Οι κυπριακές εξελίξεις: σημείο καμπής;

Standard

 του Αριστείδη Μπαλτά

 

Kρίστιαν Μπολτάνσκι, «Θεατρική σύνθεση», 1981 (λεπτομέρεια)

Kρίστιαν Μπολτάνσκι, «Θεατρική σύνθεση», 1981 (λεπτομέρεια)

Ψυχρά και από απόσταση. Για να δούμε καλύτερα τη γενική εικόνα.

Α. Η στρατηγική του κεφαλαίου

1. Σύνθετες συνθήκες τείνουν να αποτρέπουν τις παραγωγικές λεγόμενες επενδύσεις, παροχετεύοντας μεγάλες μερίδες του κεφαλαίου στα ιδιαίτερα κερδοφόρα (αλλά επισφαλή) «στοιχήματα» άμεσης απόδοσης. Η κυριαρχία του χρηματοπιστωτικού τομέα, με όλα τα συμπαρομαρτούντα (επενδυτικά funds, εξωχώριες εταιρείες, σύνθετα χρηματιστηριακά προϊόντα, οίκοι αξιολόγησης κλπ.), συναρτάται ευθέως με αυτή τη γενική τάση.

2. Η τάση αυτή δημιούργησε και διατηρεί έναν υπερδιογκωμένο χρηματοπιστωτικό τομέα, που κατά κανόνα αποτιμάται σε μεγέθη πολύ μεγαλύτερα από το εκάστοτε αντίστοιχο ΑΕΠ. Η τρέχουσα κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος συναρτάται ευθέως με την εν λόγω υπερδιόγκωση ενώ η τελευταία –ως φούσκα που κινδυνεύει να σκάσει– συνιστά μόνιμη απειλή για ολόκληρο τον χρηματοπιστωτικό τομέα και, από κει, για ολόκληρη την καπιταλιστικά οργανωμένη παγκόσμια οικονομία.

3. Η ίδια κρίση, όπως κάθε καπιταλιστική κρίση υπερσυσσώρευσης, καταστρέφει κεφάλαιο. Η καταστροφή αυτή μετατρέπει πολλές τράπεζες σε κελύφη που, για να επιβιώσουν, απαιτούν ανακεφαλαιοποίηση.

4. Ανακεφαλαιοποίηση απαιτείται γιατί, λόγω της στενής αλληλοδιαπλοκής των τραπεζικών ιδρυμάτων, η κατάρρευση μιας μεγάλης τράπεζας συμπαρασύρει άλλες και οδηγεί σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Κάποιες τράπεζες ονομάζονται «συστημικές» γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο. Συνέχεια ανάγνωσης

Πετρέλαιο και Μεσόγειος: Δυο κρίσεις, μία λύση; (1973-2012)

Standard

Γεωπολιτική κρίση κυριαρχίας στην περιοχή της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής

του Γιάννη Μάργαρη

Σκίτσο του Marcello Minonne.

Από το 2008 και το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, η Eυρώπη έχει εισέλθει σε μια μακρά περίοδο κρίσης, τόσο οικονομικής όσο και –κατεξοχήν– πολιτικής. Η διεθνής ισορροπία δυνάμεων έχει διαταραχθεί, ενώ στην ευρύτερη αραβική περιοχή οι εξεγέρσεις των λαών, οι στρατιωτικές επεμβάσεις που ακολούθησαν και η μακρόχρονη πολιτική αστάθεια των καθεστώτων αυτών έχουν προκαλέσει μόνιμη ανασφάλεια στα επιτελεία των οργανισμών, όπως το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα για τους τρόπους –προσωρινής έστω– εξομάλυνσης των τάσεων εμβάθυνσης της ύφεσης, που πλέον απειλεί ανοιχτά όχι μόνο την ευρωζώνη αλλά και τις ΗΠΑ και την Κίνα. Σημαντικό χαρακτηριστικό της περιόδου της κρίσης που διανύουμε, όπως και κάθε περιόδου συστημικής κρίσης τέτοιας έντασης στην ιστορία του καπιταλιστικού παραγωγικού μοντέλου, είναι ότι τα αδιέξοδα προκύπτουν από τη συντονισμένη έξαρση των αντιφάσεων: τόσο στο διακρατικό επίπεδο (διπλωματικές σχέσεις, εμπορικές συμφωνίες, απόπειρες εμβάθυνσης υπερεθνικών στρατηγικών συμμαχιών) όσο και στο εσωτερικό πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ των επιμέρους ταξικών ομαδοποιήσεων, με τη σχετική ρευστοποίηση που τις διακρίνει σε κάθε απότομη έξαρση τέτοιων φαινομένων κρίσης.

***

Συνέχεια ανάγνωσης