Με μουσική από έναν κουβά

Standard

Οι Αφγανοί πρόσφυγες στο Παλαί στο Γαλάτσι

του Γιάννη Χατζηδημητράκη

Aν έχουμε το δικαίωμα να διαχωρίσουμε τους πρόσφυγες σε κατηγορίες, οι Αφγανοί ανήκουν στις λιγότερο «προνομιούχες». Τα σύνορα της Γερμανίας δεν άνοιξαν γι’ αυτούς, συχνά δεν τους αναγνωρίζεται το καθεστώς του πρόσφυγα, και φαίνεται να έχουν τις λιγότερες δυνατότητες (οικονομικές, δικτύωσης κλπ.) για να συνεχίσουν με σχετική άνεση το ταξίδι προς τον τελικό προορισμό τους. Αποτέλεσμα είναι ο εγκλωβισμός τους για κάποιο χρονικό διάστημα στην Αθήνα, με συνέπεια τη δημιουργία αυτοσχέδιων πρόχειρων καταυλισμών σε ανοικτούς χώρους, στο Πεδίο του Άρεως το καλοκαίρι και στην πλατεία Βικτωρίας τον Σεπτέμβρη.

Ο χορός του κουβά. Φωτογραφία: Μαίρη Σιτμάκη

Ο χορός του κουβά. Φωτογραφία: Μαίρη Σιτμάκη

Η ξαφνική απόφαση της κυβέρνησης να μεταφέρει τους πρόσφυγες από την Πλατεία Βικτωρίας στο ολυμπιακό γυμναστήριο του Γαλατσίου, το γνωστό «Παλαί», στις αρχές του μήνα, βρήκε απροετοίμαστες τις αλληλέγγυες-κινηματικές συλλογικότητες των γύρω περιοχών. Οι δομές που φτιάχτηκαν το καλοκαίρι και σήκωσαν σχεδόν αποκλειστικά το βάρος στο Πεδίο του Άρεως έχουν επικεντρωθεί σε δικά τους εγχειρήματα. Ο δήμαρχος Γαλατσίου ακροβατούσε μεταξύ της ευθυγράμμισης με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς και της ανησυχίας για τυχόν αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας. Τελικά, οι αντιδράσεις περιορίστηκαν σε μερικά μεμψίμοιρα σχόλια σε τοπικές ιστοσελίδες και ένα υπόγειο άγχος ορισμένων μην τυχόν και οι πρόσφυγες «καταλάβουν» και το όμορο άλσος Βεϊκου. Αντιθέτως, η ανταπόκριση του κόσμου ήταν άμεση με αποτέλεσμα τις συνεχείς ανακοινώσεις ότι δεν χρειάζονται επιπλέον ρούχα μιας και οι ανάγκες στον τομέα αυτό έχουν καλυφθεί (πλην κουβερτών και υπνόσακων που, καθώς δεν υπάρχει δυνατότητα πλυσίματος, μετατρέπονται σε «μιας χρήσεως»).

Μπορεί να σκεφτεί κανείς ότι στην χωρίς προστριβές εγκατάσταση των προσφύγων στο Παλαί έπαιξε ρόλο το γεγονός ότι είναι σχετικά απομονωμένο από κατοικημένες περιοχές. Ίσως, αλλά πιστεύω ότι δεν είναι μόνο αυτό. Απόδειξη: η συμβίωση σε πολύ πιο άθλιες συνθήκες, και για τους πρόσφυγες και για τους περίοικους, στην Πλατείας Βικτωρίας δεν πυροδότησε μαζικό κίνημα αντιδράσεων και οι όποιες αντιδράσεις και εκεί υπερκαλύφθηκαν από τις κινήσεις αλληλεγγύης. Οι προσπάθειες να φτιαχτεί νέος Άγιος Παντελεήμονας έπεσαν στο κενό, όπως και οι γενικότερες προσδοκίες της Χρυσής Αυγής να καρπωθεί οφέλη από το προσφυγικό αποδείχθηκαν φρούδες. Αλλά και γενικότερα σε όλη τη χώρα (αν εξαιρέσουμε τα προβλήματα στα νησιά άφιξης με αιρετούς να προσπαθούν να πυροδοτήσουν την ένταση), μέσα σε ένα γενικό κλίμα που τον τόνο έδινε η ανοχή και όχι η μισαλλοδοξία, αναπτύχθηκε ένα θαυμαστό κίνημα αλληλεγγύης που κάνει τη ρητορική της «υγειονομικής βόμβας» του Λοβέρδου και των φασιστών να φαίνεται μακρινή. Σε καιρούς που ευνοούν την αποστράτευση μετά τη ματαίωση συλλογικών προσδοκιών με βίαιο τρόπο, το γεγονός αφήνει χαραμάδες αισιοδοξίας για το μέλλον.

Ο χώρος του Παλαί δεν είναι ο ιδανικότερος για να στεγαστούν πάνω από χίλια άτομα, πολλά από τα οποία μικρά μωρά και παιδιά. Ωστόσο, εξασφαλίζει στοιχειώδεις ανθρώπινες συνθήκες στέγασης, διατροφής και υγιεινής για ολιγοήμερη παραμονή πριν συνεχίσουν το ταξίδι τους. Τα κενά και οι ελλείψεις των υπηρεσιών καλύπτονται από τους αλληλέγγυους και εθελοντές· ο κόσμος δεν σταματάει να πηγαίνει φορτωμένος με κάθε είδους πράγματα και τα καζάνια στήνονται σε καθημερινή βάση, σε βαθμό που το αυστηρό ωράριο εισόδου που είχε τεθεί, να έχει στην πράξη καταργηθεί. Δεν ξέρω αν κάνω λάθος, νομίζω όμως ότι τα πρόσωπα είναι πιο ήρεμα πρόσωπα σε σχέση με εκείνα που είδα το καλοκαίρι στο Πεδίου του Άρεως. Πιθανόν ο στεγασμένος χώρος και η συνεχής παρουσία αλληλέγγυου κόσμου να δημιουργεί αισθήματα ασφάλειας, που δεν υπήρχαν εκεί. Μέχρι και χορός στήθηκε μπροστά στα καζάνια του Στεγάστρου* και άλλων αλληλέγγυων την προηγούμενη Πέμπτη, με αυτοσχέδιο όργανο έναν πλαστικό κουβά. Τα πιο χαμογελαστά πρόσωπα, βέβαια, τα συναντάς έξω από το Παλαί, φορτωμένα με αποσκευές, σημάδι ότι το ταξίδι της ελπίδας ξαναρχίζει.

Ο Γιάννης Χατζηδημητράκης είναι κοινωνιολόγος

* Το Αυτοδιαχειριζόμενο Κοινωνικό Στέκι Γαλατσίου Στέγαστρο (stegastro.espivblogs.net) συγκεντρώνει ήδη πρώτης ανάγκης για τους πρόσφυγες του Παλαί σε συστηματική βάση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s