Αλίευε και μη ερεύνα

Standard

 

του Παναγιώτη Νούτσου

Ας υποθέσουμε ότι ως «έρευνα» ορίζεται η «οποιαδήποτε συστηματική και δημιουργική εργασία που αναλαμβάνεται με σκοπό την επαύξηση του αποθέματος της γνώσης, συμπεριλαμβανομένης της γνώσης του ανθρώπου, του πολιτισμού και της κοινωνίας». Και αν πρόκειται για ορισμό του «ενωσιακού δικαίου», μπορούμε να μεταβούμε τυχαία σε μια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να διαπιστώσουμε πώς η παλαιότερη, αποδιδόμενη ως χριστιανική εντολή: «Πίστευε και μη ερεύνα» έχει μετατραπεί σε: «Aλίευε και μη ερεύνα». Δηλαδή αν έχεις καλή «ψαριά» σε «προγράμματα» δεν χρειάζεται και να «ερευνάς»… Ή, από το ΕΣΠΑ των Βρυξελλών στο γειτονικό τους Spa, χωρίς αυτό να ενισχύει όσους και όσες εργάζονται με «μπλοκάκια» ως «επιστημονικοί συνεργάτες» και φορολογούνται ως «ελεύθεροι επαγγελματίες». Eννοώ έως ότου δεν θα έχουν ανακληθεί τα προγράμματα όπως τα γνωρίζαμε…

Paul Delvaux -  School of researchers (1958)

Paul Delvaux – School of researchers (1958)

Δίδουμε ένα παράδειγμα «επιχειρησιακού προγράμματος». Ό,τι δηλαδή θα μπορούσε να τιτλοφορείται: «Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού, εκπαίδευση και διά βίου μάθηση», το οποίο μάλιστα να περιλαμβάνει τέσσερις «επενδυτικές προτεραιότητες». Μόνο που δεν τηρείται εδώ η αναζωογονημένη λογική των «ορισμών», εφόσον και ως τυπικός όρος οι «δημόσιες επενδύσεις», στο πλαίσιο του οικονομικού προϋπολογισμού, υπονοoύν τη μέριμνα του κράτους να μετατρέψει –για λόγους δημοσίου συμφέροντος– το χρηματικό αποταμιευτικό κεφάλαιο σε πάγιο πραγματικό κεφάλαιο (εξοπλισμός, εγκαταστάσεις). Από την εποχή του Κέυνς, οι «δημόσιες επενδύσεις» («public investments») αποτελούν παραγωγικές πρωτίστως επενδύσεις, μεσοπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες, για τη δημιουργία δημοσίων αγαθών. Συνέχεια ανάγνωσης

Μπορούν οι ιεράρχες να λένε ό,τι θέλουν;

Standard

Το σύμφωνο συμβίωσης και η ελευθερία έκφρασης των ταγών της Ορθοδοξίας

του Δημήτρη Χριστόπουλου

Ο μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ, 2015

Ο μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ, 2015

To σύμφωνο συμβίωσης είναι, από τις 24 Δεκεμβρίου, νόμος του κράτους, και πολύς κόσμος, πολύ πέραν της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, πρέπει, νομίζω, να είμαστε χαρούμενοι: Οι φιλελεύθεροι που πιστεύουν στα ατομικά δικαιώματα, οι αριστεροί που πιστεύουν στην ισότητα, οι καλοί χριστιανοί, άνθρωποι που αγαπάνε τον πλησίον τους, ακόμα και συντηρητικοί εχέφρονες, καθόσον η σχετική διάταξη δεν έχει κάτι το ριζοσπαστικό σε σχέση με αντίστοιχες νομοθετικές προβλέψεις των περισσοτέρων ευρωπαϊκών κρατών που συνομολογούν δικαίωμα γάμου μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών, ακόμα και τεκνοθεσίας από αυτούς. Μέρες που ’ναι, το σύμφωνο συμβίωσης λοιπόν είναι μια πραγματική ευχή. Την ευχή αυτή αρνούνται (εκτός της Χρυσής Αυγής, όπως είναι απολύτως αναμενόμενο), το ΚΚΕ που υπόσχεται πως «με τη διαμόρφωση της σοσιαλιστικής-κομμουνιστικής κοινωνίας, οπωσδήποτε θα διαμορφωθεί νέος τύπος συμβίωσης, ως σχετικά σταθερής ετεροφυλικής σχέσης και αναπαραγωγής», η μη δημοκρατική Δεξιά –οι Αν.Ελ. (με λίγες εξαιρέσεις) και τμήμα της ΝΔ– και, δυστυχώς, η Εκκλησία της Ελλάδας. Ο προκαθήμενός της δήλωσε, κάπως ενοχικά (αφού πρώτα είχε χαρακτηρίσει την ομοφυλοφιλία «εκτροπή») πως «Όλα είναι παιδιά του Θεού, αλλά ό,τι κάνουν δεν σημαίνει ότι είναι και σωστό» ενώ, απολαμβάνοντας την καθιερωμένη επίσημη εκκλησιαστική ανοχή στη μισαλλοδοξία τους, οι «συνήθεις ύποπτοι» Καλαβρύτων, Πειραιώς και Θεσσαλονίκης άνοιξαν τον στόμα τους και τι δεν είπαν… Συνέχεια ανάγνωσης

Μια περιήγηση στις Λέξεις του 2015

Standard

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ

Πρώτη φορά Αριστερά, κάπιταλ κοντρόλς, γκρέξιτ, δημοψήφισμα, Όχι, πρόσφυγες…

του Νίκου Σαραντάκου 

Για πέμπτη χρονιά φέτος, η στήλη θα ενδώσει στο έθιμο των ημερών, κι έτσι το σημερινό άρθρο θα έχει χαρακτήρα ανασκόπησης. Θα επιχειρήσουμε να καταγράψουμε τις λέξεις της χρονιάς, μ’ άλλα λόγια τις λέξεις που σημάδεψαν το 2015, που συζητήθηκαν και ακούστηκαν πολύ, ή και που γεννήθηκαν μέσα στη χρονιά που πέρασε, μια χρονιά πρωτόγνωρη από πολλές απόψεις.

Διότι, βέβαια, το 2015 είχαμε τις εκλογές του Γενάρη που έφεραν στην κυβέρνηση πρώτη φορά αριστερά, κι αυτό το προεκλογικό σύνθημα έγινε στη συνέχεια ακρώνυμο (ΠΦΑ), ενώ χρησιμοποιήθηκε άλλοτε με ενθουσιασμό από φίλους της αριστερής κυβέρνησης κι άλλοτε ειρωνικά, ενίοτε παρωδημένο, από αντιπάλους της –που εκπλήσσονταν ρητορικά για το πώς συμβιβάζεται η τάδε ή η δείνα κατάσταση με την «πρώτη φορά αριστερά», όταν οι ίδιοι είχαν φέρει τα πράγματα σε αυτό το σημείο. Μετά τον Σεπτέμβρη, βέβαια, κάποιοι μιλούν για «δεύτερη φορά αριστερά» ή και για «πρωτοδεύτερη» αφού, παρά τις δεύτερες εκλογές που μεσολάβησαν, η νέα κυβέρνηση θεωρείται συνέχεια της προηγούμενης. Βέβαια, δεν πρόκειται για αμιγώς αριστερή κυβέρνηση αλλά για συγκυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με τους Ανεξάρτητους Έλληνες, συνεργασία που γέννησε το ανεπίσημο ακρώνυμο ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ και διάφορες ειρωνικές αποστροφές περί αριστεροδεξιάς ή και αριστεροακροδεξιάς κυβέρνησης, από εκείνους που συγκυβέρνησαν με τον Καρατζαφέρη και τον Βορίδη. Συνέχεια ανάγνωσης

Κολυμπώντας στην ανασφάλεια και αναζητώντας άγκυρα

Standard

Πώς οι κυβερνήσεις χρησιμοποιούν την τρομοκρατία και τους μετανάστες στο παιχνίδι της «ασφαλειοποίησης»

 του Ζύγκμουντ Μπάουμαν

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

Ένας άγνωστος μέχρι τώρα όρος στον κοινωνικοπολιτικό λόγο, μη καταγεγραμμένος ακόμα στα λεξικά που διατίθενται στα βιβλιοπωλεία, η «ασφαλειοποίηση» (securitization) εμφανίστηκε πρόσφατα σε συζητήσεις σχετικά με μια άλλη «αντιστάθμιση κινδύνων»[1] και γρήγορα υιοθετήθηκε στο λεξιλόγιο της πολιτικής και των μέσων ενημέρωσης. Αυτό που επιδιώκει να συλλάβει και υποδηλώσει αυτός ο νεοεισαγόμενος όρος, είναι η ολοένα και πιο συχνή αναταξινόμηση μιας κατάστασης λόγω της «ανασφάλειάς του», με σχεδόν αυτόματο αποτέλεσμα τη μεταφορά της στον τομέα, την ευθύνη και την εποπτεία των οργάνων ασφαλείας. Χωρίς να αποτελεί φυσικά την αιτία αυτού του αυτοματισμού, η προαναφερθείσα εννοιολογική ασάφεια τον καθιστά χωρίς αμφιβολία πιο εύκολο.

Έργο του Έγκον Σίλε

Έργο του Έγκον Σίλε

Τα εξαρτημένα αντανακλαστικά μπορούν να λειτουργούν χωρίς να χρειάζονται μακρά επιχειρηματολογία και διαδικασίες επεξεργασμένης πειθούς: η αυθεντία του «das Man» του Χάιντεγκερ ή του «l’On» του Σαρτρ τα καθιστά τόσο προφανή και αυταπόδεικτα, που στην πράξη γίνονται σχεδόν αόρατα και δεν επιδέχονται καμιά διερώτηση. Τα εξαρτημένα αντανακλαστικά υφίστανται εφ’ εαυτών, με ασφάλεια, χωρίς σκέψη – σε ασφαλή απόσταση από τους προβολείς της λογικής. Αυτός είναι ο λόγος που οι πολιτικοί ευχαρίστως καταφεύγουν στην ασάφεια του όρου: κάνοντας το έργο τους ευκολότερο και τις δράσεις τους να τυγχάνουν εκ των προτέρων της λαϊκής έγκρισης, ακόμη και αν δεν έχουν τα υποσχεθέντα αποτελέσματα, βοηθά τους πολιτικούς να πείσουν τους ψηφοφόρους τους ότι παίρνουν τα παράπονά τους στα σοβαρά και να ενεργούν έγκαιρα σύμφωνα με την εντολή που υποτίθεται ότι τους έχει δοθεί. Έτσι, μετά το τρομοκρατικό χτύπημα του Νοεμβρίου στο Παρίσι, οι διαλυμένες πόρτες, από ορδές ένστολων αστυνομικών, η διάλυση συγκεντρώσεων και η εισβολή σε σπίτια χωρίς την έγκριση των ενοίκων τους, οι στρατιώτες που περιπολούν στους δρόμους στο φως της ημέρας, όλα αυτά προκαλούν ισχυρή αίσθηση σαν απόδειξη της αποφασιστικότητας της κυβέρνησης να «πιάσει τον ταύρο από τα κέρατα» και να αμβλύνει και να σκορπίσει την έντονη ανησυχία της ανασφάλειας που βασανίζει τους πολίτες. Συνέχεια ανάγνωσης

O Λέμμυ με τα δικά του λόγια

Standard

Ian «Lemmy» Kilmister (1945-2015)

 

Μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου

* Αν δεν έκανες τίποτα στη ζωή σου που να μην σου κάνει καλό, τότε έζησες μια πολύ βαρετή ζωή. Τι να κάνουμε; Όλα τα απολαυστικά πράγματα στη ζωή είναι επικίνδυνα. Το έχεις προσέξει; Θα ήθελα να είχα στα χέρια μου τον μπάσταρδο που είχε αυτή την ιδέα

* Ο κόσμος έχει ξεχάσει ότι το σεξ είναι ευχαρίστηση. Είναι η μεγαλύτερη ευχαρίστηση που μπορείς να ζήσεις χωρίς να γελάς. Και το έχουμε ξεχάσει, όλο είναι πια τόσο σοβαρό. Το AIDS, ξέρω γω, ή ότι μπορείς να κολλήσεις γονόρροια από μια πίπα. Και λοιπόν; Είναι ένα ρίσκο που πρέπει να πάρεις. Αν είναι να κάνεις σεξ, τότε κάνε σεξ και ευχαριστήσου το, γαμώτο. Μη φυλάς συνέχεια τα νώτα σου, γιατί καταστρέφεις τα πάντα.

* Σ’ ένα αγγλικό περιοδικό είχαν γράψει ότι έχω πάει με 2.000 γυναίκες αλλά είναι ψέμα. Είχα μιλήσει για 1.000 γυναίκες. Αν το καλοσκεφτείς, δεν είναι τόσο παράλογο. Συνέχεια ανάγνωσης

«Born to lose, live to win» *

Standard

Ian «Lemmy» Kilmister (1945-2015)

 του Τζόελ ΜακΑϊβερ

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου

Λίγοι μουσικοί έχουν φορέσει τον μανδύα του επαναστάτη με την πειστικότητα του ηγέτη των Motörhead, Λέμμυ, που πέθανε προχθές στα 70 του χρόνια χτυπημένος από τον καρκίνο. Παρότι η πιο διαδεδομένη εικόνα του ήταν αυτή του ταραχοποιού, η επιρροή του Λέμμυ ως μουσικού και τραγουδοποιού δεν πρέπει να υποτιμάται.

 

Motörhead "European Tour"Το παίξιμό του στο μπάσο ήταν μοναδικό, έτσι όπως συνδύαζε τη βαριά παραμόρφωση και τα ακόρντα παράγοντας έναν ήχο που περισσότερο θύμιζε ρυθμική κιθάρα. Ο γκαζωμένος από την αμφεταμίνη ρυθμός των τραγουδιών των Motörhead στη δεκαετία του ’70 έκανε την μπάντα –παρ’ όλες τις αλλαγές στη σύνθεσή της– να ξεχωρίζει από τον πιο αργό χέβι μέταλ ήχο της εποχής, και επηρέασε πολλούς νεώτερους όπως οι Metallica. Παρά την ωμότητα της μουσικής του, οι μελωδίες του Λέμμυ χρωστούσαν πολλά στους κλασικούς του ροκ’ν’ρολ της δεκαετίας του ’50 όπως ο Λιτλ Ρίτσαρντ, κι αυτό έκανε τον ήχο των Motörhead αναγνωρίσιμο και δημοφιλή. Πράγματι, ο Λέμμυ πάντα επέμενε ότι οι Motörhead ήταν μια καθαρή ροκ’ν’ρολ μπάντα, τη στιγμή που, γύρω του, κριτικοί και οπαδοί, του έλεγαν ότι παίζει χέβι μέταλ. Συνέχεια ανάγνωσης

Το ποιητικό απόγευμα για τον Σικελιανό και η… γίδα του Δημάρχου

Standard

Στη Λευκάδα του 1952

του Θανάση Καλαφάτη

Οι προσπάθειες των Λευκαδίων νέων, διανοούμενων και φοιτητών για να συγκροτήσουν κινήσεις και σωματεία που θα ενισχύουν τους δεσμούς εντοπιότητας, την προώθηση των φοιτητικών αιτημάτων και την προαγωγή του πολιτισμού, καλύπτουν μια μακρά περίοδο που αρχίζει από την Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα και φτάνει μέχρι σήμερα.

Άγγελος Σικελιανός. Ξυλογραφία του Κώστα Γραμματόπουλου, από το αφιέρωμα της «Νέας Εστίας» (Χριστούγεννα 1952)

Άγγελος Σικελιανός. Ξυλογραφία του Κώστα Γραμματόπουλου, από το αφιέρωμα της «Νέας Εστίας» (Χριστούγεννα 1952)

Πολλές οι επιτυχείς προσπάθειες, αλλά πολλές και οι δυσκολίες και οι αποτυχίες. Αναφέρω εδώ, ενδεικτικά, τη συσπείρωση των Λευκαδίων φοιτητών στο τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα, δηλαδή εκείνη της «Χρυσής Νεολαίας», που την εκπροσωπούσαν φοιτητές, γόνοι μεγάλων οικογενειών, όπως οι Ι. Βαλαωρίτης, Σ. Βλαντής, Σ. Τσαρλαμπάς κ.ά. Ύστερα τον Σύνδεσμο Λευκαδίων «Αγία Μαύρα», που ιδρύθηκε στην Αθήνα το 1900 με μικτό χαρακτήρα, περιλαμβάνοντας στις τάξεις του φοιτητές και παρεπιδημούντες επαγγελματίες (Δημήτρης Γολέμης, Μιχάλης Βλαντής, Νίκος Φραγκούλης, Ευστάθιος Φ. Αρβανίτης κ.ά.). Στο Μεσοπόλεμο θα έχουμε τις λευκαδίτικες φοιτητικές συντροφιές των Μαλακάση, Μαραγκού κ.α. Με το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1952, θα δημιουργηθεί στη Λευκάδα ο «Σύλλογος Φιλοδιανοούμενων Νέων Λευκάδας», ο οποίος δεν θα επιζήσει πολύ, αλλά θα αποτελέσει το πρόδρομο σχήμα του Συλλόγου Λευκαδίων Φοιτητών-Σπουδαστών «Ο Άγγελος Σικελιανός», που θα ιδρυθεί στην Αθήνα το 1956 και θα έχει μια σταθερή διακριτική πορεία στο τοπικό φοιτητικό συνδικαλισμό μέχρι την επιβολή της δικτατορίας. Επόμενο σχήμα θα είναι, τα χρόνια της Μεταπολίτευσης, ο Σύλλογος Λευκαδίων Φοιτητών Αττικής. Συνέχεια ανάγνωσης