Για την ελευθερία του λόγου και της ακαδημαϊκής έκφρασης στην Τουρκία

Standard

Η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται μέχρι τη Δευτέρα το βράδυ στα e-mail: enthemata@gmail.com και bulalak@gmail.com

Χένρι <Μουρ, "Δύο όρθιες μορφές", 1949

Τα τελευταία χρόνια υπήρξαν για την Τουρκία περίοδος γόνιμων εξελίξεων και κοσμογονικών αλλαγών. Η κυβέρνηση του ΑΚΡ, αντιμέτωπη με την αντίδραση του κεμαλικού γραφειοκρατικού κατεστημένου και του στρατού προχώρησε σε μια σειρά από μεταρρυθμίσεις που στόχο είχαν τον εκσυγχρονισμό και τον εκδημοκρατισμό της τουρκικής κοινωνίας. Στην προσπάθειά της αυτή βρήκε την ανταπόκριση διανοουμένων, συγγραφέων και πανεπιστημιακών ποικίλων πολιτικών πεποιθήσεων, φιλευλεύθερων και σοσιαλιστών, φιλοϊσλαμιστών και θρησκευτικά αδιάφορων. Ένας ολόκληρος κόσμος είχε πιστέψει πως η κυβέρνηση αυτή είχε τη δύναμη και το όραμα να απαλλάξει τη χώρα από την κληρονομιά της δικτατορίας του Εβρέν, που στοίχισε τη δολοφονία εκατοντάδων και τη φυλάκιση και τον εξευτελισμό εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων. Τα πράγματα, ωστόσο, άρχισαν να αλλάζουν από το 2009, όταν οι πρωτοβουλίες που η κυβέρνηση είχε λάβει, ιδιαίτερα σε σχέση με το Κουρδικό, έμειναν μετέωρες, αφού οι φιλοϊσλαμιστές απέδειξαν πως δεν διέθεταν το πολιτικό θάρρος να αναμετρηθούν με την ευθύνη που τέτοιες αλλαγές συνεπάγονται σε μια κοινωνία ήδη διχασμένη εθνοτικά αλλά και κοινωνικά. Ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες η τουρκική κυβέρνηση, χρησιμοποιώντας τη συντριπτική νίκη της στις εκλογές του Ιουνίου, καθώς και το τεράστιο γόητρο που έχει αποκομίσει στον αραβικό κόσμο από τη σύγκρουση με το Ισραήλ και τη στήριξη των πρόσφατων εξεγέρσεων στη Μέση Ανατολή, εγκατέλειψε κάθε άλλο μέσο διαχείρισης της διαφωνίας και του αντιπολιτευτικού λόγου, και έχει καταφύγει στην κατατρομοκράτηση των πολιτών και την αστυνομική βία που θυμίζει άλλες εποχές. Ο εύκολος στόχος είναι και πάλι πανεπιστημιακοί, φοιτητές, διανοούμενοι και δημοσιογράφοι. Μεταξύ πολλών άλλων, σύμβολα της αντίστασης κατά του νέου αυτού αυταρχισμού που γιγαντώνεται στην Τουρκία αποτελούν η διεθνώς γνωστή καθηγήτρια ιστορίας στο πανεπιστήμιο Μαρμαρά Büşr Ersanlı και ο πολυβραβευμένος εκδότης-συγγραφέας Ragip Zarakolu. Συνελήφθησαν στα τέλη Οκτωβρίου με την κατηγορία για συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση. Τα τεκμήρια που χρησιμοποιήθηκαν για να στοιχειοθετήσουν το έγκλημά τους είναι για την Ersanlı οι σημειώσεις που κράτησε διδάσκοντας στη σειρά σεμιναρίων που οργάνωσε το BDP, το νόμιμο φιλοκουρδικό κόμμα με ευρεία εκπροσώπηση στη Βουλή, ενώ για τον Zarakolu η συμμετοχή του ως αντιπροέδρου του τοπικού παρατηρίου του Ελσίνσκι σε εκδήλωση του ίδιου κόμματος. Οι άνθρωποι αυτοί, όπως και πολλοί άλλοι, μετά την κήρυξη του στρατιωτικού νόμου στις αρχές της δεκατίας του ’70 έμειναν για χρόνια στη φυλακή. Και στη συνέχεια, μετά το πραξικόπημα του 1980 και μέχρι πρόσφατα, ταλαιπωρήθηκαν αφάνταστα με συλλήψεις, δίκες και πρόστιμα. Ωστόσο, δεν είναι μόνο άνθρωποι αυτής της γενιάς που αναγκάζονται να βιώσουν τις συνθήκες αυτές. Πολλοί φοιτητές συλλαμβάνονται με αντίστοιχες κατηγορίες, όπως η φοιτήτρια του τμήματος Ιστορίας του πανεπιστήμιου του Βοσπόρου, Şeyma Özcan, με μόνο τεκμήριο μια τηλεφωνική συνομιλία ή ένα πανό που άνοιξε διεκδικώντας το δικαίωμα στη δωρεάν παιδεία. Αντίστοιχη μεταχείριση επιφυλάσσει η κυβέρνηση και σε πολλούς δημοσιογράφους, με πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις εκείνες των Ahmet Şık και Nadim Şener που, επειδή αποκάλυψαν τις διασυνδέσεις των ισλαμιστών με το νέο «βαθύ κράτος», κατηγορούνται στο πλαίσιο της περιβόητης συνομωσίας Ergenekon, μιας υπόθεσης που το ΑΚΡ την χρησιμοποιεί πλέον ως πρόσχημα για την εξόντωση οποιασδήποτε ανεξάρτητης φωνής. Συνέχεια ανάγνωσης