Αλληλεγγύη και κράτος: Μια δύσκολη σχέση

Standard

του Μανώλη Μελισσάρη

Μαρκ Σαγκάλ, «Διπλό πορτραίτο με ένα ποτήρι κρασί», 1917-18

Μαρκ Σαγκάλ, «Διπλό πορτραίτο με ένα ποτήρι κρασί»,
1917-18

Η αλληλεγγύη προβάλλεται, όλο και περισσότερο, ως διορθωτικό «αντιστάθμισμα» στα σκληρά μέτρα του τρίτου Μνημονίου. Τα πεδία στα οποία πολλοί πιστεύουν ότι μπορεί να παίξει αυτό τον ρόλο είναι δύο: Πρώτον, το θεσμικό, κυρίως εισάγοντας και προωθώντας νέες μορφές οικονομικής οργάνωσης. Δεύτερον, η σύνδεση της κοινωνίας πολιτών και του κράτους, με την αξιοποίηση των κινημάτων αλληλεγγύης, τα οποία πολλαπλασιάστηκαν τα τελευταία χρόνια.

Ασφαλώς, κάποιο αντιστάθμισμα είναι απαραίτητο και αυτό πράγματι μπορεί να είναι η αλληλεγγύη. Υπάρχουν όμως κάποιες δυσκολίες, που πρέπει να επισημανθούν, ώστε να σκεφτούμε πάνω σε αυτές.

Το περιεχόμενο της έννοιας της αλληλεγγύης είναι δύσκολο να συλληφθεί και να διαχωριστεί από έννοιες του ίδιου του περιβάλλοντός της, όπως η καλή θέληση ή η φιλανθρωπία. Μια από τις δυσκολίες έγκειται στο ότι το περιεχόμενό της ποικίλλει ανάλογα με το πραγματικό συγκείμενο. Για παράδειγμα, η αλληλεγγύη την οποία επιδεικνύουν θρησκευτικές ομάδες διαφέρει από αυτήν κάποιων πολιτικά προσανατολισμένων κοινοτήτων, κυρίως ως προς την πηγή των κανόνων που τις καθοδηγούν. Μολαταύτα, είναι δυνατόν να εξαγάγουμε ορισμένα χαρακτηριστικά, τα οποία φέρουν όλες οι αλληλέγγυες πρακτικές.
Συνέχεια ανάγνωσης