Επόμενος σταθμός: Ουτοπία

Standard

Ο αγώνας των εργατών στο κατειλημμένο εργοστάσιο της ΒΙΟΜΕ

 συνέντευξη του σκηνοθέτη Απόστολου Καρακάση

«Στόχος ήταν να παρατηρήσω σε βάθος το έπος κάποιων ανθρώπων τσακισμένων από την κρίση, με όλες τις αντιφάσεις και τις κωμικοτραγικές πτυχές της πραγματικότητας» 

Απόστολος Καρακάσης. Φωτογραφία του Στράτου Καλαφάτη

Απόστολος Καρακάσης.
Φωτογραφία του Στράτου
Καλαφάτη

«Η ταινία σκιαγραφεί το πορτρέτο ενός αγώνα εκ των έσω, μια πολύπλευρη και βαθιά ανθρώπινη ματιά σε κάποιους ήρωες της καθημερινότητας που έχουν το παράτολμο θάρρος να αγωνίζονται για τον κοινωνικό μετασχηματισμό. Στο επίκεντρο της ταινίας βρίσκεται ένας από τους πιο εμπνευσμένους και ανυποχώρητους αγώνες στον κόσμο που εκτυλίσσεται στη Βόρεια Ελλάδα», γράφουν ο σκηνοθέτης Άβι Λιούις και η Nαόμι Κλάιν για το ντοκιμαντέρ «Επόμενος σταθμός: Ουτοπία» σε σκηνοθεσία Απόστολου Καρακάση (βοηθός σκηνοθέτη: Θανάσης Καφετζής, μουσική: Σπύρος Γασπαράτος, παραγωγοί: Μάρκος Γκαστίν, Ελένη Χανδρινού). Κρατάω την «πολύπλευρη» και «βαθιά ανθρώπινη» ματιά. Γιατί, πέραν των κινηματογραφικών της αρετών, το ντοκυμαντέρ ξεχωρίζει, κατά τη γνώμη μου, καθώς η διάθεση για να στηριχθεί και να αναδειχθεί ο αγώνας των εργατών που κατέλαβαν και αυτοδιαχειρίζονται τη ΒΙΟΜΕ, δεν οδηγεί σε μια κινηματογραφική αφήγηση επίπεδη, ρηχή και διδακτική. Γιατί η ανάδειξη αυτή, στη ματιά του σκηνοθέτη, περιλαμβάνει τις αντιθέσεις και τις δυσκολίες — και έτσι η ταινία είναι ανοιχτή σε πολλές αναγνώσεις, από τις πιο αισιόδοξες και επικές μέχρι πιο μελαγχολικές. Και αυτό προσωπικά το θεωρώ μεγάλη επιτυχία της, κινηματογραφικά αλλά και πολιτικά.

Στρ. Μπ.

 

Πώς οδηγήθηκες στην απόφαση να γυρίσεις το ντοκιμαντέρ; Ποιο ήταν το έναυσμα και οι αρχικές σκέψεις;

Από τότε που μας προέκυψε η οικονομική κρίση, ήθελα να κάνω μια ταινία που να αποτυπώνει τους καιρούς μας. Το αισθανόμουν σαν χρέος, αλλά δεν είχα βρεθεί μπροστά στην ιστορία εκείνη που θα με παρακινούσε στη μεγάλη περιπέτεια να αφιερώσω χρόνια από τη ζωή μου και όλη μου την ενέργεια για να παρακολουθήσω στενά τις «ζωές κάποιων άλλων» και να τις μεταφέρω στον κινηματογράφο. Δεν ήθελα να πω μια ακόμη καταθλιπτική ιστορία, ούτε να αναπαραστήσω τη σύνθετη κοινωνική εμπειρία των χρόνων μας μεροληπτικά ή απλουστευτικά. Όταν έμαθα ότι οι πρώην εργαζόμενοι στη ΒΙΟ.ΜΕ. θα καταλάμβαναν το εργοστάσιό τους ένιωσα ότι αυτή ήταν πραγματικά μια πολύ δυνατή ιστορία επιβίωσης, η οποία αντανακλούσε συγχρόνως το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο σε πολλά επίπεδα. Προσωπικά μου κινούσε τρομερά το ενδιαφέρον αυτό το εγχείρημα, ήθελα να το ζήσω από κοντά και κυρίως ήθελα να γνωρίσω έναν-έναν τους εργάτες αυτούς οι οποίοι στα πενήντα τους χρόνια είχαν αποφασίσει να κάνουν ό,τι πιο ριζοσπαστικό υπάρχει: να καταλάβουν τα μέσα παραγωγής και να λειτουργήσουν ένα ολόκληρο εργοστάσιο μόνοι τους, αμεσοδημοκρατικά! Πίσω από την απρόσωπη ταμπέλα «άνεργοι, επαναστατημένοι, προλετάριοι» ήθελα να κατανοήσω σε βάθος όλους αυτούς τους ήρωες της καθημερινότητας, να δω από πού προέρχονταν, ποιες ήταν οι βαθιές τους ανάγκες και επιθυμίες, να ζήσω την περιπέτεια του αγώνα τους ενάντια στο σύστημα που τους καταδίκασε στην ανεργία, αλλά και του προσωπικού τους εσωτερικού αγώνα, καθώς πασχίζουν να μετασχηματιστούν, να αναθεωρήσουν νοοτροπίες, πεποιθήσεις και αξίες της προηγούμενης ζωής τους για να επιβιώσουν την «επόμενη μέρα». Συνέχεια ανάγνωσης

ΒΙΟΜΕΤ: μια συνεργατική επιχείρηση υπό εργατικό έλεγχο και με αυτοδιεύθυνση

Standard

MΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ 35ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΓΣΕΕ-4

συνέντευξη του Μάκη Αναγνώστου

(από το RedNoitebook- http://www.rnbnet.gr/details.php?id=8995)

Με αφορμή το 35ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ, τα Ενθέματα  και το Red Notebook επιμελήθηκαν ένα αφιέρωμα με τίτλο #συνδικαλισμός 2013 στην Ελλάδα. Το πρώτο μέρος του αφιερώματος είναι τα  άρθρα των Μάρκου Βογιατζόγλου, Donatella della Porta, Gianluca De Angelis και Lisa Dorigatti που δημοσιεύθηκαν ήδη.. Το δεύτερο μέρος ξεκινά σήμερα, με τις συνεντεύξεις ανθρώπων που πρωταγωνιστούν στις εργατικές αντιστάσεις του καιρού μας: είτε στο πλαίσιο των παραδοσιακών συνδικαλιστικών δομών, είτε στα νέα πρωτοβάθμια σωματεία, τις Εργατικές Λέσχες που συγκροτούνται από γειτονιά σε γειτονιά, είτε τέλος στα νέα πειράματα αυτοδιαχείρισης, που επιχειρούν να δουν πέρα από τον καπιταλισμό.  Η πρώτη συνέντευξη του αφιερώματος είναι η συζήτηση που είχαμε με τον Μάκη Αναγνώστου, εκπρόσωπο των εργαζομένων στη Βιομηχανική Μεταλλευτική. Το αφιέρωμα του Red και των Ενθεμάτων κλείνει την Τετάρτη 20 Μαρτίου, με την εκδήλωση για το συνδικαλιστικό κίνημα, στο Στέκι Μεταναστών.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ REDNOTEBOOK

 

autog Ποιό μπορεί να είναι το περιεχόμενο του όρου «εργατική αυτοδιαχείριση» σήμερα, και με ποιόν τρόπο την εφαρμόζετε στο εργοστάσιό σας; 

Καταρχάς  θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε για το ενδιαφέρον σας. Όσον αφορά το ερώτημα, ως συνέλευση των εργαζομένων δεν χρησιμοποιήσαμε τον όρο αυτοδιαχείριση. Προτιμήσαμε, αντί γι΄ αυτόν, τον όρο συνεργατική επιχείρηση, υπό εργατικό έλεγχο και με αυτοδιεύθυνση, μέσα από τη συνέλευση των εργαζομένων. Αυτό ακριβώς εφαρμόζουμε. 

Ως σωματείο λοιπόν σήμερα, και ως επιχείρηση αύριο, οι αποφάσεις που παίρνονται είναι όλες από την βάση, από τη συνέλευση των εργαζομένων, που αφορά κάθε κίνηση που πρόκειται να κάνει το σωματείο για το επόμενο διάστημα. Οι εκλεγμένοι είναι μόνο εκτελεστικά όργανα. Παίρνουν από τη συνέλευση τις αποφάσεις και προσπαθούν να φέρουν σε πέρας αυτό που έχει ορίσει η συνέλευση. Απόφασή μας είναι να λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο και η συνέλευση της συνεργατικής επιχείρησης.Αυτό ονομάζουμε αυτοδιεύθυνση μέσα από την συνέλευση!Επίσης, πήραμε απόφαση να ισχύει η ισότητα ανάμεσα σε όλους τους εργαζόμενους, ισότητα που αφορά και τους μισθούς, ανεξάρτητα από την εργασία. Είπαμε: μία (μετοχή) ψήφο για κάθε εργαζόμενο, η οποία δεν θα είναι μεταβιβάσιμη από τον ίδιο, αλλά από την συνέλευση των εργαζομένων. Κανένας εργαζόμενος μη μέτοχος, κανένας μέτοχος μη εργαζόμενος.

Αποφασίσαμε, τέλος, η διοίκηση της εταιρίας να είναι ανακλητή, όπως ανακλητή είναι και η διοίκηση του σωματείου. Αυτό είναι που ονομάζουμε συνεργατική επιχείρηση υπό εργατικό έλεγχο. Συνέχεια ανάγνωσης

Η αυτοδιαχείριση στη Lip: η φαντασία στην εξουσία

Standard

Με την ευκαιρία του πρωτοποριακού εγχειρήματος αυτοδιαχείρισης, που ξεκίνησαν οι εργάτες της  ΒΙΟΜΕ στη Θεσσαλονίκη,  εγχειρήματος με ιδιαίτερη σημασία στην Ελλάδα της κρίσης, δημοσιεύουμε ένα παλιότερο άρθρο του Σερζ Χαλιμί για το εργοστάσιο της Lip, στην Μπεζανσόν της Γαλλίας, το 1973-1974.  Στο άρθρο (που  γράφτηκε με την ευκαιρία του ντοκιμαντέρ «Oι εργάτες της Lip: η φαντασία στην εξουσία» του Κριστιάν Ρουώ) και δημοσιεύτηκε στη Monde Diplomatique  τον Μάρτιο του 2007 αποτελεί ένα συνοπτικό χρονικό ενός από τα πιο διάσημα αυτοδιαχειριστικά πειράματα, στην Ευρώπη, στον απόηχο του γαλλικού Μάη.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

του Σερζ Χαλιμί

μετάφραση: Μαρία Καλαντζοπούλου

 Αρχικά, τον Απρίλη του 1973, όταν η Lip ανακοίνωσε σε περίπου 1.300 εργαζόμενους ότι θα γίνουν απολύσεις στο εργοστάσιο ωρολογοποιίας, ο συνδικαλιστής εργάτης Σαρλ Πιαζέ δείχνει αντίθετος στην ιδέα της απεργίας. Προτιμά οι συνάδελφοί του να επιβραδύνουν τον ρυθμό των μηχανών και των χεριών τους· ωστόσο, «είχαν ενσωματώσει τόσο πολύ τον ρυθμό της διαδικασίας παραγωγής που ήταν αδύνατο να τον επιβραδύνουν». Αντί γι’ αυτό λοιπόν, σταματούν να εργάζονται δέκα λεπτά ανά ώρα. Έτσι ξεκίνησε η μακρά περιπέτεια των εργατών της Lip που, όπως συμβαίνει πολύ συχνά στην ιστορία των εργατικών κινημάτων, ξεκίνησαν από πολύ «λογικά» αιτήματα  (να μη χάσουν τη δουλειά τους σε μια εποχή όπου η ανεργία κινούνταν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα) και στην πορεία ανακαλύπτουν ότι (σχεδόν) τα πάντα είναι δυνατά. Άλλωστε, τον Μάη του ’68, οι φοιτητές της Καλών Τεχνών  τύπωσαν αφίσες με το σύνθημα: «Το αφεντικό σου σ’ έχει ανάγκη, εσύ όμως όχι!». Ακριβώς, ο Μάης του ’68, είναι μόλις χθες για τον Απρίλη του ’73. Η Lip, είναι ένα νέο ξεκίνημα της ίδιας ιστορίας, αλλά στην κατεύθυνση της εργατικής αυτοδιαχείρισης.

 «480 προς απόλυση: η φράση  αυτή σόκαρε. Δεν βρισκόμασταν στην εποχή που διώχναν τους ανθρώπους σα ζώα». Τα διευθυντικά στελέχη της επιχείρησης κρατήθηκαν όμηροι: «Να τους ανταλλάξουμε με ακριβέστερη πληροφόρηση» σχετικά με τις δυσκολίες της επιχείρησης. Στο καρτιέ του Παλάντ, στη Μπεζανσόν, τα οχήματα των Ειδικών Δυνάμεων περικύκλωσαν το εργοστάσιο. Ακολούθησε η επίθεση, οι παραβιασμένες πόρτες: «Αυτό μας σόκαρε, εμείς ήμασταν τόσο προσεκτικοί κατά τη διάρκεια προηγούμενων απεργιών να μην γρατζουνιστεί ούτε ένας τοίχος!». Τα διευθυντικά στελέχη απελευθερώθηκαν. Τότε, ανάμεσα στους εργάτες ,«βρέθηκε κάποιος που είπε: Κι αν παίρναμε τα ρολόγια;». Σύμφωνοι, αλλά τι να τα κάναμε; Και μήπως αυτό είναι κλοπή; Αμαρτία; (οι χριστιανικές παραδόσεις είναι βαθιά ριζωμένες και έχουν διαποτίσει την περιοχή). Ένας δομηνικανός ιερέας   και εργάτης, μάλλον μαοϊκός, έδωσε προκαταβολικά άφεση αμαρτιών στους «ενορίτες του Παλάντ». Αυτοκίνητα φορτώθηκαν με ρολόγια, τα πήραν για να τα «διασφαλίσουν». Αλλά οι εργάτες φρόντισαν επίσης να πάρουν μαζί τους τα σχέδια και τις προδιαγραφές της παραγωγής, ώστε να μην πέσουν στα χέρια των ανταγωνιστών της επιχείρησης. Αυτοί οι νέου είδους συνδικαλιστές, παρά τα μακριά τους μαλλιά και το θάρρος τους, επιθυμούν σφόδρα την άφεση αμαρτιών από έναν ιερωμένο, ενώ παράλληλα συμμερίζονται και οι ίδιοι το πνεύμα της επιχείρησης… Συνέχεια ανάγνωσης