Change4all: Χτίζοντας γέφυρες

Standard

Γέφυρες μεταξύ των κινημάτων, πέρα από τα σύνορα, μεταξύ της θεωρίας και της πράξης

συνέντευξη της Κατερίνας Αναστασίου, συντονίστριας του Change4all

Μιλάει για τον συντονισμό των κινημάτων, τη διεθνή αλληλεγγύη στην Ελλάδα και το ΟΧΙ, την «Ευρωπαϊκή άνοιξη» και τους πρόσφυγες, την αυστριακή Ακροδεξιά, το Νuit Debout

 

4-katerinaΠότε και γιατί ξεκινήσατε το Change4all;  

 To Φλεβάρη του 2015 το transform!europe  οργάνωσε στη Βιέννη μια συνάντηση, μεταξύ διεθνών οργανώσεων, κομμάτων της ευρωπαϊκής Αριστεράς και κινημάτων με σκοπό τον συντονισμό της διεθνούς αλληλεγγύης προς την Ελλάδα και την τότε νεοεκλεγμένη κυβέρνηση. Κοινός τόπος όλων, η προφανής έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης για τους αγώνες στην Ελλάδα, αλλά και το επικοινωνιακό μονοπώλιο των επί το πλείστον αντιδραστικών διεθνών ΜΜΕ. 

 Ακόμα και μεταξύ μας, ήταν ξεκάθαρο πως τα κανάλια επικοινωνίας μας ήταν ανεπαρκή – πόσο μάλλον που εκτός Ελλάδας, η ελληνική γλώσσα είναι τόσο οικεία όσο τα… ιερογλυφικά της αρχαίας Αιγύπτου. Έπρεπε, λοιπόν, να φροντίσουμε δύο πράγματα: αφενός να δοθεί περισσότερη προσοχή και χώρος στην προβολή του κινήματος  αντίστασης στη λιτότητα στην Ελλάδα, και αφετέρου να βρούμε οι εκδηλώσεις αλληλεγγύης των άλλων ευρωπαϊκών λαών προς την Ελλάδα να φτάνουν σε όσο το δυνατόν ευρύτερο κοινό. 

 Το Change4all γεννήθηκε από αυτή τη συνάντηση, με σκοπό συμβάλει στην προσπάθεια να σπάσουμε την δαιμονοποίηση κάθε πολιτικής εναλλακτικής και αντιθετικής στο νεοφιλελευθερισμό, όχι μόνο προβάλλοντας την Ελλάδα σαν πρότυπο αντίστασης στην λιτότητα και τις ανελεύθερες αντιδημοκρατικές πολιτικές της ΕΕ, αλλά και βρίσκοντας γέφυρες με αντίστοιχους αγώνες σε άλλες χώρες.  Χρησιμοποιώντας τα εργαλεία που μας δίνει το ίντερνετ, αποφασίσαμε να φτιάξουμε με πλατφόρμα-κόμβο επικοινωνίας μεταξύ των κινημάτων της Ευρώπης και, όπως ανακαλύψαμε στην πορεία, και του κόσμου. Η πυκνότητα του πολιτικού χρόνου, οι συμπληγάδες των ΜΜΕ που αποσιωπούν τις κοινωνικές αντιδράσεις, η αποστράτευση μετά το δημοψήφισμα του Ιουλίου μας έκαναν συχνά να αισθανόμαστε σαν σταγόνα στον ωκεανό.  Η Ευρωπαϊκή Άνοιξη, όπως ονομάζουμε εδώ στο Βορρά τον ερχομό των προσφύγων και μεταναστών, και ό,τι ακολούθησε και συμβαίνει αυτή τη στιγμή, μας έδειξε ότι κόμβοι σαν το change4all είναι απαραίτητοι στους διεθνιστικούς αγώνες. 

changeΠερίγραψέ μας τη δομή και τη λογική του σάιτ; Ποιοι ήταν οι βασικοί σας στόχοι;   Ποιο ρόλο θέλατε και θέλετε να παίξει

Πρώτα από όλα, ας πω ότι το change4all αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε μεταβατική φάση. Σε περίπου ένα μήνα θα έχουμε έτοιμη μια νέα έκδοση, πολύ πιο διαδραστική, λειτουργική και ανοιχτή στον κόσμο των κινημάτων και το σύμπαν της διαδικτυακής ζωής. Θα προσπαθήσω να εξηγήσω συνοπτικά το βασικό σκεπτικό. 

Ξεκινάμε με το αξίωμα ότι στους αγώνες μας για ελευθερία, κοινωνική δικαιοσύνη, ισότητα και αξιοπρέπεια όλα έχουν σημασία: οι λέξεις, οι πράξεις, η πολιτική ανάλυση, τα βιώματα, οι δράσεις, καθώς και η εμπειρική συλλογική γνώση. Οι αγώνες ποικίλουν σε μορφή, δομή, οργάνωση, μεθοδολογία κτλ. Υπάρχει όμως μια κοινή πυξίδα· μόνο που στη θέση του Βορρά βρίσκεται η χειραφέτηση του ανθρώπου και η ανατροπή του συστήματος από τα κάτω. Συνέχεια ανάγνωσης

«Τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι στη διακριτική ευχέρεια του κράτους»

Standard

συνέντευξη της Νόελιν Μπλάκγουελ, αντιπροέδρου της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (FIDH)

Τη συνέντευξη πήρε ο Μάνος Αυγερίδης

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου

2cΓιατί η FIDH θεωρεί τόσο σημαντική αυτή την έκθεση;

Η έκθεση αναλύει τα αποτελέσματα της λιτότητας μέσα από την οπτική των διεθνώς κατοχυρωμένων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είναι σημαντική, διότι τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι μια προαιρετική επιλογή, μια κρατική διακριτική ευχέρεια που μπορεί μια κυβέρνηση να αναστέλλει και να επανενεργοποιεί κατά βούληση, αλλά ένα ουσιαστικό και σταθερό μέρος της δέσμευσής της στο κράτος δικαίου, ακόμα και σε καιρούς δύσκολους. Με αυτή την έννοια, ελπίζουμε ότι η έκθεσή μας θα διαβαστεί ως μια αντικειμενική και εποικοδομητική ανάλυση που μπορεί να βοηθήσει τους πάντες: από τους κρατικούς λειτουργούς μέχρι την κοινωνία των πολιτών και τους πολίτες τους ίδιους, στον βαθμό που επιθυμούν την ενδυνάμωση του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας στην Ελλάδα.

Σαλβαντόρ Νταλί, "Αταβιστικό δειλινό"

Σαλβαντόρ Νταλί, «Αταβιστικό δειλινό»

Ποιο είναι το πιο αναπάντεχο συμπέρασμα της έκθεσης; Τι σας εντυπωσίασε περισσότερο σε ό,τι αφορά τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα της κρίσης;

Μας εξέπληξε πραγματικά ο τρόπος με τον οποίο τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι ανάγκες του ελληνικού λαού τέθηκαν στο περιθώριο, ακόμα και αγνοήθηκαν, από εκείνους που συνέταξαν και εφάρμοσαν το πρόγραμμα λιτότητας. Οι απαιτήσεις των δανειστών και της οικονομίας φαίνεται πως υπερίσχυσαν έναντι οποιασδήποτε έγνοιας για τον πόνο που προκλήθηκε έτσι στον ελληνικό λαό. Επιπλέον, τα μέτρα λιτότητας είχαν τα πιο καταστροφικά αποτελέσματα απέναντι σε ομάδες του πληθυσμού που ήταν ήδη ευάλωτες: επισφαλώς εργαζόμενους ή άνεργους, ανθρώπους που χρειάζονταν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, και ιδίως τους φτωχούς. Συνέχεια ανάγνωσης

Υποβαθμίζοντας τα δικαιώματα: το κόστος της λιτότητας στην Ελλάδα

Standard

Η Ευρώπη δεν έχει απλώς προβλήματα δικαιωμάτων. Είναι πρόβλημα δικαιωμάτων

του Δημήτρη Χριστόπουλου

Έργο του Αλεξάντερ Ροτσένκο

Έργο του Αλεξάντερ Ροτσένκο

Στις 18 Δεκεμβρίου παρουσιάστηκε στην Αθήνα η έκθεση της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (FIDH) για την Ελλάδα (http://goo.gl/T1U2qS). Έχουν υπάρξει πολλές εκθέσεις με ειδικές θεματικές, όπως το άσυλο, η μετανάστευση, η αστυνομική βία, η ελευθερία του Τύπου κ.ά, όμως είναι η πρώτη φορά που γίνεται μια συνολική αποτίμηση δικαιωμάτων σε ένα κράτος-μέλος της Ε.Ε. η πρώτη φορά που διερευνάται μια συνολική εικόνα των δικαιωμάτων στην κρίση. Και η εικόνα είναι δυσάρεστη. Πολύ δυσάρεστη.

Αυτό συμβαίνει διότι ουδέποτε αξιολογήθηκαν οι επιπτώσεις των προγραμμάτων λιτότητας στα δικαιώματα. Η δουλειά έγινε σαν να μην υπήρχαν δικαιώματα να ληφθούν υπόψη. Όλα αυτά βέβαια δεν είναι και πρωτότυπες ειδήσεις στα καθ’ ημάς. Ωστόσο, όταν έγινε η πρώτη αποστολή της FIDH στην Ελλάδα, τον Γενάρη του 2014, στη συνάντησή μας με υψηλό αξιωματούχο της Task Force, όταν του θέσαμε τον προβληματισμό μας, αυτός απάντησε με ειλικρινή βεβαιότητα: «αυτά δεν είναι ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα, αλλά τις πολιτικές». Για τον συνομιλητή μας, τα δικαιώματα παραβιάζονται όταν η αστυνομία δέρνει χωρίς αιτία και ως εκεί. Νομίζω ότι αυτό αναδεικνύει το μείζον θέμα μας: ότι η κυρίαρχη αντίληψη σήμερα στην Ευρώπη υπαγορεύει μια πολύ περιοριστική ερμηνεία του τι είναι δικαιώματα, στο όνομα της δημοσιονομικής αναπροσαρμογής. Συνέχεια ανάγνωσης

Ψήφος εμπιστοσύνης: Βουλγάρικα μαθήματα και παθήματα

Standard

του Δημήτρη Χριστόπουλου

Χαρακτικό του Τζιάκομο Πάτρι

Χαρακτικό του Τζιάκομο Πάτρι

Η Βουλγαρία είναι μια χώρα με την οποία μας ενώνουν και μας χωρίζουν αρκετά. Στη μόνιμη επωδό των Ελλήνων τα τελευταία χρόνια «γίναμε Βουλγαρία», μια πολιτογραφημένη Ελληνίδα, Βουλγάρα πολίτης, διερωτάται σε ένα άρθρο που αξίζει την προσοχή μας: «Γίναμε όντως Βουλγαρία; Τείνω να απαντήσω: Όχι… ακόμη. Αλλά βρισκόμαστε… σε καλό δρόμο!» (Μάγια Στογιάνοβα, «Γίναμε όντως Βουλγαρία», ηλεκτρονικό περιοδικό Χρόνος, τχ. 11, Μάρτιος 2014).  Προσωπικά, ύστερα από ένα πολύ διδακτικό διάστημα στο Πανεπιστήμιο της Σόφιας, φέτος το καλοκαίρι, και έχοντας παρακολουθήσει τις κοινοβουλευτικές συζητήσεις για την ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική Βουλή την τελευταία βδομάδα, τείνω στο ίδιο συμπέρασμα.

Στη Βουλγαρία λοιπόν, τα κυρίαρχα κόμματα, το «κεντροδεξιό» GERB του σωματοφύλακα Μπορίσοφ και το Σοσιαλιστικό Κόμμα, που ακόμη αποπνέει την καμαρίλα του παλιού καθεστώτος υποκλινόμενο συνάμα στη νεοφιλελεύθερη συνταγή του ΔΝΤ, δεν τολμάνε να πούνε στους ανθρώπους «Εμπιστευτείτε μας!». Με τον λόγο τους ουσιαστικά εννοούν και, εν τέλει, πιο κυνικά, λένε: «Μην εμπιστεύεστε κανέναν!». Ξέρουν ότι την εμπιστοσύνη του λαού δεν υπάρχει περίπτωση να την κερδίσουν ύστερα από τόσα χρόνια καταστροφικής «μετάβασης» από τον «σοσιαλισμό» στην «οικονομία της αγοράς».  Έτσι λοιπόν, με το να ζητάνε από τον κόσμο να μην εμπιστεύεται κανέναν, δεν χάνουν τίποτε παραπάνω. Απλώς κερδίζουν την πιθανότητα οι Βούλγαροι να μην εμπιστεύονται τους αντιπάλους τους. Πολύ απλά, έτσι παραμένουν κυβερνώντα κόμματα, παρά την απόλυτη ηθική ανυποληψία στην οποία βρίσκονται στις συνειδήσεις του λαού. Η τακτική αυτή επιβεβαιώθηκε και στις πρόσφατες εκλογές στις οποίες, παρά τη συρρίκνωση της εκλογικής τους επιρροής,  τα δύο κόμματα παραμένουν πρώτα. Μου το συνόψισε το καλοκαίρι, σε μια αφοπλιστική φράση, μια νεαρή βουλγάρα διανοούμενη, η Μαρίγια Ιβάντσεβα: «in mistrust we trust». Συνέχεια ανάγνωσης

Το ευρώ, ο Νότος και η Ελλάδα

Standard

Όλα τα λάθη της ΟΝΕ, η ίδια η αποτυχία της ως νεοφιλελεύθερου σχεδίου, φορτώθηκαν στις κοινωνίες του Νότου

συνέντευξη της Μαριάννας Τόλια

Τζόρτζιο ντε Κίρικο, "Ο τροβαδούρος"

Τζόρτζιο ντε Κίρικο, «Ο τροβαδούρος»

Τη Μαριάννα Τόλια τη γνωρίζω από τις παλιές καλές μέρες της εφημερίδας «Η Εποχή», όταν και οι δυο μετείχαμε σε αυτό το σπουδαίο εργαστήρι, εργαστήρι γραφής, πολιτικής και σκέψης, που ήταν και συνεχίζει να είναι η «Εποχή». Δεν είναι όμως αυτός ο λόγος που της ζητήσαμε να μας μιλήσει για το βιβλίο της «Το ευρώ, ο Νότος και η Ελλάδα», το οποίο κυκλοφόρησε πριν λίγο καιρό από τις Μεταμεσονύκτιες Εκδόσεις. Αλλά το ότι πρόκειται για ένα βιβλίο τεκμηριωμένο και παρεμβατικό μαζί, που παρακινεί όποιον θέλει να σκεφτεί κριτικά για την κρίση, την οικονομία και την πολιτική. Πέρα από τα στοιχεία που μας προσφέρει για την κρίση της Ελλάδας (που την εντάσσει στη γενικότερη κρίση του Ευρωπαϊκού Νότου, διακρίνοντας όμως την περίπτωση της Ελλάδας και της Πορτογαλίας από τις αντίστοιχες της Ιταλίας και της Ισπανίας) προτείνει προοπτικές για το αύριο ή μάλλον το «μεθαύριο», όπως λέει και η ίδια. Ο αναγνώστης –και ο τόμος έχει το προσόν ότι δεν χρειάζεται να είσαι ειδικός για να τον προσπελάσεις– θα βρει στοιχεία, ιδέες και σκέψεις για τη χάραξη ενός σχεδίου ανασυγκρότησης, πάνω από τα χαλάσματα της κρίσης. Δεν θα μιλήσω εδώ για το περιεχόμενο, το εξηγεί η ίδια η Μαριάννα Τόλια, στη συνέντευξη που ακολουθεί. Θα σταθώ μόνο σε δυο σημεία από τον Πρόλογό της, χαρακτηριστικά της οπτικής της. Πρώτον, μας λέει, «αυτή η αφήγηση δεν προτείνεται μόνο για λόγους θεωρητικού ενδιαφέροντος· προτείνεται κυρίως για να εμπνεύσει την πολιτική πράξη». Και, έπειτα, ότι «η ψυχολογική πηγή για τη συγγραφή του βιβλίου ήταν η αγωνία· η ίδια αγωνία που διακατέχει μεγάλα κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας». Θα πω μόνο ότι, στις σελίδες του τόμου, καταφέρνει να μετατρέψει την αγωνία σε προβληματισμό και σκέψη, με τρόπο γόνιμο και χρήσιμο.

Στρ. Μπ.

Τζόρτζιο ντε Κίρικο, «Σχολή μονομάχων», 1953

Τζόρτζιο ντε Κίρικο, «Σχολή μονομάχων», 1953

Το βιβλίο καταρρίπτει το κυρίαρχο επιχείρημα ότι το κόστος εργασίας στην Ελλάδα και στις χώρες του Νότου είναι αυτό που ευθύνεται για την κρίση του ευρώ. Μπορείς να μας το εξηγήσεις;

Το ότι η άνοδος του κόστους εργασίας ευθύνονταν για την κρίση του ευρώ το υποστήριζε η Γερμανία όταν άναβε η κρίση. Είχε διατυπωθεί τότε –τέλη 2010– μια πρώτη ανάλυση για το τι ήταν όλο αυτό που συνέβαινε στην Ευρώπη η οποία είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η αιτία ήταν η απώλεια ανταγωνιστικότητας του Ευρωπαϊκού Νότου έναντι του Βορρά. Από ένα ολόκληρο αναλυτικό σχήμα όμως η γερμανική ηγεσία ξεχώρισε μια παράμετρο, την αύξηση του μοναδιαίου εργασιακού κόστους, και ανήγαγε το πρόβλημα της ανταγωνιστικότητας σε αυτήν, γιατί με αυτό το επιχείρημα μπορούσε να στηρίξει την οικονομική πολιτική που επέβαλε και να αποτρέψει άλλες που ήθελε, π.χ., μια όντως ευρωπαϊκή αντιμετώπιση του προβλήματος των τραπεζών. Συνέχεια ανάγνωσης

Kρίσιμα δικαιώματα, δικαιώματα σε κρίση

Standard

του Κωνσταντίνου Τσιτσελίκη

Έργο του Μαρκ Σαγκάλ, 1919

Έργο του Μαρκ Σαγκάλ, 1919

Διατρέχουμε ήδη τον πέμπτο χρόνο της κατάστασης πραγμάτων που ονομάζουμε περιεκτικά «κρίση» και διαπερνά όλες της εκφάνσεις του περιβάλλοντός μας: θεσμικού, πολιτικού, κοινωνικού, οικονομικού και προσωπικού. Μπορούμε λοιπόν να αρχίσουμε να κάνουμε διαπιστώσεις και αποτιμήσεις, αν και είναι ίσως νωρίς για να κατανοήσουμε τη συνολική πορεία της, ποσοτικά και ποιοτικά. Ως προς τα δικαιώματα, η κρίση επέφερε μια νέα αντίληψη, συχνά εργαλειακά ενσωματωμένη στην εσωτερική οικονομία της κρίσης· ένα νέο Παράδειγμα στον ρόλο και το περιεχόμενο των δικαιωμάτων.

Το περιεχόμενο και τις νέες ποιότητες των δικαιωμάτων προσπάθησε να ανιχνεύσει το συνέδριο «Κρίσιμα δικαιώματα-Δικαιώματα σε κρίση», που οργάνωσε η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) την προηγούμενη Παρασκευή και Σάββατο (13-14.6). Επιλέξαμε ορισμένα μόνο πεδία (λ.χ. δικαιοσύνη, ασφάλεια, κρατούμενοι, εργασία, εκπαίδευση, υγεία, κοινά αγαθά), καθώς σε μια διήμερη συζήτηση δεν μπορούσαν να καλυφθούν όλες οι θεματικές. Συνέχεια ανάγνωσης

Προς υπεράσπιση της καθημερινότητας

Standard

της Μαρίας Χαϊδοπούλου-Βρυχέα

Ι. Ο «καναπές»

2-mariw

Τζόρτζιο ντε Κίρικο, «Το Τορίνο την άνοιξη», 1960

Έχουν γραφτεί αρκετά άρθρα τα τελευταία χρόνια με επικριτική διάθεση για τον κόσμο που δεν κινητοποιείται, που υποφέρει και «δεν κάνει τίποτα». Σε γενικές γραμμές όλοι συμφωνούν, ακόμα κι αυτοί που το κάνουν («καλά να πάθουμε ….»). Αλλά μήπως πρέπει να δούμε τελικά τι κάνει ο κόσμος; Μήπως η απλή φράση «κάθονται στον καναπέ τους» υποτιμάει βαθύτατα αυτό που ζούμε στο τώρα;

Τα χρόνια της κρίσης έχουν προκαλέσει ριζικές αλλαγές στην καθημερινότητα, κάποιες από τις οποίες έχουν συζητηθεί πολύ, κάποιες άλλες όχι και τόσο. Στις τελευταίες συγκαταλέγεται και το βίωμα του «κάθε μέρα» ως συνόλου δυσκολιών που απαιτούν επίλυση. (Είναι η άλλη όψη της κατάρρευσης των δημόσιων υπηρεσιών, του συστήματος υγείας και γενικά του κράτους πρόνοιας…) Το «εδώ και τώρα» (προσωπικό, οικογενειακό, φιλικό, επαγγελματικό) απαιτεί επεκτατικά χρόνο και χώρο. Το «κάθε μέρα» απαιτεί πλέον πολλή ενέργεια και εργασία (όχι απαραίτητα αναγνωρισμένη ως τέτοια).

Σωρεία πληροφοριών προς επεξεργασία, αγωνία για το αύριο, προβλήματα που προκύπτουν ξαφνικά, αλλαγές προγραμματισμού, να μην ξεχάσω να πληρώσω το λογαριασμό, τα παιδιά, η μόνη μητέρα, η άρρωστη φίλη… έγνοιες και «δουλειές» δημιουργούν μια αίσθηση πνιξίματος και, κυρίως, βάρους. Αυτοί που υποστηρίζουν ότι «μας ψεκάζουν», πέρα από τη σχεδόν μεταφυσική εξήγηση που παραθέτουν, αναγνωρίζουν τη κυριαρχία ενός συλλογικού βιώματος συνεχούς θολούρας στον εγκέφαλο. Η συγκέντρωση έχει γίνει δύσκολη, και οι διαφόρων τύπων δουλειές πιο κουραστικές και χρονοβόρες. Συνέχεια ανάγνωσης