Ο Σβεν Γκίγκολντ και ο Γιάνης Βαρουφάκης αλληλογραφούν για το DiEM25

Standard

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

Από την επιστολή του Σβεν Γκίγκολντ

Αγαπητέ Γιάνη […]

1. Οι δηλώσεις σου περί αμφισβήτησης της δημοκρατικής νομιμότητας των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, αρνoύνται να δεχτούν ότι τελικά όλα τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα είναι δημοκρατικά υπόλογα. Οι υπουργοί Οικονομικών που έχουν απαιτήσει προγράμματα λιτότητας ήταν υπόλογοι στα εθνικά τους κοινοβούλια. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν είχε δυστυχώς κανένα άμεσο έλεγχο επί των προγραμμάτων αυτών, αλλά θα μπορούσε να ελέγξει τη συμμετοχή του Συμβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή της ΕΚΤ.

Το γεγονός ότι αυτό συνέβη σε πολύ μικρό βαθμό δεν ήταν κυρίως αποτέλεσμα της έλλειψης εξουσιών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά λόγω της απροθυμίας της πλειοψηφίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να τις χρησιμοποιήσει. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα πολιτικά κόμματα των προγραμμάτων λιτότητας κέρδισαν στις δύο τελευταίες ευρωεκλογές και έχουν την πλειοψηφία. Προφανώς οι κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες δεν είναι επαρκείς για να αποκτήσεις πλήρη δημοκρατική νομιμότητα. Η Ευρώπη πάσχει από έλλειψη νομικών δυνατοτήτων ελέγχου του κατά πόσον οι πολιτικές της σέβονται τα θεμελιώδη δικαιώματα. Η Ευρώπη πάσχει από έλλειψη διαφάνειας, ιδίως στο Συμβούλιο και το Eurogroup. Η Ευρώπη υποφέρει από την υπερβολική επιρροή των ισχυρών επιχειρηματικών λόμπι που επηρεάζουν τις πολιτικές της, μέσω ευρωπαϊκών και εθνικών θεσμικών οργάνων. Η Ευρώπη πάσχει από την έλλειψη άμεσης συμμετοχής των πολιτών της. Η δημοκρατία στην Ευρώπη πρέπει να βελτιωθεί, αλλά η Ευρώπη δεν είναι αντιδημοκρατική. Οι ισχυροί περιορισμοί της δημοκρατίας πρέπει να εντοπιστούν και να αντιμετωπιστούν σε όλα τα επίπεδα χάραξης πολιτικής – σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

2. Οι δηλώσεις σου σχετικά με την γραφειοκρατία των Βρυξελλών είναι ανάρμοστες και λαϊκίστικες. Δεν είναι οι «γραφειοκράτες» αυτοί που αποφασίζουν στις Βρυξέλλες. Οι βασικές αποφάσεις λαμβάνονται από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Οι χειρότερες αποφάσεις του Eurogroup δεν ελήφθησαν από τους γραφειοκράτες, αλλά από τους υπουργούς Οικονομικών που δεν ήταν υπόλογοι στο ευρωπαϊκό κοινό συμφέρον, αλλά στα εθνικά κοινοβούλια και τους πολίτες των χώρων τους. Στις περιπτώσεις που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι υπηρεσίες της ή η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχουν σημαντικά περιθώρια ελιγμών, ενεργούν υπό τον έλεγχο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. Για το γεγονός ότι ούτε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ούτε το Συμβούλιο προσπάθησαν αποφασιστικά να αλλάξουν πορεία, δεν πρέπει να κατηγορηθούν οι «γραφειοκράτες», αλλά τα συμφέροντα και οι πεποιθήσεις της πλειοψηφίας σε αυτούς τους οργανισμούς. Επίσης, είναι αλήθεια ότι εμείς, ως Ευρωπαίοι, αποτύχαμε να πείσουμε την πλειοψηφία της κοινωνίας των πολιτών να σταθεί ενάντια στις πολιτικές λιτότητας πέρα από τα σύνορα.

3. Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο ότι χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε την τετραπλή κρίση (δημοσίου χρέους, τραπεζών, ανεπαρκών επενδύσεων και αύξησης της φτώχειας) σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αλλά, είναι αντιφατικό την ίδια στιγμή να υπόσχεσαι «κυρίαρχο λαό», «περιορισμό της διακριτικής ευχέρειας των Βρυξελλών», «επιστροφή εξουσιών στα εθνικά κοινοβούλια» και «ένα κυρίαρχο Ευρωκοινοβούλιο που θα σέβεται την εθνική αυτοδιάθεση». Προηγούμενες εκδοχές του μανιφέστου δεν περιείχαν αυτή την αντίφαση. Προφανώς, πάρα πολλές αντιφατικές ιδέες είχαν περιληφθεί σε ένα συμβιβαστικό κείμενο. Αυτό είναι ατυχές, καθώς πολύ συχνά οι λύσεις στις κρίσεις αποτυγχάνουν λόγω της αδυναμίας των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων να αποφασίσουν για το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον με σεβασμό στα θεμελιώδη δικαιώματα. Πολύ συχνά κυριαρχούν οι εθνικοί εγωισμοί λόγω των ανυπέρβλητων εμποδίων ή ακόμα και εξαιτίας της απαίτησης για συναίνεση στη λήψη αποφάσεων στο Συμβούλιο. Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες αληθινά ευρωπαϊκές αποφάσεις, όχι λιγότερες. Εάν τα προβλήματα μπορούν να λυθούν μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η δημοκρατική λογοδοσία και κυριαρχία πρέπει να οργανωθούν σε αυτό το επίπεδο. Αυτό δεν έχει θιχτεί στο προσχέδιο του μανιφέστου σας, αλλά μάλλον συγχέεται με μια απροσδόκητη ρητορική περί εθνικής κυριαρχίας.

4. Τέλος, συμφωνώ μαζί σου ότι υπάρχει μια θεμελιώδης έλλειψη διαφάνειας στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, όπως το Συμβούλιο και το Eurogroup και τα προπαρασκευαστικά όργανα του. Το ίδιο ισχύει και για την επιρροή των λόμπι στις Βρυξέλλες και στα κράτη μέλη και συμβάλλουν στη χάραξη των πολιτικών της ΕΕ. Αυτό πρέπει να αλλάξει ριζικά. Δυστυχώς, και η προετοιμασία της πρωτοβουλίας σας εφαρμόζει τις ίδιες πρακτικές. Δεν είναι εμφανές ποιος ρωτήθηκε για τις πολλές αλλαγές στη διαφορετικές εκδόσεις του μανιφέστου DiEM (5,0, 6,0, 7,0, τελική) και ποιοι ήταν εκείνοι οι οποίοι αποφάσισαν ποιες αλλαγές θα γίνουν δεκτές και γιατί. Ας ελπίσουμε ότι, η κίνηση σας θα γίνει πιο δημοκρατική και διαφανής στο μέλλον.

.

Από την απάντηση του Γιάνη Βαρουφάκη

Αγαπητέ Σβεν

Σε ευχαριστώ για τα κριτικά σου σχόλια. Σύντομες απαντήσεις:

1. Η αντίφαση δεν είναι δική μας, αλλά της Ε.Ε. και αφορά τη σύγκρουση μεταξύ: α) του γεγονότος ότι οι υπουργοί έχουν πράγματι εκλεγεί δημοκρατικά και λογοδοτούν στα κοινοβούλια τους και β) του ότι οι φορείς στους οποίους συμμετέχουν και οι οποίοι λαμβάνουν τις κρίσιμες αποφάσεις, δεν λογοδοτούν σε κανέναν – ως φορείς. Λιγότερο από όλους το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο είναι ένα Κοινοβούλιο μόνο κατ’ όνομα εφόσον δεν μπορεί να νομοθετήσει ή να εξαναγκάσει σε παραίτηση το Συμβούλιο.

2. «Δεύτερον, οι δηλώσεις σας σχετικά με την γραφειοκρατία των Βρυξελλών είναι ασεβείς και λαϊκίστικες. Δεν είναι οι «γραφειοκράτες» αυτοί που αποφασίζουν στις Βρυξέλλες. Οι βασικές αποφάσεις λαμβάνονται από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο». Η διαφωνία μας για το θέμα αυτό δεν θα μπορούσε να είναι εντονότερη. Έχω παρακολουθήσει βαρυσήμαντες αποφάσεις που λαμβάνονται από τον επικεφαλή του Euro Working Group κ. Thomas Wieser (τον οποίο κανείς ποτέ δεν εξέλεξε και λίγοι γνωρίζουν) πίσω από τις πλάτες ανίδεων υπουργών Οικονομικών. Έχω δει πόσο αδύναμο είναι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις αποφάσεις που καταδικάζουν εκατομμύρια ανθρώπους στη φτώχεια (οι ευρωβουλευτές ούτε καν ενημερώνονται). Οι θέσεις του Μανιφέστου για τη σκιώδη τεχνοκρατία των Βρυξελλών είναι ακριβείς και το ακριβώς αντίθετο του λαϊκισμού: είναι σωστές και γίνονται με σημαντικό πολιτικό κόστος. (Με σεβασμό επιτρέψτε μου να απορρίψω εντελώς τη χρήση της λέξης, «ανάρμοστες»).

3. Μπορώ να καταλάβω γιατί μια βιαστική ματιά στο κάλεσμά μας για εξευρωπαϊσμό των πέντε υποκρίσεων μπορεί να φαίνεται ότι έρχεται σε αντίθεση με το παράλληλο κάλεσμα για επιστροφή της κυριαρχίας στα εθνικά κοινοβούλια. Μια πιο προσεκτική ματιά στις προτάσεις μας (βλ. συνημμένο) αποκαλύπτει ότι αυτές είναι ακριβώς ό, τι είναι αναγκαίο και εφικτό να γίνει. Προτείνουμε ένα νέο modus operandi των ΕΚΤ, ΕΜΣ και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων που θα μειώσει τη διακριτική ευχέρεια των τεχνοκρατών, θα σταθεροποιήσει την κοινωνική οικονομία της Ευρώπης και ταυτόχρονα, θα αυξήσει την κυριαρχία των εθνικών κοινοβουλίων. Με λίγα λόγια, είναι λάθος να πιστεύουμε ότι ο εξευρωπαϊσμός ορισμένων τομέων (όπως το δημόσιο χρέος και το σύνολο των επενδύσεων) πρέπει να συνοδεύεται με περαιτέρω απώλεια της εθνικής κυριαρχίας. Κάνε κλικ εδώ για ανάλυση.

4. Το Μανιφέστο παίζει τον ρόλο του καθορισμού των αρχών γύρω από τις οποίες τα μέλη του DiΕΜ θα συμπορευτούν. Από τη στιγμή που θα δημιουργηθεί, κάθε απόφαση θα λαμβάνεται σε συνεργασία σύμφωνα με το πνεύμα του Μανιφέστου. Αλλά το Μανιφέστο, όπως ένα ποίημα, δεν μπορεί να γραφτεί από όλους ταυτόχρονα, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που αντιτίθενται στις βασικές αρχές του. (Το γεγονός ότι έχετε δει μια ποικιλία προσχεδίων του, αποδεικνύει ότι η διαδικασία ήταν εξαιρετικά ανοικτή και διαφανής).

Τέλος, θέλω να σας ευχαριστήσω για τα σχόλιά σου – προσφέρονται για σκέψεις για σημαντικά ζητήματα. Αλλά επίτρεψέ μου, από τη στιγμή που δεν διστάζεις (δικαίως) να προσφέρεις συμβουλές, να σας δώσω και εγώ επίσης κάποιες συμβουλές: Διαβάζοντας το email σoυ, μπορούσα να διαισθανθώ ένα ελεύθερο πνεύμα που έχει περάσει πάρα πολύ καιρό σε αυτούς τους απαίσια φωτισμένους με νέον διαδρόμους των Βρυξελλών. Αν είναι να σωθεί η Ευρώπη από τους ανίκανους κυβερνήτες της, η ιδεολογική νοοτροπία των Βρυξελλών πρέπει να παραμεριστεί.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s