Είναι συνετός, είναι αστυνομικοοόςς!

Standard

Για τη δίκη των Δελτάδων που είχαν εισβάλει στο «Δίκτυο»

του Στρατή Μπουρνάζου

8b diktyo

Στα γραφεία του Δικτύου, 5.5.2010. Αμέσως μετά την εισβολή των «Συνετών» (από το f/b του «Δικτύου)

«Eίναι κεφάτη, γυρίζει απ’ του Βερόπουλου!» Θα θυμάστε, οι παλιότεροι, εκείνη τη διαφήμιση της δεκαετίας του 1980 που έκανε θραύση. «Είναι συνετός, είναι α-στυ-νο-μι-κοοoόςς», σιγοτραγούδησαν την Τρίτη οι δικαστές του Τριμελούς Εφετείου.

Όχι, δεν αστειεύομαι, ακριβώς. Γιατί μπορεί μεν οι δικαστές να μην τραγούδησαν (άλλωστε τα άσματα και οι χοροί δεν συνηθίζονται εντός της δικαστικής αιθούσης, ειδάλλως μπορεί και να ράγιζαν από αγνό και δικαστικό ενθουσιασμό τα τσιμέντα, τα πλακάκια της Ευελπίδων), ωστόσο τα περί «σύνεσης» δεν είναι προϊόν φαντασίας. Τα είπε η εισαγγελέας, που τόνισε ότι ο μέσος συνετός αστυνομικός δεν προβαίνει σε αξιόποινες πράξεις, και άρα δεν είναι δυνατόν οι κατηγορούμενοι να διέπραξαν εκείνα για τα οποία κατηγορούνται! Όλα αυτά στη δίκη των αστυνομικών της Δέλτα που είχαν εισβάλει βάναυσα στις 5 Μαΐου 2010, μετά τη μεγάλη διαδήλωση και την τραγωδία της Marfin, στα γραφεία του Δικτύου για τα Κοινωνικά και Πολιτικά Δικαιώματα στα Εξάρχεια, χτυπώντας, τραυματίζοντας και καταστρέφοντας. Συνέχεια ανάγνωσης

Ποινική δικαιοσύνη: πρώτα δικαιοσύνη και μετά ποινική

Standard

του Μανώλη Μελισσάρη 

Με αφορμή, αλλά όχι αποκλειστικό κίνητρο, το σύντομο πρωτοσέλιδο άρθρο του Γ. Πανούση στα Νέα, την προηγούμενη Παρασκευή (3.4.2015), παραθέτω –ομολογουμένως ακροθιγώς και με τρόπο μάλλον πυκνό– μερικές σκέψεις περί παραβατικότητας (αναφέρομαι στην παράβαση της ποινικής νομοθεσίας, όχι στην παράβαση κοινωνικών κανόνων) και ποινικής καταστολής. Κι αυτό γιατί είναι σημαντική πρόκληση για κάθε κυβέρνηση να μην υποκύψει στον ποινικό κατασταλτικό λαϊκισμό, χωρίς όμως να περάσει στο άλλο άκρο, τον αποποινικοποιητικό λαϊκισμό.

***

Έργο του Ρόμπερτ Μπερένυ

Έργο του Ρόμπερτ Μπερένυ

Σύμφωνα με την πιο συνηθισμένη περιγραφή του, ο ποινικός λαϊκισμός χρησιμοποιεί επιλεκτικά το ποινικό δίκαιο και την εφαρμογή του κατά τρόπο που κατασκευάζει φαντασιακούς εσωτερικούς εχθρούς και μια γενικευμένη αίσθηση ανασφάλειας. Κατόπιν, με την ποινική αντιμετώπιση (ή με σχετικές υποσχέσεις στην περίπτωση μη κυβερνώντων κομμάτων) αυτών των εχθρών δημιουργούνται επιφάσεις αποτελεσματικότητας και δικαιοσύνης. Έτσι, ικανοποιούνται ένστικτα και επιβεβαιώνονται πεποιθήσεις που, για διάφορους λόγους, έχουν εμπεδωθεί σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Ταυτόχρονα, εξασφαλίζεται πολιτική υποστήριξη, ενώ διαιωνίζεται η εμπέδωση των ίδιων ενστίκτων, σε έναν αέναο κύκλο κατάχρησης των εννοιών της παραβατικότητας και της νομιμότητας. Ο στόχος του ποινικού λαϊκισμού επιδιώκεται με μεθόδους, όπως: Συνέχεια ανάγνωσης

Χριστουγεννιάτικες ιστορίες

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

1-stratis-gen

Η Γέννηση του Χριστού. Τοιχογραφία στην εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο χωριό Βυζακιά της Κύπρου, 16ος αιώνας (λεπτομέρεια).

Μέρες ανάπαυλας και σχόλης που είναι, αγαπημένοι μου αναγνώστες και αναγνώστριες, ήθελα να σας πω ιστορίες. Όχι χριστουγεννιάτικες ούτε με καλικαντζάρους, αλλά του τραπεζιού και γλεντιού, από τους Δειπνοσοφιστές του Αθήναιου, για τα φαγοπότια των αρχαίων. Για το βίβλινο κρασί, τα είδη των βολβών και τα (αρχαία) σαλιγκάρια. Και για τον βασιλιά Νικομήδη που πόθησε αθερίνα ενώ ήταν δώδεκα μέρες δρόμο μακριά από τη θάλασσα, και ο μάγειράς του έκοψε γογγύλια και τα αλάτισε, τα σοτάρισε κι έριξε στο τέλος παπαρουνόσπορο, τάκανε να μοιάζουν σαν αθερίνα και ευφράνθηκε ο βασιλιάς (όπως μας θυμίζει ο Πάνος Θεοδωρίδης, στο diadromesblog.blogspot.gr). Ή για κάποιους νέους, στον Ακράγαντα, αν θυμάμαι καλά, που μέθυσαν τόσο, που νόμισαν ότι βρίσκονται σε τριήρη και τους δέρνει θαλασσοταραχή, κι έτσι άρχισαν να πετάνε από το παράθυρο, τα έπιπλα του σπιτιού, να μη βυθιστεί το καράβι — κι έκτοτε το σπίτι ονομάστηκε «τριήρης».

1a-stratis gen

Η Γέννηση του Χριστού. Τοιχογραφία στην εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο χωριό Βυζακιά της Κύπρου, 16ος αιώνας (λεπτομέρεια).

Αλλά συσκέφτηκα, ως συντάκτης, συγγραφέας και επιμελητής, εντεταλμένος από τη Σ.Ο. των «Ενθεμάτων», με τον εαυτό μου. Και αποφασίστηκε, στη σύσκεψη, πως δεν μπορώ να γράψω για χοιρίδια γάλακτος και παπαρουνόσπορους, όταν τόσο σοβαρά συμβαίνουν στον τόπο. Χριστούγεννα είναι, άλλωστε, μέρα άγια και θεοτική, όχι της ασωτείας και της κραιπάλης. Και, έτσι, έπιασα να γράφω για μια αχτύπητη πεντάδα: Μπούκουρας, Αλεξόπουλος, Χαϊκάλης, Αποστολόπουλος, Καμμένος, τέτοια που ο Χαϊκάλης μοιάζει με αγγελούδι, από εκείνα που κολλάγαμε στα παράθυρα όταν είμαστε παιδιά για διακόσμηση (όχι λόγω φάτσας, που φέρνει λίγο σε αυτές τις φτερωτές χαλκομανίες, αλλά λόγω του ποιού των ετέρων συνδαιτημόνων). Βαθιά ανάσα λοιπόν (χρειάζεται…), και μπαίνω στο θέμα μας. Θα περιοριστώ σε τρία σημεία.

***

α) Όσο περνάνε οι μέρες, η υπόθεση Χαϊκάλη-Αποστολόπουλου δεν φωτίζεται, αλλά συσκοτίζεται. Η δικαιοσύνη όχι μόνο δεν διευκόλυνε, όπως όφειλε, στην αναζήτηση της αλήθειας, αλλά έκανε ό,τι μπορούσε για να κλείσει, άρον άρον την υπόθεση. Λες και οι δικαστές έχουν πάρει ένα γιγάντιο χωνί και φωνάζουνε σε όλους, «υπηρετούμε σκοπιμότητες, Δοξάστε μας!». Και η υπόθεση μένει σκοτεινή, κι ο καθένας μπορεί να πιστεύει ό,τι θέλει, με μπούσουλα είτε τις σπερμολογίες που κυκλοφορούν είτε την πολιτική τοποθέτησή του. Δεν χρειάζεται να πω πόσο κακό είναι αυτό για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου (και δεν χρειάζεται, γιατί είναι βαρετό να το λες μέρα παρά μέρα). Ας κρατήσουμε πάντως ότι και απόπειρα χρηματισμού έγινε (το ομολόγησε και ο Αποστολόπουλος, άσχετα με τον τρόπο που το πλαισίωσε), και παρανομίες και συνωμοσία και δόλος υπήρξαν. Είναι λοιπόν σοβαρό και επείγον να μάθουμε ποιος και τι έκανε, και όχι να κουκουλωθεί η υπόθεση. Συνέχεια ανάγνωσης

Οι «αντιναζιστές» συνήγοροι της Χρυσής Αυγής

Standard

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΛΕΤΗ  «Η ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ»  (ΕΚΔ. ΙΔΡΥΜΑ ΡΟΖΑ ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ)

 του Δημήτρη Ψαρρά

psarras_web1Τη Δευτέρα κυκλοφορεί, σε έντυπη και ψηφιακή μορφή, το καινούργιο βιβλιαράκι του Δημήτρη Ψαρρά Η Χρυσή Αυγή μπροστά στη δικαιοσύνη, έκδοση του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ. Η μελέτη, επικεντρωμένη στο «ποινικό σκέλος» της υπόθεσης Χρυσή Αυγή εξετάζει ζητήματα όπως αν πρόκειται για κόμμα ή εγκληματική οργάνωση, την αναπροσαρμογή της τακτικής της μετά την είσοδό στη Βουλή και την υπερασπιστική της γραμμή.

Τη Δευτέρα 15 Σεπτεμβρίου, στις 7 μ.μ., στο αμφιθέατρο του Αθήνα 9,84 (Πειραιώς 100, Γκάζι), με τον Δημήτρη Ψαρρά θα συζητήσουν η Βασιλική Γεωργιάδου (Πάντειο Πανεπιστήμιο), ο Θανάσης Καμπαγιάννης (δικηγόρος, μέλος της Πολιτικής Αγωγής στη δίκη της Χρυσής Αυγής), ο Κωστής Παπαϊωάννου (πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου) και η Τασία Χριστοδουλοπούλου (δικηγόρος, μέλος του ΔΣ του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας). Το βιβλιαράκι θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ (rosalux.gr/) και θα διατίθεται

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Μαδρίτη, έξω από την ελληνική πρεσβεία, 20.9.2013. Πορεία διαμαρτυρίας για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα

Μαδρίτη, έξω από την ελληνική πρεσβεία, 20.9.2013.
Πορεία διαμαρτυρίας για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα

Σε αντίθεση με ό,τι θα περίμενε κανείς από μια πολιτική οργάνωση που δεν θέλει να κρύψει τα πιστεύω της, μετά τις συλλήψεις οι ομοϊδεάτες της Χρυσής Αυγής δικηγόροι περιορίστηκαν σε δευτερεύοντες ρόλους: στον σχολιασμό κάποιων νομικών ζητημάτων ή τη νομική εκλαΐκευση της θεωρίας της «σκευωρίας». Τον τόνο στην υπεράσπιση των ηγετικών στελεχών δίνουν κάποιοι δικηγόροι οι οποίοι εμφανίζονται ως ιδεολογικά πολέμιοι του ναζισμού και του φασισμού, αλλά ακόμα και του… αντικομμουνισμού! Παρουσιάστηκε βέβαια εξαρχής μεταξύ των συνηγόρων ο αδελφός του Αρχηγού, ο Παναγιώτης Μιχαλόλιας, ο οποίος έχει συνδεθεί στο παρελθόν με την Ακροδεξιά (ως στέλεχος του φασιστικού ΕΣΕΣΙ στην Ιταλία κατά την περίοδο της δικτατορίας και συνεργάτης του Παπαδόπουλου στη δημιουργία της ΕΠΕΝ), αλλά όπως και στην περίπτωση του Περίανδρου εδώ εμφανίζεται με την «απολιτική» ιδιότητα ενός έγκριτου ποινικολόγου. Όσο για τους λοιπούς δικηγόρους που ανέλαβαν μέλη της ηγετικής ομάδας, αυτοί διαγωνίζονται ποιος θα πρωτοκαταγγείλει τον φασισμό και… τη Χρυσή Αυγή.

Πρώτα πρώτα ο Αλέξης Κούγιας ως εκπρόσωπος του Ευστάθιου Μπούκουρα, ο οποίος έχει αποστασιοποιηθεί από την οργάνωση, υποστηρίζοντας ότι δεν ανήκει στον ίδιο ιδεολογικό χώρο μ’ αυτήν και προέρχεται από το ΠΑΣΟΚ ενώ έχει συνεργαστεί και με στελέχη της Νέας Δημοκρατίας. «Προσωπικά είμαι αντιναζιστής», δηλώνει σε εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου ο κ. Κούγιας. Και συμπληρώνει: «Προσωπικά έχω μεγαλώσει από ηλικία 15 ετών στη Νεολαία Λαμπράκη. Δεν είμαι πολιτικός, δεν είμαι χρυσαυγίτης, μισώ τους ναζιστές». Συνέχεια ανάγνωσης

Μανωλάδα: Εφτά-μηδέν

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Έργο του Ezrom Legae, 1993

Έργο του Ezrom Legae, 1993

Εφτά μηδέν. Ομόφωνα το Μικτό Ορκωτό της Πάτρας αθώωσε τους μπράβους από την κατηγορία της εμπορίας ανθρώπων. Τους μπράβους που πυροβόλησαν τους μπαγκλαντέζους εργάτες, τους σκλάβους του 21ου αιώνα στη Μανωλάδα, όταν αυτοί ζήτησαν τα μεροκάματά τους. Καταδίκασε, δύο μόνο, «για επικίνδυνες σωματικές βλάβες». Έχουν ήδη γραφτεί πολλά (σημειώνω το εντιτόριαλ του leftist, στο left.gr, 30.7.2014 και το άρθρο του Νίκου Ξυδάκη, «Η παιδευτική λειτουργία της δικαιοσύνης», Η Καθημερινή, 1.8.2014). Δεν χρειάζεται λοιπόν να πω κι εγώ πόσο πρωτοφανές, εξοργιστικό και αποτρόπαιο είναι αυτό το εφτά-μηδέν — παρά την πρόταση της εισαγγελέως, που πρότεινε την ενοχή τους (μια πρόταση εξαιρετικά τεκμηριωμένη, όπως μας είπαν όσοι την άκουσαν, που θεμελίωσε γιατί συνιστά εμπορία ανθρώπων το καθεστώς των εργατών γης στη Μανωλάδας). Σημειωτέον, το ομόφωνον της απόφασης σημαίνει ότι δεν υπάρχει δυνατότητα να ασκηθεί έφεση υπέρ του νόμου, πράγμα που μας βάζει σε άλλες σκέψεις, τις οποίες προτιμώ να μην εκθέσω εδώ. Θα περιοριστώ σε ένα σχόλιο.

Η απόφαση, μαζί με την απόφαση, την ίδια μέρα, του εισαγγελέα του Ναυτοδικείου Πειραιά, να μπει στο αρχείο η υπόθεση των ευθυνών λιμενικών για τους έντεκα νεκρούς του Φαρμακονησιού δείχνει κάτι που τον τελευταίο καιρό εντείνεται: το ελληνικό κράτος αποτελεί βασικό παραγωγό και πομπό ρατσισμού. Και φυσικά με καμία χαρά δεν το λέω αυτό  – γιατί ούτε να χαίρεσαι ούτε να επιχαίρεις μπορείς με αυτό. Το λέω γιατί πρέπει να το λάβουμε σοβαρά υπόψη μας στις πρωτοβουλίες και τις κινήσεις μας κατά του ρατσισμού και του φασισμού – είναι πολύ βασικό: Ο ρατσισμός, η ξενοφοβία, η μισαλλοδοξία, ο αγριανθρωπισμός δεν περιδινούνται και ίπτανται γενικώς στην κοινωνία, δεν παράγονται μονάχα από τους ακροδεξιούς, αλλά και από τα θεσμικά όργανα της πολιτείας. Όσον αφορά ειδικότερα τη δικαστική εξουσία, μοιάζει να έχει διαμορφωθεί ένας ειδικός τρόπος αντιμετώπισης των μεταναστών: εξάντληση της αυστηρότητάς της όταν κάθονται στο εδώλιο, εξάντληση της επιείκειας προς τους θύτες τους, όταν οι μετανάστες βρεθούν σε θέση θύματος. Συνέχεια ανάγνωσης

Οι «ασώματες κεφαλές» της διαφθοράς

Standard

 του Δημήτρη Χριστόπουλου

Γιάννης Ψυχοπαίδης, «Όρθιο γυμνό» (1965), από την έκθεση με χαρακτικά του, με τίτλο «Το κόκκινο και το μαύρο», που οργάνωσε το ΜΙΕΤ και συνεχίζεται μέχρι τις 31 Ιανουαρίου στο Μέγαρο Εϋνάρδου (Αγ. Κωνσταντίνου 20)

Γιάννης Ψυχοπαίδης, «Όρθιο γυμνό» (1965), από την έκθεση με χαρακτικά του, με τίτλο «Το κόκκινο και το μαύρο», που οργάνωσε το ΜΙΕΤ και συνεχίζεται μέχρι τις 31 Ιανουαρίου στο Μέγαρο Εϋνάρδου (Αγ. Κωνσταντίνου 20)

«Τι ενισχύει τη Χρυσή Αυγή περισσότερο; Τα Μνημόνια ή ο Λιάπης;» με ρώτησε έγκριτος νομικός φίλος, ο οποίος θεωρεί αναγκαίο κακό τα πρώτα. Προσπαθώ εισαγωγικά να συνοψίσω το πρόβλημα. Κι αυτό δεν είναι τόσο ότι ο ανιψιός τού Κωνσταντίνου Καραμανλή είναι μάλλον ένοχος για τις μικροαπάτες που του καταλογίζονται, αλλά το ότι είναι σίγουρα υπεύθυνος για την εξαγρίωση ενός ήδη αλαφιασμένου λαού.

Διαφθορά, τιμωρία και δημοκρατία. Μετά τις πλαστές πινακίδες του Touareg, ακολούθησαν οι απίθανες μίζες του Υπουργείου Άμυνας: άνθρωποι που κάνανε παραμονές Πρωτοχρονιάς μες στη μιζέρια άκουγαν πρώην στρατιωτικούς να μιλάνε για τρελά λεφτά που έμπαιναν στο λογαριασμό τους. Μετά ήρθαν οι ποινικές διώξεις για το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, όπου πλέον σύσσωμο το σύστημα που κυβερνά την Ελλάδα –χωρίς καμία διαφοροποίηση κόμματος και οικογένειας– εμφανίζεται βουτηγμένο στη δολοπλοκία, τη δωροδοκία, τη διαφθορά. Είχαν προηγηθεί καταδίκες σε ισόβια (του πρώην δημάρχου Θεσσαλονίκης) πέρσι, η κάθειρξη σύσσωμης της οικογένειας Τσοχατζόπουλου και, όπως όλοι διαισθανόμαστε, έπονται και άλλοι απαστράπτοντες αστέρες της ελληνικής πολιτικής των τελευταίων δεκαετιών.

Νιώθω πολλούς να ρωτάνε: «Δεν χαίρεσαι; Δεν ήρθε η ώρα να πληρώσουν οι καταχραστές και οι διεφθαρμένοι;». Απαντώ: Ο καθείς να τιμωρηθεί, εφόσον προκύψει ενοχή του, με τρόπο που αναλογικά παραπέμπει στην απαξία των πράξεών του και στη ζημιά που προέκυψε. Ασφαλώς λοιπόν τιμωρία. Όχι «παραδειγματική» ούτε «δρακόντεια», αλλά σύμμετρη με το μέγεθος των άδικων πράξεων. Το λέω διότι στην Ελλάδα σήμερα είναι του συρμού να ζητάμε επί πίνακι «διεφθαρμένες κεφαλές», χωρίς να αποδίδουμε σημασία στο ότι ο μηχανισμός που τις τρέφει μένει άθικτος, συνεχίζοντας να παράγει ασυδοσία. Το αποτέλεσμα είναι αυτό που είδαμε στη δίκη Παπαγεωργόπουλου και στηλιτεύσαμε ως Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου: «Αντί να καταδικάζουμε χίλιους διεφθαρμένους λειτουργούς, καταδικάζουμε έναν σε χίλια χρόνια» Συνέχεια ανάγνωσης

Τα σπασμένα (τζάμια) της δικαιοσύνης

Standard

της Ιωάννας Μεϊτάνη

 Χαρακτικό του Καρλ Ρέσινγκ, από το λεύκωμα "Η προκατάληψή μου ενάντια στην εποχή μας", Βερολίνο 1932.

Χαρακτικό του Καρλ Ρέσινγκ, από το λεύκωμα «Η προκατάληψή μου ενάντια στην εποχή μας», Βερολίνο 1932.

Η αθώωση «λόγω αμφιβολιών» των αστυνομικών που είχαν εισβάλει στο Στέκι του Δικτύου εκείνη την –έτσι κι αλλιώς– μαύρη μέρα της 5ης Μαΐου 2010 είναι ένας ακόμη κρίκος στη μακριά αλυσίδα της προκλητικής ατιμωρησίας της κρατικής βίας και αυθαιρεσίας. Η αλυσίδα ολοένα μακραίνει, βαραίνει και μας δένει, και κάθε καινούργιος κρίκος αφήνει το ίδιο μουδιασμένο αίσθημα βουβής οργής. Δυο μικρά σχόλια:

1. Έχοντας στο ενεργητικό της αποφάσεις όπου ζαρντινιέρες παίρνουν πρωτοβουλίες, τα τσιμέντα ζωντανεύουν και τα τζάμια αυτο-θραύονται, η ελληνική δικαιοσύνη δεν μπορεί να περηφανεύεται ούτε για την ουδετερότητα ούτε για την ευθυκρισία της. Αποδεικνύει, συχνά επικίνδυνα, ότι οι πολίτες δεν είναι ίσοι απέναντι στο νόμο. Αντιμετωπίζει την αξίωση για δίκαιη δίκη όχι ως θέμα αρχής, αλλά ως ζήτημα συσχετισμών, ορίων και ορισμών. Κι αυτό είναι άκρως επικίνδυνο: το ποιος υπαγορεύει τα όρια και ποιος δέχεται να τα εφαρμόσει είναι κάτι ρευστό, όπως και τα ίδια τα όρια. Αν πλέον η απόδοση της δικαιοσύνης είναι κάτι ρευστό, θέμα συσχετισμών και πιθανοτήτων, χαθήκαμε. Χαθήκαμε αν σε μια υπόθεση με τόσο τρανταχτά αποδεικτικά στοιχεία εναντίον τους, οι δράστες αθωώνονται. Είτε σκεφτούμε ότι την απόφαση την υπαγόρευσε απευθείας η εκτελεστική εξουσία είτε θεωρήσουμε ότι η δικαστική εξουσία βρίσκει πρόσφορο έδαφος για να εκφράσει τα πιο συντηρητικά και αναχρονιστικά της πιστεύω, και οι δύο περιπτώσεις είναι βγαλμένες απ’ το πιο σκοτεινό σενάριο και οδηγούν στο ίδιο ερώτημα: Πώς να έχουμε εμπιστοσύνη σ’ αυτή τη δικαιοσύνη; Συνέχεια ανάγνωσης

Μια άλλη χώρα…

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Χαρακτικό της Καίτε Κόλβιτς

Χαρακτικό της Καίτε Κόλβιτς

Σε μια άλλη χώρα. Εκεί έμοιαζε να ξυπνήσαμε το πρωί του περασμένου Σαββάτου: ο Μιχαλολιάκος σιδεροδέσμιος στον εισαγγελέα, οι αρχές να εξαρθρώνουν τη συμμορία, τα κανάλια να βοούν, αστυνομικοί να ξηλώνονται και άλλα πολλά, που δεν τα φανταζόμασταν ούτε στα πιο ηλεκτρισμένα μας όνειρα…

Πράγματι, η ποινική δίωξη της Χρυσής Αυγής αποτελεί τομή. Μια τομή διόλου αναμενόμενη — ας σκεφτούμε ότι μέχρι προχθές βασικό αίτημα αλλά και φόβος μας ήταν «να μην περιοριστεί η υπόθεση στον Ρουπακιά και τρεις-τέσσερις ακόμα». Γιατί, ανεξάρτητα από τις επιφυλάξεις, τις οποίες μπορούμε, αλλά και πρέπει να έχουμε, αυτό που γίνεται δεν είναι (μόνο) σόου, επικοινωνιακό «κόλπο» ή παιχνίδι: είναι, πρώτα απ’ όλα, πραγματικό. Έτσι, το πρώτο που πρέπει να κάνουμε είναι να αναγνωρίσουμε την τομή. Και στην αποτίμησή της χρειάζεται να κάνουμε διακρίσεις. Το ότι η κυβέρνηση, λ.χ., θα κεφαλαιοποιήσει πολιτικά την επιχείρηση δεν συνεπάγεται και ότι τη σχεδίασε γι’ αυτό τον λόγο. Επίσης, πέραν του ότι το πρωτεύον είναι το χτύπημα του νεοναζισμού και όχι οι «κεφαλοποιήσεις», αδυνατώ να αντιληφθώ γιατί η Αριστερά και το αντιφασιστικό κίνημα (που τώρα δικαιώνονται πλήρως) δεν μπορούν να αξιοποιήσουν αυτή την εξέλιξη.

Ως αριστεροί και αντιφασίστες, λοιπόν, όσο κι αν είμαστε ανήσυχοι (και οι μη προφυλακίσεις ενέτειναν την ανησυχία), σκεπτικοί (για την αποναζιστικοποίηση του κρατικού μηχανισμού) ή αηδιασμένοι (για τα ΜΜΕ που χθες πρόβαλλαν τους νεοναζί και σήμερα μεταβλήθηκαν σε πασιονάριες του αντιφασισμού), δεν μπορούμε παρά να χαιρόμαστε για την ποινική δίωξη της Χρυσής Αυγής ως εγκληματικής οργάνωσης. Αυτό άλλωστε δεν ζητάγαμε τόσο καιρό, επίμονα, από το κράτος; Προσωπικά, αν οι συλλήψεις μου προξένησαν κατάπληξη, χαρά και ανακούφιση, η δεύτερη κατάπληξη μου γεννήθηκε από όσους φίλους ένιωσαν μόνο εντελώς διαφορετικά συναισθήματα: ανησυχία, καχυποψία, την αίσθηση του «κόλπου» κλπ. κλπ.

Όσον αφορά ειδικότερα την αποφυλάκιση της τριπλέτας Κασιδιάρη-Παναγιώταρου-Μίχου, κάνω τρεις σκέψεις.

Πρώτον, η αποφυλάκιση, παρότι συνιστά καθοριστικά κακή εξέλιξη, κυρίως στο ερευνητικό-δικαστικό επίπεδο, όπως θα εξηγήσω, δεν αρκεί, από μόνη της, για να ανατρέψει όσα έχουν δρομολογηθεί.

Δεύτερον, σε ένα ευνομούμενο κράτος η απόφαση θα μπορούσε ακόμα και να μας ικανοποιεί, καθώς θα έδειχνε λ.χ. ότι τηρούνται αυστηρά δικονομικές εγγυήσεις. Στην Ελλάδα όμως του 2013 όποιος πει κάτι τέτοιο μοιάζει αφελής. Με μια δικαιοσύνη που μοιράζει προφυλακίσεις σαν στραγάλια (σε διάφορους φτωχοδιάβολους ή κατοίκους των Σκουριών), που ήταν για χρόνια από τυφλή μέχρι θεότυφλη έναντι των νεοναζί, η μη προφυλάκιση μόνο ανησυχία, αν όχι οργή, προξενεί. Με άλλα λόγια, το βασικό πρόβλημα συνοψίζεται σε πέντε λέξεις: Δεν έχουμε εμπιστοσύνη στη δικαιοσύνη. Βαριά κουβέντα, αλλά πρέπει να την πούμε, αν θέλουμε να συζητήσουμε ειλικρινά. Συνέχεια ανάγνωσης

Μια «κουρτίνα» που σκίστηκε ξαφνικά…

Standard

ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ-1

συνέντευξη του Δημήτρη Ψαρρά

Από τη μεγάλη αντιφασιστική πορεία, Αθήνα, 25.9.2013

Από τη μεγάλη αντιφασιστική πορεία, Αθήνα, 25.9.2013

Ο αγώνας κατά του νεοναζισμού και του φασισμού βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, καθώς η δολοφονία του Παύλου Φύσσα –δυστυχώς, «χρειάστηκε» μια δολοφονία– άλλαξε πολλά. Προσπαθήσαμε την προηγούμενη φορά να θυμίσουμε τις ευθύνες και να αποτιμήσουμε την κατάσταση. Σήμερα, εστιαζόμαστε σε ένα ερώτημα κατεπείγον και κρίσιμο: Ποια είναι τα άμεσα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση της εγκληματικής δράσης των νεοναζί, σε ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθεί η Αριστερά και το αντιφασιστικό κίνημα, ποια είναι τα σωστά και ποια τα λάθος βήματα; Μιλήσαμε, με αυτό το αγωνιώδες ερώτημα, με τρεις ειδικούς: Τον δημοσιογράφο Δημήτρη Ψαρρά, τον κατεξοχήν ειδήμονα και μελετητή της Χρυσής Αυγής· τη δικηγόρο Κλειώ Παπαπαντολέων, αντιπρόεδρο της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, η οποία θα μόλις έδωσε στη δημοσιότητα συγκεκριμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση της Χρυσής Αυγής (η ίδια η Κλ. Παπαπαντολέων έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένα τους νεοναζί στα δικαστήρια, από εποχής «Περιάνδρου» μέχρι σήμερα)· και τον Fabian Virchow, ειδήμονα σε θέματα νεοναζισμού στην Ευρώπη, καθηγητή Πολιτικής Θεωρίας στο Ντύσελντορφ, επικεφαλής της Ομάδας Μελέτης του Ακροδεξιού Εξτρεμισμού.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Μια κρίσιμη στιγμή για το αντιφασιστικό κίνημα

Στάση λεωφορείου, Ίσλιγκτον, Βόρειο Λονδίνο. Φωτoγραφία του Paul Misson, από το flickr

Στάση λεωφορείου, Ίσλιγκτον, Βόρειο Λονδίνο.
Φωτoγραφία του Paul Misson, από το flickr

Η δολοφονία του Παύλου Φύσσα προξένησε αναταράξεις σε πολλά επίπεδα: στα ΜΜΕ, στην κοινή γνώμη, την κυβέρνηση κλπ. Πώς αξιολογείς τη νέα κατάσταση;

Δυστυχώς, χρειάστηκε να υπάρχει και Έλληνας μεταξύ των θυμάτων της ναζιστικής βίας για να προκληθούν αυτές οι «αναταράξεις». Τίποτα παρόμοιο δεν συνέβη όταν βλέπαμε τα αλλεπάλληλα ρατσιστικά εγκλήματα, με στόχο μετανάστες, να περνούν στα «ψιλά» του δελτίου ειδήσεων. Ακόμα και έτσι, όμως, νομίζω ότι έχουν αλλάξει τα πράγματα. Λες και ξαφνικά σκίστηκε η κουρτίνα που προστάτευε τόσα χρόνια τη δράση της ναζιστικής συμμορίας και φάνηκε η πραγματικά εγκληματική της φύση. Όσο κι αν αυτή η διαπίστωση προκαλεί μελαγχολικές σκέψεις για το επίπεδο της δημοκρατίας μας, είναι αλήθεια ότι η έκρηξη του ενδιαφέροντος για τη δράση της Χρυσής Αυγής έχει ήδη προκαλέσει την απόλυτη απομόνωση της οργάνωσης. Για πρώτη φορά εκδηλώνεται τόσο καθολικό το αίτημα αντιμετώπισης της δράσης της και δεν ακούγονται παρά μόνο αδύναμες οι φωνές που επιχειρούν να καλύψουν τα εγκλήματά της πίσω από τις ευθύνες των μνημονιακών κυβερνήσεων, ευθύνες που είναι εντελώς άλλης τάξης και πρέπει κατά κύριο λόγο να αντιμετωπιστούν πολιτικά.  

  Σε αυτό το νέο τοπίο, ποιες πιστεύεις ότι είναι οι καίριες κινήσεις που πρέπει να γίνουν από πλευράς του αντιφασιστικού κινήματος και της Αριστεράς;

Η Αριστερά και το αντιφασιστικό κίνημα, από τα πράγματα, δικαιώνονται. Ήταν απελπιστικά μόνοι τόσα χρόνια, όταν επέμεναν ότι η ανοχή στη δράση των ναζιστών και η αδιαφορία μπροστά στη δημιουργία χρυσαυγίτικων θυλάκων στο εσωτερικό του κρατικού μηχανισμού απειλούν την ίδια τη δημοκρατία. Αυτό που επείγει σήμερα είναι να μη φοβηθούμε μπροστά στο αντικειμενικό γεγονός ότι την πρωτοβουλία κινήσεων την έχει η κυβέρνηση και ο κρατικός μηχανισμός. Συνέχεια ανάγνωσης

Τι πρέπει να γίνει στη δικαιοσύνη και την αστυνομία: Μέτρα άμεσα και αποτελεσματικά

Standard

ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ-2

Συνέντευξη με την Κλειώ Παπαπαντολέων

NO PASARAN! Μαδρίτη, 1936

NO PASARAN! Μαδρίτη, 1936

Ποια είναι τα άμεσα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση της εγκληματικής δράσης της Χρυσής Αυγής;

Καταρχάς, πρέπει να προβούμε σε μια διάκριση μεταξύ του κόμματος ως οργανισμού και των επιμέρους εγκληματικών δράσεων των μελών του. Με βάση αυτή τη διάκριση, θεωρώ ότι είναι απολύτως εσφαλμένο και αποπροσανατολιστικό να τεθεί το κόμμα εκτός νόμου: όχι απλώς γιατί ένα κόμμα μπορεί να επανέλθει με διαφορετική ονομασία και ως εκ τούτου διαρκώς να βρισκόμαστε στο ίδιο σημείο, αλλά και γιατί η κήρυξη κομμάτων εκτός νόμου είναι δημοκρατικά ολισθηρή. Η Γερμανία, που το έχει εφαρμόσει, έχει τη δική της συνταγματική και πολιτική ιστορία· δεν νομίζω ότι τέτοια παραδείγματα είναι «εξαγώγιμα» ευχερώς και αζημίως για το πολίτευμα. Ο πιο ασφαλής δρόμος για μια συντεταγμένη πολιτεία και, σε κάθε περίπτωση, ο πιο ασφαλής δρόμος για την Ελλάδα σήμερα είναι να επικεντρωθεί ο δικαστικός μηχανισμός στις επιμέρους εγκληματικές δράσεις που τελούνται από τα μέλη αυτής της οργάνωσης. Συνέχεια ανάγνωσης

Νεοναζισμός: Η γερμανική εμπειρία

Standard
ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ-3

Συνέντευξη με τον Φάμπιαν Βίρχοου

Ο Φ. Βίρχοου

Ο Φάμπιαν Βίρχοου

Τι μας δείχνει η γερμανική εμπειρία για τα νεοναζιστικά κόμματα και μορφώματα; Ποια αντιμετώπιση (από το κίνημα, το κράτος, τη δικαιοσύνη, τα ΜΜΕ, τα δημοκρατικά πολιτικά κόμματα) ήταν πετυχημένη και ποια άστοχη;

Πολύ σύντομα, μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τη στρατιωτική σύνθλιψη του γερμανικού φασισμού, οι παλιοί ναζί άρχισαν να οργανώνονται ξανά. Παράλληλα, δεν έλειψαν ποτέ οι διαμαρτυρίες και οι αντιστάσεις — ακόμη κι αν προέρχονταν από μια κοινωνική μειοψηφία, στην οποία σημαντικό ρόλο έπαιζαν τα συνδικάτα. Οι ακροδεξιοί δυσκολεύτηκαν έτσι να προωθούν δημόσια την ιδεολογία τους και να οργανώνονται ανενόχλητοι. Ειδικά τα τελευταία χρόνια, οι αντιφασιστικές ενέργειες αποκτούν όλο και μεγαλύτερη νομιμοποίηση· αμφισβητούν, λόγου χάρη, τη χρήση του δημόσιου χώρου από τους νεοναζί, στήνοντας οργανωμένους αποκλεισμούς ως απάντηση σε ακροδεξιές συγκεντρώσεις, πορείες και εκδηλώσεις. Αυτό το θεωρώ μεγάλη και σημαντική αλλαγή.

Διαδήλωση κατά των νεοναζί, Βερολίνο, 22.8.2013

Διαδήλωση κατά των νεοναζί, Βερολίνο, 22.8.2013

Από την πλευρά του κράτους, τώρα. Αφενός βλέπουμε τόσο σε ομοσπονδιακό όσο και σε επίπεδο κρατιδίων μια υποτίμηση της σημασίας της ναζιστικής δράσης. Αφετέρου όμως υπάρχει μια συνεχιζόμενη πολιτική απαγορεύσεων, η οποία μπορεί να μην έχει επιφέρει σημαντικά αποτελέσματα σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο έχει συμβάλει αισθητά στην περιθωριοποίηση των οργανωμένων ακροδεξιών.

Κατά τη γνώμη μου, η πιο ηχηρή ήττα του αντιφασιστικού κινήματος στη Γερμανία ήταν η αδυναμία του το 1992 να παρέμβει αποτελεσματικά κατά τη διάρκεια των πολυήμερων πογκρόμ στο Ρόστοκ. Η μεγαλύτερη πρόκληση για το κίνημα ήταν, και παραμένει, η καταπολέμηση του ευρέως διαδεδομένου καθημερινού ρατσισμού και ο αγώνας για την εξασφάλιση ίσων δικαιωμάτων για όλους τους ανθρώπους που ζουν στη Γερμανία. Συνέχεια ανάγνωσης

Έγκλημα. Και η τιμωρία;

Standard

ΣΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΩΝ ΔΟΛΟΦΟΝΩΝ

της Συντακτικής Επιτροπής των Ενθεμάτων

 2-valavaniTην Πέμπτη τα πρωτοσέλιδα βοούσαν, καταδικάζοντας το ναζιστικό έγκλημα. Δεν μιλάμε για την Αυγή, τον Ριζοσπάστη ή την Εφημερίδα των Συντακτών, αλλά για εφημερίδες που αλλιώς μας είχαν συνηθίσει: «Δολοφονία-σοκ από νεοναζί» (Η Καθημερινή), «Σοκ από το έγκλημα της Χρυσής Αυγής» και εικονογράφηση μια σβάστικα διαγραμμένη  (Τα Νέα) κ.ο.κ. Και, το μεσημέρι της ίδιας μέρας, ο πρωθυπουργός δεν μίλησε, άλλη μια φορά, για τη «θεωρία των δυο άκρων», αλλά για «επιγόνους των νεοναζί».

Πράγματι, η δολοφονία του Παύλου Φύσσα ήταν σοκ για πολλούς, ακόμα και για μας. Κανένας όμως, και ειδικά αναλυτές και διαμορφωτές της κοινής γνώμης, δεν μπορεί να εκπλήσσεται. Είχαν προηγηθεί εμπρησμοί και επιθέσεις σε μετανάστες, μαχαιρώματα και πάμπολλα άλλα περιστατικά εγκληματικής βίας των νεοναζί, με αποκορύφωμα τη δολοφονία του  Σαχτζάτ Λουκμάν. Αν και δεν μπορούσαμε να προβλέψουμε το θύμα, το γεγονός ήταν απολύτως προβλέψιμο, όπως και οι δράστες. Και εδώ πρέπει να μιλήσουμε για ευθύνες. Όχι  φυσικά επιχαίροντας ή  «θριαμβολογώντας»  –καμιά χαρά, μονάχα η θλίψη και η οργή αρμόζουν εδώ– αλλά για να ξέρουμε.

Πρέπει λοιπόν να πούμε ότι η Νέα Δημοκρατία και η κυβέρνηση, με σειρά, όχι πια παραλείψεών τους, αλλά ενεργειών τους έδωσαν στους νεοναζί το μήνυμα ότι μπορούν να δρουν ανενόχλητοι. Τέτοιες ενέργειες ήταν η απόσυρση του αντιρατσιστικού νομοσχεδίου, η συχνή «κατά λάθος» ψήφος βουλευτών  (της Ν.Δ. αλλά και του ΠΑΣΟΚ) κατά της άρσης της ασυλίας Χρυσαυγιτών βουλευτών, ακριτομυθίες –που ποτέ δεν διαψεύστηκαν– του γ.γ. της κυβέρνησης Τάκη Μπαλτάκου για ενδεχόμενη συνεργασία Ν.Δ.-Χρυσής Αυγής, η συστηματική αποφυγή καταδίκης της νεοναζιστικής βίας (πιο πρόσφατο παράδειγμα, η σιωπή  Ν.Δ. και κυβέρνησης για τη δολοφονική επίθεση  εναντίον του ΚΚΕ στο Πέραμα) και αντ’ αυτής η καλλιέργεια της θεωρίας των δύο άκρων (πιο αποκρουστικό παράδειγμα, ο Χρύσανθος Λαζαρίδης, που, λίγες μόνο ώρες μετά τη δολοφονία, επέλεξε να επιτεθεί στον ΣΥΡΙΖΑ…). Συνέχεια ανάγνωσης

Το αυτονόητο που δεν ήταν πια αυτονόητο: Η αποφυλάκιση Σακκά

Standard

του Γιάννη Σταφίδα

0-sakkasΑνακούφιση είναι η λέξη που περιγράφει καλύτερα το συναίσθημα για την απόφαση της αποφυλάκισης Σακκά. Επειδή ένας νέος άνθρωπος που διεκδικούσε το δίκιο του δεν οδηγήθηκε στην εξόντωση, επειδή –έστω με μεγάλη καθυστέρηση– έγινε ό,τι επιτάσσει το Σύνταγμα, επειδή, τέλος, δεν επικράτησαν οι πιο ζοφερές σκέψεις που υπήρχαν σε κομμάτι της κυβέρνησης.

Τέλος καλό, όλα καλά; Όχι ακριβώς. Η απόφαση της Πέμπτης δεν «σβήνει» το ότι ο Σακκάς κρατήθηκε, παράνομα και αντισυνταγματικά, πολύ πέρα από το ανώτατο συνταγματικό όριο κράτησης. Επίσης, ότι ο Γ. Τσάκαλος κρατείται για 32 μήνες. Τέλος, τα 30.000 ευρώ εγγύηση που επιβλήθηκε είναι δυσανάλογη και εκδικητική — παρεμπιπτόντως, δεν είναι, βέβαια, προσωπικό, θέμα του Σακκά να μαζευτούν αυτά τα χρήματα. Ας δώσουν 30.000 άνθρωποι από ένα ευρώ ο καθένας — ήδη στην Κατάληψη του Βοξ υπάρχει ένα κουτί. Γιατί ο Σακκάς, μέσα από όλα όσα προηγήθηκαν, αποτελεί σήμερα σύμβολο του αγώνα για το δίκιο και την αξιοπρέπεια, ενάντια στην αυθαιρεσία.

Η αποφυλάκιση αποτελεί νίκη. Ποιανού όμως; Του ίδιου του Σακκά, πρώτα πρώτα, και του κινήματος αλληλεγγύης. Πολύ θα θέλαμε να πούμε και της δημοκρατίας, αλλά δεν μπορούμε, όταν χρειάστηκε τόσος χρόνος και μόχθος για το αυτονόητο. Μια νίκη του αυτονόητου λοιπόν; Ναι, μόνο που πια δεν ήταν αυτονόητο. Συνέχεια ανάγνωσης

Κηλίδα ανεξίτηλη

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Ρενέ Μαγκρίτ, "Μνήμη" 1948

Ρενέ Μαγκρίτ, «Μνήμη» 1948

Δυο βδομάδες μετά, και η αθώωση Κασιδιάρη δε λέει να φύγει από το μυαλό μου. Έχει εγκατασταθεί εκεί, κηλίδα ανεξίτηλη: στεναχώρια, αποστροφή και απογοήτευση μαζί. Όχι μόνο, και όχι τόσο, για την αθώωση καθαυτή, αλλά για κάποια παρελκόμενα, που αποδείχθηκαν, τελικά, καρδιά της υπόθεσης.

Πρώτα, οι Χρυσαυγίτες που είχαν καταλάβει από πρωίας την αίθουσα και τους ενορχήστρωνε με κινήσεις του χεριού ο Χρήστος Παππάς. Έπειτα ο κατηγορούμενος, που είχε γίνει αρνάκι (αυτός, ο λιονταρής, που ωρύεται διαρκώς), δεν έβγαλε κιχ σ’ όλη τη δίκη, κι όταν ήρθε η ώρα είπε κάποια αβρά και στρογγυλεμένα λόγια, για να ξαναγίνει «θηρίος» μόλις αθωώθηκε, οπότε, βγαίνοντας από την αίθουσα, κατήγγειλε τα «τσοντοκάναλα» που τον διαβάλλουν, καταλήγοντας: «Είμαστε πανίσχυροι και πολύ σύντομα θα γίνουμε κυρίαρχοι!» (Για όλα αυτά, βλ. δύο ωραία άρθρα, της A.Z. στον Παραλληλογράφο [goo.gl/vuVqO] και του luben crew στο luben tv [goo.gl/NkF65]).

Δεν περίμενα τίποτα διαφορετικό από τους Χρυσαυγίτες — θα ήταν εντελώς ανόητο, άλλωστε. Άλλοι ήταν αυτοί για τους οποίους ήθελα να φωνάξω «Nτροπή!». Ο εισαγγελέας Γ. Πρασσάς, που αβάνταρε διαρκώς τους νεοναζί και απεφάνθη πως όλοι στην αίθουσα (και οι δεκάδες στρογγυλοκαθισμένοι Χρυσαυγίτες) «καταδικάζουν απερίφραστα τη βία». Ο πρόεδρος Βασίλης Τσιμπέρης, ο οποίος, καθώς δεν μπορούσε να αγνοήσει την κατάθεση της καθηγήτριας του Πολυτεχνείου που είχε σημειώσει τον αριθμό του αυτοκινήτου του Κασιδιάρη, υιοθέτησε ουσιαστικά τη χρυσαυγίτικη αθλιότητα ότι είναι «εγκάθετη» του ΣΥΡΙΖΑ. O συνήγορος του Κασιδιάρη, Γιάννης Ηρειώτης. Όχι επειδή είναι Χρυσαυγίτης, αλλά ακριβώς επειδή δεν είναι, κι ωστόσο έχει αναλάβει μόνιμος συνήγορός τους. Είναι ασφαλώς δικαίωμα ενός δικηγόρου να αναλαμβάνει όποια υπόθεση θέλει, αλλά επίσης είναι δικαίωμα μα και υποχρέωσή μας να αισθανόμαστε αποστροφή για αυτόν που ήταν συνήγορος του δολοφόνου «Περίανδρου» και άλλων νεοναζιστών (και επιπλέον του Μαντέλη, του Λαυρεντιάδη, του Πατέρα, μέλος του Δ.Σ. του Παναθηναϊκού κ.ά.). Συνέχεια ανάγνωσης

Δικαστήρια και απεργίες: Μια «μονομανής» πρακτική

Standard

του Δημήτρη Α. Τραυλού-Τζανετάτου

Nemes Lampérth Jόzsef, «Πλάτη γυμνού κόκκινουάντρα», 1912

Nemes Lampérth Jόzsef, «Πλάτη γυμνού κόκκινου
άντρα», 1912

Αποτελεί πια κοινό τόπο, όχι μόνο για τους ειδικούς, ότι το πολύπαθο και «ιερό» δικαίωμα της απεργίας βρίσκεται στη χώρα μας, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, χωρίς υπερβολή, σε «απηνή διωγμό» από τα δικαστήρια. Όπως ήδη έχει καταδειχθεί σε ημερίδα του ΔΣΑ (4.12.2003), περίπου το 95% των δικαστικών αποφάσεων αξιολογούσε τις απεργίες ως παράνομες και ταυτόχρονα(!) καταχρηστικές, διέτασσε δε τη διακοπή τους, καθώς και την παράλειψη των ιδίων ή και «παρομοίων» απεργιών στο μέλλον. Ενδεικτική της άκριτης και ουσιαστικά τυποποιημένης νομολογιακής αυτής «παραγωγής» αποτελεί δικαστική απόφαση που χαρακτήριζε την πρωτομαγιάτικη απεργία ως «παράνομη και καταχρηστική»(!).

Η στάση αυτή της νομολογίας που υιοθετούσε (και εξακολουθεί να υιοθετεί) άκριτες ερμηνευτικές contra legem θέσεις μέρους της θεωρίας είχε ως αποτέλεσμα τη νεκρανάσταση των ασφαλιστικών μέτρων κατά απεργιών που, ωστόσο, ο Ν. 1264/1982 (άρθρο 22 παρ. 4) ρητά έχει απαγορεύσει! Η νομολογιακή αυτή πρακτική κατά του δικαιώματος απεργίας οδήγησε δικαίως σε, έστω μεμονωμένη, πάντως δικαιολογημένη, αυστηρή κριτική και εκ των ένδον. Έτσι ο μεν αρεοπαγίτης Γ. Ρήγος έκανε λόγο για «φαρσοκωμωδία που εκθέτει ανεπανόρθωτα τη δικαιοσύνη» (Δίκη 2006, σ. 169) ο δε πρώην εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Δ. Λινός χαρακτήρισε την απεργία ως το «πιο κακοποιημένο (προφανώς από τα δικαστήρια) δικαίωμα». Συνέχεια ανάγνωσης

Η ηθική και πολιτική φιλοσοφία του Ντερριντά

Standard

 του Γεράσιμου Κακολύρη

Στην ηθική και πολιτική σκέψη του Ζακ Ντεριντά είναι αφιερωμένο το συνέδριο που οργανώνουν ο  Τομέας Φιλοσοφίας του Τμήματος ΦΠΨ του Πανεπιστημίου Αθηνών, σε συνεργασία με το Γαλλικό Ινστιτούτο από την Πέμπτη 24 Ιανουαρίου  έως το Σάββατο 26 Ιανουαρίου 2013. Το συνέδριο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεματικών που άπτονται της ηθικής και πολιτικής φιλοσοφίας του Ντερριντά όπως δημοκρατία, δίκαιο, φιλοξενία, δώρο, συγχώρεση, δικαιοσύνη, απόφαση, ευθύνη, ηθική και ζώα κ.λπ. Το συνέδριο πραγματοποιείται στο κεντρικό κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών στα Προπύλαια (Πέμπτη 15.00-21.00, Παρασκευή 9.30-17.00, Σάββατο 9.30-21.00). Στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών θα πραγματοποιηθούν οι δύο στρογγυλές τράπεζες του συνεδρίου, με θέμα «Σκεπτόμενοι την κρίση μέσω του Ζακ Ντερριντά» (Παρασκευή 18.00-22.00). Αναλυτικά το πρόγραμμα: http://www.ppp.uoa.gr

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Ανέκδοτο πορτραίτο του Ζακ Ντερριντά (λεπτομέρεια), 1998, έργο των Μονίκ Στομπιενιά και Τιερύ Μπριώ.

Ανέκδοτο πορτραίτο του Ζακ Ντερριντά (λεπτομέρεια), 1998, έργο των Μονίκ Στομπιενιά και Τιερύ Μπριώ.

Η ομιλία «Από το δίκαιο στη δικαιοσύνη («Du droit à la justice»), στην Cardozo Law School της Νέας Υόρκης τo 1989, σηματοδότησε την αφετηρία μιας περισσότερο ρητής ενασχόλησης του Ζακ Ντερριντά με ηθικά και πολιτικά ζητήματα. Μέχρι τότε, η κυριότερη ίσως κριτική που απευθυνόταν στην αποδόμηση ήταν ότι αποτελούσε μορφή ενός βάναυσου μηδενιστικού κειμενικού ελεύθερου παιχνιδιού, το οποίο απειλούσε να υποσκάψει ανεπανόρθωτα τον ορθολογισμό, τη γνώση, την ηθική, τα δυτικά αξιολογικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων και των δημοκρατικών αξιών εν γένει. Στο συγκεκριμένο κείμενο, ο Ντερριντά προβαίνει σε έναν διαχωρισμό ανάμεσα στη δικαιοσύνη και το δίκαιο ή τον νόμο. Οι νόμοι (π.χ. οι νόμοι του κράτους) είναι ιστορικά θεσμοθετημένοι, αποτελούν δηλαδή ιστορικές κατασκευές που ως τέτοιες υπόκεινται σε αλλαγή, βελτίωση ή και κατάργηση. Συνέχεια ανάγνωσης

Άντερς Μπρέιβικ: ψυχρός, ατάραχος και ψυχικά υγιής

Standard

Το μόνο που πρέπει να αλλάξει η τρομοκρατική επίθεση στην Ουτόγια είναι ο ακροδεξιός ρατσισμός

 του Όουεν Τζόουνς

μετάφραση: Μάνος Αυγερίδης

 Ο Άντερς Μπρέιβικ είναι ένας ακροδεξιός τρομοκράτης, όχι ένας τρελός. Σε κάποιους είναι δύσκολο να αφομοιώσουν την ετυμηγορία αυτή: έχουμε έναν άντρα που εκτέλεσε με μεθοδικότητα δεκάδες έφηβους, είτε αυτοί έτρεχαν πανικόβλητοι να σωθούν είτε είχαν παραλύσει από τον τρόμο. Πυροβόλησε παιδιά που παρίσταναν τα πεθαμένα ή  προσπαθούσαν απεγνωσμένα να κολυμπήσουν για να γλιτώσουν. Την ώρα που ξανάφερνε στη μνήμη του τα ογδόντα λεπτά της σφαγής, σε μια απ’ τις πιο ψύχραιμες, ίσως, απολογίες στη μεταπολεμική νομική ιστορία της Ευρώπης, ο τόνος του ήταν ψυχρός και ατάραχος. Ο Μπρέιβικ πέρασε τη δίκη μειδιώντας, ενώ η μόνη στιγμή που έκλαψε ήταν κατά διάρκεια του αξιοθρήνητου προπαγανδιστικού βίντεο που ο ίδιος είχε φτιάξει. Χαμογέλασε ξανά, όταν το δικαστήριο αποφάσισε πως έχει σώας τας φρένας, ανατρέποντας προηγούμενες ψυχιατρικές εκθέσεις. Ήταν ακριβώς αυτό που ήθελε: γι’ αυτόν τον αυτοαποκαλούμενο «πολιτικό ακτιβιστή», το να τον στείλουν σε κάποια ψυχιατρική κλινική θα ήταν, σύμφωνα με τα λόγια του, ο «απόλυτος εξευτελισμός».

Αλλά και πολλές από τις οικογένειες των θυμάτων αναστέναξαν, επίσης, με κάποια ανακούφιση, όταν η περίπτωση της παραφροσύνης αποκλείστηκε. Κάτι τέτοιο θα απάλασσε τον δολοφόνο από την προσωπική ευθύνη για τη σφαγή, την ώρα που εκείνοι θεωρούσαν –και δικαίως– τη θηριωδία του Μπρέιβικ πολιτικό έγκλημα. Όταν τρομοκράτες πυροδοτούν τα ίδια τους τα σώματα στο όνομα, δήθεν, του Αλλάχ, το ζήτημα της παραφροσύνης σπάνια τίθεται στη δημόσια συζήτηση: προφανώς, τους ισλαμιστές τρομοκράτες τους διακατέχει μια ιδεολογία μίσους, ενώ ένας λευκός ακροδεξιός δολοφόνος δεν μπορεί παρά να είναι κλινικά παράφρων. Παρά τις φρικαλεότητες που είχαν θύματα εκατομμύρια Ευρωπαίους στη διάρκεια του 20ού αιώνα –και αποτελούν ζωντανή μνήμη– πολλοί από εμάς αγωνιζόμαστε να αποδεχθούμε ότι απολύτως «λογικά» ανθρώπινα όντα είναι ικανά για πράξεις ανείπωτης βαρβαρότητας. Ο Μπρέιβικ δεν πρέπει να μείνει στη μνήμη ως ένας μανιακός δολοφόνος, ως ο Χάρολντ Σίπμαν ή ο Τεντ Μπάντι της Νορβηγίας. Είναι ένας πολιτικός τρομοκράτης, και το αιματοκύλισμα που προκάλεσε είχε ως κίνητρο το μίσος απέναντι στους σοσιαλιστές και τους μουσουλμάνους. Συνέχεια ανάγνωσης

Για ποιον χτυπά η καμπάνα

Standard

του Ζοζέ  Σαραμάγκου

Ο Ζοζέ Σαραμάγκου, που πέθανε στις 18 Ιουνίου 2010 υπήρξε, εκτός από μεγάλος σύγχρονος πεζογράφος, μαχητικός διανοούμενος με έντονη πολιτική δράση. Μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Πορτογαλίας από το 1969, δεν δίστασε να συγκρουστεί με την Καθολική Εκκλησία και τη συντηρητική πορτογαλική κυβέρνηση του Ντε Σίλβα το 1992, όταν η πρώτη χαρακτήρισε βλάσφημο το έργο του Κατά Ιησούν Ευαγγέλιο, ενώ η δεύτερη απέρριψε την υποψηφιότητά του για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας.

«Ε»

Τζιότο ντι Μποντόνε, «Οι δαίμονες έξω από το Αρέτσο», π. 1296

Πάνε τετρακόσια και χρόνια από σήμερα, όταν, σ’ ένα χωριό λίγο έξω από τη Φλωρεντία, οι κάτοικοι, ενώ βρίσκονταν σπίτι ή δούλευαν στο χωράφι, άκουσαν την καμπάνα της εκκλησίας. Σε εκείνους τους άγιους καιρούς, οι καμπάνες χτυπούσαν πολλές φορές τη μέρα, κι έτσι ο ήχος δεν παραξένεψε κανέναν. Ωστόσο, η καμπάνα χτυπούσε πένθιμα, και κανένας δεν ήξερε κάποιον που να ’χε πεθάνει στο χωριό. Οι κάτοικοι δεν άργησαν να συγκεντρωθούν μπροστά στην εκκλησία, περιμένοντας να μάθουν ποιος πέθανε. Η καμπάνα ήχησε για λίγο ακόμα, και μετά σταμάτησε.

Τότε, ένας άνθρωπος βγήκε από την εκκλησία· δεν ήταν ο νεωκόρος που χτύπαγε συνήθως την καμπάνα. Οι συχωριανοί του τον ρώτησαν πού ήταν ο κωδωνοκρούστης και ποιος πέθανε. Ο άνθρωπος απάντησε: «Εγώ χτύπησα την καμπάνα. Και τη χτύπησα πένθιμα για τη Δικαιοσύνη, την εκλιπούσα Δικαιοσύνη, αφού πια η Δικαιοσύνη έχει εκλείψει».

Ο άπληστος χωροδεσπότης της περιοχής μετακινούσε τα λιθάρια που έδειχναν τα όρια της ιδιοκτησίας του, καταπατώντας έτσι, σιγά σιγά, το χωράφι του φτωχού ανθρώπου. Κάθε φορά που ο άρχοντας μετακινούσε τα σύνορα, η γη του χωρικού γινόταν μικρότερη. Το θύμα στην αρχή διαμαρτυρήθηκε· μετά ικέτευσε για συμπόνια και στο τέλος αποφάσισε να ζητήσει την προστασία του νόμου. Μάταια — ο άρχοντας συνέχισε να λεηλατεί τη γη του. Και τότε ο άνθρωπος, απελπισμένος, αποφάσισε να ανακοινώσει urbi et orbi (αν ζεις όλη σου τη ζωή σ’ ένα χωριό, αυτός είναι όλος ο κόσμος σου) ότι η Δικαιοσύνη είχε πια εκλείψει.

Σιμόνε Μαρτίνι, «Οι μουσικοί», λεπτομέρεια από την τοιχογραφία «Ο Άγιος Μαρτίνος αναγορεύεται ιππότης», 1317-1319

Ίσως να σκέφτηκε ότι αυτή η απότομη πράξη του θα έκανε τις καμπάνες όλου του σύμπαντος να ηχήσουν. Ίσως να σκέφτηκε ότι όλες οι καμπάνες θα σιωπήσουν μόνον όταν αναστηθεί η Δικαιοσύνη. Δεν ξέρουμε τι έγινε στη συνέχεια. Δεν ξέρουμε αν οι κάτοικοι ξεσηκώθηκαν για να βοηθήσουν τον συχωριανό τους ή αν, από τη στιγμή που η Δικαιοσύνη ήταν πλέον νεκρή, επέστρεψαν, με σκυμμένο το κεφάλι, στην καθημερινή τους σκληρή βιοπάλη. Η Ιστορία δεν μας λέει ποτέ ολόκληρη την ιστορία. Συνέχεια ανάγνωσης