«Να καθαρίσουμε τους κακομούτσουνους»

Standard

ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ

του Βαγγέλη Καραμανωλάκη

Αφίσα του Αλέκου Φασιανού, για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας (Σπύρος Καραχρήστος, «Ελληνικές αφίσες», Κέδρος, Αθήνα 2003)

Γυρίσαμε πάλι στο Σεπτέμβρη. Αφήνοντας πίσω μας τις παραλίες, το νυχτερινό χαζολόγημα, τα παιδιά που τρέχουν στους πλακόστρωτους δρόμους, τη θάλασσα. Αφήνοντας πίσω μας… Όσοι και όσες αυτό το παράξενο καλοκαίρι βρεθήκαμε να κάνουμε διακοπές, την ώρα που φίλοι και γνωστοί έμεναν στην Αθήνα μετρώντας δουλειές και χρέη — διακοπές που δεν διέκοψαν την αγωνία μας γι’ αυτό που φουντώνει μέρα τη μέρα, καθώς διαγράφεται όλο και καθαρότερα το αδιέξοδο: στα μεσημεριανά τραπέζια, στους καφέδες του απογέματος, στις παρέες και στις ειδήσεις,  η κρίση κυριαρχεί παντού.

Διαβάζοντας σελίδες επί σελίδων, ένιωσα πως βρήκα τελικά τον υπεύθυνο: δεν είναι άλλος από τη μεταπολίτευση, την κουλτούρα της που,  πεθαίνοντας, συμπαρασύρει μαζί της και έναν ολόκληρο κόσμο. Ας τελειώνουμε, λοιπόν, μ’ αυτή την περίοδο της χλιδής και της ελευθεριότητας, ας εκμεταλλευτούμε τις ευκαιρίες που η νέα συγκυρία γεννά. Όσοι και όσες πιο δυνατοί επιβιώσουν — το  θέμα το έχουν αναδείξει ο Νικόλας Σεβαστάκης και ο Πολυμέρης Βόγλης στα ωραία τους κείμενα, σε αυτό εδώ το ένθετο.

Πέθανε λοιπόν η μεταπολίτευση. Είμαστε πλέον έτοιμοι να τυπώσουμε και τα κηδειόσημα –άρθρα, αναλύσεις και επιφυλλίδες που σωρεύονται, όλο και περισσότερες, τους τελευταίους μήνες–, να παραγγείλουμε τα στεφάνια, να ψήσουμε τους καφέδες της παρηγοριάς, να προβάρουμε τους επικήδειους.  Η «διαφθορά», οι «καταχρήσεις του δημόσιου βίου», ο «ατομικός ευδαιμονισμός», ο «λαϊκισμός»,  «ο κομματισμός», ο «κρατισμός», το κράτος και εν γένει οτιδήποτε δημόσιο, όλα όσα οδήγησαν στη σημερινή κρίση μπορούν να θαφτούν πλέον δίπλα  της. Δεν πειράζει αν μαζί τους, ανακατεμένα στο χώμα, παρασυρθούν και κάποια από τα κατακτημένα δικαιώματα και τις ελευθερίες, εμείς είμαστε έτοιμοι να ακολουθήσουμε το ξόδι. Πρώτα οι λίγοι στενοί συγγενείς –πάει ο καιρός που άπαντες όμνυαν στο όνομά της– τώρα σιγά σιγά αποχωρούν καταγγέλλοντας. Κι έπειτα οι υπόλοιποι, θεατές, όλοι εμείς που πορευτήκαμε μαζί της αυτά τα χρόνια. Δεν είμαστε και λίγοι, όσοι συνειδητοποιήσαμε τον κόσμο τις πρώτες δικές της ημέρες ή όσοι γεννηθήκανε μέσα στις δεκαετίες που ξεδιπλώθηκε. Σιωπηλοί θα ακολουθούμε, ανέτοιμοι να την υπερασπιστούμε, αναζητώντας πλέον την έμπνευση σε άλλες εποχές, στην Κατοχή, στο νέο ΕΑΜ, στα τραγούδια της δεκαετίας  του ’40, στα οράματα των νέων συλλογικοτήτων, που προσπαθούμε να διακρίνουμε. Αμήχανοι, βλέποντας πια ό,τι κάποτε πολιτικά υποστηρίξαμε ή πιστέψαμε να εκμαυλίζεται, τους ανίκανους διαχειριστές πολιτικούς της γενιάς του Πολυτεχνείου να ρητορεύουν, τις διεφθαρμένες ηγεσίες ενός κρατικοδίαιτου συνδικαλιστικού κινήματος να διαρρηγνύουν τα ήδη πουλημένα ιμάτιά τους, όσους επαγγέλθηκαν την αλλαγή να γκρεμίζουν ό,τι χτίστηκε στο όνομά της, εκείνους που τράφηκαν από τους καρπούς της να την απαξιώνουν. Συνέχεια ανάγνωσης

Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια. Ιστορία ενός συνθήματος 1880-1930

Standard

της Έφης Γαζή

Δημοσιεύουμε σήμερα αποσπάσματα από τον Επίλογο της μελέτης της Έφης Γαζή Πατρίς Θρησκεία Οικογένεια. Ιστορία ενός συνθήματος 1880-1930, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πόλις. Η συγγραφέας, αναζητώντας την ιστορία και τις ρίζες του συνθήματος, αναδεικνύει  ιδεολογικοπολιτικές συγκρούσεις, συνθέτοντας μια σημαντική μελέτη,  που προσφέρει ερμηνευτικά κλειδιά για την κατανόηση ενός μεγάλου άγνωστου  στο χώρο της νεοελληνικής ιστορίας: του συντηρητισμού και της συντηρητικής ιδεολογίας. Πέρα από τα νέα σημαντικά στοιχεία, απόψεις και προσεγγίσεις που κομίζει, το άνοιγμα αυτού του μεγάλου κεφαλαίου, κρίσιμου για τη διαμόρφωση της ελληνικής κοινωνίας, πρέπει να εγγραφεί στις σημαντικότερες συνεισφορές του βιβλίου και στα γνωρίσματα που το καθιστούν εξόχως ενδιαφέρον όχι μόνο στους ειδικούς αλλά και σε ένα πολύ ευρύτερο κοινό.

Στρ. Μπ.

 

Τα μέλη της «Μεγάλης των Φοιτητών Επιτροπείας προς Άμυναν της Εθνικής Γλώσσης». Στο κέντρο, ο Γ. Μιστριώτης (Γ. Μιστριώτης, «Ρητορικοί λόγοι», τ. Ε΄, Αθήνα 1905)

Οι αναμορφωτικές χριστιανικές κινήσεις που είχαν εμφανιστεί στον ελληνικό χώρο ήδη από τον 19ο αιώνα, αποτέλεσαν έναν από τους βασικούς χώρους αποκρυστάλλωσης του λόγου για την «πατρίδα», τη «θρησκεία» και την «οικογένεια». Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι επίγονοι του Απόστολου Μακράκη. Ο μακρακισμός, στις πολλαπλές του εκφάνσεις, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες απόπειρες εδραίωσης του χριστιανισμού ως «κοινωνικού αναμορφωτή» κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Οργανώσεις και σύλλογοι όπως η «Ανάπλασις» συνέχισαν το έργο του μακρακισμού, παρά τη ρήξη με τον εμπνευστή του. […]

Συνέχεια ανάγνωσης