Στα «Ενθέματα» αύριο Κυριακή 24 Ιανουαρίου

Standard

 

Κείμενα των: Στρατή Μπουρνάζου, Φράνσις Ο’ Κόνορ, Σεμίχ Τσελίκ, Άλκη Ρήγου, Μάνου Αυγερίδη, Κωστή Καρπόζηλου, Κλειώς Παπαπαντολέων, Λουδοβίκου Κωτσονόπουλου, Γιάννη Μπαλαμπανίδη, Μυρτώ Μπολώτα, Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου

Rudolf Hausner - «Aporisches Ballett»

Rudolf Hausner – «Aporisches Ballett»

H διαπόμπευση εξαχρειώνει. O Στρατής Μπουρνάζος σχολιάζει τις αποκαλύψεις του «Ηot Doc» περί παιδεραστίας. «Η δυσκολία προκύπτει, νομίζω, από το γεγονός ότι ενώ η αποκάλυψη γίνεται με όρους κλειδαρότρυπας και «ροζ σκανδάλου», δεν πρόκειται για «ροζ σκάνδαλο». Τα καταγγελλόμενα αφορούν ένα σοβαρό ποινικό αδίκημα, με μεγάλη απαξία. […] ένας δημοσιογράφος έχει σαφώς το δικαίωμα, ακόμα και την υποχρέωση, να ερευνήσει μια τέτοια υπόθεση. […] Ποιο είναι το πρόβλημα, λοιπόν; […] Πρώτον, η διαπόμπευση, ο διασυρμός. Όταν βγάζεις ένα εξώφυλλο όπως το παραπάνω (με μαυρισμένη-σκουρόχρωμη τη φάτσα του –κανονικά ξανθομπάμπουρα– Ν. Γεωργιάδη) κραυγάζοντας, απευθύνεσαι και θέλεις να κινητοποιήσεις τα πιο ταπεινά αντανακλαστικά του κοινού. […]Τέλος, και πολύ ευαίσθητο, όλα αυτά δεν τα γράφει ένα κάποιο μπλογκ ή ο Τράγκας, αλλά ένας δημοσιογράφος με στενούς δεσμούς με τον ΣΥΡΙΖΑ. Και λέω ευαίσθητο, γιατί ακόμα και η υποψία ότι με τέτοιον άθλιο τρόπο αντιμετωπίζεται ο πολιτικός αντίπαλος Κ. Μητσοτάκης, κινητοποιώντας τα πιο ταπεινά ένστικτα και φοβικά αντανακλαστικά του κοινού, πρέπει να μας αναστατώνει και να μας βρίσκει εντελώς αντίθετους, όλους όσους και όσες θεωρούμε τον εαυτό μας αριστερό».

Τουρκία: οι «Πανεπιστημιακοί για την ειρήνη» και οι εχθροί του κράτους. Οι Φράνσις Ο’ Κόνορ και Σεμίχ Τσελικ περιγράφουν τα γεγονότα της δίωξης των πανεπιστημιακών στην Τουρκία και απευθύνουν έκκληση για διεθνή αλληλεγγύη. «Παράλληλα με αυτήν την κατάφωρη καταπίεση της ελευθερίας της έκφρασης, μια συντονισμένη εκστρατεία μέσων ενημέρωσης και πολιτικών, προσπαθεί να δαιμονοποιήσει περαιτέρω τους υπογράφοντες. Στην πρώτη γραμμή της προσπάθειας αυτής βρίσκεται το ακροδεξιό κόμμα της Τουρκίας, ΜΗΡ: ο βουλευτές του, İzzet Ulvi Yönter, δήλωσε ότι «η κυβέρνηση θα πρέπει να αναλάβει αμέσως δράση κατά των τρομοκρατών στα πανεπιστήμια, όπως κάνει στις περιοχές Σουρ, Σίζρε, Νταργκεσίτ και Σιλόπι». Εντωμεταξύ, άλλα στοιχεία με διασυνδέσεις με φασιστικές ή τουρκικές εθνικιστικές οργανώσεις, όπως ο ποινικός Σεντάτ Πεκέρ απειλούν: «εκείνη τη στιγμή, η καμπάνα θα χτυπήσει για όλους σας… Θα ήθελα να το πω και πάλι: θα χύσουμε το αίμα σας και θα λουστούμε μ’ αυτό!» Αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ως κούφια απειλή. Η Τουρκία έχει μακρά και επαίσχυντη ιστορία δολοφονιών διανοουμένων, κριτικών πανεπιστημιακών και δημοσιογράφων. Παροτρύνσεις όπως αυτές λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από φοιτητές ακροδεξιών πολιτικών οργανώσεων, όπως οι Γκρίζοι Λύκοι, οι οποίοι στρέφονται με ύβρεις και απειλές ενάντια στους υπογράφοντες, ως επί το πλείστον με τοιχοκόλληση απειλητικών επιστολών στις πόρτες των γραφείων τους, υποσχόμενοι να κάνουν την πόλη κόλαση» για τους καθηγητές». (μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης)

Μνημοσύνη Άννας Συνοδινού. Μια αγνοημένη προσφορά της μεσούσης της Χούντας, από τον Άλκη Ρήγο. «Για την Μνημοσύνη της λοιπόν ας θυμίσουμε , ότι με την κήρυξη του δικτατορικού καθεστώτος της 21ης Απριλίου, η Άννα Συνοδινού διέλυσε την «Ελληνική Σκηνή» που είχε ιδρύσει το 1965 και έμεινε πέντε χρόνια σε καλλιτεχνική σιωπή, ακολουθώντας την γενικότερη ενιαία στάση σιωπής όλου του κόσμου της δημιουργίας. Μια στάση που άλλαξε με την άρση της προληπτικής λογοκρισίας , όπου από την φάση της «σιωπής» ο κόσμος της πολιτιστικής δημιουργίας σε όλα τα πεδία, εμφανίστηκε και πάλι δυναμικά και ενιαία στην αγορά, με την κλασσική έννοια της λέξης. […] Πρόκειται για ένα πρωτοφανέρωτο γεγονός μιας ιδιότυπης ανοιξιάτικης βροχής στο διψασμένο έδαφος ενός χουντικού χειμώνα. Και σ’ αυτή την άνοιξη έδωσε το δικό της παρών η ενεργός πολίτης Άννα Συνοδινού, με ένα δίσκο σάλπισμα Ελευθερίας στον οποίο διάβαζε επιλεγμένα κείμενα Κάλβου, Ρήγα, Σολωμού και Μακρυγιάννη με μουσικά επεισόδια και τραγούδι του Χρίστου Λεοντή και της Μαρίας Δημητριάδη».

H Δίκη της Ιστορίας. Αντιρατσιστική νομοθεσία: από την αναγκαιότητα στην καφκική διολίσθηση. Οι Μάνος Αυγερίδης και Στρατής Μπουρνάζος καταδεικνύουν την ανάγκη αθώωσης του ιστορικού Χανς Ρίχτερ και κατάργησης της σχετικής διάταξης του αντιρατσιστικού νόμου. «α) Το κλητήριο θέσπισμα προσομοιάζει περισσότερο σε πολεμικό άρθρο ή αρνητική γνωμάτευση για υπό δημοσίευση ιστορική μελέτη παρά σε νομικό κείμενο. Διατρέχοντάς, το διαπιστώνει κανείς ότι για να στοιχειοθετηθούν οι κατηγορίες γίνεται μια ολόκληρη συζήτηση για την Αντίσταση και τα εγκλήματα των ναζί στην Κρήτη μέσα από αποσπάσματα του βιβλίου, τα οποία αντικρούονται με την παράθεση χωρίων άλλων ιστορικών έργων, μαρτυριών, αναμνήσεων, αποφάσεων της Βουλής και αντίστοιχων επιχειρημάτων. […] Πριν τελειώσουμε, θέλουμε να επισημάνουμε πόσο αντίθετους μας βρίσκουν πολλά σημεία του έργου του Ρίχτερ. Αλλά, αν θέλουμε οι λέξεις να μη γίνονται εντελώς λάστιχο, δεν αποτελούν «ναζιστική προπαγάνδα» ούτε αντικείμενο δίωξης. Ένα άλλο παράδειγμα: έχουμε ριζικές διαφωνίες επιστημονικά και βρίσκουμε εξαιρετικά προβληματικό το εγχείρημα αναθεώρησης της ιστορίας της δεκαετίας του 1940, με τον τρόπο που αυτή γίνεται (όχι τις αναθεωρήσεις και τον αναστοχασμό για την περίοδο γενικά, που αποτελεί βασικό στοιχείο της ιστορικής έρευνας) από τον Στάθη Καλύβα και τον Νίκο Μαραντζίδη. Και αυτοί το ίδιο θεωρούν για άλλες μελέτες και το λένε ρητά. Θα λύσουμε λοιπόν τις διαφορές μας στα δικαστήρια; […] Και όσοι διαφωνούμε είναι δυνατόν να δώσουμε τον ιδεολογικό, πολιτικό και επιστημονικό μας αγώνα με σύμμαχο μια τέτοια καταδικαστική απόφαση εναντίον ενός βιβλίου που θα έχει «καθαρθεί» τοιουτοτρόπως;»

.

25.1.2016: Ένας χρόνος κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Τρία κείμενα

Ζαλισμένοι από τη σταθερο-στασιμότητα, του Κωστή Καρπόζηλου. «Στα χρόνια της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης ο λόγος της ευρωπαϊκής Αριστεράς εξαντλούνταν στην υπεράσπιση της γνώριμης μεταπολεμικής ισορροπίας: το περίφημο ευρωπαϊκό κοινωνικό συμβόλαιο. Η υπόσχεση της ανεδαφικής επανόδου στον απολεσθέντα (σοσιαλδημοκρατικό) παράδεισο τονίζει το αδιέξοδο της ριζοσπαστικής κριτικής που όταν καλείται να περιγράψει το μέλλον ανασύρει το ιδέες από το λεξιλόγιο του παρελθόντος. Η αποτυχία της ελληνικής κυβέρνησης να γυρίσει το ρολόι του χρόνου προς τα πίσω έχει αναδείξει τα όρια της αντίληψης αυτής — όρια βέβαια που από μόνα τους δεν επιβεβαιώνουν την ορθότητα άλλων, φαινομενικά μόνο, πιο ριζοσπαστικών προτάσεων. Σήμερα βρισκόμαστε σε μια κατάσταση σταθερό-στασιμότητας. Τα σενάρια καταστροφής που διακινούσε η ευρωπαϊκή Δεξιά φαντάζουν μακρινά, εξίσου μακρινά με τις προσδοκίες που είχε δημιουργήσει η άνοδος της Αριστεράς στην εξουσία. Στο έδαφος αυτό, η κύρια επιτυχία της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, η φαινομενική οικονομική σταθερότητα (με όρους όμως παρόμοιους με αυτούς των προηγούμενων κυβερνήσεων) είναι ταυτόχρονα και η μεγαλύτερη αποτυχία της ελληνικής Αριστεράς, καθώς η στασιμότητα εξαπλώνεται σε όλο το φάσμα του δημόσιου βίου».

Η μάχη των δικαιωμάτων, της Κλειώς Παπαπαντολέων. «Στον ένα χρόνο διακυβέρνησης έχουν υπάρξει τρεις σταθμοί που έδειξαν ότι η κυβέρνηση μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα στο χώρο των δικαιωμάτων αλλά δεν το αντιλαμβάνεται: αναφέρομαι στο νόμο Παρασκευόπουλου για τις φυλακές, στο νόμο για την ιθαγένεια και στην ψήφιση του συμφώνου συμβίωσης: και τα τρία αυτά ζητήματα, ζητήματα-ταμπού για την ελληνική κοινωνία, δείχνουν ότι μπορούν να γίνουν τομές ακόμα και σε αυτήν την ιστορική περίοδο οξείας κρίσης. Ή, ίσως, ιδίως σήμερα. Διότι όσο κι αν παραδοσιακά υπερεκτιμώνταν οι αντιδράσεις των πιο συντηρητικών κοινωνικών σχηματισμών και πολιτικών δομών, σήμερα πολύ περισσότερο υπάρχει περιθώριο: οι άνθρωποι έχουν πιο σπουδαίες μάχες να δώσουν (και δεν τις δίνουν) αντί να βγαίνουν στους δρόμους για το θρήσκευμα στην ταυτότητά τους. Άλλωστε η κρίση ενισχύει μεν φοβίες και συντηρητικά αντανακλαστικά, και ταυτόχρονα ρευστοποιεί ταυτότητες και στερεότυπα».

Πύρρειο Έτος, του Λουδοβίκου Κωτσονόπουλου. «Πέρα, όμως, από τα θετικά και τα αρνητικά στοιχεία της αριστερής διακυβέρνησης, το βασικό πρόβλημα παραμένει και δεν είναι άλλο από τη διαρκή πολιτική κρίση που οξύνεται περαιτέρω από τις πολιτικές λιτότητας. Οι πολιτικοί θεσμοί αδυνατούν πλέον να ρυθμίσουν την ομαλή αναπαραγωγή των ταξικών συσχετισμών. Δύο εκλογικές αναμετρήσεις και ένα δημοψήφισμα σε ένα χρόνο μαρτυρούν μία επείγουσα ανάγκη αναζήτησης μίας ρευστής νομιμοποίησης. Το πρόβλημα λοιπόν είναι δομικό και αν η Αριστερά θέλει να δώσει μία αξιόπιστη απάντηση, από την οποία εξαρτάται σε τελική ανάλυση και η επιβίωσή της, τότε οφείλει να αναλάβει ξανά την πρωτοβουλία των κινήσεων προτείνοντας τις δικές της μεταρρύθμισης για το πολιτικό σύστημα και το κράτος ώστε να ξεφύγει από την παγίδα της παθητικής προσαρμογής».

.

Ιστορικός Συμβιβασμός τότε και τώρα. Γράφει ο Γιάννης Μπαλαμπανίδης: «Λίγες ημέρες πριν τις πρόσφατες ισπανικές εκλογές, ο επικεφαλής του Podemos Πάμπλο Ιγκλέσιας αφιέρωνε μια σειρά άρθρων στη μεγαλύτερη εφημερίδα της χώρας για να εξηγήσει ότι η Ισπανία έχει ανάγκη από έναν «νέο Ιστορικό Συμβιβασμό» […] Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο κατά τι μεγαλύτερός του Αλέξης Τσίπρας, ηγέτης του κόμματος-«οδηγού» για την ευρισκόμενη σε άνθηση ευρωπαϊκή ριζοσπαστική Αριστερά, μιλώντας ενώπιον της κομματικής νεολαίας, απέρριπτε τη στρατηγική της εφόδου και τους «αγώνες της μιας στιγμής». Υπερασπιζόμενος τη στροφή του περασμένου καλοκαιριού, αντέτασσε, στις «κενές θεωρητικολογίες του εγχώριου αριστερισμού», την ανάγκη πολιτικών συμμαχιών διότι, όπως εξηγούσε, «τα ιστορικά άλματα χρειάζονται ιστορικούς συμβιβασμούς». […] Τι έκανε όμως τους δύο ηγέτες της ευρωπαϊκής ριζοσπαστικής Αριστεράς, η οποία από «παρίας» καθίσταται σε μια σειρά χώρες βασικός «συμμέτοχος» της εθνικής πολιτικής ζωής, να ανασύρουν αυτό τον παλιό και σχεδόν λησμονημένο όρο; Και γιατί τώρα; Βέβαια, οι παραπάνω αναφορές δεν αποτελούν παρά ένα «σύμπτωμα» μιας έστω αμήχανης, και σίγουρα όχι συστηματικής, απόπειρας να αντλήσουν από τη συγκεκριμένη ιστορική μήτρα. Η ίδια η λέξη «συμβιβασμός», άλλωστε, κουβαλάει αρνητικό αξιολογικό φορτίο σε μια ορισμένη αγωνιστική αριστερή αφήγηση».

Περί πιστοποιήσεων ο λόγος. Η Μυρτώ Μπολώτα υπερασπίζεται τις δομές αλληλεγγύης στους πρόσφυγες και την ανάγκη συνέχισης του έργου τους. «Όλοι αυτοί οι άνθρωποι, που αποφάσισαν να αυτο-οργανωθούν και να δράσουν μπορούν να αποχωρήσουν από το πεδίο και να ξαναγυρίσουν στη ζωή που άφησαν προκειμένου να σταθούν αλληλέγγυοι. Αν το κράτος νιώθει ότι δεν τους χρειάζεται μπορούν να σταματήσουν να ξενυχτάνε στις παραλίες με τα κιάλια και να ξενυχτούν πάνω από τα διαβάσματα των παιδιών τους. Μπορούν να μαγειρεύουν τέσσερις μερίδες φαγητό για την οικογένειά τους αντί των υπερχιλίων που μαγειρεύουν σήμερα. Κανείς δεν τους υποχρέωσε να το κάνουν ούτε και προσδοκούν κάτι από την εμπλοκή τους. Αντίθετα μέχρι και σήμερα συνεχίζουν να βάζουν από την τσέπη τους προκειμένου να εξασφαλίσουν χίλια δυο πράγματα. Αγχώνονται, απελπίζονται, τραυματίζονται βαθιά από τα νεκρά σώματα και τα μεγάλα αδιέξοδα που ορθώνονται μπροστά τους. Μπορούν να ξαναγίνουν μανάδες και πατεράδες των παιδιών τους, και όχι των παιδιών όλου του κόσμου. Θέλουμε κάτι τέτοιο; Εγώ ασφαλώς όχι, και, αντιθέτως, το θεωρώ εξαιρετικά επικίνδυνο τόσο σε κοινωνικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Ειδικά κάτι τέτοιο παίρνει και μορφές εκδίωξης αλλά ακόμα και ποινικοποίησης εκείνων που αποφάσισαν να δράσουν, παρακινημένοι από μια αίσθηση χρέους, προκειμένου εντέλει να καταφέρουν να παραμείνουν περήφανοι άνθρωποι».

Παράξενο κύμα. Ο Κωνσταντίνος Χατζηνικολάου γράφει για τον Νίκο Παναγιωτόπουλο. «Ωστόσο δεν μπορώ να μην αναφέρω εκείνη την κεντρική σκηνή από την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία Τα Χρώματα της Ίριδος (1974), η οποία συνοψίζει ακριβέστατα την άποψή μου για τον ελληνικό κινηματογράφο: κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων ενός διαφημιστικού σποτ σε μια παραλία, ένας άντρας, με κοστούμι και ομπρέλα, παρεμβάλλεται στο πλάνο, διακόπτοντας το και, αφού στέκεται για λίγο απορημένος μπροστά στην κάμερα, ζητά συγγνώμη, κάνει στροφή, και με σταθερό βήμα, κρατώντας την ομπρέλα του, προχωρά προς τη θάλασσα και βυθίζεται. Δεν ξέρω αν ήταν μια εσκεμμένη επιλογή ή όχι, αλλά εκείνος ο βυθιζόμενος άντρας ήταν ο Κώστας Σφήκας, ο πιο οριακός Έλληνας κινηματογραφιστής κατά τη γνώμη μου, και αφού έχω κι εγώ την τάση να υποκύπτω σε αλληγορίες και μεταφορές, δεν μπορώ να μην δω τη σκηνή σαν μια μεταφορά του τρόπου με τον οποίο υποδέχεται το ντόπιο κινηματογραφικό συνάφι οτιδήποτε διαφορετικό: καταπίνοντάς το».

Με τους μέσα ή με τους έξω; Ο «Διάλογος για την Παιδεία» και οι αντιδράσεις. Ο Μάνος Αυγερίδης επιχειρηματολογεί υπέρ της έναρξης του Εθνικού Διάλογου για την Παιδεία. « Η παιδεία βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπολιτευτικής τακτικής του νεοφιλελεύθερου κέντρου. Εκτιμώ πως αυτή η πίεση θα ενταθεί, είτε μέσα απ’ τη συσπείρωση δυνάμεων (από το κέντρο μέχρι τα δεξιότερα της δεξιάς) στο πρόσωπο του Κυριάκου Μητσοτάκη, είτε μέσα από την αναδιάταξη της κεντροαριστεράς, στη γραμμή του «Όχι Μπαλτά στην Παιδεία». Η πολιτική αυτή έχει δώσει δείγματα στο παρελθόν και αποτελεί τη μία (ισχυρή) πλευρά στην τρέχουσα διεθνή διαμάχη για την εξέλιξη της εκπαίδευσης (και όχι μόνο): Ανταγωνιστικότητα, επικαθορισμός και έλεγχος από την αγορά, «Αριστεία» και μετρήσιμα αποτελέσματα, μανατζεροποίηση των εκπαιδευτικών, ιδιωτικά σχολεία και πανεπιστήμια, δίδακτρα, δημόσια υποχρηματοδότηση και ιδιωτική ενίσχυση των ιδρυμάτων, αυταρχισμός. Τη διαμάχη αυτή δεν θα την λύσει, όπως δεν την έλυσαν αλλού στον κόσμο, ένας καλός ή κακός νόμος∙ δεν λύθηκε κι ας έχουν επιστρατευθεί από επιχειρήματα μέχρι πλαστικές σφαίρες, ειδικές δυνάμεις και άλογα, όπως λ.χ. στην Ισπανία ή την Αγγλία τα προηγούμενα χρόνια, γιατί αποτελεί κεντρική σύγκρουση αντίληψης για την παιδεία και εν γένει τη συγκρότηση της κοινωνίας στον 21ο αιώνα».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s