Το γάλα, ο ΟΟΣΑ, ο Φουκώ και η «αλήθεια της αγοράς»

Standard

 Και με τη βοήθεια του Φουκώ πώς να ξεχωρίζετε το «φρέσκο γάλα» από το «γάλα υψηλής παστερίωσης»: ένας πρακτικός οδηγός.

της Ντίνας Τζουβάλα

1-dinaΠοιον θα ρωτάγατε για να διαπιστώσετε αν το γάλα που πίνετε είναι φρέσκο; Πολλοί θα μπορούσαν να σας διαφωτίσουν σ’ αυτό το απλούστατο ερώτημα: ένας αγρότης, ένας βιολόγος, ένας χημικός, ακόμα κι ένας παππούς σε κάποιο χωριό. Θα μπορούσατε, ακόμα, επιστρατεύοντας την κοινή λογική σας, να συμπεράνετε ότι προφανώς (πολύ) λίγες ημέρες μετά την παραγωγή του είναι παράλογο να αποκαλούμε οτιδήποτε «φρέσκο». Και θα αποτελούσε μάλλον δείγμα εκκεντρικότητας να απευθυνθείτε στον ΟΟΣΑ ζητώντας του να γνωμοδοτήσει επί του ζητήματος.
Και όμως. Ο ΟΟΣΑ στην τελευταία του έκθεση για την ελληνική οικονομία ασχολείται επισταμένως με το φρέσκο γάλα, καθώς έκρινε ότι οι ισχύουσες διατάξεις αποτελούν εμπόδιο για τον ελεύθερο ανταγωνισμό, με την κριτική να επικεντρώνεται στο ότι η διάρκεια ζωής του παστεριωμένου (φρέσκου) γάλακτος δεν μπορεί να υπερβαίνει τις πέντε ημέρες. Άλλοι τύποι γάλακτος, που έχουν υποστεί τη διαδικασία της «υψηλής παστερίωσης», επιτρέπεται να κυκλοφορούν, αλλά δεν μπορούν να φέρουν τον χαρακτηρισμό «φρέσκο». Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η ρύθμιση αυτή ευθύνεται για τις αδιαμφισβήτητα υψηλές τιμές του γάλακτος στην Ελλάδα, τις δεύτερες υψηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως εξηγεί, η προθεσμία των πέντε ημερών κάνει τις γαλακτοβιομηχανίες να εξαρτώνται αποκλειστικά από τους ντόπιους παραγωγούς. Με τη σειρά της, η σχετική διασπορά στον χώρο των άμεσων γαλακτοπαραγωγών και το υψηλό κόστος ορισμένων βασικών υποδομών οδηγούν σε υψηλό κόστος και υψηλότερες τιμές στην εγχώρια αγορά. Δεδομένου ότι το όριο των πέντε ημερών αποκλείει, στην πράξη, το γάλα, οι τιμές παραμένουν σχετικά υψηλές λόγω περιορισμένου ανταγωνισμού. Συνέχεια ανάγνωσης

Στρεβλώσεις της ελληνικής αγοράς κατά τον ΟΟΣΑ: η απαγόρευση πρόσμιξη γίδινου και αγελαδινού γάλακτος – και τα ιχθυέλαια

Standard

 ΛΙΠΗ-ΕΛΑΙΑ-ΙΧΘΥΕΛΑΙΑ

Ένας ειδικός  αναλυτής  (βλ. την ιδιότητά του, αναλυτικά, στο τέλος του άρθρου) αναλύει τις 37 προτάσεις του ΟΟΣΑ για την άρση των στρεβλώσεων της ελληνικής αγοράς 

 του Στρ. Μπουλαλάκη

Από τον "Ριζοσπάστη", 1.1.1944 (λεπτομέρεια)

Από τον «Ριζοσπάστη», 1.1.1944 (λεπτομέρεια)

Πρώτα διάβασα τον τίτλο: «Έκθεση ΟΟΣΑ: 37 προτάσεις  για την άρση στρεβλώσεων στην αγορά». Μετά, τις δηλώσεις του υπουργού Ανάπτυξης: «Είµαστε αποφασισµένοι να υιοθετήσουµε τη συντριπτική πλειοψηφία των προτάσεων, διότι θεωρούµε ότι ένας µεγάλος αριθµός από αυτές θα έχει θετική επίπτωση στην αγορά και στους καταναλωτές».

Αμέσως μετά, άρχισα να διαβάζω τις προτάσεις:

«* Να καταργηθεί η διάταξη που καθορίζει ότι η διάρκεια ζωής του φρέσκου γάλακτος δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 5 ημέρες

* Να καταργηθεί η διάταξη που ορίζει ότι το γιαούρτι παρασκευάζεται μόνο από 100% γάλα και μαγιά

* Να αρθούν οι περιορισμοί στις προσμίξεις γάλακτος [σήμερα] επιτρέπεται μόνο η πρόσμιξη γίδινου με πρόβειο).

* Να αρθούν οι περιορισμοί σε βρώσιμα λίπη, ώστε να μπορούν να διατίθενται και στο υπαίθριο εμπόριο.

* Να επιτραπούν οι εισαγωγές ιχθυελαίων χωρίς την έγκριση του Γενικού Χημείου του Κράτους.

* Να αρθεί η απαγόρευση της πώλησης προϊόντων πρόσμειξης ελαιολάδου με άλλα έλαια.

* Να επιτραπεί να συσκευάζεται το μηλόξιδο και σε συσκευασίες άνω του λίτρου.

* Να καταργηθεί η διάταξη που ορίζει ότι στα κρεοπωλεία, μεταξύ καταστήματος λιανικής πώλησης και εργαστηρίου, απαιτείται διαχωρισμός με εγκατάσταση πόρτας». (βλ. Τα Νέα, 28.11.2013)

Le_Bouc_-_Billy_Goat_-_Gallica_-_ark_12148-btv1b23002520-f10Ακολουθούν πολλές προτάσεις: η λειτουργία των καταστημάτων τις Κυριακές, η κατάργηση των περιορισμών για την ίδρυση mall και καινούργιων ξενοδοχείων σε κορεσμένες περιοχές, η ίδρυση φαρμακείων από μη φαρμακοποιούς, άρση των περιοριστικών διατάξεων για δραστηριότητες  σε τουριστικές ακτές κ.ο.κ. Ένας καινούργιος θαυμαστός κόσμος, που χρειάζεται ασφαλώς σοβαρή και συνολική ανάλυση.

Αν στάθηκα στις προσμίξεις, τα ιχθυέλαια και τα βρώσιμα λίπη το έκανα για δυο λόγους.

Ο πρώτος είναι ότι μπορώ να φανταστώ, πώς, παρά τις καταστροφικές της συνέπειες, η αλόγιστη ίδρυση ξενοδοχείων μπορεί να ενταχθεί σε μια κερδοσκοπική αναπτυξιακή προοπτική· αδυνατώ όμως πλήρως να φανταστώ πώς εντάσσεται σε μια τέτοια προοπτική η πρόσμιξη γίδινου και όνειου γάλακτος ή η εισαγωγή ιχθυελαίων. Η μόνη συνέπεια που διαβλέπω είναι η υποβάθμιση της ποιότητας προς όφελος γαλακτοβιομηχανιών, εμπόρων λιπών, ελαίων, ιχθυελαίων κ.ο.κ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Πώς προσμετράται η αντιδημοτικότητα της «τηλεοπτικής αγοραφοβίας»;

Standard

 του Παναγιώτη Νούτσου

Από τις εκδόσεις Παπαζήση κυκλοφορεί, αυτές τις μέρες το βιβλίο του Παναγιώτη Νούτσου «Επινοώντας αντίδοτα». Δημοσιεύουμε, σήμερα, ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα.

noutsosΕδώ και δυόμισι δεκαετίες εισήγαγα τον όρο «πολιτική αγοραφοβία». Επιδιώκω έτσι να προσδιορίσω το είδος της χειραγώ­γησης και συναφώς να καθορίσω τα αίτια της που υφίσταται η προσωπική ζωή μέσω των μηχανισμών υποβολής της εξουσίας. Η συμβολική βία που ασκείται, ας το επαναλάβω, επιμερίζεται σε δύο αλληλένδετες διεργασίες. Από τη μία πρόκειται για την αδυναμία μας να βγούμε μόνοι μας στο δρόμο και επομένως να βρούμε μόνοι μας το δρόμο. Από την άλλη αφορά την ανάγκη, εφόσον ο συνεχής εγκλεισμός εγκυμονεί απροσδόκητους κινδύνους, ενός οδηγού στα βήματα μας, με τα οποία δημοσιοποιούμε στάσεις και αποφάσεις. Συνέχεια ανάγνωσης

Το Πανεπιστήμιο της ολιγαρχίας: ένας κατάλογος προσόντων

Standard

του Νίκου Παρασκευόπουλου

Αντί εισαγωγής, ένας τόπος κοινής αποδοχής: οι γνώσεις είναι το όπλο της νέας εποχής. Στις προνεωτερικές κοινωνίες, οι αλλόφυλοι, οι δούλοι, οι περιθωριακοί, δεν μπορούσαν να φέρουν όπλα. Στις νέες κοινωνίες της ανισότητας, οι φτωχοί είναι εκείνοι που δεν μπορούν πια να έχουν πρόσβαση στις γνώσεις. Ο παραλληλισμός, μάλιστα, ενέχει μια ένταση. Τότε, τα όπλα ήταν κατά βάση μέσα επίθεσης και αρπαγής. Τώρα, οι γνώσεις είναι κάτι ακόμη πιο ζωτικό: έχουν γίνει εργαλεία επιβίωσης, σε έναν κόσμο που αντιμετωπίζει το φάσμα της περιβαλλοντικής καταστροφής και της πλήρους κοινωνικής απορρύθμισης.

Η οικονομική κρίση και η κοινωνική δίνη επιδρούν καταλυτικά στην απόκτηση και τη μετάδοση της γνώσης. Καταλυτικά, οπωσδήποτε, αλλά όχι και ασύντακτα. Με εμπειρικές παρατηρήσεις ή με θεωρίες συνωμοσίας, με σταδιακές αναλύσεις ή με αιφνίδιες αφαιρέσεις, συγκλίνουμε στο ίδιο εύρημα: η μετανεωτερική κρίση στην εκπαίδευση έχει ως σταθερό και σαφέστερο όλων προσανατολισμό την ολιγαρχική διαχείριση της γνώσης. Σε μια συμπυκνωμένη περιγραφική αναφορά, τα πιο ευδιάκριτα σημεία που σηματοδοτούν την παραπάνω πορεία είναι τα ακόλουθα. Συνέχεια ανάγνωσης

Για την υπεράσπιση του δημόσιου Πανεπιστημίου

Standard

του Κωνσταντίνου Τσουκαλά

Διαμαντής Διαμαντόπουλος, "Τα καρπούζια" (λεπτομέρεια)

Η επιχείρηση της δυσφήμησής μας (και επιτρέψτε μου να θεωρώ ότι μπορώ ακόμα να νιώθω μέλος της πληττόμενης ακαδημαϊκής κοινότητας) έχει αρχίσει εδώ και αρκετά χρόνια. Εν χορώ, επίσημα υπουργικά χείλη και ανεπίσημες διαρροές και υπηρεσιακές αναφορές, κουστωδίες ανεύθυνων αναλυτών και εμπαθών δημοσιολογούντων συναγωνίζονται για να καταγγείλουν την αναποτελεσματικότητα, τον αναχρονισμό, τη σπατάλη, τη διαφθορά και τον ανορθολογισμό του δημόσιου πανεπιστημίου. Και, όπως γνωρίζουμε από την εποχή του αείμνηστου Γκαίμπελς, όταν το ψεύδος και η αλήθεια συμπλέκονται επιτήδεια, η επαναλαμβανόμενη συκοφαντία πείθει. Είναι γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης έχει ήδη εθισθεί στην ιδέα πως τα κρατικά ΑΕΙ πάσχουν αθεράπευτα. Επικαλούμενοι ορισμένες αναμφισβήτητες και απαράδεκτες όψεις της πανεπιστημιακής ζωής –από τη συναλλαγή με τις φοιτητικές οργανώσεις μέχρι το όνειδος του ενός και μοναδικού συγγράμματος– και κραδαίνοντας τους ούτως ή άλλως διαβλητούς διεθνείς πίνακες συγκριτικής αξιολόγησης, οι νέοι κήνσορες υβρίζουν, λοιδορούν, κατακεραυνώνουν και ρίχνουν συλλήβδην στο πυρ το εξώτερον ολόκληρο το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα. Οι κοινός παρανομαστής είναι ένας και μόνο: Ιδιωτικοποιηθείτε!

Δεν είναι τυχαίο πως η πλειονότητα των αυτόκλητων κηνσόρων δεν επιδιώκει καν την άρση ή άμβλυνση των δυσλειτουργιών μιας «ανίατης» δημόσιας εκπαίδευσης μέσα από επιμέρους αλλαγές και μεταρρυθμίσεις. Αυτό που πρωτίστως στοχεύεται είναι η υπονόμευση της ιδέας μιας δημόσιας εκπαίδευσης που εμφανίζεται ανίατη, και η πλήρης αντικατάστασή της από την ιδέα της ελεύθερης και ανεξέλεγκτης ιδιωτικής εκπαίδευσης. Θεωρείται αξιωματικά δεδομένο ότι ο στόχος της «αριστείας» δεν μπορεί να επιτευχθεί παρά μόνον αν το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα πάψει να είναι δημόσιο. Αυτό ακριβώς είναι το προσδοκώμενο αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης ιδεολογικής εκστρατείας. Η συλλογιστική είναι άλλωστε απλή. Από τη στιγμή που όλοι θα έχουν πεισθεί πως rien ne va plus, έπεται πως tout va, ή, κατά το αγγλοσαξωνικότερον, anything goes. Αρκεί βέβαια αυτό το anything να είναι ιδιωτικό, άρα και εν δυνάμει προσοδοφόρο, για ποιους δεν έχει (ακόμα) σημασία. Είναι βέβαιο πως κάποιοι επιτήδειοι θα αναλάβουν τις κατάλληλες πρωτοβουλίες.

Καταργήστε τους φοιτητές, καταργήστε τους νέους!

Υπό τους όρους αυτούς, ακόμα και όταν αγγίζουν τα όρια του γελοίου, όλες οι ρητορικές επιλογές είναι ευπρόσδεκτες αν εμφανίζονται επικοινωνιακά τελεσφόρες. Δεν είναι τυχαίο ότι ψηλά στην ατζέντα βρίσκονται οι οιμωγές ότι φαίνεται να μας έχουν υποσκελίσει, άκουσον άκουσον, ακόμα και οι μέχρι πρόσφατα βάρβαροι Τούρκοι(!). Γρηγορείτε λοιπόν, ω Έλληνες! Διανθισμένο με εθνικιστικές κορώνες, το εκπαιδευτικό «αίσχος» οφείλει να αφυπνίσει όλες τις καλώς ή κακώς νοούμενες εθνικές συνειδήσεις. Και, όπως συνέβη και με το 1897, έτσι και σήμερα η εθνική μειονεξία θα πρέπει να ξεπλυθεί μέσα από νέο συμβολικό Γουδί. Για να υπάρξει Κάθαρση, πρέπει να προηγηθεί Νέμεση για την έσχατη Ύβρη. Ως μόνα υπεύθυνα, τα αισχρά ΑΕΙ πρέπει να «τιμωρηθούν» παραδειγματικά και αμείλικτα.

Όσκαρ Κοκόσκα, "Γυναίκα που διαβάζει", 1921

Ελπίζω, βέβαια, κύριοι πρυτάνεις, να μην υπάρχει (ακόμα) θέμα εκτελεστικού αποσπάσματος. Στις μέρες μας εξάλλου, οι πιο έλλογες και αποτελεσματικές θεραπευτικές τιμωρίες είναι εκείνες που επιβάλλονται με βίαια «σοκ». Παραλύοντας τη βούληση και την κρίση, ελπίζεται πως οι αναπάντεχοι κλυδωνισμοί θα καταλύσουν τις αντιστάσεις. Μόνον έτσι μπορεί να εξηγηθεί το γεγονός ότι, όπως διάβασα προχθές, μέσα σε δύο μόνο χρόνια, η τακτική χρηματοδότηση του Πανεπιστημίου Αθηνών περιορίστηκε από 45 σε 25 εκατ., του Αριστοτέλειου από 45 σε 29,5 εκατ., του Πολυτεχνείου από 21 σε 15 εκατ. Αλαζονεία, μαζί και απόλυτη ανευθυνότητα: Κόψτε τα όλα, και, μαζί με όλα τα άλλα, και το λαιμό σας. Περιορίστε τον αριθμό των φοιτητών, ψαλιδίστε τον αριθμό των διδασκόντων –στην ανάγκη μην τους πληρώνετε, μην τους διορίζετε ή ακόμα, ίσως, απολύστε τους–, καταργήστε τη σίτιση, τα αναγνωστήρια, τις φοιτητικές εστίες, τις υποτροφίες, τις βιβλιοθήκες. Κοντολογίς, καταργήστε τους φοιτητές, καταργήστε τους νέους. Οι φωνακλάδες που μπορεί ακόμα να πιστεύουν ότι έχουν δικαιώματα και που βαυκαλίζονται πως η κοινωνία οφείλει να τους εκπαιδεύσει πρέπει να μάθουν ότι οι καιροί άλλαξαν. Το δίλημμα είναι απλό: Ή θα ιδιωτικοποιηθείτε, ή θα εξαφανισθείτε από προσώπου γης.

Και δεν είναι μόνο θέμα δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας, όπως ίσως ισχυριστούν μερικοί. Ήδη πριν να ενσκήψει η κρίση, ακόμα και υπό το κράτος της σύντομης μεταολυμπιακής ευφορίας, η άρχουσα γνώμη προετοίμαζε την ιδιωτικοποίηση. Για να υπηρετηθεί ο νεοφιλελευθερισμός, τα δημόσια ΑΕΙ πρέπει να βουλιάξουν. Και, για να γίνει αυτό, πρέπει να προηγηθεί μια μακρά περίοδος εκ των έσω υπονόμευσης ή ακόμα και αυτομαστίγωσης. Το κοινωνικό σώμα θα πρέπει να πεισθεί ότι το «κοινό μέλλον» μπορεί να προωθηθεί επιτυχώς μόνο αν η εκπαίδευση ανανήψει ως ιδιωτική, αποκεντρωμένη και ανταγωνιστική. Και επειδή, σε αντίθεση με τον κοινωνικό προγραμματισμό που έρχεται μόνος του, η θέσπιση της ελεύθερης αγοράς πρέπει πάντα να σχεδιάζεται εκ των άνω, η επιχείρηση ιδιωτικοποίησης πρέπει να προετοιμαστεί υπομονετικά με όλους τους τρόπους, θεμιτούς η αθέμιτους. Σε αυτό ακριβώς εντοπίζεται η χίμαιρα που ονομάζεται «εκσυγχρονισμός». Από την άποψη αυτή λοιπόν, για ορισμένους τουλάχιστον, η τρέχουσα δημοσιονομική κρίση είναι θεόπεμπτη. Συνέχεια ανάγνωσης