Tο ΟΧΙ που έγινε ΝΑΙ

Standard

συνέντευξη του Χρήστου Λάσκου και του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου

Τα κείμενα του τόμου «To Όχι που έγινε Ναι», που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΚΨΜ, γράφτηκαν, στη διάρκεια τρεισήμισι χρόνων (2012-2015), «για να αποτυπώσουν προσδοκίες, να επισημάνουν δυνατότητες, να αντιπαρατεθούν με ερμηνείες, να προειδοποιήσουν για κινδύνους και για να οριοθετήσουν στάσεις», όπως επισημαίνουν οι επιμελητές Χρήστος Λάσκος και Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος. Πέραν αυτού, τα κείμενα, με τις αποχρώσεις και τις αποκλίσεις τους, μαζί με την εισαγωγή των επιμελητών μπορούν να διαβαστούν ως κεφάλαια ενός ενιαίου βιβλίου, με κεντρικό άξονα το ανοιχτό πολιτικό ζήτημα της αποτίμηση της πρώτης κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, της ανόδου και της ήττας με την υπογραφή του Μνημονίου. Γι’ αυτό και, διαβάζοντας κανείς το βιβλίο καταλαβαίνει ότι δεν φιλοδοξεί να αποτελέσει μια «ιστορία του χθες» αλλά μια πολιτική κατάθεση στην ανοιχτή συζήτηση για την «επόμενη μέρα». Τα κείμενα έχουν γράψει οι: Γ. Αλμπάνης, Γ. Γιαννόπουλος, Ν. Γιαννόπουλος, Α. Ζαχιώτης, Η. Ιωακείμογλου, Α. Καρίτζης, Τ. Κορωνάκης, Τ. Κατερίνη, Κ. Κλοκίτη, Χ. Λάσκος, Α. Μπένος, Σ. Μπουρνάζος, Ν. Νικήσιανης, Δ. Παπαδάτος, Ν. Σαμανίδης, Π. Σταύρου, Ν. Τζουβάλα, Σ. Τυροβολάς, Η. Χρονόπουλος (σκίτσα: Τάσος Αναστασίου· μετάφραση από τα ιταλικά: Βαρβάρα Κυριλλίδου). 

«Tο ΟΧΙ που έγινε ΝΑΙ» είναι ο τίτλος του τόμου. Γιατί το δημοψήφισμα και η έκβασή του κατέχει τόσο κεντρικό ρόλο στην ανάλυσή σας;

Χρήστος Λάσκος: Η έκβαση του δημοψηφίσματος ίσως αποδειχτεί καθοριστική για την τύχη ολόκληρων γενιών στο μέλλον για δεκαετίες. Η υποταγή του ΣΥΡΙΖΑ ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσε να περιμένει το ευρωπαϊκό κατεστημένο.

Τα προηγούμενα χρόνια, η αστάθμητη ανάπτυξη ενός οιονεί «κομμουνιστικού κινδύνου» εντός της Ε.Ε. διαμόρφωνε μια πραγματική απειλή. Η συμβατική –ακόμη και ολοκληρωτική– συντριβή, με οικονομικά και γεωπολιτικά μέσα, ενός εγχειρήματος τέτοιου τύπου δεν θα αποτελούσε ασφαλή, τελειωτική νίκη. Αντίθετα, μάλλον άνοιγε, θάλεγε ο Αλτουσέρ, μια «ιστορία» χωρίς τελειωμό. Μόνη ασφαλή νίκη του συστήματος αποτελούσε η αυτοκατάργηση της αριστερής κυβέρνησης: η αποδοχή, από τον Αλιέντε, της εφαρμογής του προγράμματος του Πινοσέτ.

Σκίτσο του Τάσου Αναστασίου από το εξώφυλλο του βιβλίου, πρωτοδημοσιευμένο στην «Αυγή»

Σκίτσο του Τάσου Αναστασίου από το εξώφυλλο του βιβλίου, πρωτοδημοσιευμένο στην «Αυγή»

Δημοσθένης Παπαδάτος: Μια απαισιόδοξη αριστερή προσέγγιση θα έλεγε: «Τι άλλαξε το δημοψήφισμα; Μνημόνιο πριν, Μνημόνιο και τώρα». Μια πιο «αστική» θα πρόσθετε και τα capital controls. Όμως δεν έγιναν όλα για ένα άδειο πουκάμισο. Γι’ αυτό η πλευρά του «Ναι» έδωσε μια υπαρξιακή μάχη, όπως ακριβώς κι εμείς. Λέμε, γενικώς, ότι «η Ιστορία των κοινωνιών είναι ιστορία ταξικών αγώνων»· είναι όμως πολύ διαφορετικό η ιστορία αυτή να «μιλά» μέσα από τα στόματα του κόσμου στο δρόμο ή στα ΑΤΜ, και να ακούγεται σε όλο τον κόσμο. Άλλο το προσωπικό βίωμα της κρίσης (το επίδομα ανεργίας που καθυστερεί, η κάρτα σίτισης των αγαπημένων μας που λήγει), και άλλο μια ολόκληρη κοινωνία να συνειδητοποιεί το βάθος της διαίρεσής της και ποια ρίσκα μπορούν να πάρουν εκατομμύρια άνθρωποι όταν νιώθουν πως κάτι κρίνεται. Αλλιώς να καταγγέλλουμε –και δικαίως– την Ε.Ε.· αλλιώς να βλέπει όλος ο κόσμος πόσο ξένος με τη δημοκρατία είναι ο «υπαρκτός καπιταλισμός». Όλα αυτά ήταν τόσο «συμβολικά», όσο και η διαφορά ανάμεσα στο να θες να χορέψεις από χαρά στην πλατεία Συντάγματος και το να μη θες να βγαίνεις από το σπίτι: καθόλου. Στη ρωγμή που άνοιξε το δημοψήφισμα, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ διάλεξε πλευρά. Μετά τη ρωγμή, χιλιάδες άλλοι και άλλες ήταν –και είναι– αδύνατο να συνεχίσουμε όπως πριν. Συνέχεια ανάγνωσης

Η αντίσταση της πολιτικής

Standard

του Μιχάλη Μπαρτσίδη

Με τις εκλογές του Σεπτεμβρίου έχει κλείσει ένας κύκλος ιστορικών γεγονότων και μπορεί να προβεί κανείς σε έναν πρώτο απολογισμό. Θα υποστηρίξω, εντελώς σχηματικά εδώ, μια ερμηνεία της ευρείας εκλογικής υποστήριξης του ΣΥΡΙΖΑ με βάση την «πολιτική της αξιοπρέπειας», η οποία έδωσε πνοή και κινητοποίησε ξανά, αν και όχι τόσο παθιασμένα όπως πριν, ένα μέρος του λαού.

Φωτογραφία: European Press Photo Agency

Οι συνηθέστερες ερμηνείες και στάσεις έναντι της τελικής κατάληξης της επτάμηνης πορείας βασίζονται σε μια κοινή περιγραφή όπου, μέσα από σκαμπανεβάσματα και αντιστροφές, διακρίνονται δυο περίοδοι του ΣΥΡΙΖΑ που χωρίζονται με μια τομή: το νέο μνημόνιο. Ο «μνημονιακός Τσίπρας» δεν έχει καμιά σχέση με τον «ανατροπέα» του Ιανουαρίου, μετέτρεψε το Όχι του δημοψηφίσματος σε Ναι, δεν τήρησε τις υποσχέσεις του, συμμορφώθηκε στις υποδείξεις της τρόικας, εγκλωβίστηκε εθελουσίως στην παγίδα που του έστησαν, σπέρνοντας την απογοήτευση, την ήττα και την καταστροφή. Μέγιστη συνέπεια, η απώλεια του ηθικού πλεονεκτήματος της Αριστεράς με το οποίο άξιζε κανείς να στρατεύεται, να μάχεται, να δίνει νόημα στη ζωή του.  Από την αρχή της σύντομης προεκλογικής περιόδου, οι εξ αριστερών σφοδρές κριτικές εκδιπλώνουν τις πρωτο-μοντερνιστικές βεβαιότητές τους βασιζόμενες σε οφθαλμοφανή στοιχεία και γεγονότα που πείθουν για την ασυνέπεια και προδοσία του Όχι της αντίστασης.  Σφοδρές βεβαιότητες που όσο δυνατά χτυπούν τόσο χάνουν και το δίκιο τους, αρνούμενες να σκεφτούν τη συνθετότητα της ιστορικής κατάστασης που μπορεί να αποκληθεί «ελληνική ανωμαλία». Συνέχεια ανάγνωσης

Από τον Ιανουάριο στον Σεπτέμβριο: Δύο εκλογές και ένα δημοψήφισμα

Standard

του Ηλία Τσαουσάκη

Για να κατανοήσουμε το εκλογικό αποτέλεσμα, χρειάζεται να μελετήσουμε προσεκτικά την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση και να θυμηθούμε με ακρίβεια το επτάμηνο που μεσολάβησε, καθώς και τη μεγάλη κοινωνική επιρροή που κατέκτησε ο ΣΥΡΙΖΑ αυτό το διάστημα, τον πιο πυκνό, ίσως, πολιτικό χρόνο της μεταπολίτευσης. Βασικοί λόγοι της επιτυχίας του ΣΥΡΙΖΑ τον Ιανουάριο ήταν η συσπείρωση μεγάλου μέρους του αντιμνημονιακού μετώπου που είχε δημιουργηθεί την περασμένη πενταετία, η απευθείας μετακίνηση ψηφοφόρων από τη ΝΔ προς τον ΣΥΡΙΖΑ, η ιδεολογική μετατόπιση της ΝΔ στα δεξιά της πολιτικής κλίμακας, καθώς και η χαμηλή αξιολόγηση της διακυβέρνησης Σαμαρά. Στις εκλογές εκείνες, έχουμε την καθολική επικράτηση της «ελπίδας έναντι του φόβου» με κύριο εκφραστή της τον Αλέξη Τσίπρα.

Τους πρώτους τουλάχιστον τέσσερις μήνες της διακυβέρνησης, το πολιτικό κλίμα χαρακτηρίστηκε δημοσκοπικά από την κυριαρχία του ΣΥΡΙΖΑ. Βασικά χαρακτηριστικά: καθολική αποδοχή του πρωθυπουργού, σημαντική μείωση των ποσοστών του Α. Σαμαρά με παράλληλη συρρίκνωση της ΝΔ, θετική εικόνα για το έργο της κυβέρνησης, καθώς και συντριπτική υπεροχή του ΣΥΡΙΖΑ στην πρόθεση ψήφου, στοιχείο που πιθανόν υποτιμήθηκε στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου του Σεπτεμβρίου. Συνέχεια ανάγνωσης

Ελλάδα: σκέψεις μετά τη μάχη

Standard

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ Ο ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ Η Ε.Ε. – 1

του Πάμπλο Μπουστίντουι Αμαδόρ

μετάφραση από τα ισπανικά: Μαρία Καλαντζοπούλου

Η έκβαση της ελληνικής κρίσης έχει οδηγήσει στην απελπισία πολλούς από εκείνους που εργάζονται για μια δημοκρατική αλλαγή στην Ευρώπη. Πρέπει να πούμε τα πράγματα με τ’ όνομά τους: το τρίτο Μνημόνιο συνιστά μια σοβαρή οπισθοχώρηση, το τίμημα της οποίας θα συνεχίσει να πληρώνει ο ελληνικός λαός με χρόνια ταλαιπωρίας και λιτότητας, μια αποθάρρυνση για όσους πιστεύουν στην οικοδόμηση μιας δημοκρατικής και κοινωνικής Ευρώπης. Είναι μια νοσηρή συμφωνία, προϊόν της πολιτικής και χρηματοπιστωτικής φαυλότητας των πιστωτών, που δεν επιδιώκει να υπερασπιστεί το γενικό συμφέρον ούτε της Ελλάδας ούτε της Ευρώπης, αλλά να ισχυροποιήσει την πολιτική και χρηματοπιστωτική κυριαρχία της Γερμανίας και να εξουδετερώσει οποιαδήποτε δυνατότητα πολιτικής εναλλακτικής στην ευρωπαϊκή περιφέρεια. Ωστόσο, μετά από αυτές τις διαπιστώσεις, θεωρώ αναγκαίο να προχωρήσω σε μια σειρά παρατηρήσεων για τη σημερινή ευρωπαϊκή κατάσταση και τις προοπτικές που ανοίγονται ως προς όλες τις μάχες που θα ακολουθήσουν.

Μαρκ Σαγκάλ, «Πάνω από το χωριό», 1914-18

Μαρκ Σαγκάλ, «Πάνω από το χωριό», 1914-18

1. Στην Ευρώπη διεξάγεται, σήμερα, μια παγκόσμια σύγκρουση ανάμεσα στη λιτότητα και τη δημοκρατία. Η σύγκρουση αυτή επηρεάζει όλες τις σφαίρες της πολιτικής και κοινωνικής ζωής και πρόκειται να καθορίσει τους ορίζοντες, τις δυνατότητες και τις πιθανότητες μιας πολιτικής δράσης με δυναμική μετασχηματισμού για τις επόμενες δεκαετίες. Είναι θεμελιώδες να συλλογιστούμε και να κατανοήσουμε το εξής: ο Αλέξης Τσίπρας δεν συγκρούστηκε με τις συντηρητικές δυνάμεις του κυρίαρχου καθεστώτος, αλλά με ένα status quo δυναμικό, που βρίσκεται σε διαδικασία επαναπροσδιορισμού και μετασχηματισμού. Βρισκόμαστε σε μια στιγμή βαθιάς και πολύπλοκης γεωπολιτικής μεταλλαγής· και, ανάλογα με το εύρος της προσέγγισης, την κλίμακα χώρου και χρόνου που χρησιμοποιούμε για να την εξηγήσουμε, η προοπτική όσων συνέβησαν στην Ελλάδα αλλάζει αξιοσημείωτα. Η ανάγνωση της συγκεκριμένης συγκυρίας –μια οδυνηρή ήττα– μπορεί να οδηγήσει στη μοιρολατρία, που συσκοτίζει την κατανόηση και είναι εχθρός της ανάλυσης: σε μια μακροπρόθεσμη συστημική προοπτική, οι δημοκρατικές δυνάμεις πρέπει να ανασυντεθούν, να αναγνωρίσουν τις προόδους –που είναι πολλές– και τις ήττες των τελευταίων έξι μηνών, προχωρώντας στις κατευθύνσεις που μπορούν να δημιουργήσουν προϋποθέσεις για τις επόμενες μάχες με πιο ευνοϊκούς όρους. Το κυρίαρχο καθεστώς διακρίνεται από ρευστότητα, και συνεχίζει να είναι ανοιχτή η δυνατότητα μιας βαθιάς πολιτικής αλλαγής που θα βάλει τέλος στη λιτότητα και θα εγκαινιάσει τον εκδημοκρατισμό της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής μας ζωής. Αρκεί να δούμε τις εργατικές και δημοκρατικές συνελεύσεις ή αυτό που συνέβη στις τουρκικές εκλογές, στη Σκωτία ή στις ισπανικές αυτοδιοικητικές εκλογές: η προοπτική της αλλαγής, κατά μείζονα λόγο χάρη στην ελληνική εξέλιξη, είναι σήμερα πιο ανοιχτή απ’ ότι πριν από έναν χρόνο. Συνέχεια ανάγνωσης

Το σήμερα ως αφετηρία, για το αύριο ως αναγκαιότητα

Standard

Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ, Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ  ΜΝΗΜΟΝΙΟ-3

του Γιώργου Καλαμπόκα

Η επιλογή της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ να προσφύγει σε πρόωρες κάλπες κάθε άλλο παρά κεραυνό εν αιθρία αποτέλεσε· αντιθέτως, λειτούργησε ως συνέχεια με τη μνημονιακή στροφή της και υπαγορεύτηκε από τη στόχευση να παραμείνει ο (νέος) ΣΥΡΙΖΑ κυρίαρχος στο (νέο) πολιτικό σκηνικό, τουτέστιν, από συγκεκριμένους όσο και κυνικούς υπολογισμούς: τον αιφνιδιασμό οποιασδήποτε συγκρότησης ενός αντίπαλου δέους στα αριστερά· το γεγονός ότι εφεξής η οικονομική και κοινωνική κατάσταση μόνο χειρότερη θα γίνεται για τα λαϊκά στρώματα, με την εφαρμογή του μνημονίου· τον εκλογικό χρόνο που, βάσει του επαίσχυντου εκλογικού νόμου, επιτρέπει στην ηγεσία να ελέγξει απολύτως τους υποψηφίους, επικυρώνοντας σε επίπεδο εκπροσώπησης την πολιτική στροφή της ως πραγματικότητα για το κόμμα· φυσικά, αυτή η τακτική ενισχύθηκε και από τη στρατηγική κρίση της Ν.Δ.

Γιάννης Τζερμιάς, «Όνειρο»

Γιάννης Τζερμιάς, «Όνειρο»

Όλα αυτά υπογραμμίζουν τις δύο στρατηγικότερες παραμέτρους της τακτικής Τσίπρα: την «απαλλαγή» του ΣΥΡΙΖΑ από το «βάρος» του προηγούμενου πολιτικού συσχετισμού στο εσωτερικό του, στην κοινωνική και την κοινοβουλευτική εκπροσώπησή του, και την απρόσκοπτη περαιτέρω κίνηση του νέου ΣΥΡΙΖΑ προς τα «δεξιά», την οριστική πολιτικοϊδεολογική «κατάληψη» του «κέντρου», την εκπροσώπηση πρωτίστως των αστικών και ανώτερων νέων μικροαστικών στρωμάτων. Συνέχεια ανάγνωσης

Με την πολιτική φιλοδοξία της ρήξης και της νίκης

Standard

Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ, Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ  ΜΝΗΜΟΝΙΟ-2

της Ειρήνης Γαϊτάνου

Βρισκόμαστε σε μια σημαντική καμπή, καθώς ο κύκλος που χαρακτήρισε την τελευταία πενταετία, μετά την ένταξη στους μνημονιακούς μηχανισμούς, κάθε άλλο παρά έχει κλείσει, με κυρίαρχα χαρακτηριστικά του την ανάταση του κοινωνικού κινήματος και τη βαθιά πολιτική κρίση. Σήμερα η κρίση αυτή βαθαίνει, ενώ το εγχείρημα ΣΥΡΙΖΑ υπέστη μια σημαντική στρατηγική ήττα, με την προσχώρηση του στο μνημονιακό στρατόπεδο.

Γιώργος Βακαλό, «Ταυρομάχος»

Γιώργος Βακαλό, «Ταυρομάχος»

Η εξέλιξη αυτή δεν αφήνει περιθώρια άσκησης ουσιαστικής αριστερής πολιτικής, όπως έχει ήδη φανεί. Ωστόσο, καθώς οι αιτίες και συνέπειες της στρατηγικής αυτής ήττας αφορούν, αν και σε διαφορετικό βαθμό, όλη την αριστερά και το λαό, καλούμαστε να εγκύψουμε σε βάθος πάνω στα χαρακτηριστικά της –με αυστηρή κριτική ματιά αλλά μακριά από ευκολίες και τάσεις απλής αυτοεπιβεβαίωσης– αν θέλουμε να συμβάλλουμε ώστε η υπέρβασή της να σηματοδοτήσει μια νέα δυνατότητα για μια αριστερή πολιτική. Αυτό επιτάσσει πρώτα πρώτα, να επανανοηματοδότησουμε την τελευταία, με όρους όχι απλά ηθικούς, αλλά μιας στρατηγικής αναζήτησης, που θα περιλαμβάνει το μετασχηματισμό του υπάρχοντος, με ορίζοντα την κομμουνιστική προοπτική, παράλληλα με τη βελτίωση των συνθηκών ζωής στο παρόν. Συνέχεια ανάγνωσης

H κρίσιμη κατάσταση του παρόντος

Standard

Στον καιρό των Μνημονίων: Η Αριστερά, η κυβέρνηση και το κίνημα-1 

Από τις 9 Αυγούστου, όταν έκλεισαν για καλοκαίρι τα «Ενθέματα», μέσα σε είκοσι μόνο μέρες, ήρθαν περίπου τα πάνω κάτω: η μνημονιακή συμφωνία, η ψήφισή της με απώλειες για την κυβερνητική πλειοψηφία, η παραίτηση της κυβέρνησης, η διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ, η προκήρυξη εκλογών. Παρά τη σαστισμάρα και την παγωμάρα, καθώς όλα αυτά και καταιγιστικά έγιναν και διόλου αδιάφορα –πολιτικά, προσωπικά, συναισθηματικά– είναι, θεωρούμε ότι είναι επείγον να τα συζητήσουμε και να τα αποτιμήσαμε. Απευθύναμε σε τέσσερις καλούς φίλους, παλιότερους και νεότερους, των «Ενθεμάτων», θέτοντάς τους τα δύο ερωτήματα που ακολουθούν. Τους ευχαριστούμε για την ανταπόκρισή τους, και ανοίγουμε τη συζήτηση, που θα συνεχίσουμε στα επόμενα φύλλα. Τα δύο ερωτήματα:

α) Ποια εκτιμάτε ότι είναι τα περιθώρια άσκησης αριστερής πολιτικής από μια μετεκλογική κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ στις νέες συνθήκες, που δημιουργούν η υπογραφή του Μνημονίου και η διάσπαση;

β) Ποια θεωρείτε βασικά «καθήκοντα» και άξονες δράσης για το αριστερό και ευρύτερο κίνημα, στις συνθήκες αυτές;

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

H κρίσιμη κατάσταση του παρόντος

της Αθηνάς Αθανασίου

Nτάνιελ Εγκνέους, «Κοκκινοσκουφίτσα», 2014

Nτάνιελ Εγκνέους, «Κοκκινοσκουφίτσα», 2014

Η πρόσφατη ήττα είναι μια στιγμή συντριβής για την Αριστερά και για τη δημοκρατία στην Ευρώπη. Ταυτόχρονα, οι συνθήκες διάσπασης, με τα φαινόμενα οπαδοποίησης, τις κραυγές περί «προδοσίας», την οχύρωση σε εύκολες βεβαιότητες και την αδρανοποίηση της συλλογικότητας, δεν αφήνουν περιθώρια για συλλογικό αναστοχασμό και ανασύνταξη απέναντι στο βαρύ πλήγμα.
Συνέχεια ανάγνωσης

Μετά το 39% «Ναι» στο δημοψήφισμα

Standard

του Νίκου Χατζηνικολάου

Υπάρχει ένα νέο δεδομένο στην πολιτική μας ζωή. Πρόκειται για τη βαθμιαία ιδεολογικοπολιτική συγχώνευση τριών κομμάτων της Αντιπολίτευσης (της Νέας Δημοκρατίας, του ΠΑΣΟΚ και του νεόφερτου Ποταμιού). Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι εν μέρει απευθύνονται σε διαφορετικές πελατείες. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητος ο καταμερισμός εργασίας ανάμεσά τους. Η γενική τάση δεν παύει όμως να είναι αυτή της άρσης των χαρακτηριστικών που τα διαφοροποιούσαν ακόμη πρόσφατα.

Η χρήση του όρου «η Αντιπολίτευση», ως ενιαίου υποκειμένου, είναι πλέον απαραίτητη για κάθε πολιτική ανάλυση.

Η εβδομάδα που κύλησε ανάμεσα στην προκήρυξη του Δημοψηφίσματος και στην ανακοίνωση του αποτελέσματος ήταν αποκαλυπτική. Στη διάρκειά της φάνηκε η κοινή πλατφόρμα στην οποία στηρίζονταν τα τρία κόμματα, σε σύμπνοια με τους δανειστές. Έτσι και ο όρος «Τρόικα εσωτερικού» έγινε πιο ξεκάθαρος στα μάτια του κόσμου. Έγιναν πράγματα που κανείς δεν φανταζόταν ότι θα μπορούσαν ποτέ να γίνουν και τα οποία δεν μπορούν να ξεχαστούν. Συνέχεια ανάγνωσης

Oι οχτώ λόγοι της νίκης του Όχι

Standard

του Ντέμιαν Μακ Κον Ούλαντ

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

Με τον εξαιρετικά πυκνό πολιτικό χρόνο που διανύουμε το δημοψήφισμα της περασμένης Κυριακής μοιάζει ήδη πολύ καιρό πίσω — κι ας απέχουμε μόλις μία εβδομάδα. Ωστόσο, επειδή αποτελεί πολιτικό γεγονός πρώτης τάξης, που στην πορεία αυτονομήθηκε δημιουργώντας νέους συσχετισμούς, διαιρέσεις και ενότητες, αξίζει να σταθούμε σε αυτό. Επί τροχάδην σημειώνουμε (μια που έχει επισημανθεί σε αρκετά άρθρα) ότι το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου ήταν πιο ταξικά πολωμένη αναμέτρηση της μεταπολίτευσης (αρκεί μια ενδεικτική ματιά στο 85% του Ναι στην Εκάλη και το 76 του Όχι στο Πέραμα). Επίσης, το Όχι είχε ηλικιακά χαρακτηριστικά (στις ηλικίες 18-24 πήρε 85%, ενώ στις ηλικίες 25-34 κέρδισε το 72%, σύμφωνα με την έρευνα της public issue), αλλά και αναγόταν σε μια προοδευτική-πανδημοκρατική (και πρώην πασοκική) παράδοση, αν δούμε τα ποσοστά της Κρήτης (και ιδίως το 74% του Όχι του Νομού Χανίων). Δημοσιεύουμε σήμερα το άρθρο του Damian Mac Con Uladh που επισημαίνει τους πολιτικούς και επικοινωνιακούς λόγους της νίκης του Όχι.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

 

Οι οχτώ βασικότεροι λόγοι, για τους οποίους υπερίσχυσε το Όχι στο δημοψήφισμα της περασμένης Κυριακής:

1. Ο Αλέξης Τσίπρας

Αθήνα, 3.7.2015. Φωτογραφία του Δημήτρη Παρθύμου/ Demotix/Corbis

Αθήνα, 3.7.2015. Φωτογραφία του Δημήτρη Παρθύμου/ Demotix/Corbis

Παρά τα πολλά λάθη που έκανε τους τελευταίους μήνες στις συνομιλίες του με τους δανειστές, οι περισσότεροι Έλληνες δεν θεωρούν τον Αλέξη Τσίπρα και την κυβέρνησή του ως υπεύθυνους για τα προβλήματα της Ελλάδας. Ενώ η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων και το κλείσιμο των τραπεζών έπεσαν σαν κεραυνός εν αιθρία, οι προηγούμενες κυβερνήσεις θεωρούνται οι κύριες υπεύθυνες, με την υπογραφή προγραμμάτων διάσωσης που είχαν καταστροφικές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Οι ψηφοφόροι αντιμετωπίζουν τον Τσίπρα σαν την μόνη τους ελπίδα ότι τα πράγματα δεν θα γίνουν χειρότερα. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, διακήρυσσε με κάθε τρόπο ότι μια νίκη του Όχι θα τον έφερνε σε καλύτερη διαπραγματευτική θέση, παρά τις προειδοποιήσεις των άλλων ότι αυτό αποτελεί απλώς ψευδαίσθηση. Συνέχεια ανάγνωσης

Το χάλκεον χέρι

Standard

του Σπύρου Ι. Ασδραχά

asdraxasΑυτοί που θέλουν να φοβηθούν, και όχι εκείνοι που θέλουν να φοβίσουν, έχουν εγκλωβιστεί στην άκριτη παραδοχή των όρων μιας ζωής που δεν τους ταιριάζει, δεν τους ωφελεί, δεν τους δίνει καμία διέξοδο. Είναι ο φόβος των «φρονίμων» που προτιμούν τον αργό θάνατο που ξεκινά από έναν υποφερτό πόνο με κατάληξη τον πόνο πριν τον επιθανάτιο ρόγχο. Σ’ αυτή την υποκειμενική ανάγκη του φόβου επενδύουν όσοι θέλουν να εξουδετερώσουν στοιχειώδεις αντιστάσεις που διαθέτει ένας ζωντανός οργανισμός, στην περίπτωση μας μια καθημαγμένη κοινωνία. 

Το παρήγορο είναι ότι υπάρχουν τα άτομα εκείνα που έχουν αποδεσμευτεί από την ανάγκη του φόβου και αντιμάχονται τους όρους της ανυπόφορης ζωής, διακινδυνεύοντας έστω και τη συντριβή τους, όπως γυμνός κάποιος προσπαθεί, με το ακόντιο στο χέρι, να αντιταχθεί στα πάντσερ του εισβολέα. 

Μόνο που τα σημερινά πάντσερ δεν είναι μεταλλικά αλλά οικονομικά, χωρίς ωστόσο τούτο να σημαίνει ότι δεν έχουν ερπύστριες. Το δημοψήφισμα ενδέχεται, όπως εύχομαι, να δείξει ότι και στις ερπύστριες της οικονομίας μπορεί να βρεθεί το αντίδοτο. Λένε ότι οι φαντάροι μας στον ελληνοϊταλικό πόλεμο στην Αλβανία έριχναν στις ερπύστριες των τανκς κουβέρτες, κι έτσι τα ακινητοποιούσαν. Συνέχεια ανάγνωσης

Γράμμα από την Ισπανία: παρατηρήσεις από την πλευρά του πλήθους

Standard

ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΩΝ-5

της Πεϊνέτα

peineta2«Το ελληνικό χρέος είναι παράνομο 100%. Η κυβέρνηση και η διαπραγματευτική ομάδα έχει κάνει υπεράνθρωπες προσπάθειες για να εξασφαλίσει μια καλύτερη συμφωνία προς όφελος των πιο αδύναμων στρωμάτων της ελληνικής κοινωνίας. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βγαίνει από τους θεσμικούς περιορισμούς της, ασκεί στρατευμένη πολιτική και χρησιμοποιείται σαν όπλο εκβιασμού της δημοκρατίας. Αν έχουμε ένα Μινώταυρο, ένα τέρας των συμφερόντων των ευρωπαϊκών οικονομικών ελίτ, η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να σκεφτεί κάτι ανάλογο με το Μίτο της Αριάδνης για να σώσει την ελληνική κοινωνία».

Μεταφέρω από μνήμης τα λόγια του Diego Borja, του πρώην υπουργού οικονομικών του Ισημερινού που κατάφερε να αναστρέψει τις πολιτικές λιτότητας, να μειώσει τον πληθωρισμό και να αναγκάσει τις πετρελαϊκές εταιρείες να πληρώνουν υψηλούς φόρους προς όφελος της τόνωσης των δημοσίων δαπανών, για την τόνωση της δημόσιας παιδείας, της δημόσιας υγείας και των δημοσίων υποδομών. Ο Diego Borja, συμμετείχε ως κεντρικός ομιλητής στη χθεσινή παρουσίαση των πορισμάτων της Επιτροπής Αλήθειας για το Ελληνικό Δημόσιο Χρέος, στη Μαδρίτη. Εξήγησε, ανάμεσα σε άλλα, ψύχραιμα, στο κοινό, τις διαφορετικές εκδοχές στέρησης ρευστότητας, τα λεγόμενα corralitos, τα οποία έχουν εφαρμοστεί από τους διεθνείς οργανισμούς επιβολής προγραμμάτων λιτότητας προκειμένου να εκβιαστεί η δημοκρατία και οι δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις. Εξήγησε ότι υπάρχει ζωή, κοινωνία και οικονομία και μετά από αυτούς τους εκβιασμούς.   Συνέχεια ανάγνωσης

Βαλκάνια: Ο ελλείπων κρίκος της διεθνιστικής αλληλεγγύης;

Standard

ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΩΝ-4

της Μαρίας Iβάντσεβα

Οι διαπραγματεύσεις της ελληνικής κυβέρνησης με την τρόικα έχουν δείξει ότι «το κοινό μας ευρωπαϊκό σπίτι» χτίστηκε πάνω σε μια οικονομική κινούμενη άμμο. Ωστόσο, εν έτει 2015 δεν θα πρέπει να προξενεί ουδεμία έκπληξη το γεγονός ότι ΕΚΤ, Eurogroup και ΔΝΤ πρόθυμα διακινδυνεύουν μια ανθρωπιστική κρίση, αύξηση των ασθενειών, της βίας, της πείνας και του θανάτου χιλιάδων ανθρώπων στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ έχει κάνει μια μοναδική, κολοσσιαία προσπάθεια να πετύχει μια συμφωνία που δεν θα σώζει τις τράπεζες, αλλά τους φτωχούς πολίτες. Δυστυχώς, οι αυξανόμενες παραχωρήσεις και οι εντατικές διαπραγματεύσεις γίνονταισε ένα πλαίσιο έλλειψης βιώσιμων εναλλακτικών οικονομικών λύσεων σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο. Η εντολή που δόθηκε στον ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν το Grexit, και το δημοψήφισμα, έξι μήνες μετά, στην καλύτερη περίπτωση συνιστά μια δονκιχωτική προσπάθεια για δημοκρατία. Επιπλέον, οι διαθέσιμες επιλογές και πραγματικότητες σε μεγάλο βαθμό θυμίζουν ένα άλλο μέρος της ευρωπαϊκής περιφέρειας που, κατά ειρωνεία της τύχης, διατηρούν πιο έντονα το όνειρο μιας ενωμένης Ευρώπης: τη μετασοσιαλιστική Ανατολική Ευρώπη. Τα τελευταία 25 χρόνια, οι περισσότερες μετα-σοσιαλιστικές χώρες, και πιο πρόσφατα η Ουκρανία, έχουν να επιλέξουν ανάμεσα σε μια διαδρομή ένταξης στην Ε.Ε. μέσα από καταστροφικά μέτρα λιτότητας επιβεβλημένα από την Τρόικα, και της έλλειψης ενός εναλλακτικού εθνικού Plan B. Συνέχεια ανάγνωσης

Τρεις κρυφές αλήθειες για την ολοφάνερη ελληνική τραγωδία

Standard

ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΩΝ-3

της Σάσκια Σάσσεν

Εναπόκειται σε σένα, αγαπητέ αναγνώστη, να αποφασίσεις αν αυτές οι τρεις αλήθειες σε οδηγούν να ψηφίσεις Ναι ή Όχι στη Λιτότητα — γιατί δεν πρόκειται για Όχι στην Ευρώπη, αλλά Όχι στη Λιτότητα.

0SASΙ. Στις 28 Ιανουαρίου 2015, τρεις μέρες μετά τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές, ο Μαρκ Κάρνεϊ, επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Αγγλίας, δήλωσε: «Η Ευρωζώνη έχει πέσει σε μια παγίδα χρέους και πρέπει να χαλαρώσει τις αυστηρές πολιτικές περικοπών». Ο Κάρνεϊ ξεκαθάρισε επίσης ότι, κατά τη γνώμη του, η αποτυχία ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής ενοποίησης σε συνδυασμό με τις υπερβολικές περιοριστικές δημοσιονομικές πολιτικές θα οδηγούσαν τις χώρες του κοινού νομίσματος ακόμα βαθύτερα στην παγίδα χρέους.

Αν αναφέρω εδώ τα λόγια του Κάρνεϊ είναι, πρώτον, για να επισημάνω αυτά που είπε και, δευτερευόντως, για να τονίσω ότι τα λόγια του δεν αναπαρήχθησαν ευρέως στον Τύπο, ούτε τότε ούτε αργότερα.

Επίσης, τη μέρα της νίκης του ΣΥΡΙΖΑ η Κριστίν Λαγκάρντ, επικεφαλής του ΔΝΤ, είπε «θα εργαστούμε μαζί με την Ελλάδα». Ποτέ δεν επανέλαβε αυτή τη σύντομη, σαφή και καταφατική απόφανση, που εξέφραζε τη διάθεσή της να βοηθήσει, χωρίς προειδοποιήσεις και περιορισμούς. Αυτές τις θέσεις κατέρριψε και συνέθλιψε ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Β. Σόιμπλε, ο οποίος μια από εκείνες τις μέρες προέβη στην ευρέως προβεβλημένη δήλωση ότι «τα συμβόλαια είναι συμβόλαια, και δεν ακυρώνονται». Συνέχεια ανάγνωσης

Ένα Όχι, πολλά Ναι

Standard

ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΩΝ-2

του Ζερόμ Ρους 

Αύριο, η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να γράψει ιστορία.

roosΗ γενναία απόφαση του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα να καλέσει σε δημοψήφισμα για τα απάνθρωπα τελεσίγραφα των δανειστών ανέτρεψε την κατάσταση. Η επιμονή της κυβέρνησης μπροστά στις ακραίες πιέσεις που δεχόταν –τόσο από το εξωτερικό όσο και από το εσωτερικό– ανανέωσε την ελπίδα των λαών σε όλη την Ευρώπη.

Θα ήταν πιο εύκολο για την κυβέρνηση να υποχωρήσει στην πιστωτική ασφυξία που της επέβαλαν οι δανειστές και στην τρομοκρατική εκστρατεία των εγχώριων και διεθνών ΜΜΕ. Αλλά ως τώρα η Ελλάδα έχει επιμείνει στις θέσεις της, και σήμερα στέκει όρθια και δυνατή, καθώς εκατομμύρια πολίτες της κατευθύνονται στις κάλπες για το πιο σημαντικό δημοψήφισμα στην ιστορία της Ε.Ε.

Η ευθύνη πλέον πέφτει στον ελληνικό λαό, που πρέπει να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων και να εκφράσει ένα Όχι περηφάνιας και αξιοπρέπειας έναντι σε όλους όσοι επιδιώκουν να στερήσουν από την Ευρώπη την ίδια της την ψυχή. Συνέχεια ανάγνωσης

Οι χοίροι και η αποικιοκρατία: συνειρμοί με αφορμή το ελληνικό δημοψήφισμα

Standard

WEB ONLY

του Ανδρέα Λυμπεράτου

Χαρακτικό του John Henry Walker

Χαρακτικό του John Henry Walker

Τούτες τις κρίσιμες στιγμές του Δημοψηφίσματος σκέφτομαι τους ατυχείς χοίρους, ζώα που, παρά την γαστρονομική τους εκμετάλλευση και την απόλαυση που προσφέρουν, η όψη, η φωνή και τα ήθη τους τα έχουν «καταδικάσει» σε συχνή παρομοιαστική –και στερεοτυπική– «χρήση» για να δηλωθεί η αναισθησία, η ακαθαρσία, η βουλιμία και η βαρβαρότητα ανθρώπων, κοινωνικών και επαγγελματικών ομάδων ή και ολόκληρων λαών – ποιότητες και χαρακτηρισμοί που δεν συνάδουν βεβαίως με τον ευρωπαϊκό μας πολιτισμό.

Οι χοίροι όμως, εκτός από τις συνήθεις αυτές αδόκιμες και ασεβείς «χρήσεις» τους, πέρασαν κατά την πορεία της ιστορίας –συχνά από σπόντα– και στο διεθνές διπλωματικό και πολιτικό λεξιλόγιο. Η εμφάνισή τους, λοιπόν, αυτή προκαλεί επίκαιρους συνειρμούς. Δεν αναφέρομαι μόνο στο γνωστό υποτιμητικό ακρωνύμιο P.I.G.S. που επινοήθηκε τα τελευταία χρόνια για να στιγματιστούν οι οικονομικά αδύναμες και δημοσιονομικά άτακτες χώρες του ευρωπαϊκού οικονομικού Νότου. Αυτό το εξοργιστικό ακρωνύμιο δεν είναι άλλωστε πια της μόδας, καθώς κάποια από αυτά τα «δημοσιονομικά γουρουνάκια» αναβαθμίστηκαν φαίνεται στην κλίμακα των ειδών, αφήνοντας μόνο του το ισχνότερο, αυτό της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Τον Απρίλιο του 1961, αμερικανικές δυνάμεις – κυρίως εξόριστων Κουβανών εκπαιδευμένων από την CIA– επιχείρησαν την περίφημη απόβαση στον Κόλπο των Χοίρων για να καταπνίξουν την Κουβανική Επανάσταση. Οι δυνάμεις της επανάστασης υπό τον ίδιο τον Φιντέλ Κάστρο επικράτησαν σε δύο μόλις ημέρες και κατέφεραν ένα από τα πιο σημαντικά, απροσδόκητα και «δημοφιλή» πλήγματα στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.   Συνέχεια ανάγνωσης

Όχι: De bono et malo

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Ανρί Ματίς, "Ο παράξενος χορός της φαραντόλα", 1838

Ανρί Ματίς, «Ο παράξενος χορός της φαραντόλα»

Από την περασμένη Παρασκευή όταν, στον Κήπο των Αρχαιολόγων, στο μεγάλο πάρτυ των «Ενθεμάτων»,  γύρω στα μεσάνυχτα, κλείσαμε τη μουσική και ακούγαμε «Κόκκινο», περιμένοντας το διάγγελμα Τσίπρα, ο χρόνος –ο πολιτικός, ο προσωπικός, ο καθημερινός–, ήδη πυκνός εδώ και καιρό, έγινε ακόμα πυκνότερος και βαρύτερος. Σκέψεις, πολλές σκέψεις όλες τις επόμενες μέρες: Πώς φτάσαμε εδώ, τι μπορούσε να γίνει αλλιώς, ανακούφιση, αγωνία, γιατί αυτός ο φίλος θα ψηφίσει έτσι ή αλλιώς, ποιες κλωστές που έρχονται από το παρελθόν ή οδηγούν το μέλλον καθορίζουν τη στάση μας, αν το «είναι» καθορίζει την ψήφο.

Ωστόσο, σήμερα, Σάββατο 4 Ιουλίου, μία μέρα πριν το δημοψήφισμα, αισθάνομαι ότι δεν είναι η ώρα των αναλύσεων και των χρονογραφημάτων. Αυτό που νιώθω, αναγνώστες μου της Κυριακής, είναι η ανάγκη να εξηγήσω τους λόγους που με οδηγούν να ψηφίσω Όχι, τις προοπτικές που ανοίγει ή κλείνει, κατά τη γνώμη μου, κάθε επιλογή. Και νιώθω αυτή την ανάγκη, καθώς από αυτές τις σελίδες «μιλάμε» μαζί εδώ και δεκαπέντε χρόνια – και τα τελευταία οχτώ χρόνια πολύ τακτικά. Θα σταθώ, λοιπόν, σε τρία σημεία. Και πριν ξεκινήσω θα πω ότι, ανεξάρτητα από τους λόγους που οδήγησαν στο δημοψήφισμα, τα προβλήματά του, τους τακτικισμούς της κυβέρνησης, από τη στιγμή που εξαγγέλθηκε «αυτονομείται» ως γεγονός. Για να το πω απλοποιώντας, η κυβέρνηση μπορεί να το εξήγγειλε για να ξεφύγει από τα αδιέξοδα, ήδη όμως δύο μέρες μετά –ανεξάρτητα από την αφετηρία του, ξαναλέω– είχε πάρει διαστάσεις πανευρωπαϊκής μάχης ενάντια στη λιτότητα και υπέρ της δημοκρατίας.

  1. Το Όχι, λοιπόν, για μένα, είναι ένα δεσμός, ένα νεύμα, ένα χέρι που απλώνεται προς τα κινήματα της Ευρώπης, ίσως και του πλανήτη. Το δημοψήφισμα γίνεται εδώ, αλλά δεν είναι θέμα εσωτερικό. Ας φύγουμε μια στιγμή –«νοερά», που έλεγαν παλιότερα– από την Αθήνα, ας πετάξουμε στη Μαδρίτη, τη Βαρκελώνη, το Παρίσι, το Λονδίνο, ας δούμε από εκεί το Ναι και το Όχι. Διαβάστε τι γράφουν οι ξένοι φίλοι και συναγωνιστές μας, στις επόμενες σελίδες των «Ενθεμάτων», ο Ολλανδός Ζερόμ Ρους που ζει στη Φλωρεντία (που τον τελευταίο καιρό έχει εγκατασταθεί στην Αθήνα), η Πορτογαλίδα Καταρίνα Πρίνσιπε που ζει στο Βερολίνο, η Βουλγάρα Μαρία Ιβάντσεβα που ζει στο Δουβλίνο, η Πεϊνέτα από τη Μαδρίτη, η Σάσκια Σάσσεν. Παραθέτω δυο αράδες από το κείμενο της Καταρίνα: «Το να είσαι Νοτιοευρωπαίος σήμερα δεν είναι εύκολο Μας έκαναν φτωχούς, πρεκάριους, νομάδες· ανθρώπους που περιφέρουμε αυτό το βαθύ νοσταλγικό συναίσθημα που εμείς οι Πορτογάλοι αποκαλούμε “saudade”. Αλλά εσείς, οι Έλληνες μας δείξατε κάτι ανεκτίμητο: μας δείξατε ότι αν αντιπαλέψουμε μπορούμε πραγματικά να κερδίσουμε. Μας δείξατε ότι τίποτα σε αυτόν τον κόσμο που κυβερνιέται από τραπεζίτες και οικονομικές ελίτ, τίποτα δεν είναι αναπόφευκτο. Μας διδάσκετε πώς να αγωνιζόμαστε». To Όχι μου, λοιπόν, αισθάνομαι ότι είναι μια ψήφος στην οποία με ωθούν όλοι αυτοί οι ξένοι σύντροφοι, που μας κοιτάζουν στα μάτια, με προσδοκία και αγωνία, από όλο τον πλανήτη. Όλοι οι ξένοι φίλοι και γνωστοί μου θα ψήφιζαν Όχι. Γιατί άραγε; Είναι μόνο η ασφάλεια της απόστασης ή ένας ευρύτερος ορίζοντας που ανοίγει το βλέμμα τους;
  2. Με το Όχι η κυβέρνηση μπορεί να συνεχίσει. Και αυτό με καίει (όπως, άλλους τους καίει, ευλόγως, το αντίθετο: να πέσει). Για να συνεχίσει το έργο της (την ιθαγένεια, την ΕΡΤ, το σύμφωνο συμβίωσης τις τομές στο σωφρονιστικό, το μεταναστευτικό, την περίθαλψη στους ανασφάλιστους), αλλά και γιατί η επιστροφή Σαμαρά με ολίγη από ΠΑΣΟΚ και Ποτάμι μου μοιάζει εφιάλτης. Κι ακόμα, επειδή δεν αντέχουμε τις νουθεσίες των Πιουριφόηδων του 21ιου αιώνα προς στον ελληνικό λαό, να δείξει «σύνεση» και «υπευθυνότητα», να «βάλει πια μυαλό».
  3. Ένα ισχυρό Όχι (όπως και ένα ισχυρό Ναι) θα στείλει πολιτικό μήνυμα σε όλους – και τους εταίρους. Βέβαια, με όλη την εμπειρία του προηγούμενου διαστήματος (και την πλήρη διάψευση της λογικής του «έντιμου συμβιβασμού», στην οποία τόσο πίστευε και για την οποία τόσο πάλεψε ο ΣΥΡΙΖΑ, με μηδαμινά αποτελέσματα), όχι απλώς δικαιούμαστε, αλλά επιβάλλεται να αμφιβάλλουμε αν θα οδηγήσει σε λύση· το αυτί των εταίρων μπορεί κάλλιστα (να συνεχίσει) να μην ιδρώνει.

Συνέχεια ανάγνωσης

Μας διδάσκετε πώς να αγωνιζόμαστε

Standard

ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΚΟΠΙΑ ΤΩΝ ΔΙΕΘΝΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΩΝ-1

της Καταρίνα Πρινσίπε

Καταρίνα Πρίνσιπε

Καταρίνα Πρίνσιπε

Το να είσαι Νοτιοευρωπαίος σήμερα δεν είναι εύκολο. Όχι μόνο οι κεντροευρωπαϊκές και βορειοευρωπαϊκές ελίτ (με τη σιωπηρή συνενοχή των δικών μας δεξιών κυβερνήσεων!) αντικατέστησαν την κυρίαρχη αφήγηση ότι οι λαοί μας είναι τίμιοι, σκληρά εργαζόμενοι και καλόκαρδοι από μια νέα αφήγηση που τους θέλει διεφθαρμένους, τεμπέληδες και αντιπαραγωγικούς. Οι ευρωπαϊκές ελίτ αποφάσισαν επίσης ότι δεν αξίζουμε πλέον να ζούμε σύμφωνα με τα αποκαλούμενα «ευρωπαϊκά πρότυπα».

Δεν αξίζουμε πια να έχουμε ούτε δουλειά ούτε παιδεία ούτε υγεία ούτε πολιτισμό ούτε δικό μας σπίτι ούτε φαγητό στο τραπέζι μας. Δεν αξίζουμε καν να ζούμε στις χώρες μας πια, ανάμεσα στις οικογένειές μας, τους φίλους μας, σε όσους αγαπάμε. Αντίθετα, οι τράπεζες αξίζουν όλα μας τα χρήματα και όλες μας τις θυσίες προκειμένου να σωθούν — εμάς, αλήθεια, ποιος μας σώζει;.

Έργο του Jose de Almada-Negreiros, 1929

Έργο του Jose de Almada-Negreiros, 1929

Οι αγορές πλέον αντιμετωπίζονται σαν άνθρωποι (οι αγορές είναι χαρούμενες, λυπημένες, ανήσυχες και πρέπει να τις καθησυχάσουμε) και εμείς, οι άνθρωποι, αντιμετωπιζόμαστε σαν αριθμοί, στατιστικές, εκθέσεις. Αξίζουμε μόνο αν δώσουμε τις ζωές μας και αναβάλουμε το μέλλον μας στο όνομα ενός συστήματος που δεν δίνει δεκάρα για μας, που έχει δείξει επανειλημμένα ότι έχει το κέρδος ως τη μεγαλύτερη αξία, κι εμείς και οι ζωές μας είναι απλές απώλειες στον πόλεμο που μας έχουν κηρύξει στο όνομα του κεφαλαίου. Συνέχεια ανάγνωσης

#vote4water: Γράφεται «νερό» αλλά διαβάζεται «δημοκρατία»

Standard

της Δήμητρας Σπαθαρίδου

Ερνστ Λούντβιχ Κίρχνερ, "Δύο λουόμενοι"

Ερνστ Λούντβιχ Κίρχνερ, «Δύο λουόμενοι»

Από καιρό λέγαμε και συμφωνούσαμε μεταξύ μας πως το νερό πρέπει να αποτελέσει ανάχωμα και βασικό πολιτικό όπλο ενάντια στη λεηλασία της φύσης και την ιδιωτικοποίηση των κοινών αγαθών. Το λέγαμε στα Παγκόσμια Φόρουμ, εκεί όπου μαθαίναμε για τον πόλεμο του νερού στην Κοτσαμπάμπα και στην ιδρυτική συνέλευση του Ευρωπαϊκού Δικτύου για το Νερό ως Κοινό Αγαθό, το 2011, με φόντο το πρώτο κινηματικό δημοψήφισμα για το νερό στην Ιταλία. Τα ξανασυζητούσαμε στο Φόρουμ της Φλωρεντίας, το 2012, εκεί που προσπαθούσαμε για τη διασύνδεση των επιμέρους αγώνων με την κρίση αλλά και στις πολλές εκδηλώσεις ανά την Ελλάδα.

   Όχι πως ο αγώνας ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού στην Ελλάδα κρίθηκε. Η κυβέρνηση, όμως, δεν θα μπορέσει να αγνοήσει την επιτυχία του δημοψηφίσματος στη Θεσσαλονίκη με 213.508 πολίτες να ψηφίσουν κατά της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΑΘ. Το δημοψήφισμα είναι αναμφίβολα η μεγαλύτερη κινητοποίηση και συμμετοχή των πολιτών σε αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες που η Θεσσαλονίκη έχει ζήσει τελευταία. Πριν από την απόφαση για δημοψήφισμα, το κίνημα του νερού της πόλης αποτελούνταν από μέλη συλλογικοτήτων και αρεκτούς ανένταχτους ενεργούς πολίτες. Μετά τη διοργάνωση του δημοψηφίσματος, το κίνημα έχει κερδίσει τη συμμετοχή ενός μεγάλου αριθμού πολιτών και θεωρώ πως έχει τη δυναμική να αποκτήσει διαστάσεις μαζικού λαϊκού κινήματος. Συνέχεια ανάγνωσης

Στη χώρα του Χρήματος και του Φόβου

Standard

Το ελβετικό Όχι στη μετανάστευση-1

 του Ντάβιντ Νάουερ

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου

Παλιότερα αφίσα του SVP κατά της μετανάστευσης

Παλιότερα αφίσα του SVP κατά της μετανάστευσης

 Όταν μια χώρα πηγαίνει καλά, αυτό συνήθως μπορείς να το δεις. Πάρτε για παράδειγμα τη Ζυρίχη. Η πόλη έχει αλλάξει τόσο τα τελευταία (λίγα) χρόνια που ολόκληρα τμήματά της είναι σχεδόν αγνώριστα. Καινούριες γειτονιές με κομψά διαμερίσματα έχουν ξεπηδήσει από το πουθενά. Πανύψηλα κτίρια γραφείων έχουν ξεπεταχτεί. Τα καταστήματα, τα εστιατόρια και τα μπαρ είναι γεμάτα, παρότι μια μπύρα μπορεί να κοστίζει μέχρι και έξι ελβετικά φράγκα (πέντε ευρώ). Ο κόσμος έχει λεφτά. Οι ειδικοί ομονοούν στην άποψη ότι αυτή η ευμάρεια είναι προϊόν της δικτυωμένης ελβετικής οικονομίας. Η χώρα έχει κερδίσει αφάνταστα από τα ανοιχτά της σύνορα και από την εισροή ειδικευμένων ξένων εργαζομένων. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κυριότερος εμπορικός εταίρος της.

Μια αντιφατική αυτοεικόνα. Πώς εξηγείται λοιπόν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για τον περιορισμό της εισροής μεταναστών από χώρες της Ε.Ε.; Ένας σημαντικός λόγος είναι η αντιφατική αυτοεικόνα των Ελβετών. Η Ελβετία βλέπει τον εαυτό της ως ένα έθνος σμιλευμένο από τη θέληση των ανθρώπων του — μιας κοινότητας που αποφάσισε να ενωθεί και να δημιουργήσει ένα κράτος. Η αλήθεια όμως είναι ακριβώς η αντίθετη: το ελβετικό κράτος δεν ήταν αποτέλεσμα καμίας θέλησης. Οι περιοχές της Ελβετίας δεν ενώθηκαν επειδή εισάκουσαν την εσωτερική τους επιθυμία να το κάνουν. Η συλλογιστική τους ήταν μάλλον πιο βάναυση: οι γερμανόφωνες περιοχές δεν θέλουν να ανήκουν στη Γερμανία, οι Ρομανδοί δεν θέλουν να είναι μέρος της Γαλλίας και οι Τισινέζοι δεν θέλουν να ενωθούν με την Ιταλία. Αντί όλων αυτών, είναι Ελβετοί. Συνέχεια ανάγνωσης

Οι «φτωχοί χωρικοί» και οι «ξένοι αφέντες»

Standard

Το ελβετικό Όχι στη μετανάστευση-2

της Κλαούντια Γκνεμ-Λάουμπσερ

(μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου)

Παλιότερη αφίσα του SVP κατά της μετανάστευσης

Παλιότερη αφίσα του SVP κατά της μετανάστευσης

 Οι νικητές του ελβετικού δημοψηφίσματος αφηγούνται τώρα μια ιστορία βγαλμένη από τη λαϊκή παράδοση της χώρας: οι φτωχοί, αδύναμοι χωρικοί αποτίναξαν τον ζυγό που τους επέβαλλαν οι κακοί ξένοι αφέντες τους. Δεν προκαλεί έκπληξη λοιπόν ότι, αφού ενορχήστρωσε το νικηφόρο δημοψήφισμα, ο δισεκατομμυριούχος βουλευτής Κρίστοφ Μπλόχερ του λαϊκιστικού δεξιού Ελβετικού Κόμματος του Λαού (SVP) δήλωσε: «Τώρα που ξαναπήραμε την εξουσία στα χέρια μας, η κυβέρνηση πρέπει να μεταφέρει την επιθυμία του ελβετικού λαού στις Βρυξέλλες — και όσο πιο γρήγορα το κάνει, τόσο το καλύτερο».

Εάν η Βρετανία, η Ολλανδία και άλλες χώρες νομίζουν ότι μπορούν να αποκοπούν από την Ε.Ε. και την ίδια στιγμή να κρατήσουν επιλεκτικά τα προνόμια που τους αρέσουν, όπως έκαναν οι Ελβετοί, τότε πλανώνται πλάνην οικτράν. Ακόμα και η Ελβετία δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει παρά μια συμφωνία «όλα ή τίποτα» — με ρήτρες-γκιλοτίνα. Αυτό σημαίνει πως εάν μια διμερής συμφωνία ακυρωθεί, σε ό,τι αφορά την Ε.Ε. ακυρώνονται και όλες οι υπόλοιπες, κι αυτό έχει δυνητικά καταστροφικές συνέπειες. Η επιχειρηματική κοινότητα της Ελβετίας, τα νοσοκομεία, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια, ο τουρισμός και η κατασκευαστική βιομηχανία, όλοι σχεδόν οι κλάδοι της οικονομίας που βασίζονται σε εργατικό δυναμικό από την Ε.Ε., είναι εξαιρετικά ανήσυχοι. Από τους φοιτητές, οι οποίοι επωφελούνται από τα προγράμματα ανταλλαγής της Ε.Ε., έως τον κλάδο της ενέργειας, ο οποίος θέλει να πουλήσει στην Ένωση τις αποθηκευτικές του δυνατότητες, όλοι πλέον φοβούνται πως το μέλλον τους είναι αβέβαιο. Συνέχεια ανάγνωσης