Ο «κορμπυνισμός» και το μέλλον που καλπάζει

Standard

Το φαινόμενο Κόρμπυν-3

του Άλεξ Ντόχερτυ

Μετάφραση Γιάννης Χατζηδημητράκης 

Οι απόψεις του Κόρμπυν για πολλά πολιτικά ζητήματα βρίσκονται στα αριστερά των ιδεολογικών παραμέτρων της κυρίαρχης συζήτησης στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ο ίδιος τάσσεται υπέρ της εθνικοποίησης τμημάτων του δικτύου μεταφορών της Βρετανίας και των δημοσίων επιχειρήσεων (πολιτικές που υποστηρίζονται από την πλειοψηφία ακόμα και των ψηφοφόρων των Συντηρητικών, αλλά αυτό αποτελεί ανάθεμα για τα μέσα ενημέρωσης και την πολιτική τάξη στη μετα-δημοκρατία της Βρετανίας). Είναι κατά της ανανέωσης του πυρηνικού προγράμματος του Ηνωμένου Βασιλείου, αντιτίθεται σταθερά στις αγγλοαμερικανικές στρατιωτικές επεμβάσεις στο εξωτερικό και παροτρύνει τους Εργατικούς να εγκαταλείψουν την αποδοχή της αναγκαιότητας μεγάλων περικοπών. Προκαλώντας έντονη ανησυχία στο Σίτυ, ο Κόρμπυν προτείνει αυτό που αποκαλεί «λαϊκή ποσοτική χαλάρωση»: τη χρήση της ποσοτικής χαλάρωσης για την άμεση χρηματοδότηση των υποδομών, και όχι μόνο ως μέτρο για τη διάσωση του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Αν οι Εργατικοί είναι ανέτοιμοι για το μέλλον, το ανησυχητικό είναι ότι το ίδιο, για διαφορετικούς λόγους, θα μπορούσε να ειπωθεί και για τον Κόρμπυν. Όπως σημειώνει ο Jeremy Gilbert, υπάρχουν πολλά θετικά στο πρόγραμμα Κόρμπυν, αλλά ένα μεγάλο μέρος του έχει ως σχέδιο την αποκατάσταση του βρετανικού κοινωνικού συμβολαίου, όπως ήταν γύρω στο 1975. Φυσικά, στο πλαίσιο της νεοφιλελεύθερης επίθεσης πάνω στα ερείπια του κράτους πρόνοιας, η ατζέντα του Κόρμπυν είναι αναμφισβήτητα ριζοσπαστική, αλλά έχει δύο προβλήματα. Πρώτον, αγνοεί τα έντονα πραγματικά ελαττώματα του κράτους πρόνοιας και των δημόσιων βιομηχανιών της δεκαετίας του 1970 και, δεύτερον, απειλεί να παραχωρήσει το έδαφος της νεωτερικότητας στους αντιπάλους του Κόρμπυν.

Το βρετανικό δημόσιο της δεκαετίας του 1950 ήταν από πολλές απόψεις προτιμότερο από το κατακερματισμένο, χρηματοβόρο και μερικώς εμπορευματοποιημένο δημόσιο του σήμερα. Ωστόσο, παρ’ όλα αυτά, ήταν ένας θεσμός γραφειοκρατικός, πατερναλιστικός, με ελάχιστη δημοκρατική συμμετοχή σε ένα πλαίσιο ακραίου κοινωνικού συντηρητισμού. Αυτό έγινε κατανοητό από την Νέα Αριστερά της δεκαετίας του 1960, που δεν θέλησε απλώς να διατηρήσει τις θετικές πτυχές του κράτους πρόνοιας. Στόχος της ήταν να προχωρήσει περαιτέρω και να εκδημοκρατίσει το δημόσιο, έτσι ώστε οι πολίτες να συμμετέχουν ενεργά στους θεσμούς αυτούς και να μην είναι απλώς παθητικοί αποδέκτες των κρατικών ενισχύσεων.

Εν μέρει, το συντηρητικό νεοφιλελεύθερο πρόγραμμα πέτυχε, επειδή ήταν σε θέση να χρησιμοποιήσει την πραγματική δυσαρέσκεια για τη μεταπολεμική κατάσταση και να χτίσει μια νεοφιλελεύθερη κοινωνία. Αν ο Κόρμπυν θέλει να πετύχει, δεν θα πρέπει να φανεί ότι απλώς παλεύει για επιστροφή στο σοσιαλδημοκρατικό παρελθόν, αλλά να προσφέρει την προοπτική της πραγματικής ενδυνάμωσης του δημόσιου και της απόκτησης λαϊκού ελέγχου.

Μια δεύτερη ανησυχία σχετικά με τον Κόρμπυν είναι η προσκόλλησή του όχι μόνο στο πρόγραμμα των Παλιών Εργατικών, αλλά και στη στρατηγική τους. Το όνειρο ενός μεγάλου μέρους της Αριστεράς των παλιών Εργατικών ήταν να χρησιμοποιήσει την έλλειψη δημοκρατίας του βρετανικού κράτους για να επιβάλει το πρόγραμμά της και να διατηρήσει την ηγεμονία της. Αυτό εξηγεί την ιστορική αποστροφή του Εργατικού Κόμματος για την αναλογική εκπροσώπηση.

Ωστόσο, αν κάποτε αυτή η στρατηγική είχε πιθανότητες να πετύχει, αυτό δεν ισχύει πλέον. Η Βρετανία αντιμετωπίζει κρίση του κομματικού συστήματος — ούτε οι Εργατικοί ούτε οι Συντηρητικοί είναι πλέον μαζικά κόμματα. Η βρετανική πολιτική έχει γίνει πολύ πιο κατακερματισμένη και το εκλογικό σώμα είναι πολιτικά ετερόκλητο — αλλάζοντας πεποιθήσεις ή βλέποντας την ιδεολογία του να αντικατοπτρίζεται σε περισσότερα από ένα κόμματα. Ο Κόρμπυν πρέπει να φέρει στο προσκήνιο μια πρόταση για Συντακτική Συνέλευση για την αναμόρφωση των δημοκρατικών θεσμών της Βρετανίας οι οποίοι δεν έχουν εκσυγχρονιστεί ούτε στα βασικά τους από τις αρχές του εικοστού αιώνα. Πρέπει, επίσης, να αποδεχθεί την πρόταση των Πρασίνων για  εκλογική συνεργασία και να επιδιώξει την οικοδόμηση μιας πραγματικά πλουραλιστικής βρετανικής Αριστεράς, τόσο εντός όσο και εκτός Κοινοβουλίου.

Ο Alex Doherty είναι συνιδρυτής του New Left Project, συνεργάτης του Z Magazine και του Open Democracy. Το άρθρο (εδώ με περικοπές) δημοσιεύθηκε στο http://www.telesurtv.net, στις 31.8.2015.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s