Ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα, όχι όμως στις συνοικίες

Standard

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΥΝΟΡΑ

του Ρομπέρ Καστέλ

μετάφραση: Τάσος Μπέτζελος

Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις νήσος (στη σειρά «Υλικά»), με επιστημονική επιμέλεια της Λίνας Βεντούρα (μετάφραση: Όλγα Αθανίτου, Βίκυ Ιακώβου, Τάσος Μπέτζελος, Γιώργος Σαγκριώτης), ο συλλογικός τόμος Μετανάστευση και κοινωνικά σύνορα. Διαδικασίες αφομοίωσης, ενσωμάτωσης ή αποκλεισμού.

Όπως σημειώνει η Λίνα Βεντούρα στον Πρόλογο, «η επιλογή των κειμένων διέπεται από μια τριπλή λογική. Οι διεργασίες ενσωμάτωσης των μεταναστών θεωρείται ότι: α) αποτελούν μια έκφανση ευρύτερων διαδικασιών που διαπερνούν το σύνολο των κοινωνιών υποδοχής και συνδέονται με παγκόσμιες δυναμικές, β) όταν σημειώνονται είναι διαγενεακές, εκτείνονται δηλαδή στο χρόνο, και γ) δεν υπάρχει μια τελεολογία ενσωμάτωσης ή αποκλεισμού». O τόμος περιέχει κείμενα που επικεντρώνονται τη θεωρητική και ερευνητική παράδοση και τις διαδρομές γύρω από την έννοια της ενσωμάτωσης, τόσο στο επίπεδο της θεωρίας, όσο και με συγκεκριμένες αναφορές στις πραγματικότητες των ΗΠΑ, της Βρετανίας και της Γαλλίας κυρίως. Περιλαμβάνονται άρθρα των Λίνα Βεντούρα, Richard Alba, Victor Nee, Rogers Brubaker, Alejandro Portew, Min Zhou, Claire Alexander, Christine Delphy, Rober Castel, Etienne Balibar. Από τον σημαντικό αυτό τόμο, που συμβάλλει ουσιαστικά στη γνώση μας για τα ζητήματα της μετανάστευσης, της ενσωμάτωσης, του αποκλεισμού –που βρίσκονται, τα τελευταία χρόνια, στο επίκεντρο του επιστημονικού και πολιτικού μας προβληματισμού– δημοσιεύουμε ένα μικρό απόσπασμα από το κείμενο του γάλλου κοινωνιολόγου Robert Castel «Οι δυσμενείς διακρίσεις. Το έλλειμμα της ιδιότητας του πολίτη στους νέους των προαστίων», που αναφέρεται στην εξέγερση στα παρισινά προάστια το 2005.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Τούρκοι εργάτες σε γαλλικό γκαράζ. Διάλειμμα για φαγητό. Φωτογραφία του Bruno Boudjelal, από το λεύκωμα «Curbet. Turcs d’ici», Les Editions de l’Imprimeur, Μπεζανσόν, 1996

 «Ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα, όχι όμως στις συνοικίες»: αυτό το σύνθημα που επαναλαμβανόταν συχνά τις νύχτες του Νοέμβρη δείχνει ότι από τους νεαρούς που έλαβαν μέρος στις αναταραχές δεν απουσίαζε η κοινωνική συνείδηση. Πράγματι, ένας ολόκληρος κόσμος χωρίζει τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων από την ενεργό υλοποίησή τους. Οι δύο αιώνες που μας χωρίζουν από την επαναστατική εποχή το αποδεικνύουν με κάθε ευκαιρία. Στην περίπτωση των πολιτικών δικαιωμάτων, χρειάστηκε να περιμένουμε στη Γαλλία την επομένη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, προκειμένου το σύνολο των πολιτών, ανδρών αλλά και γυναικών, να αποκτήσει πλήρη πρόσβαση σε αυτά. Όσο για τα κοινωνικά δικαιώματα, είναι αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας διαδικασίας που ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα και η οποία δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Ωστόσο, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι γύρω στη δεκαετία του ’70 η μεγάλη πλειονότητα του γαλλικού πληθυσμού απολάμβανε εκτενή προστασία  και μια γενικευμένη κοινωνική ασφάλεια που αποτελούσε τη βάση των κοινωνικών δικαιωμάτων του πολίτη. Δεν απολάμβανε βέβαια «την ισότητα και την αδελφότητα», αλλά οπωσδήποτε την ασφάλεια και την αλληλεγγύη. Μπορεί οι πολίτες να μην ήταν αυστηρώς ίσοι, και θα χρειάζονταν πολλά για να συμβεί κάτι τέτοιο, αλλά μπορούσαν να μοιράζονται ένα ελάχιστο πόρων και δικαιωμάτων για να διασφαλίσουν την κοινωνική ανεξαρτησία τους. […] Συνέχεια ανάγνωσης

Το τέλος της πολυπολιτισμικότητας;

Standard

Με αφετηρία τις  πρόσφατες δηλώσεις του βρετανού πρωθυπουργού

του Χρήστου Ηλιάδη

Ο πρωθυπουργός της Αγγλίας σε μια πρόσφατη τοποθέτησή του στο Φόρουμ Ασφαλείας του Μονάχου, μιλώντας για την τρομοκρατία, ανακοίνωσε την «αποτυχία του πολυπολιτισμικού μοντέλου» πάνω στο οποίο στηριζόταν η επίσημη πολιτική της Μ. Βρετανίας απέναντι στις διάφορες μεταναστευτικές κοινότητες από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η αποτυχία αυτή, διευκρίνισε, αφορά τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Πράγματι, στη Γερμανία η Α. Μέρκελ πρόσφατα δήλωσε ότι «η πολυπολιτισμική κοινωνία έχει αποτύχει», ενώ και στη Γαλλία ο Ν. Σαρκοζί ακολουθεί παρόμοια πολιτική στο θέμα της μαντίλας. Πολιτικές συντηρητικών κυβερνήσεων; Ίσως. Βέβαια, στη βιβλιογραφία, ήδη από το 2005 ο Κύμλικα παρατηρούσε ότι στα μεταναστευτικά ζητήματα υπάρχει «υποχώρηση της φιλελεύθερης πολυπολιτισμικότητας».[1]

Στην Ελλάδα η συζήτηση για το μεταναστευτικό εξαντλείται στα κριτήρια νομιμοποίησης των μεταναστών. Τι γίνεται όμως μετά; Με ποιους τρόπους θα πρέπει να ικανοποιηθούν τα αιτήματα των εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών για διατήρηση των θρησκευτικών και πολιτισμικών τους παραδόσεων; Θα μπορούν, π.χ., να διεκδικήσουν ίση αναγνώριση και ίσως κρατική βοήθεια για τη διατήρηση των πολιτισμικών και θρησκευτικών τους πρακτικών, χωρίς καμιά υποχρέωση να ενταχθούν στο κοινωνικό σύνολο, όπως π.χ. στην Αγγλία, ή θα πρέπει να διατηρήσουν τη διαφορετική τους πολιτισμική ταυτότητα στον ιδιωτικό τους χώρο, ενώ στον δημόσιο θα πρέπει να ακολουθούν τις αρχές και αξίες της πλειοψηφίας, όπως στη Γαλλία; Συνέχεια ανάγνωσης