Στα «Ενθέματα» αύριο Kυριακή 13 Δεκεμβρίου

Standard

Κείμενα των: Πάνου Λάμπρου, Δημήτρη Παπανικολάου, Νίκου Χατζηνικολάου, Γεωργίας Βαλωμένου, Δημήτρη Χριστόπουλου, Νίκου Παναγιωτόπουλου, Πηνελόπης Πετσίνη, Στρ. Mπουλαλάκη, Κέιτ Άλλεν, Τζακ Σένκερ, Ιωάννας Μεϊτάνη

Milton Avery, "Η τσελίστρια" (1944)

Milton Avery, «Η τσελίστρια» (1944)

Βρε λες; Με αφετηρία το διευρυμένο σύμφωνο συμβίωσης για ετερόφυλα και ομόφυλα ζευγάρια, o Πάνος Λάμπρου γράφει: «Επανάσταση; Όχι δα! Ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς, δύσβατος. Το κάστρο του κοινωνικού συντηρητισμού δεν νικήθηκε· ζει και βασιλεύει. Τον βλέπουμε να κινείται ύπουλα στα σοκάκια, στα πάρκα, στις άκρες των πόλεων. Να μπαίνει επιθετικά στο σπίτι μας από την τηλεόραση, να μας βομβαρδίζει με το δήθεν χιούμορ του, με προσβλητικούς χαρακτηρισμούς, με τις καρικατουρίστικες εικόνες, που διαιωνίζουν στερεότυπα και ρατσιστικές αντιλήψεις. Να χτυπάει βάναυσα μέσα από μαυροφορεμένους ιεράρχες –ευτυχώς όχι όλους– που ψέλνουν ομοφοβικά, δηλητηριάζοντας ψυχές και συνειδήσεις. Να ουρλιάζει σαν ύαινα μέσα από ακροδεξιά φερέφωνα, που δεν σέβονται, όχι την αγάπη, αλλά ούτε καν τον θάνατο, ούτε καν αυτή τη στιγμή… Να σιωπά ένοχα, φοβικά, μικροπολιτικά, να νίπτει τας χείρας του ως νέος Πόντιος Πιλάτος και να λέει «δεν είναι η ώρα!» Όχι, το σύμφωνο συμβίωσης, που σε λίγες ημέρες θα είναι νόμος του κράτους, δεν είναι επανάσταση· είναι όμως ανάσα, οξυγόνο, μια πρώτη δόση ελπίδας και προοπτικής. Είναι σινιάλο, κάτι σαν χαιρετισμός σ’ αυτούς κι αυτές που χάθηκαν, που δεν πρόλαβαν. Είναι μήνυμα ότι κάτι αλλάζει».

«Το γαμημένο το Σύμφωνο». Επιτέλους. Ο Δημήτρης Παπανικολάου υπεραμύνεται της επέκτασης του συμφώνου συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια, θεωρώντας ότι υπάρχουν πολλά άλλα βήματα που πρέπει να γίνουν. «Για πρώτη φορά στην Ελλάδα νομιμοποιούνται σχέσεις που, τουλάχιστον για την κρατική εξουσία και τους θεσμούς, παρέμεναν ανύπαρκτες και μη αναγνωρίσιμες, και, σε φαύλο κύκλο με αυτή την μη αναγνώριση, στην κοινωνική ζωή συχνά επιβάλλονταν να μένουν άρρητες. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα καλούνται οι εκπρόσωποι της λαϊκής βούλησης να πάρουν για ένα τέτοιο ζήτημα θέση, επίσημη, ανταγωνιστική, ξεκάθαρη και αιτιολογημένη. Για να γίνουν, βεβαίως, όλα αυτά, επιβάλλεται να πάψει να συζητείται το Σύμφωνο ως μια καλή πράξη σε όφελος αναξιοπαθούντων (και κάποτε νεκρών) συμπολιτών μας, να πάψει επίσης να αντιμετωπίζεται ως μια «εναρμόνιση» με την Δύση, να πάψει να προωθείται και λίγο ως εκπαίδευση όχλου, που πρέπει λίγο λίγο, λάου λάου και σε δόσεις, να συνηθίσει τέτοιες πολιτικές κινήσεις «αναγνώρισης δικαιωμάτων», και άρα να δεχθεί, εν καιρώ, άλλα πιο προοδευτικά, αλλά ουσιαστικά αναγκαία, νομοθετήματα. Αυτά που θα αναγνωρίζουν πχ. την αυτοδιάθεση στην ταυτότητα φύλου, θα προστατεύουν πιο ξεκάθαρα από την ομοφοβία και την έμφυλη βία, θα προωθούν τον εκδημοκρατισμό της παιδείας για τη σεξουαλικότητα, και θα επιτρέπουν την υιοθεσία παιδιών από ζευγάρια ομοφύλων»

«Διαφωνείς με το Μνημόνιο, αλλά έχεις κάτι άλλο να προτείνεις;». Η απουσία εναλλακτικής πρότασης Η Γεωργία Βαλωμένου αρθρογραφεί υπέρ της ανάγκης έναρξης σοβαρής συζήτησης για την εξεύρεση εναλλακτικής λύσης. «Γιατί αν δεν υπάρχει εναλλακτική πρόταση τότε κάθε κριτική στην κυβέρνηση και στην ασκούμενη πολιτική απαντιέται με το ερώτημα: “Έχεις κάτι καλύτερο να προτείνεις;”. Γιατί η ίδια η έννοια της αντιπολίτευσης –απαραίτητη για τη λειτουργία της δημοκρατίας– αντλεί νόημα μέσα από την ύπαρξη εναλλακτικής. Γιατί η εναλλακτική και η ελπίδα που συνεπάγεται μπορεί να αποτελέσει κινητήριο δύναμη για την ύπαρξη κινήματος – και, βέβαια, την ίδια στιγμή, η ύπαρξη κινήματος είναι προϋπόθεση για την αναζήτηση της εναλλακτικής. Είτε αυτή είναι η ρήξη με την Ευρωζώνη και την Ε.Ε. και η επιστροφή σε εθνικό νόμισμα είτε είναι κάτι άλλο που ακόμα δεν έχει διατυπωθεί, είναι αναγκαίο να το επεξεργαστούμε και να το προετοιμάσουμε αμέσως. Παράλληλα είναι πολύ σημαντικό να δημιουργήσουμε συμμαχίες με την ευρωπαϊκή Αριστερά και τα κινήματα, ώστε αφενός να νικήσουμε το φόβο της απομόνωσης και αφετέρου να ενταχθεί η εναλλακτική πρόταση για την Ελλάδα σε ένα πλαίσιο εναλλακτικής πρότασης για την Ευρώπη. Το κείμενο δεν φιλοδοξεί να δώσει απαντήσεις ή να προτείνει λύσεις. Είναι μια φωνή αγωνίας για το ότι δεν γίνεται συζήτηση για την εξεύρεση εναλλακτικής. Είναι ένα κάλεσμα να μιλήσουμε καθαρά για την κοινωνία που θέλουμε, την ανάπτυξη του θέλουμε, τη δημοκρατία που θέλουμε, με ποιο τρόπο θα φτάσουμε εκεί και τις μάχες που είμαστε διατεθειμένοι να δώσουμε προκειμένου να το πετύχουμε».

Λογοκρισίες στην Ελλάδα – ένα συνέδριο, 17-19.12

Με την ευκαιρία του πρώτου συνέδριο για την λογοκρισία στη χώρα μας απευθύναμε από ένα ερώτημα στα τρία μέλη της επιστημονικής επιτροπής του συνεδρίου: τον φωτογράφο Νίκο Παναγιωτόπουλο, τη θεωρητικό τέχνης Πηνελόπη Πετσίνη και τον πολιτειολόγο Δημήτρη Χριστόπουλο

Δημήτρης Χριστόπουλος: «Σήμερα, έχουμε ακόμη καταστολή, το αρχέτυπο της λογοκρισίας. Δείγματα μεν, αλλά σταθερά επαναλαμβανόμενα που δείχνουν πως δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά. Υπάρχει ένα νήμα που ενώνει τις διαδηλώσεις στα αθηναϊκά σινεμά που παίζουν τον «Τελευταίο πειρασμό», τα ασφαλιστικά μέτρα εναντίον του βιβλίου Μν του Ανδρουλάκη, την υπόθεση της έκθεσης outlook (με την απομάκρυνση του «βλάσφημου» έργου του Thierry de Cordier και την ποινική δίωξη του επιμελητή της) το 2004, τη δίωξη του «Παστίτσιου» το 2013 ή τις χρυσαυγίτικες αγκαλιές με τον Μητροπολίτη Πειραιώς με αφορμή το Corpus Christi στο Χυτήριο. Αυτά συνεχίζονται με δύο τρόπους: είτε κάποιοι «αγανακτισμένοι» επεμβαίνουν και το κράτος τους παρακολουθεί χωρίς να τους πειράζει, είτε –πιο σπάνια– το ίδιο το κράτος κάνει το ίδιο την δουλειά. Σε κάθε περίπτωση, όταν η υπόθεση φτάνει στο δικαστήριο, τα θύματα της λογοκρισίας κατά κανόνα αθωώνονται, αλλά τι να το κάνεις; Η δουλειά έχει γίνει».

Νίκος Παναγιωτόπουλος: «Στις Μέρες του ’36 (1972), για παράδειγμα, ο Θόδωρος Αγγελόπουλος επιχειρεί να αποφύγει τη λογοκρισία επινοώντας τρόπους υπαινικτικούς και έκφραση αλληγορική, αποδεικνύοντας ότι η λογοκρισία έχει και μια παραγωγική διάσταση καθώς δυνάμει μπορεί να αποτελέσει μια διαδικασία που δημιουργεί νέους τρόπους επικοινωνίας: «Αν είχα εκφραστεί ελεύθερα, σίγουρα θα μου είχαν επιβάλει λογοκρισία. Έπρεπε να εφεύρω έναν άλλο τρόπο. Καθετί σημαντικό σ’ αυτή την ταινία, προσπάθησα να το βάλω πίσω από κλειστές πόρτες, ή να λέγεται στο τηλέφωνο, ή να μη λέγεται καθόλου, ή να ψιθυρίζεται. Η Δικτατορία είναι καταγεγραμμένη στη δομή της ίδιας της ταινίας. Έτσι, τη γύρισα με τέτοιο τρόπο, ώστε ο θεατής να καταλάβει πως ήταν θέμα λογοκρισίας». Ακόμα κι έτσι, ο Γεωργαλάς αντιλαμβάνεται τη στρατηγική του και τον καλεί στο γραφείο του για να του πει: «Κοιτάξτε, κύριε Αγγελόπουλε, είμαστε παρά πολύ δυνατοί. Δεν φοβόμαστε τίποτα, κάντε ό,τι θέλετε».

Πηνελόπη Πετσίνη: «Σε κάθε περίπτωση, αυτοί που φωνάζουν «Λογοκρισία!» μπροστά σε οποιαδήποτε κρίση ή κριτική και μιλούν για μηχανισμούς αποκλεισμού (μιας επιτροπής, ενός ιδρύματος, ενός επιμελητή) ή εκφοβισμού (εδώ συνήθως της αριστεράς) αναπαράγουν μια αντίφαση: Ενώ όλες οι διευρυμένες προσέγγισεις που έχουν διατυπωθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες στηρίζονται σε αναλύσεις που αντιμετωπίζουν τη λογοκρισία ή τη λογοκριτική λογική ως ένα φαινόμενο που είναι αφενός εξαιρετικά σύνθετο και αφετέρου διαθέτει μια «παραγωγική», «εποικοδομητική» πλευρά (η λογοκρισία παράγει Λόγους, έγραφε ο Φουκώ), οι ίδιοι υιοθετούν ταυτόχρονα τον πλέον παραδοσιακό ορισμό της κακής, μονοσήμαντης λογοκρισίας που κινείται αποκλειστικά στο δίπολο ελευθερία/καταστολή, στην απόρριψη του οποίου βασίστηκαν αυτές οι προσεγγίσεις. Και, αντανακλώντας μια απλοϊκή φροϋδική λογική, καταλήγουν να ισχυρίζονται πως ό,τι λογοκρίνεται είναι πάντα σημαντικό».

H αυτο-αγιογραφία του Βασιλέως. Ο Στρ. Μπουλαλάκης διάβασε την αυτοβιογραφία του Τέως, που διένειμε τις τρεις προηγούμενες Κυριακές το «Βήμα»: «Θα είχε μεγάλο ενδιαφέρον να ακούσουμε τις κασέτες με την «εξονυχιστική καταγραφή, σχεδόν ημέρα με την ημέρα των αναμνήσεων του» «Βασιλέως», για να δούμε πόση απόσταση διανύθηκε και πόσα κιλά βελτιωτικών και καλλυντικών χρειάστηκε να ριχτούν στο αρχικό ζυμάρι. Όπως πηγή αποτελεί και για το τι μαγειρεύουν το Βήμα και ο Σταύρος Ψυχάρης. Γιατί, όσο κι αν δεν αρέσκεται κανείς σε ιντριγκαδόρικες ιστορίες, δυσκολεύεται να πιστέψει ότι όλο το εγχείρημα απλώς «προέκυψε» ή οργανώθηκε για λόγους κυκλοφοριακούς (σιγά το τεφαρίκι) — ειδικά αν το συνδυάσει με κάποια περιέργως ευνοϊκά δημοσιεύματα του Βήματος, υπό μορφήν «ρεπορτάζ», υπέρ του τέως και των τέκνων του.

Συστήνω, πάντως, στην εφημερίδα την επόμενη Κυριακή να μοιράσει τις Αλλόκοτες περιπέτειες του βαρώνου Μυνχάουζεν — μαζί με τα απομνημονεύματα του Βασιλέως σε κοινή έκδοση. Εκεί θα διαβάσουμε πώς ο Μυνχάζουζεν πέταξε πάνω σε βολίδα, ταξίδεψε στο φεγγάρι και γύρισε πίσω για να προλάβει να πάρει πρωινό και βρήκε τον Κωνσταντίνο να ετοιμάζει την απλή αναλογική και να εξοντώνει τους χουντικούς. Ή ακόμα καλύτερα, να μοιράσει, υπερπροσφορά, τρία σε ένα, τον Πινόκιο, τον Κωνσταντίνο και τον Μυνχάουζεν. Μαζί».

Πολιτικός και κοινωνικός χρόνος. Γράφει ο Νίκος Χατζηνικολάου: «Η κυβέρνηση της Αριστεράς, σε αντιδιαστολή προς τις προηγούμενες κυβερνήσεις, διαπραγματεύεται τους όρους εφαρμογής πολλών επί μέρους σημείων της Συμφωνίας προσπαθώντας να βρει λύσεις προς το καλύτερο. Αυτό δεν είναι μόνο θετικό. Έχει και αρνητικές επιπτώσεις ως προς τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Η απεγνωσμένη αναζήτηση ισοδύναμων μέτρων, που μερικοί ειρωνεύονται, σηματοδοτεί την αγωνιώδη προσπάθεια να μοιραστούν καλύτερα τα ποσά που πρέπει, πράγματι, να εξοικονομηθούν σε πολλούς τομείς των κρατικών δαπανών. Οι καθυστερήσεις, ακόμα και σ’ αυτό το επίπεδο είναι αναπόφευκτες, τουλάχιστον για εκείνους που θέλουν ο επιμερισμός των συνεπειών των μέτρων να είναι από κοινωνική άποψη όσο το δυνατόν πιο δίκαιος. Αφού επιτευχθεί συμφωνία και τα νομοσχέδια φθάσουν στη Βουλή, εγκριθούν και γίνουν νόμος του κράτους, ξεκινάει μια νέα πορεία διαφορετικού τύπου. Η ίδια η υφή του χρόνου αλλάζει. Ελάχιστες από τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις που ψηφίστηκαν μπορούν να γίνουν άμεσα αισθητές στην κοινωνία».

Αμπντέλ Φατάχ ελ Σίσι: Ο δικτάτωρ περιοδεύει. Δύο άρθρα

Κόκκινα χαλιά για όλους; της Κεϊτ Αλλεν. «Τι γίνεται όμως με ένα όχι και τόσο ευχάριστο θέμα, τα ανθρώπινα δικαιώματα; Εδώ υπάρχει μια πληθώρα θεμάτων συζήτησης του Κάμερον με τον Αιγύπτιο ηγέτη. Θα μπορούσε να ξεκινήσει χαιρετίζοντας την απελευθέρωση των φυλακισμένων δημοσιογράφων του Al Jazeera, Μπάχερ Μοχάμεντ και Μοχάμεντ Φάχμι τον Σεπτέμβριο, καθώς και των δεκάδων άλλων πολιτικών κρατουμένων που τους δόθηκε χάρη όσο διαρκούσε το φετινό Μπαϊράμι. Πιο επιτακτικά, ο Κάμερον θα όφειλε να ρωτήσει και για όλους τους άλλους. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν φυλακιστεί στην Αίγυπτο από τη στιγμή που ο προκάτοχος του Σίσι, Μοχάμεντ Μόρσι, εκδιώχθηκε από την εξουσία τον Ιούλιο του 2013. Ανάμεσά τους, δημοσιογράφοι (για παράδειγμα, ο φωτορεπόρτερ Μαχμούντ Αμπού Ζαΐντ που βρίσκεται ήδη προφυλακισμένος για πάνω από δύο χρόνια), μια ολόκληρη γενιά νεαρών διαδηλωτών και χιλιάδες μέλη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, συμπαθούντες, ή ακόμη και απλώς ύποπτοι ως συμπαθούντες τους Αδελφούς Μουσουλμάνους. (μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης)

Ο Σίσι στο Λονδίνο, του Τζακ Σένκερ. «Για το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες δυτικές κυβερνήσεις που αντιμετωπίζουν μια ολοένα και πιο ασταθή Μέση Ανατολή, η επικράτηση Σίσι έφερε μαζί του τον αέρα του βολικού και αναγνωρίσιμου. […] Ο Σίσι πουλάει τον εαυτό του στους παγκόσμιους συμμάχους του ως προπύργιο κατά του εξτρεμισμού και ως έναν φίλο των συμφερόντων των ξένων επιχειρήσεων. Ωστόσο, ποιες πόρτες διαλόγου είναι πραγματικά ανοικτές, με τους Αιγύπτιους υπό ένα καθεστώς που έχει θέσει όλη τη δημόσια περιουσία υπό τον έλεγχο του στρατού και παραχώρησε στον εαυτό του τη νόμιμη εξουσία να βαφτίζει όποιον πολίτη απεχθάνεται ως μαχητικό εξτρεμιστή; Και τι είδους διαρκή «σταθερότητα» χτίζει πραγματικά ο Σίσι, όταν απαιτείται ένα τέτοιο τρομερό επίπεδο καταπίεσης για να σταθεροποιήσει την εξουσία του;» (μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης)

«Γέρο βοριά ταξίδευε και νότο παλικάρι» Για τον Στέλιο (1950-2015), που τον κηδέψαμε την Παρασκευή 11 Δεκεμβρίου. Η Ιωάννα Μεϊτάνη αποχαιρετά τον Στέλιο Οθωναίο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s