Τι να τα κάνεις και τα γλωσσικά…

Standard

Την ώρα που έκλεινε η ύλη μας, μάθαμε ότι τα Νέα διέκοψαν τη συνεργασία με τον Γιάννη Χάρη, έπειτα από 12 χρόνια. Δεν χρειάζεται να πούμε πόσο διαλεχτά και ξεχωριστά ήταν τα κείμενά του στη δεκαπενθήμερη στήλη του («Μικρά Γλωσσικά» ονομαζόταν στην αρχή, «Στην Αγορά» στη συνέχεια) — οι αναγνώστες μας το ξέρουν καλά.

Χρειάζεται όμως να επισημάνουμε δύο τινά: Πρόκειται, ουσιαστικά, για μια ακόμα απόλυση (κι ας έχει τη μορφή της διακοπής συνεργασίας με «εξωτερικό» συνεργάτη) στο χώρο του Τύπου, απ’ όπου τους τελευταίους μήνες παίρνουμε διαρκώς τα χειρότερα μηνύματα για τις συνθήκες εργασίας, για τις πιέσεις, για τις καταιγιστικές απολύσεις. Δεν πρόκειται όμως μονάχα, ούτε κυρίως γι’ αυτό. Με την τροπή που έχουν πάρει τα πράγματα στα ΜΜΕ, με την επικίνδυνη μονοφωνία που επιβάλλεται σιγά σιγά (και ο ΔΟΛ, ιδίως μετά το θάνατο του Λαμπράκη, πρωτοστατεί στη γραμμή αυτή, που δεν αφορά μόνο τα πρωτοσέλιδα και τα πολιτικά, αλλά και τον πολιτισμό), είναι εξαιρετικά δύσκολο να μη θεωρήσει κανείς ότι δεν πρόκειται, εν τέλει, για μια απόλυση για λόγους ιδεολογικούς, μιας «αποκλίνουσας φωνής». Συνέχεια ανάγνωσης

Η «κρίση στον Τύπο» και ο πειραματικός σωλήνας των ελληνικών ΜΜΕ

Standard

του Γιώργου Καράμπελα

Αμεντέο Μοντιλιάνι, «Γονατιστή Καρυάτιδα, που κάθεται στις φτέρνες της», π. 1911-1913

Με το πέρας του καλοκαιριού, η αναμενόμενη ως μοιραία εισβολή της «εποχής του Μνημονίου» σε όλους τους τομείς της ελληνικής κοινωνίας άρχισε να υλοποιείται δραστικά και στον χώρο των ΜΜΕ. Τα ελληνικά ΜΜΕ, που την τελευταία εικοσαετία αποδείχθηκαν προπύργιο της διαπλοκής οικονομικής και πολιτικής εξουσίας στη χώρα, και ταυτόχρονα βασικός πυλώνας της καταναλωτικής, ιδιωτεύουσας κουλτούρας που σφράγισε τα χρόνια της «ισχυρής Ελλάδας», μετατρέπονται σήμερα σε πεδίο «πυρηνικών δοκιμών» ενόψει της γενικής αναδιάρθρωσης του κεφαλαίου που επιχειρείται με όχημα τον «μηχανισμό στήριξης» της χώρας και ιδεολογικό προκάλυμμα την αποφυγή του πολυπρόσωπου φαντάσματος της «χρεοκοπίας» (δημοσιονομική χρεοκοπία, χρεοκοπία των ασφαλιστικών ταμείων, χρεοκοπία επιχειρήσεων κ.ο.κ.).

Χρειάζεται να τονίσουμε τον διττό χαρακτήρα αυτού που εννοούμε εδώ ως «πεδίο πυρηνικών δοκιμών», ή ως «πειραματικό σωλήνα», αν προτιμά κανείς την πιο μετριοπαθή διατύπωση του τίτλου: δεν πρόκειται απλώς για επιμέρους εφαρμογή ενός γενικού σχεδίου, αλλά επίσης –και συγχρόνως– για απόπειρα παραγωγής του ίδιου του γενικού σχεδίου μέσα σε έναν επιμέρους τομέα, με τη μέθοδο της δοκιμής και του σφάλματος, και με εκμετάλλευση όλων των εγγενών ιδιαιτεροτήτων και δυνατοτήτων αυτού του τομέα. Κανείς δεν ήξερε στην πραγματικότητα τι ακριβώς είναι μια ατομική βόμβα, μέχρι που δοκιμάστηκε· και η δοκιμή αυτή ναι μεν βασίστηκε σε μια θεωρία, αλλά, από όλες τις πρακτικές απόψεις, «γέννησε» την ίδια την πυρηνική εποχή στην οποία εντάσσεται με τον πολύ ειδικό τρόπο του ορίου, της απαρχής. Ειρωνικά, έχουμε να κάνουμε εδώ με την αμφισημία εκείνη που διατύπωσε με φιλοσοφικούς όρους η καντιανή θεωρία της κρίσης: μια κρίση μπορεί να είναι προσδιοριστική, να εφαρμόζει τον γενικό νόμο σε μια ιδιαίτερη περίπτωση, όπως μπορεί να είναι και αναστοχαστική, να παράγει τον γενικό νόμο από μια ιδιαίτερη περίπτωση. Σε μεγάλο βαθμό, η τρέχουσα καπιταλιστική κρίση έχει αυτήν ακριβώς την καντιανή δομή: παράγεται από και παράγει το κεφάλαιο, σε μια διαδικασία αναδιάρθρωσης (της σχέσης-κεφάλαιο) που γι’ άλλους εκδηλώνεται ως επίθεση και όλεθρος και γι’ άλλους ως «ευκαιρία»… Συνέχεια ανάγνωσης