Ο γιαλός και τα exit polls

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Το να διαπιστώσει κανείς ότι δημοσκοπήσεις και exit polls απέτυχαν είναι σαν να κομίζει γλαύκα εις Αθήνας (ή κάρβουνο στο Νιούκαστλ, επί το βρετανικότερον). Άλλωστε, δεν πρόκειται για νεοπαγές φαινόμενο, αλλά για μόνιμο συμπαραστάτη του εκλογέα, την τελευταία δεκαετία. Αν και η διαπίστωση είναι ανιαρή μέχρι αηδίας, δεν συμβαίνει το ίδιο με τη συζήτηση των αιτίων. Βέβαια, αν αρέσκεται κανείς σε ανεξάρτητες ελληνικές προσεγγίσεις, όπως ότι οι δημοσκόποι είναι μαριονέτες που παράγουν ό,τι τους ταΐσουν τα αφεντικά τους τα πράγματα είναι απελπιστικά απλά –και επικίνδυνα. Το ίδιο αν θέλει να χλευάσει ή να τα ψάλλει στους δημοσκόπους, όπως κάποιες τηλεπαρουσιάστριες– πράγμα που βρήκα πιο εξοργιστικό και φαιδρό από την αποτυχία των exit polls.

Αν ωστόσο κάποιος πραγματικά αναρωτιέται γιατί και θέλει να συνεξετάσει δεοντολογία, χειρισμούς μοντέλα, μεθόδους, αντικειμενικές δυσκολίες και υποκειμενικές θεωρήσεις, το πράγμα αποκτά ενδιαφέρον. Και αν από τις δημοσκοπήσεις πάμε στα exit polls, το ενδιαφέρον κορυφώνεται. Γιατί, ακόμα κι αν δεχτούμε ότι οι προεκλογικές δημοσκοπήσεις μπορούν να εντάσσονται σε λογικές χειραγώγησης της κοινής γνώμης, δεν υπάρχει κανένας λόγος να το σκεφτούμε για τα exit polls. Αφού οι κάλπες έχουν πλέον κλείσει και αφού σε δυο ώρες θα βγει το πραγματικό αποτέλεσμα έχεις λόγους να αποτυγχάνεις τρανταχτά, σε πανελλαδική μετάδοση; Κάτι δεν πάει καλά εδώ.

Δεν θα μπω σε χωράφια που δεν ξέρω, όπως μοντέλα και μεθόδους. Από τη θέση του εξωτερικού παρατηρητή πάντως, θεωρώ σημαντική, για το άνοιγμα της συζήτησης, τη δήλωση του Θωμά Γεράκη της MARC, ότι τα «ακατέργαστα» στοιχεία του exit poll έδειχναν τη διαφορά στις εφτά μονάδες, ωστόσο οι «στατιστικές αναλύσεις που ακολούθησαν, τα μοντέλα και οι υποθέσεις εργασίας», οι αναγωγές, έκαναν τους δημοσκόπους, σταθμίζοντας το δείγμα, να κλείσουν (λανθασμένα) την ψαλίδα. Και τη θεωρώ σημαντική γιατί μας πάει σε γενικότερα ζητήματα, όπως ο τρόπος σκέψης και εργασίας, η δυσκολία ή αδυναμία σύλληψης της εξαιρετικά ρευστής πραγματικότητας. Ως γνωστόν, άμα φορέσεις λάθος γυαλιά, όχι μόνο δεν διακρίνεις καλύτερα, αλλά απλώς δεν βλέπεις την τύφλα σου. Το θέμα είναι κρίσιμο, όχι μόνο επιστημονικά, αλλά και για πιο απτούς λόγους. Πόσες πολιτικές, αναλύσεις, στρατηγικές χαράσσονται βασισμένες σε δημοσκοπικές έρευνες; Αν οι τελευταίες αποτυγχάνουν να συλλάβουν τις τάσεις της πραγματικότητας, τι επίπτωση έχει αυτό;

Και σκέφτομαι πως η μπάλα δεν περιορίζεται στις δημοσκοπήσεις, επεκτείνεται σε ένα ολόκληρο σύστημα, και μπορεί να μην αφήνει αλώβητους κι εμάς. Τι σχέση, λ.χ., έχουν με την πραγματικότητα ενός νέου άνεργου τα σχόλια και οι εμβριθείς αναλύσεις μας επί του ζητήματος; Ή τα αντίστοιχα με την καθημερινότητα ενός ψηφοφόρου της Χρυσής Αυγής; Για να μην πω βέβαια για τα κατεβατά περί εργατικής τάξης και πρεκαριάτου. Η κουβέντα είναι ανοιχτή, αρκεί να μην ξεκινήσουμε από την αφετηρία ότι είναι στραβός ο γιαλός.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s