Δεν είμαστε φίλοι με τον καθένα. Δεν ερχόμαστε για να φέρουμε την ειρήνη

Standard

του Φρεντερίκ Λορντόν

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

Place de la République, 8.4.2016. Φωτογραφία: ND_Paris, από το flickr

Place de la République, 8.4.2016. Φωτογραφία: ND_Paris, από το flickr

Είμαστε εδώ για να σκεφτούμε και να διερωτηθούμε πάνω σε μερικά θεμελιώδη ερωτήματα: Πού πάμε; Τι θέλουμε; Τι μπορούμε να κάνουμε; Έτσι, αξίζει να χρησιμοποιήσουμε κάθε διαθέσιμη ευκαιρία για σκέψη, ακόμα και όταν πρόκειται για γεγονότα τυχαία ή άνευ σημασίας. Μερικές φορές, γεγονότα που φαίνονται χωρίς σημασία είναι εξόχως αποκαλυπτικά. Τέτοια είναι η περίπτωση του Alain Finkielkraut (του γνωστού συντηρητικού «νέου φιλόσοφου», που εμφανίστηκε στην Place de la République, επιδιώκοντας να τραβήξουν την προσοχή, φωνάζοντας «φασίστες», πράγμα που οδήγησε στην εκδίωξή του από την Πλατεία). Τίποτα δεν θα μπορούσε να μας επιτρέψει να καταλάβουμε ποιοι είμαστε και τι θέλουμε  αυτήν την ανόητη μικρή ιστορία. Μας επιτρέπει επίσης, a contrario, να δούμε πού οφείλεται η σχετικά ευνοϊκή υποδοχή μέχρι στιγμής του Nuit Debout από τα μέσα ενημέρωσης και  να μην έχουμε αυταπάτες ότι αυτό δεν θα μπορούσε να διαρκέσει για καιρό. Μιλώντας για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, θέλω να κάνω μια διάκριση: αφενός υπάρχουν οι δημοσιογράφοι που βρίσκονται στην Place de la République, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι και οι ίδιοι νέοι και επισφαλείς και έχουν κάθε λόγο να ταυτιστούν με το κίνημα, και αφετέρου, οι μηντιάρχες που διατηρούν το μονοπώλιο του  λόγου και προσπαθούν διαρκώς να σπρώξουν το κίνημα σε μια κατεύθυνση που θεωρούν ελεγχόμενη, σε κάτι που θα αποκαλούσα «εμπλοκή των πολιτών». Με αυτό εννοώ την εμπλοκή των πολιτών για χάρη της συζήτησης, αλλά χωρίς να παίρνονται αποφάσεις, χωρίς να γίνεται τίποτα, και πάνω απ’ όλα, χωρίς να τραβιούνται διαχωριστικές γραμμές. Ένα είδος αβλαβούς δημοκρατίας, σχεδιασμένης να μην καταφέρνει τίποτα και να μας κάνει ακόμα και να ξεχνάμε –όσο γίνεται πιο γρήγορα– τον αρχικό λόγο της κινητοποίηση μας: την ανατροπή του νομοσχεδίου της Ελ Κομρί και του κόσμου που αντιπροσωπεύει. Συνέχεια ανάγνωσης

Nuit debout vs Panama Papers

Standard

του Nτέβιντ Γκρέιμπερ

μετάφραση: Mαίρη Ζαμπετάκη

Place de la République, 6.4.2016. Φωτό: Olivier Laban-Mattei/MYOP (πηγή: “Le Monde”)

Place de la République, 6.4.2016. Φωτό: Olivier Laban-Mattei/MYOP (πηγή: “Le Monde”)

Αυτό που βλέπουμε στις ειδήσεις τις τελευταίες μέρες, με τις διαδοχικές αποκαλύψεις των Panama Papers και «Ξάγρυπνες Νύχτες», είναι η πάλη ανάμεσα σε δυο διαφορετικές εκδοχές αλληλεγγύης, σε δυο διαφορετικές παγκόσμιες κουλτούρες – η πρώτη πλήρως αναπτυγμένη και η άλλη ακόμα στα σπάργανα. Η πρώτη εκδοχή αλληλεγγύης είναι προς τους πλούσιους και ισχυρούς, ή, για να είμαστε πιο ακριβείς, προς εκείνους που στήριξαν τον πλούτο τους στη δύναμή τους.  Η άλλη εκδοχή αφορά την εμφάνιση νέων μορφών επαναστατικής δημοκρατίας, που όλο και περισσότερο αποκτούν παγκόσμιες διαστάσεις.

 Και οι δυο εξαρτώνται από την ικανότητά τους να δημιουργούν χώρους εκτός των τυπικών δομών του κράτους. Αυτό που αρχίζουμε να βλέπουμε, με την επίδειξη αστυνομικής δύναμης πρόσφατα στο Παρίσι, είναι πόσο διαφορετικά αντιμετωπίζονται από τις «δυνάμεις του νόμου και της τάξης». Συνέχεια ανάγνωσης

Η δική μας στιγμή είναι τώρα!

Standard

Nuit Debout,  σε όλη τη Γαλλία

του Φρεντερίκ Λορντόν

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

Πού βρισκόμαστε; Έχουμε χάσει τον λογαριασμό των επαρχιακών πόλεων στις οποίες υπάρχει  μια  Nuit Debout. Και το ευρωπαϊκό λιβάδι παίρνει επίσης φωτιά, από τη Βαρκελώνη ως τη Μαδρίτη, τη Σαραγόσα, την Μούρθια, τις Βρυξέλλες, τη Λιέγη και το Βερολίνο. Η κατάληψη της Place de la République πραγματοποίησε στις 9 Απριλίου κατάληψη στον σταθμό του παρισινού μετρό Στάλινγκραντ. Οι δράσεις ξεπετάγονται  ξαφνικά, αυθόρμητα όλη την ώρα. Υπάρχει ένα ραδιόφωνο, το Radio Debout, η Debout TV, και τα Cartoons Debout. Τα πάντα τώρα είναι Debout – ξαγρυπνούν.

Αν μιλούσαμε δέκα ημέρες πριν, θα έπρεπε να μιλήσουμε υποθετικά, και θα λέγαμε «Θα μπορούσαμε ίσως να κάνουμε κάτι εδώ». Νομίζω ότι τώρα μπορούμε να εγκαταλείψουμε τις υποθέσεις. Κάνουμε κάτι. Τελικά, κάτι συμβαίνει.

Nuit debout, Παρίσι, Απρίλιος 2016

Nuit debout, Παρίσι, Απρίλιος 2016

Κάτι – αλλά τι; Αν κανείς δεν καθοδηγεί ένα κίνημα, πώς μπορεί να πάρει κάποια κατεύθυνση; Πώς μπορεί ένα κίνημα χωρίς ηγετική ομάδα να αποφασίσει να ακολουθήσει τον ένα ή τον άλλο δρόμο; Σε κάθε περίπτωση, είναι βέβαιο ότι θα πρέπει να βρει μια κατεύθυνση. Ένα κίνημα που δεν θέτει το ίδιο πολιτικούς στόχους, θα ξεφουσκώσει γρήγορα. Είτε επειδή θα εξαντληθεί στη χαρά της συνύπαρξης, είτε επειδή θα θαφτεί και πάλι κάτω από το εκλογικό παιχνίδι. Συνέχεια ανάγνωσης

Πώς το Εθνικό Μέτωπο κατάφερε να διαδώσει τις ιδέες του;

Standard

της Μαρίν Τουρκί 

μετάφραση-σημειώσεις: Πάνος Αγγελόπουλος
 
3
Tα αποτελέσματα των περιφερειακών εκλογών στη Γαλλία επιβεβαίωσαν τους φόβους για σαρωτική νίκη του ακροδεξιού Εθνικού Μετώπου της Μαρίν Λεπέν. Παρά τους πηχυαίους τίτλους των γαλλικών εφημερίδων που μιλούν για σοκ, το αποτέλεσμα δεν αποτελεί κεραυνό εν αιθρία, αλλά είναι αποτέλεσμα μιας στρατηγικής ετών που έχτιζε συμμαχίες σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, υποβοηθούμενο από τα ΜΜΕ και την τρομοϋστερία μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι. Επαναδημοσιεύουμε σήμερα σε πλήρη μορφή το άρθρο-μελέτη της Γαλλίδας δημοσιογράφου Μαρίν Τουρκί, ειδικευμένης σε θέματα Ακροδεξιάς, η οποία εξετάζει το φαινόμενο και εξηγεί τους λόγους της επιτυχίας του.
.
ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Συνέχεια ανάγνωσης

Πώς το Εθνικό Μέτωπο κατάφερε να διαδώσει  τις ιδέες του;

Standard

της Μαρίν Τουρκί

μετάφραση: Πάνος Αγγελόπουλος

«Μέχρι το 2017, δεν φαντάζομαι πώς θα καταφέρουμε να αποφύγουμε μια παρέμβαση των ισλαμιστών στην προεκλογική εκστρατεία», δήλωνε προφητικά, στα τέλη Αυγούστου,[1] ο ιστορικός Nicolas Lebourg, ειδικός μελετητής του Εθνικού Μετώπου (Ε.Μ.). «Σε συνδυασμό με τα κοινωνικά και πολιτιστικά ζητήματα, οι ισλαμιστικές επιθέσεις θα μετατοπίσουν την ψήφο προς το Ε.Μ. Σήμερα, ήδη, η πίεση που προκαλεί το κύμα των προσφύγων και η απειλή τρομοκρατικών επιθέσεων συνιστά το τέλειο μείγμα για το Ε.Μ.: ο φόβος για τον ξένο και την τρομοκρατία συγκροτούν έναν μηχανισμό παραγωγής ψήφου υπέρ του Ε.Μ.», εξηγούσε ο ερευνητής.

Τρεις μήνες μετά, το Ε.Μ. πράγματι ενισχύεται, μετά τις επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου και τη δολοφονία 130 ανθρώπων. Η Μαρίν Λεπέν διαχειρίστηκε επιδέξια το γεγονός. Μετά τις επιθέσεις, χαιρέτισε τα μέτρα του Φρανσουά Ολάντ, εξηγώντας ταυτόχρονα ότι είναι ανεπαρκή και επιβάλλονται με καθυστέρηση. Μετά το συνέδριο των Βερσαλλιών, όπου ο αρχηγός του κράτους ανακοίνωσε την υιοθέτηση μέτρων που ήδη αξίωνε το Ε.Μ. (επαναφορά των συνοριακών ελέγχων, διεύρυνση περιπτώσεων απώλειας της εθνικότητας, δυνατότητα οπλοφορίας και οπλοχρησίας για τους αστυνομικούς εκτός υπηρεσίας), η πρόεδρος του Ε.Μ. εκτιμούσε στη Le Monde[2] ότι όλα αυτά «επιβεβαίωναν και νομιμοποιούσαν» τις ιδέες της.

11Παραγκωνισμένη από το «ευρύ δημοκρατικό μέτωπο»[3] που δημιουργήθηκε τον Ιανουάριο μετά τις επιθέσεις στο Charlie Hebdo και το εβραϊκό σουπερμάρκετ, η Μαρίν Λεπέν επιχαίρει για τη «διακριτικότητα» που επέδειξε και επιχειρεί να πάρει τις αποστάσεις της. Καίτοι πολλά στελέχη του κόμματος δεν υιοθέτησαν την ίδια διακριτική στάση,[4] η πρόεδρος του Ε.Μ. προέβη, στις 23 Νοεμβρίου, από την Αμιένη, σε ένα κάλεσμα για ενότητα «όλων των συμπατριωτών μας», «όλων των Γάλλων, ανεξαρτήτως καταβολών και θρησκείας», ενάντια σε έναν «εχθρό που δεν είναι μια θρησκεία, αλλά σεχταριστικά ρεύματα που διατείνονται πως ανήκουν σε μια θρησκεία».

Μετά τις επιθέσεις, η Λεπέν ήταν η μόνη Γαλλίδα πολιτικός που συμμετείχε στο ειδικό αφιέρωμα των Times,[5] αναλύοντας τα γεγονότα, πλάι σε 19 διεθνείς προσωπικότητες. Ενάμιση χρόνο πριν τις προεδρικές εκλογές, το Ε.Μ. μπορεί να μην είναι το «πρώτο κόμμα της Γαλλίας», αλλά έχει σίγουρα κατακτήσει κεντρική θέση στη διαμόρφωση των πολιτικών εξελίξεων. Δεν επωφελείται μόνο από τον φόβο μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι, αλλά αξιοποιεί τα μάλα έναν μηχανισμό που έθεσε σε λειτουργία όλα αυτά τα χρόνια και του επιτρέπει να διαδώσει ευρύτατα τις ιδέες του. «Σήμερα κερδίσαμε τη μάχη των ιδεών, σε πολλά ζητήματα»,[6] δήλωσε περιχαρής η Μαριόν Μαρεσάλ Λεπέν στο κανάλι RTL, στις 13 Νοεμβρίου.

Οι ιδέες του Ε.Μ. διαχέονται πια σε όλη την επικράτεια: δεν διαδίδονται μόνο από τον στενό περίγυρο της Άκρας Δεξιάς και κάποιους «παραστρατημένους» της Δεξιάς· δεν κυοφορούνται μόνο στα παραδοσιακά εδάφη του Ε.Μ. (Νότια και Ανατολική Γαλλία)· ενισχύονται πια και σε σώματα ψηφοφόρων που ήταν παραδοσιακά αδιαπέραστα γι’ αυτές, όπως οι γυναίκες και τα άτομα εβραϊκής θρησκείας. Η βάση του Ε.Μ. έχει διευρυνθεί. Το κόμμα που μέχρι χθες στελεχωνόταν από προεστούς και απευθυνόταν σε μια λαϊκή βάση, έχει ανοίξει τις πόρτες του σε κομματικά στελέχη από τα λαϊκά στρώματα και κατακτά προοδευτικά ψηφοφόρους από τον χώρο των μεσαίων και ανώτερων κοινωνικοοικονομικών στρωμάτων.

«Το βάρος του στίγματος που έφερε η ταμπέλα του Ε.Μ. έχει υποχωρήσει», εξηγεί ο κοινωνιολόγος Sylvain Crépon.[7] «Αυτό που έχει αλλάξει είναι ότι οι άνθρωποι πια δηλώνουν ανοιχτά ότι ψηφίζουν Ε.Μ.», επιβεβαιώνει στο Mediapart ένα μέλος του Πολιτικού Γραφείου του κόμματος. «Είναι κάτι που δεν συνέβαινε πριν. Το ακούμε πια παντού». Πλήθος ψηφοφόρων του Ε.Μ., που προσεγγίσαμε για τις ανάγκες του ρεπορτάζ, δηλώνουν επίσης ότι «το κόμμα της Μαρίν Λεπέν έχει αλλάξει, δεν είναι πια ένα κόμμα της Άκρας Δεξιάς». Μέσα από ποια κανάλια, όμως, επετεύχθη η διάδοση των ιδεών του; Συνέχεια ανάγνωσης

Η κήρυξη πολέμου εκ μέρους του Ολάντ δεν θα απαλλάξει την Ευρώπη από την τρομοκρατία

Standard

WEB OBLY

του Ορελιέν Μοντόν

μετάφραση: Στρ. Μπουλαλάκης, Γιάννης Χατζηδημητράκης

Σκίτσο του Μαρκ Ουίλσον

Σκίτσο του Μαρκ Ουίλσον

O Φρανσουά Ολάντ επιβεβαίωσε ότι η γαλλική κυβέρνηση θα υιοθετήσει σκληρή στάση ως απάντηση στις επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Παρίσι στις 13 Νοεμβρίου. Ο σοσιαλιστής Πρόεδρος άφησε να εννοηθεί αρκετές φορές ότι τα αντίποινά του θα ξεπεράσουν σε σφοδρότητα ακόμη και εκείνα του Νικολά Σαρκοζί – του δεξιού προκατόχου του στην προεδρία και αντιπάλου του στις εκλογές του 2017, παρά τη φήμη του τελευταίου ως «σκληρού». Οι γαλλικές δυνάμεις ήδη βομβαρδίζουν τη Συρία.

Η αρχική συναισθηματική αντίδραση του Προέδρου, λίγες ώρες μετά τις επιθέσεις, μπορεί να δικαιολογηθεί λόγω της φρίκης που επικράτησε. Ωστόσο, τις μέρες που ακολούθησαν, πολιτικοί από την Δεξιά ως την Αριστερά και η πλειοψηφία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης έχουν εγκαταλείψει κάθε σύνεση και λογική. Έχουν προσπαθήσει να ξεπεράσουν ο ένας τον άλλο στην πλειοδοσία των πιο αντιδραστικών, βίαιων και διχαστικών ρητορειών. Συνέχεια ανάγνωσης

Ηρωισμός και ένδοξος θάνατος: Γιατί το ISIS ελκύει τους νέους

Standard

συνέντευξη του Ολιβιέ Ρουά

μετάφραση: Μαίρη Ζαμπετάκη

Ο Ολιβιέ Ρουά διευθυντής ερευνών στον Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας και επισκέπτης καθηγητής στο Πρίνστον, θεωρείται ένας από τους εγκυρότερους, παγκοσμίως, μελετητές του πολιτικού Ισλάμ. Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλία του Οι αυταπάτες της 11ης Σεπτεμβρίου: Στρατηγική και τρομοκρατία» (μετ. Νίκος Ζαρταμόπουλος, Εστία 2003) και  Το παγκοσμιοποιημένο Ισλάμ (μετ. Βιργινία Πισιμίση, Scripta 2006).  Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλάει για την «ηρωική» εικόνα του ISIS, που αυτή αποτελεί (και όχι η θρησκεία) βασικό πόλο έλξης για τους νέους της Δύσης.

Σε τι διαφέρει ο Daesh[1] από προηγούμενα τρομοκρατικά κινήματα;

Ο Daesh είναι παιδί του Μπιν Λάντεν και του Σαντάμ Χουσεΐν.  Όπως και μια σειρά από άλλες τέτοιες περιφερειακές ομάδες που προσπάθησαν να έρθουν στο προσκήνιο μετά την 11η Σεπτεμβρίου, πρωτοεμφανίστηκε ως συνέχεια της Αλ Κάιντα αλλά αποφάσισε να αυτονομηθεί και να εγείρει εδαφικές διεκδικήσεις ανακηρρύσσοντας το χαλιφάτο του Ιράκ, το οποίο απεκάλεσαν «Ισλαμικό Κράτος».  Αυτό ακριβώς ήταν το νέο στοιχείο.  Η Αλ Κάιντα δεν επιχείρησε ποτέ να ελέγξει μια συγκεκριμένη περιοχή. Φρόντιζαν να έχουν πυρήνες σε πολλές και διαφορετικές χώρες, εξού και είχαμε Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, στο Πακιστάν, στην Υεμένη, στο Σουδάν κ.ο.κ.  Η βασική τους ιδέα ήταν η παγκοσμιοποίηση και ο σκοπός τους ήταν να βάλουν στο στόχαστρο το Λονδίνο, το Παρίσι, τη Μαδρίτη ή τη Νέα Υόρκη.  Όμως, ποτέ δεν διεκδίκησαν το Ριάντ, τη Βαγδάτη ή το Κάιρο. Συνέχεια ανάγνωσης