βεβαιότητες που όσο δυνατά χτυπούν τόσο χάνουν και το δίκιο τους, αρνούμενες να σκεφτούν τη συνθετότητα της ιστορικής κατάστασης που μπορεί να αποκληθεί «ελληνική ανωμαλία». Συνέχεια ανάγνωσης

Από τον Ιανουάριο στον Σεπτέμβριο: Δύο εκλογές και ένα δημοψήφισμα

Standard

του Ηλία Τσαουσάκη

Για να κατανοήσουμε το εκλογικό αποτέλεσμα, χρειάζεται να μελετήσουμε προσεκτικά την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση και να θυμηθούμε με ακρίβεια το επτάμηνο που μεσολάβησε, καθώς και τη μεγάλη κοινωνική επιρροή που κατέκτησε ο ΣΥΡΙΖΑ αυτό το διάστημα, τον πιο πυκνό, ίσως, πολιτικό χρόνο της μεταπολίτευσης. Βασικοί λόγοι της επιτυχίας του ΣΥΡΙΖΑ τον Ιανουάριο ήταν η συσπείρωση μεγάλου μέρους του αντιμνημονιακού μετώπου που είχε δημιουργηθεί την περασμένη πενταετία, η απευθείας μετακίνηση ψηφοφόρων από τη ΝΔ προς τον ΣΥΡΙΖΑ, η ιδεολογική μετατόπιση της ΝΔ στα δεξιά της πολιτικής κλίμακας, καθώς και η χαμηλή αξιολόγηση της διακυβέρνησης Σαμαρά. Στις εκλογές εκείνες, έχουμε την καθολική επικράτηση της «ελπίδας έναντι του φόβου» με κύριο εκφραστή της τον Αλέξη Τσίπρα.

Τους πρώτους τουλάχιστον τέσσερις μήνες της διακυβέρνησης, το πολιτικό κλίμα χαρακτηρίστηκε δημοσκοπικά από την κυριαρχία του ΣΥΡΙΖΑ. Βασικά χαρακτηριστικά: καθολική αποδοχή του πρωθυπουργού, σημαντική μείωση των ποσοστών του Α. Σαμαρά με παράλληλη συρρίκνωση της ΝΔ, θετική εικόνα για το έργο της κυβέρνησης, καθώς και συντριπτική υπεροχή του ΣΥΡΙΖΑ στην πρόθεση ψήφου, στοιχείο που πιθανόν υποτιμήθηκε στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου του Σεπτεμβρίου. Συνέχεια ανάγνωσης

Το ποτάμι που έγινε ρυάκι

Standard

του Νίκου Χατζηνικολάου

Αγνοούμε τους λόγους για τους οποίους ο Σταύρος Θεοδωράκης έλαβε την απόφαση να πολιτευθεί. Ήθελε από μικρός να γίνει πρωθυπουργός και να σώσει την Ελλάδα; Άλλοι του έδωσαν την ιδέα και άλλοι πάλι τον ενεθάρρυναν «να κατέβει» για να συντρίψει τους παλαιοκομματικούς μηχανισμούς, οι οποίοι δεν αφήνουν τη χώρα να ορθοποδήσει; Ακόμη δεν έχουμε την απάντηση σ’ αυτά τα ερωτήματα. Σίγουρο είναι μόνο πως η δημιουργία του Ποταμιού, αν εξετάσουμε την πολιτική στάση που κράτησε κατά τον ενάμιση χρόνο που πέρασε, κύριο στόχο είχε να αποδυναμώσει τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα προσωπικά, κάτι που οι φθαρμένοι Νεοδημοκράτες δεν ήταν σε θέση να κάνουν. Ταυτόχρονα, οραματίζονταν να του προσφέρει τους βουλευτές που θα χρειαζόταν αν δεν είχε αυτοδυναμία, ώστε να τον αδρανοποιήσει από την πρώτη στιγμή. Όλα αυτά, ως γνωστόν, έπεσαν στο κενό. Θα ήταν όμως λάθος να μείνουμε εκεί και να αγνοηθεί η πολιτική ιδεολογία του νέου κόμματος.

«Δια βοής» χρίστηκε ο Σταύρος Θεοδωράκης Αρχηγός του Ποταμιού στις 29 Ιουνίου 2014 και μέχρι σήμερα δεν έχει εκλεγεί. Η περιφρόνησή του για τους δημοκρατικούς θεσμούς είναι όμως γενικότερη. Η επανειλημμένη κριτική του στην προσφυγή στον λαό σε μια κρίσιμη στιγμή της διαπραγμάτευσης, καθώς και τα ειρωνικά του σχόλια όταν εμφανίστηκε το ενδεχόμενο τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ να αποφανθούν με εσωτερικό δημοψήφισμα για την πολιτική του κόμματος, αλλά και στα τέλη Αυγούστου όταν ανακοινώθηκε η διεξαγωγή εκλογών τον Σεπτέμβριο, δεν σχολιάστηκαν επαρκώς. Πρόκειται για «δειλία», δήλωσε περισσότερες φορές, ακόμη και στο εξωτερικό, ο Σταύρος Θεοδωράκης. «Όταν είσαι Αρχηγός», είπε, «αναλαμβάνεις τις ευθύνες σου. Δεν εγκαταλείπεις τη μάχη ζητώντας από τον κόσμο να σε στηρίξει»! Εδώ συνοψίζεται η πολιτική φιλοσοφία του, την οποία ασπάζονται και οι αρχηγοί της Νέας Δημοκρατίας. Συνέχεια ανάγνωσης

Από το «Δουβλίνο ΙΙΙ» στο «Βερολίνο Ι»;

Standard

Προς ένα νέο ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών

συνέντευξη του Βασίλη Τσιάνου

Ξεκινώντας, θα ήθελα ένα γενικό σχόλιο για την απόφαση των δύο πρόσφατων συνόδων (υπουργών και ηγετών) της Ε.Ε. για το προσφυγικό.

4-tsianosΚαταρχάς, θέλω να πω ότι δεν με εκπλήσσει, καθώς επιβεβαιώνει τις κατευθύνσεις που είχαν ανακοινωθεί τον Μάιο και τον Ιούνιο, μετά τη Λαμπεντούζα. Αυτές γίνονται τώρα αποφάσεις, με σχετική πλειοψηφία. Δεν πρόκειται, ωστόσο, απλώς για μια συνέχεια· ταυτόχρονα, έχουμε μια τομή, καθώς η απόφαση σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια νέα εποχή, μετά το Δουβλίνο, με εμβληματικό στοιχείο τη μετεγκατάσταση 120.000 προσφύγων. Ο αριθμός βέβαια είναι πολύ μικρός σε σχέση με τις ροές (καθώς μάλιστα αυτές οι χιλιάδες κατανέμονται στον χρόνο, δεν θα γίνουν όλες οι μετεγκαταστάσεις τώρα), θέλω ωστόσο να τονίσω δύο σημεία. Πρώτον, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, από το ένα εκατομμύριο περίπου άτομα που έχουν έρθει φέτος, τα 500.000 βρίσκονται ήδη στη Γερμανία, τα 120.000 στη Γαλλία –η μετεγκατάσταση έχει ήδη ξεκινήσει και ας δούμε τα νούμερα και σε σχέση με αυτό. Δεύτερον, παρά την ανεπάρκεια του αριθμού, εισάγεται μια νέα λογική: η μετεγκατάσταση — και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Δεν θα λύσει το πρόβλημα, ασφαλώς, αλλά μπορεί να είναι η αρχή μιας άλλης πορείας. Συνέχεια ανάγνωσης

Ζουν ανάμεσά μας

Standard

της Δέσποινας Παρασκευά-Βελουδογιάννη

Πολλές και πολλοί θεώρησαν πως μετά την ανάληψη της πολιτικής ευθύνης για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα σεβαστό μέρος των ψηφοφόρων της Χρυσής Αυγής (Χ.Α.) θα απέσυρε την εμπιστοσύνη του από ένα κόμμα που, κατά δήλωση του αρχηγού του, βαρύνεται με τουλάχιστον μία ανθρωποκτονία. Ωστόσο, τα πράγματα εξελίχθηκαν διαφορετικά: δεδομένης της αποχής, οι απώλειες στον απόλυτο αριθμό ψήφων της Χ.A. είναι σαφώς μικρότερες κατ’ αναλογία προς τα άλλα κόμματα, γεγονός το οποίο οδήγησε στη (μικρή) αύξηση του ποσοστού της. Φαίνεται λοιπόν ότι οι ψηφοφόροι της Χ.A. γνωρίζουν εδώ και καιρό τι κόμμα ψηφίζουν –συγκεκριμένα το γνωρίζουν τουλάχιστον εδώ και δύο εκλογικές αναμετρήσεις– και μάλλον, στην καλύτερη περίπτωση, δεν έχουν πρόβλημα μ’ αυτό.

Φωτο: Nikos Libertas/SOOC

Προεκλογική ομιλία του Νίκου Μιχαλολιάκου στον Πειραιά Φωτο: Nikos Libertas/SOOC

Πράγματι, η επαναλαμβανόμενη απόδοση έμπρακτης εμπιστοσύνης στο (νεο)ναζιστικό κόμμα, ειδικά σε μια τόσο πυκνή ιστορικά περίοδο, εγγράφει ήδη χαρακτηριστικά πολιτικοϊδεολογικής πρόσδεσης των ψηφοφόρων του με αυτό. Πιστεύω ότι δεν είναι παρακινδυνευμένο να εκτιμήσουμε πως ένα ποσοστό του εκλογικού σώματος βρίσκεται ήδη σε διαδικασία εκφασισμού, και άρα ότι τείνει να διαμορφώνεται ως κοινωνικοπολιτικό υποκείμενο– κάτι που βεβαίως δεν αποτυπώνει έναν κλειδωμένο συσχετισμό, αποτελεί όμως κρίσιμο πολιτικό δεδομένο σήμερα. Στην εκτίμηση αυτή συντείνει και το γεγονός ότι τα παραδοσιακά «κάστρα» της Χ.Α., με ήδη έντονη ιστορική και ιδεολογική αναφορά στον αντικομμουνισμό και το εμφυλιοπολεμικό κράτος, όπως η Λακωνία, έδωσαν για άλλη μία φορά στην οργάνωση σχεδόν το διπλάσιο ποσοστό από τον πανελλαδικό μέσο όρο της. Συνέχεια ανάγνωσης

Η ακτινογραφία της ψήφου της Χρυσής Αυγής

Standard

Η εκλογική γεωγραφία, το προφίλ των ψηφοφόρων και οι χρονικές διαφοροποιήσεις

συνέντευξη του Παναγιώτη Κουστένη 

Τι μετακινήσεις άξιες λόγου βλέπουμε τον Σεπτέμβρη του 2015 προς και από τη Χρυσή Αυγή;

Στην πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση, και μετά την κάμψη των ποσοστών της τον Ιανουάριο, η Χρυσή Αυγή κατάφερε να επιστρέψει στα εθνικά επίπεδα του 2012. Με βάση την ανάλυση του exit poll, οι κύριες μετακινήσεις ψηφοφόρων που παρατηρήθηκαν προς αυτήν προέρχονται κατά βάση από ψηφοφόρους που τον Ιανουάριο είχαν επιλέξει τον ΣΥΡΙΖΑ ή τη Ν.Δ. και σε μικρότερο βαθμό από διαρροές των ΑΝΕΛ. Ωστόσο, οι μετακινήσεις από τη Ν.Δ. εν τέλει δεν πρόσθεσαν κάτι στα ποσοστά της Χ.Α., καθώς αντισταθμίστηκαν από ένα αντίστροφο ρεύμα (από τη Χ.Α. προς Ν.Δ.) που αποδείχθηκε αριθμητικά ισοδύναμο.

3 -koustenisΑντίθετα, τα κέρδη από τον ΣΥΡΙΖΑ αποτέλεσαν και τον κύριο παράγοντα της ανόδου της Χ.Α. Ας σημειωθεί ότι μετακινήσεις μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και Χ.Α. είχαν παρατηρηθεί και το 2012, καθώς ήδη από τον εκλογικό σεισμό του Μαΐου ένα μέρος των ψηφοφόρων έδειχνε να αμφιταλαντεύεται μεταξύ των δύο επιλογών αναζητώντας μια έκφραση τιμωρητικής ψήφου. Ωστόσο, από τις εκλογές εκείνου του Ιουνίου η εικόνα φάνηκε να ξεκαθαρίζει, με τον δίαυλο μεταξύ των δύο κομμάτων να παρουσιάζεται κλειστός ακόμα και σε δημοσκοπικό επίπεδο. Στη συνέχεια, ένα σημαντικό ρεύμα από τη Χ.Α. προς τον ΣΥΡΙΖΑ (της τάξης του 1,5% επί των εγκύρων) έδειξε να ενεργοποιείται εκ νέου τον Ιανουάριο του 2015, εμφανίζοντας έντονα αντιμνημονιακά και κυρίως αντινεοδημοκρατικά χαρακτηριστικά, και ενόψει της διαφαινόμενης νίκης του ΣΥΡΙΖΑ, ειδικά μετά το πλειοψηφικό ρεύμα που είχε καταγράψει στις Ευρωεκλογές του 2014. Φαίνεται λοιπόν ότι στις εκλογές της περασμένης Κυριακής οι μισοί τουλάχιστον από αυτούς τους ψηφοφόρους επέστρεψαν στη Χ.Α. Συνέχεια ανάγνωσης

Το αυτοκίνητο; Η απάτη! Το σκάνδαλο της Φολκσβάγκεν και ο καπιταλισμός

Standard

του Γιακομπ Αουγκστάιν

μετάφραση: Στέλιος Χρονόπουλος

2 -vw0«Το αυτοκίνητο». Αυτό είναι το διαφημιστικό σλόγκαν της Φολκσβάγκεν. Λιτό, δυο λέξεις μόνο, γεμάτο αυτοπεποίθηση. Τώρα έρχονται να προστεθούν δυο ακόμα λέξεις: «Η απάτη». Η Φολκσβάγκεν έχει πουλήσει εκατομμύρια αυτοκίνητα, τα οποία αποδεικνύεται ότι εκπέμπουν περισσότερα καυσαέρια από όσο η εταιρεία είχε δηλώσει και από όσο επιτρέπεται. Και, για να συγκαλύψει την απάτη, η Φολκσβάγκεν πρόσθεσε στα αυτοκίνητα αυτά ειδικό λογισμικό. Η Φολκσβάγκεν δεν είναι μια τυχαία επιχείρηση. Είναι –εξαιτίας της ιστορίας, του μεγέθους και της δομής των μετοχικών της κεφαλαίων– η κατεξοχήν γερμανική επιχείρηση. Αν είναι δυνατόν η Φολκσβάγκεν να πάρει τον στραβό δρόμο, αυτό σημαίνει ότι μπορεί και η ίδια η Γερμανία ολόκληρη να πάρει τον στραβό δρόμο. Γι’ αυτό και το συγκεκριμένο σκάνδαλο πλήττει τον πυρήνα της εικόνας των Γερμανών για τον εαυτό τους.

 Τι είδους επιχείρηση είναι αυτή, που χρησιμοποιεί τη δύναμή της –την τεχνολογία– για να παραβιάζει νόμους; Τι είδους άνθρωποι είναι αυτοί που πάνε το πρωί στη δουλειά για να κάνουν παράνομες πράξεις; Δεν είναι μεμονωμένα άτομα που φέρουν την ευθύνη. Είναι μια ολόκληρη επιχείρηση, η οποία, αφού έχει χάσει την αίσθηση του μέτρου, καταπατά τους νόμους. Όταν η παραβίαση του νόμου είναι μέρος της επαγγελματικής δραστηριότητας κάποιων, τότε μπορούμε να μιλάμε για επαγγελματίες κακοποιούς. Και όταν οι εγκληματικές πράξεις είναι καλά οργανωμένες, τότε μπορούμε να μιλάμε για οργανωμένη εγκληματική δράση. Συνέχεια ανάγνωσης

Ένας Σεπτέμβρης που δεν είναι Γενάρης ούτε Δεκέμβρης

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Το εκλογικό αποτέλεσμα της περασμένης Κυριακής μπορεί να συζητηθεί με πολλούς τρόπους. Θα το κάνω, εδώ, με δύο, εντελώς βασικούς. Πρώτον, ως προς τις άμεσες συνέπειές του, και πρωτίστως όσον αφορά αυτό για το οποίο γίνονται οι εκλογές: τον σχηματισμό κυβέρνησης. Δεύτερον, σε σχέση με τις διαδικασίες που πυροδοτεί, τα ρήγματα που ανοίγει, τους συσχετισμούς που παγιώνει ή ανατρέπει.

Ο Σεπτέμβρης του Γιάννη Τσαρούχη

Ο Σεπτέμβρης του Γιάννη Τσαρούχη

1. Το πρώτο επίπεδο μοιάζει λιγότερο συναρπαστικό, αλλά είναι το βασικό, κι από αυτό πρέπει να ξεκινήσουμε. Εδώ, έχουμε ασφαλώς μια πολύ μεγάλη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και των ΑΝΕΛ. Ο πρώτος κατάφερε εν μέσω κατακλυσμού (Μνημόνιο, διάσπαση, αποχώρηση μελών, απογοήτευση) να διατηρήσει σταθερά τα ποσοστά του, ενώ οι δεύτεροι, σε πείσμα όλων των προγνωστικών, μπήκαν στη Βουλή. Ειδικά ο ΣΥΡΙΖΑ πετυχαίνει μείζονα πολιτικά κέρδη: η νίκη είναι ολοκάθαρη, η διαφορά από Ν.Δ. μεγάλη, επικρατεί συντριπτικά στον χώρο αριστερά του Κέντρου, και έχει εξ αριστερών κοινοβουλευτική αντιπολίτευση μόνο το ΚΚΕ. Και, βέβαια, το ποσοστό του τού επιτρέπει (με το δεδομένο εκλογικό σύστημα) να συνεχίσει τη «βολική» συγκυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ, χωρίς να πασχίσει για άλλες πιο δύσκολες και ταραχώδεις συνθέσεις (με ΠΑΣΟΚ ή/και Ποτάμι, οικουμενική, μεγάλο συνασπισμό κλπ.). Βολική, σίγουρα, αλλά διόλου ανώδυνη αυτή η συνέχιση: ακόμα και όσοι εξακολουθούν να θεωρούν τη συγκυβέρνηση με τους ΑΝΕΛ το μη χοίρον, αντιλαμβάνονται τις αλλαγές που δημιουργεί στην πολιτική και τη φυσιογνωμία του ΣΥΡΙΖΑ η παγίωση αυτής της συμπόρευσης. Συνέχεια ανάγνωσης

Στα «Ενθέματα» αύριο Kυριάκη 27 Σεπτεμβρίου

Standard

Κείμενα των: Στρατή Μπουρνάζου, Ηλία Τσαουσάκη, Μιχάλη Μπαρτσίδη, Δημοσθένη Δώδου, Παναγιώτη Κουστένη, Δέσποινας Παρασκευά, Βασίλη Τσιάνου, Νίκου Χατζηνικολάου, Γιάκομπ Αουγκστάιν 

Rafael Zabaleta - The old woman and the girl (1957)

Rafael Zabaleta – The old woman and the girl (1957)

Ένας Σεπτέμβρης που δεν είναι Γενάρης ούτε Δεκέμβρης. Αποτίμηση των αποτελεσμάτων των εκλογών από τον Στρατή Μπουρνάζο. «Οι ψήφοι δεν είναι σακιά με πατάτες, άψυχα νούμερα· αντιπροσωπεύουν ανθρώπους, επιλογές και δυναμικές, κι έτσι το 36,34% του ΣΥΡΙΖΑ τον Γενάρη και το 35,46% τον Σεπτέμβρη διαφέρουν πολύ. […] Οι ψήφοι δεν είναι σακιά με πατάτες, άψυχα νούμερα· αντιπροσωπεύουν ανθρώπους, επιλογές και δυναμικές, κι έτσι το 36,34% του ΣΥΡΙΖΑ τον Γενάρη και το 35,46% τον Σεπτέμβρη διαφέρουν πολύ.[…] Η αποτυχία του ΣΥΡΙΖΑ να καταργήσει το Μνημόνιο προσλαμβάνεται από τη μεγάλη μάζα της ελληνικής κοινωνίας ως αποτυχία κάθε πολιτικής δύναμης να το κάνει. Με άλλα λόγια, αφού ο Τσίπρας δεν τα κατάφερε, γιατί να τα καταφέρει ο Λαφαζάνης και η Ζωή; […]Παρακολουθώντας κεντρικές τοποθετήσεις της ΛΑΕ είχες συχνά την αίσθηση ότι ο χρόνος είχε γυρίσει στον Δεκέμβρη του 2014 και η βελόνα είχε κολλήσει εκεί. Όταν, ας πούμε, διάβαζες ότι η ΛΑΕ θα αγωνιστεί για «τη διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους, να ακυρώσει τη λιτότητα σε μισθούς, συντάξεις και κοινωνικές δαπάνες, να σταματήσει το ξεπούλημα της δημόσιας περιουσίας» κ.ο.κ. είχες την αίσθηση ενός déjà vu. Σα να μην πέρασε μια μέρα, σαν να μην άλλαξε τίποτα. Μόνο που είχαν έρθει τα πάνω κάτω, μαζί και η χλαπάτσα του τρίτου Μνημονίου». 

ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΙΣ 2015: ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ ΣΤΟΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟ

Από τον Ιανουάριο στον Σεπτέμβριο: Δύο εκλογές και ένα δημοψήφισμα, του Ηλία Τσαουσάκη. «Ο ΣΥΡΙΖΑ έχτισε την προεκλογική του εκστρατεία του πάνω στον Αλέξη Τσίπρα στηριζόμενος σε δύο βασικούς άξονες: το δίπολο νέο ή παλιό, (Ξεμπερδεύουμε με το παλιό, κερδίζουμε το αύριο) και τη διλημματική επιλογή καταλληλότερου πρωθυπουργού (Στις 20 Σεπτέμβρη ψηφίζουμε Πρωθυπουργό). Παράλληλα, προσπάθησε να αφηγηθεί την επτάμηνη διακυβέρνηση και σημεία της διαπραγμάτευσης, χρησιμοποιώντας ισχυρούς συμβολισμούς. Η καθαρή νίκη του ΣΥΡΙΖΑ διέψευσε τη συντριπτική πλειοψηφία των δημοσκοπήσεων. Σε μεγάλο βαθμό, οι κοινωνικές δυνάμεις που στήριξαν τον ΣΥΡΙΖΑ τον Ιανουάριο συνέχισαν να τον στηρίζουν και τον Σεπτέμβριο. Η διαρροή προς τα αριστερά και τη ΛΑΕ ήταν περιορισμένη, από τον ιστορικό πυρήνα και τη βάση του κόμματος. Η μεγάλη αποχή, που δεν επηρέασε μόνο τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά και τη ΝΔ, ήταν η βαλβίδα εκτόνωσης της δυσαρέσκειας τόσο για την επτάμηνη διακυβέρνηση όσο και το τρίτο Μνημόνιο». Συνέχεια ανάγνωσης

Το «πουστροδίκαιον» του υφυπουργού

Standard

αναδημοσίευση από το RedNotebook

του Στρατή Μπουρνάζου

dkammenosΗ θέσπιση του διευρυμένου συμφώνου συμβίωσης ήταν βασική  εξαγγελία του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν πρόλαβε να την υλοποιήσει – και έχω όλη τη διάθεση να αναγνωρίσω ότι ευθύνεται, και γι’ αυτό, η «μπάλα» της διαπραγμάτευσης, που τα παρέσυρε όλα (παρότι τέτοιες καθυστερήσεις δείχνουν πάντα, αν μη τι άλλο, έλλειψη ιεράρχησης και πολιτικής βούλησης).

Και ενώ λοιπόν η εκκρεμότητα παραμένει, και κάθε καλόπιστος περιμένει ότι η νέα κυβέρνηση θα φέρει σύντομα στη Βουλή το σύμφωνο, μαθαίνουμε ότι στη σύνθεση της νέας κυβέρνησης υπάρχει ένας υφυπουργός, ο Δημήτρης  Καμμένος των ΑΝΕΛ, ο οποίος έχει αποκαλέσει το σύμφωνο «αναγκαστικό αλλοδαπό πουστροδίκαιο». Και άλλα πολλά έχει γράψει ο συγκεκριμένος στο twitter, το ένα ελεεινότερο από το άλλο: όχι απλώς ομοφοβικά, αλλά επιθετικά  και φρικτά προσβλητικά εναντίον των γκέι· και επίσης  άλλα,  βάναυσα αντισημιτικά: από το ότι ο Κουβέλης είναι Εβραίος και οι Εβραίοι είναι πάνω από όλα Εβραίοι ή ο ΣΥΡΙΖΑ είναι σιωνιστικός,  με αποκορύφωμα το ανατριχιαστικό ότι στην επίθεση της 11/9 όλοι, και οι 2.500 Εβραίοι που δούλευαν στους Δίδυμους Πύργους απουσίαζαν. Συνέχεια ανάγνωσης

N. Μιχαλολιάκος: η ομολογία

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

4b-stratisΜαθαίνοντας, την ώρα που στήναμε τα «Ενθέματα», ότι ο Νίκος Μιχαλολιάκος, μια μέρα πριν την επέτειο της δολοφονίας Φύσσα, είπε επί λέξει ότι η Χρυσή Αυγή «αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη» του εγκλήματος αυτού, έμεινα με το στόμα ανοιχτό. Πώς εξηγείται η δήλωση; Μήνυμα προς τα μεσαία στελέχη ότι δεν θα τα αδειάσει; «Πατάτα»; Τακτική για την απόσειση της ποινικής ευθύνης; Επίδειξη «αυτοκριτικής»; Σκέφτηκα και ρητά όπως «μωραίνει Κύριος όν βούλεται απολέσαι» ή «Λαγός την φτέρη έσειε, κακό της κεφαλής του» (και την παραλλαγή της, «Λαγός πιπέριν έτριβε κλπ.») — αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι μας βοηθάνε εν προκειμένω.

Γράφτηκαν πολλά επί του ζητήματος, ξεχωρίζω δύο. Του (κλασικού) Δημήτρη Ψαρρά («“Πολιτική” ομολογία Μιχαλολιάκου», Η εφημερίδα των συντακτών, 18.9.2015 και το editorial του RedNotebook («Τι σκεφτόταν ο Μιχαλολιάκος;», 18.9.2015). Πάντως, όσο περνάνε οι ώρες, η ερμηνεία στην οποία κλίνω, προσωπικά είναι ότι ο Μιχαλολιάκος θέλησε αναλαμβάνοντας την πολιτική ευθύνη να αποσείσει την ποινική ευθύνη. Βεβαίως, νομίζω, δεν του «βγήκε», δεν τα είχαν μετρήσει καλά, ο θόρυβος που σηκώθηκε δεν έδειξε να επιβεβαιώνεται το σχέδιο – αυτό μου δείχνουν οι εσπευσμένες ανασκευές, λίγες ώρες αργότερα τόσο του συνήγορου αδελφού του «ηγέτη» Τάκη Μιχαλόλια όσο και του ίδιου του Νίκου Μιχαλολιάκου. Προσωπικά δεν με εκπλήσσει καθόλου να πέσαν έξω, αν ισχύει αυτή η ερμηνεία: παρά τις ικανότητες που έχουν δείξει οι χρυσαυγίτες στο πολιτικό και επικοινωνιακό επίπεδο ούτε αλάνθαστοι ούτε μάγοι είναι (ούτε φαντάζομαι ότι έχουν συγκεντρώσει τους αριστείς της νομικής επιστήμης ή το επικοινωνιακό επιτελείο του Ομπάμα). Συνέχεια ανάγνωσης

Ενάντια στη φιλανθρωπία

Standard

Κριτική στο κίνημα των Effective Altruists

του Μάθιου Σνόου

μετάφραση, επιμέλεια, εισαγωγή: Μίνα Κωστοπούλου

Το ζήτημα της φιλανθρωπίας αποτελεί πεδίο διαμάχης όχι μόνο σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά και εντός των κοινωνιών. Κάποιοι πιστεύουν ότι η φιλανθρωπία μπορεί να ανακουφίσει τις ασθενέστερες ομάδες, άλλοι ότι αποτελεί ημίμετρο και άλλοι κρίνουν ότι απαλλάσσει τους θεσμούς από τις δικές τους ευθύνες. Η φιλανθρωπία θέτει ως αξίωμα την προστασία της ατομικής ανθρώπινης ζωής, και συγκεκριμένα των ασθενέστερων, η οποία πρέπει να αποτελεί πεδίο μέριμνας από όσους βρίσκονται σε ανώτερη κοινωνικοοικονομική θέση, υπό τον όρο ότι δεν διακυβεύεται η δική τους ευημερία.

Το κείμενο του Matthew Snow «Against Charity», που δημοσιεύθηκε στην ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού Jacobin, ανασυγκροτεί την ωφελιμιστική προβληματική, στην οποία και ασκεί έντονη κριτική. Σύμφωνα με την ωφελιμιστική οπτική, οι κοινωνικά καθορισμένες αντιλήψεις για το ευ ζην πρέπει να ικανοποιούνται στο μέτρο που δεν θίγουν θεμελιωμένα δικαιώματα. Βασικό επιχείρημα, στο πλαίσιο της οπτικής αυτής, είναι ότι πρέπει κάθε φορά η συμβολή ατόμων και κοινωνικών ομάδων –ως προς τις ανάγκες που προκύπτουν σε άλλα άτομα ή ομάδες– να είναι τέτοια που να μη θίγει τα δικά τους επίπεδα ευημερίας ως προς κάτι εξίσου σημαντικό. Αναζητάται, εν ολίγοις, ένα «κόστος ευκαιρίας» με βάση το οποίο θα πρέπει να αποτιμώνται οι φιλάνθρωπες πράξεις, ενώ ως έσχατο κριτήριο ευημερίας ορίζεται η διατήρηση ενός ελάχιστου κοινού επιπέδου ζωής, είτε από την πλευρά του ωφελούμενου είτε από την πλευρά του ευεργέτη.

Το κείμενο κριτικάρει και αποδομεί το επιχείρημα αυτό, το οποίο έχει αναπτύξει κατεξοχήν ο αυστραλός θεωρητικός του ωφελιμισμού Peter Singer, και το οποίο αναπαράγεται από τα φιλανθρωπικά εγχειρήματα. Το αποτιμά ως ατομικιστικό, υπό την έννοια ότι στηρίζεται στην πρωτοβουλία και αυτενέργεια ανθρώπων και κοινωνικών ομάδων και το αίσθημα ευθύνης που οφείλει να τους γεννάται έναντι των αναγκών των άλλων. Πρόκειται για τη βασική αρχή «που έχει εμπνεύσει ένα ολοένα αυξανόμενο κοινωνικό κίνημα, το οποίο αποκαλεί εαυτόνEffective Altruism», όπως αναφέρει ο Snow.

Εδουάρδος Σακαγιάν, «Στο ορφανοτροφείο»

Εδουάρδος Σακαγιάν, «Στο ορφανοτροφείο»

Ο Snow, που έχει σπουδάσει φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Πίτσμπουργκ, αναπτύσσει μια σειρά αντεπιχειρήματα που στοχεύουν να αναδείξουν θεσμικές ευθύνες ως προς την αντιμετώπιση της φτώχειας, εξηγώντας παράλληλα το πώς η φιλανθρωπία αναπαράγει τη λογική του κεφαλαίου, σύμφωνα με την οποία «τα άτομα καλούνται να πληρώσουν οποιαδήποτε τιμή ορίζει η αγορά για τις βασικές ανάγκες με βάση ηθικά κριτήρια», κριτήρια που προκύπτουν από τις υλικές συνθήκες αναπαραγωγής της κυρίαρχης ιδεολογίας.

Το κείμενο καταλήγει στην αμφισβήτηση κατά πόσο η φιλανθρωπία μπορεί να αποτελέσει υπαρκτή απάντηση στα ζητήματα που γεννά η αναπαραγωγή του ισχύοντος κοινωνικού καταμερισμού εργασίας.

Μίνα Κωστοπούλου

,

Ενάντια στη φιλανθρωπία

Μάθιου Σνόου

Φαντάσου ότι είσαι παρών τη στιγμή που ένα παιδί πνίγεται σε μια μικρή λίμνη, και είσαι ο μόνος εκεί κοντά που μπορεί να βοηθήσει. Εύκολα θα μπορούσες να σώσεις το παιδί βουτώντας, παρά το ότι θα μούσκευες τα ρούχα και τα παπούτσια σου. Άλλωστε, αν δεν το κάνεις, το παιδί θα πεθάνει.

Δεν υπάρχει δεύτερη σκέψη: πρέπει να σώσεις το παιδί. Θα ήταν διαφορετική η στάση σου, ακόμη κι αν υπήρχαν κι άλλοι τριγύρω που μπορούσαν να βοηθήσουν; Όχι. Θα έπρεπε να είναι, ακόμη κι αν το απελπισμένο παιδί δεν βρισκόταν ακριβώς μπροστά σου; Όχι. Συνέχεια ανάγνωσης

Οι άγγελοι πρόσφυγες (1914, 1922 και 2015)

Standard

Περπατώντας το τελευταίο διάστημα στο λιμάνι της Μυτιλήνης, στην προκυμαία, στον Δημοτικό Κήπο νιώθεις την ιστορία να επαναλαμβάνεται. Η αχλή του χρόνου όχι μόνο δεν έφυγε αλλά επιχρωματίστηκε. Χιλιάδες άνθρωποι πέρασαν από δω, με τα όνειρά τους σε τορβάδες τότε, σε σακίδια σήμερα. Οι παράγκες έγιναν σκηνές, το συσσίτιο σάντουιτς, οι ξύλινες βάρκες φουσκωτά. Και τότε, 1914 και 1922, και σήμερα, μένουν κάτω από τα δέντρα του Κήπου, απλώνουν κουβέρτες, στήνουν πρόχειρα καταλύματα, κάνουν τις χρειώδεις ανάγκες τους. Κατά τα δημοσιεύματα της εποχής ήταν εμπόδιο «εις την κυκλοφορίαν των αμαξών και των περιπατητών, και ποίον μόλυσμα εις τον καθαρόν αέρα του Κήπου». Σε πρόσφατη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Λέσβου υπήρξε διαμαρτυρία ότι «δεν μπορούμε να πιούμε τον καφέ μας εκεί».

Μυτιλήνη, Σεπτέμβριος 1922, πρόσφυγες στο λιμάνι

Μυτιλήνη, Σεπτέμβριος 1922, πρόσφυγες στο λιμάνι

Ο Ντόρος Ντορής ήταν δάσκαλος και δημοσιογράφος, από τους βασικούς συντελεστές της Λεσβιακής Άνοιξης. Ήταν εκδότης της πρώτης εφημερίδας Ο Μυτιληνιός που κυκλοφόρησε στη Λέσβο το 1909. Ασπάστηκε τις σοσιαλιστικές ιδέες· ίσως γι’ αυτό κατηγορήθηκε για απροσάρμοστη συμπεριφορά ως δάσκαλος, δικάστηκε, αθωώθηκε και έφυγε από το νησί. Στα χρονογραφήματα και γενικότερα στα δημοσιεύματά του καταθέτει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του. Πολλά από αυτά είχαν κοινωνικό και πολιτικό περιεχόμενο. Στις 11 Σεπτεμβρίου 1916 δημοσιεύει, στην εφημερίδα Σάλπιγξ, το χρονογράφημα «Οι άγγελοι». Σ’ αυτό καταγράφει και σχολιάζει την προσφυγική εικόνα της πόλης, την οποία ζήσαμε και εμείς, οι νέοι Μυτιληνιοί, τούτο το καλοκαίρι.

Αριστείδης Καλάργαλης Συνέχεια ανάγνωσης

Αλληλεγγύη και κράτος: Μια δύσκολη σχέση

Standard

του Μανώλη Μελισσάρη

Μαρκ Σαγκάλ, «Διπλό πορτραίτο με ένα ποτήρι κρασί», 1917-18

Μαρκ Σαγκάλ, «Διπλό πορτραίτο με ένα ποτήρι κρασί»,
1917-18

Η αλληλεγγύη προβάλλεται, όλο και περισσότερο, ως διορθωτικό «αντιστάθμισμα» στα σκληρά μέτρα του τρίτου Μνημονίου. Τα πεδία στα οποία πολλοί πιστεύουν ότι μπορεί να παίξει αυτό τον ρόλο είναι δύο: Πρώτον, το θεσμικό, κυρίως εισάγοντας και προωθώντας νέες μορφές οικονομικής οργάνωσης. Δεύτερον, η σύνδεση της κοινωνίας πολιτών και του κράτους, με την αξιοποίηση των κινημάτων αλληλεγγύης, τα οποία πολλαπλασιάστηκαν τα τελευταία χρόνια.

Ασφαλώς, κάποιο αντιστάθμισμα είναι απαραίτητο και αυτό πράγματι μπορεί να είναι η αλληλεγγύη. Υπάρχουν όμως κάποιες δυσκολίες, που πρέπει να επισημανθούν, ώστε να σκεφτούμε πάνω σε αυτές.

Το περιεχόμενο της έννοιας της αλληλεγγύης είναι δύσκολο να συλληφθεί και να διαχωριστεί από έννοιες του ίδιου του περιβάλλοντός της, όπως η καλή θέληση ή η φιλανθρωπία. Μια από τις δυσκολίες έγκειται στο ότι το περιεχόμενό της ποικίλλει ανάλογα με το πραγματικό συγκείμενο. Για παράδειγμα, η αλληλεγγύη την οποία επιδεικνύουν θρησκευτικές ομάδες διαφέρει από αυτήν κάποιων πολιτικά προσανατολισμένων κοινοτήτων, κυρίως ως προς την πηγή των κανόνων που τις καθοδηγούν. Μολαταύτα, είναι δυνατόν να εξαγάγουμε ορισμένα χαρακτηριστικά, τα οποία φέρουν όλες οι αλληλέγγυες πρακτικές.
Συνέχεια ανάγνωσης

Ο Τζέρεμυ Κόρμπυν μεταξύ κινημάτων και κατεστημένου

Standard

Ποιο θα είναι το μέλλον των Εργατικών;

της Μαρίνας Πρεντουλή

Ο Tζέρεμυ Κόρμπυν, ο Μαρκ Σερότκα (γενικός γραμματέας της Public and Commercial Services Union-PCS) και η Μαρίνα Πρεντουλή, ομιλητές και οι τρεις τους στη μεγαλειώδη συγκέντρωση κατά της λιτότητας στο Λονδίνο (περίπου 250.000 άτομα), 2.6.2015.

Ο Tζέρεμυ Κόρμπυν, ο Μαρκ Σερότκα (γενικός γραμματέας της Public and Commercial Services Union-PCS) και η Μαρίνα Πρεντουλή, ομιλητές και οι τρεις τους στη μεγαλειώδη συγκέντρωση κατά της λιτότητας στο Λονδίνο (περίπου 250.000 άτομα), 2.6.2015.

Λονδίνο, 17 Σεπτεβρίου 2015. Αμέσως μετά την ανάδειξή του, με το συντριπτικό ποσοστό 59,5%, στην ηγεσία των Εργατικών, ο Τζέρεμυ Κόρμπυν προέβη σε δυο συμβολικές κινήσεις. Με την πρώτη απευθύνθηκε στο κινηματικό κομμάτι της Βρετανίας, παίρνοντας μέρος, λίγες μόλις ώρες μετά την εκλογή του, στη μεγάλη συγκέντρωση αλληλεγγύης για τους πρόσφυγες μπροστά στο Κοινοβούλιο. Η δεύτερη ήταν να μην τραγουδήσει τον εθνικό ύμνο (που περιέχει το επίμαχο «God save the Queen») στην τελετή για την περίφημη Μάχη της Αγγλίας του 1940, στον Καθεδρικό του Αγίου Παύλου. Χωρίς να προδίδει τις αρχές του και πάντα κοντά στους αγώνες και τα κινήματα, ο Κόρμπυν φαντάζει, λοιπόν, για τους ανθρώπους της Αριστεράς και των κινημάτων, ο ιδανικός σοσιαλιστής ηγέτης. Θα μπορέσει όμως να μεταλλάξει το Εργατικό Κόμμα σε πραγματική εναλλακτική πρόταση, τόσο για την Βρετανία όσο και για την Ευρώπη;

Η υποστήριξη του στο κίνημα υπέρ των προσφύγων ανοίγει τη συζήτηση περί Ευρώπης, όχι μόνο στο συγκεκριμένο ζήτημα, αλλά και σε σχέση με την παραμονή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Εργατικό Κόμμα, μετά την εκλογή Κόρμπυν, είναι ήδη πιο διαιρεμένο από ποτέ. Με το δημοψήφισμα στον ορίζοντα, το Κογκρέσο Εργατικών Συνδικάτων (TUC) ανακοίνωσε πριν μερικές μέρες ότι θα υποστηρίξει την έξοδο της Βρετανίας εάν η διαπραγμάτευση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Κάμερον περιλαμβάνει προτάσεις για την αποδυνάμωση εργατικών δικαιωμάτων και κεκτημένων. Και καθώς ο αριστερός ευρωσκεπτικισμός έχει αρκετούς υποστηρικτές μέσα στους Εργατικούς, και ειδικά στους κόλπους της νέας ηγεσίας, οι ευρωπαϊστές βουλευτές του κόμματος ανησυχούν. Μέχρι στιγμής, ο Κόρμπυν έχει αποφύγει να πάρει θέση, αλλά το ζήτημα παραμένει. Οι Εργατικοί –όπως και όλοι μας– θα αναγκαστούν, αρχικά, να επανεξετάσουν τη θέση τους ως προς το ευρωπαϊκό (νεοφιλελεύθερο) οικοδόμημα. Και, στη συνέχεια, να δημιουργήσουν τις απαραίτητες συμμαχίες, κομματικές και κινηματικές, που θα ενώσουν την αντίσταση κατά του νεοφιλελευθερισμού στην Ευρώπη. Συνέχεια ανάγνωσης

Η ευρωπαϊκή Αριστερά χρειάζεται έναν νέο ορίζοντα

Standard

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ Ο ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ Η Ε.Ε.-2

Ένα λάθος δίλημμα: παραμονή εντός Ε.Ε. με λιτότητα ή φυγή και επιστροφή στο έθνος κράτος;

Του Ρόναν Μπάρτενσο

Το 2015 ήταν μια χρονιά που στην ευρωπαϊκή Αριστερά συνέβησαν γεγονότα τα οποία, υπό κανονικές συνθήκες, θα χρειάζονταν μια δεκαετία για να συμβούν.

Σε μόλις λίγους μήνες έχουμε δει την εκλογή του ΣΥΡΙΖΑ, την άνευ προηγουμένου κρίση της Ευρώπη-φρούριο και την εκλογή του Τζέρεμυ Κόρμπυν — για να μην αναφέρω τις νίκες στις δημοτικές εκλογές της Ισπανίας και την ανάπτυξη του Right2Water, του μεγαλύτερου κοινωνικού κινήματος στην ιστορία της Ιρλανδίας. Περαιτέρω εξελίξεις αναμένονται μετά από το μπαράζ εκλογών στην ευρωπαϊκή περιφέρεια.

Γιώργος Μπουρναζάκης, «Ανείπωτο», 1985

Γιώργος Μπουρναζάκης, «Ανείπωτο», 1985

Αλλά, όπως χαιρετίζουμε τις ευκαιρίες που έχουν παρουσιαστεί, έτσι πρέπει να αναγνωρίσουμε και τα μονοπάτια που έχουν κλείσει. Με πιο σημαντικό την ήττα της αριστερής κυβέρνησης στην Ελλάδα, η οποία εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη μελλοντική πορεία που θα ακολουθήσει το αναπτυσσόμενο κίνημά μας.

Ένα από τα σημεία τριβής, σ’ αυτή τη συζήτηση είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προοπτική του ΣΥΡΙΖΑ. Η ευρωπαϊκή Αριστερά είναι διχασμένη, εδώ και καιρό, σε αυτό το θέμα: η πλειοψηφία αντιμετωπίζει την Ε.Ε. ως πεδίο πάλης που θα μπορούσε να κερδηθεί και να ακολουθήσει προοδευτική κατεύθυνση. Η μειοψηφία θεωρεί την ιδιότητα του κράτους-μέλους ως ανυπέρβλητο εμπόδιο για την πορεία προς μια αντι-νεοφιλελεύθερη στρατηγική. Συνέχεια ανάγνωσης

Ελλάδα: σκέψεις μετά τη μάχη

Standard

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ Ο ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ Η Ε.Ε. – 1

του Πάμπλο Μπουστίντουι Αμαδόρ

μετάφραση από τα ισπανικά: Μαρία Καλαντζοπούλου

Η έκβαση της ελληνικής κρίσης έχει οδηγήσει στην απελπισία πολλούς από εκείνους που εργάζονται για μια δημοκρατική αλλαγή στην Ευρώπη. Πρέπει να πούμε τα πράγματα με τ’ όνομά τους: το τρίτο Μνημόνιο συνιστά μια σοβαρή οπισθοχώρηση, το τίμημα της οποίας θα συνεχίσει να πληρώνει ο ελληνικός λαός με χρόνια ταλαιπωρίας και λιτότητας, μια αποθάρρυνση για όσους πιστεύουν στην οικοδόμηση μιας δημοκρατικής και κοινωνικής Ευρώπης. Είναι μια νοσηρή συμφωνία, προϊόν της πολιτικής και χρηματοπιστωτικής φαυλότητας των πιστωτών, που δεν επιδιώκει να υπερασπιστεί το γενικό συμφέρον ούτε της Ελλάδας ούτε της Ευρώπης, αλλά να ισχυροποιήσει την πολιτική και χρηματοπιστωτική κυριαρχία της Γερμανίας και να εξουδετερώσει οποιαδήποτε δυνατότητα πολιτικής εναλλακτικής στην ευρωπαϊκή περιφέρεια. Ωστόσο, μετά από αυτές τις διαπιστώσεις, θεωρώ αναγκαίο να προχωρήσω σε μια σειρά παρατηρήσεων για τη σημερινή ευρωπαϊκή κατάσταση και τις προοπτικές που ανοίγονται ως προς όλες τις μάχες που θα ακολουθήσουν.

Μαρκ Σαγκάλ, «Πάνω από το χωριό», 1914-18

Μαρκ Σαγκάλ, «Πάνω από το χωριό», 1914-18

1. Στην Ευρώπη διεξάγεται, σήμερα, μια παγκόσμια σύγκρουση ανάμεσα στη λιτότητα και τη δημοκρατία. Η σύγκρουση αυτή επηρεάζει όλες τις σφαίρες της πολιτικής και κοινωνικής ζωής και πρόκειται να καθορίσει τους ορίζοντες, τις δυνατότητες και τις πιθανότητες μιας πολιτικής δράσης με δυναμική μετασχηματισμού για τις επόμενες δεκαετίες. Είναι θεμελιώδες να συλλογιστούμε και να κατανοήσουμε το εξής: ο Αλέξης Τσίπρας δεν συγκρούστηκε με τις συντηρητικές δυνάμεις του κυρίαρχου καθεστώτος, αλλά με ένα status quo δυναμικό, που βρίσκεται σε διαδικασία επαναπροσδιορισμού και μετασχηματισμού. Βρισκόμαστε σε μια στιγμή βαθιάς και πολύπλοκης γεωπολιτικής μεταλλαγής· και, ανάλογα με το εύρος της προσέγγισης, την κλίμακα χώρου και χρόνου που χρησιμοποιούμε για να την εξηγήσουμε, η προοπτική όσων συνέβησαν στην Ελλάδα αλλάζει αξιοσημείωτα. Η ανάγνωση της συγκεκριμένης συγκυρίας –μια οδυνηρή ήττα– μπορεί να οδηγήσει στη μοιρολατρία, που συσκοτίζει την κατανόηση και είναι εχθρός της ανάλυσης: σε μια μακροπρόθεσμη συστημική προοπτική, οι δημοκρατικές δυνάμεις πρέπει να ανασυντεθούν, να αναγνωρίσουν τις προόδους –που είναι πολλές– και τις ήττες των τελευταίων έξι μηνών, προχωρώντας στις κατευθύνσεις που μπορούν να δημιουργήσουν προϋποθέσεις για τις επόμενες μάχες με πιο ευνοϊκούς όρους. Το κυρίαρχο καθεστώς διακρίνεται από ρευστότητα, και συνεχίζει να είναι ανοιχτή η δυνατότητα μιας βαθιάς πολιτικής αλλαγής που θα βάλει τέλος στη λιτότητα και θα εγκαινιάσει τον εκδημοκρατισμό της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής μας ζωής. Αρκεί να δούμε τις εργατικές και δημοκρατικές συνελεύσεις ή αυτό που συνέβη στις τουρκικές εκλογές, στη Σκωτία ή στις ισπανικές αυτοδιοικητικές εκλογές: η προοπτική της αλλαγής, κατά μείζονα λόγο χάρη στην ελληνική εξέλιξη, είναι σήμερα πιο ανοιχτή απ’ ότι πριν από έναν χρόνο. Συνέχεια ανάγνωσης

Τα ασυνεχή σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Standard

του Φελίτσε Μομέτι και της Σίντζια Αρούζα

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

Το ξεκίνημα. Αλληλέγγυοι Aυστριακοί φορτώνουν τα αυτοκίνητά τους στη Βιέννη, για να ξεκινήσουν το ταξίδι προς την Ουγγαρία, 6.9.2015 (πηγή: www.vice.com/)

Το ξεκίνημα. Αλληλέγγυοι Aυστριακοί φορτώνουν τα αυτοκίνητά τους στη Βιέννη, για να ξεκινήσουν το ταξίδι προς την Ουγγαρία, 6.9.2015 (πηγή: http://www.vice.com/)

Η δυνατή εικόνα των χιλιάδων μεταναστών να βαδίζουν μαζί στον αυτοκινητόδρομο μεταξύ Βουδαπέστης και Βιέννης, την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, είναι μια από εκείνες τις εικόνες που σηματοδοτούν ένα σημείο καμπής. Κάνει ορατή την παντελή αποτυχία των ευρωπαϊκών πολιτικών για τη μετανάστευση και το πολιτικό άσυλο, ενώ συμβολίζει τη συνεχιζόμενη ανοιχτή αμφισβήτηση των συνόρων της Ευρώπης-φρούριο. Ως μέρος αυτής της αμφισβήτησης, χιλιάδες εθελοντές οργάνωσαν ένα κομβόι αυτοκινήτων για να οδηγήσουν τους πρόσφυγες εκτός της Ουγγαρίας, όπου κινδυνεύουν με κράτηση σε ανασφαλή και υπερπλήρη στρατόπεδα: μια πράξη αλληλεγγύης, και, ταυτόχρονα, μια πράξη περιφρόνησης, αφού στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δικαίου η πρωτοβουλία αυτή θα μπορούσε να θεωρηθεί ως διακίνηση ανθρώπων. Συνέχεια ανάγνωσης