Η «διαχείριση της μετανάστευσης» σε δύσκολους καιρούς

Standard

Με την ευκαιρία του διεθνούς συνεδρίου, Αθήνα 23-25 Απριλίου

Τη «διαχείριση της μετανάστευσης» και τον ρόλο των διεθνών οργανισμών, κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα έχει θέμα το διεθνές συνέδριο που οργανώνεται στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (Βασιλέως Κωνσταντίνου 48), στις 23, 24 και 25 Απριλίου. Στο συνέδριο, στο οποίο θα λάβουν μέρος 41 ιστορικοί, κοινωνικοί και πολιτικοί επιστήμονες από όλον τον κόσμο, θα διερευνηθούν θέματα όπως: η εξέλιξη της ιδέας της «διαχείρισης της μετανάστευσης», οι χρήσεις της στο παρελθόν και σήμερα, οι διεθνείς πολιτικές, πρακτικές και αφηγήσεις που αναπτύχθηκαν προκειμένου να ρυθμιστεί η ανθρώπινη κινητικότητα, η ιστορία των διεθνών οργανισμών που διαδραμάτισαν ρόλο στις αναγκαστικές και εθελούσιες μετακινήσεις κατά τον 20ό αιώνα.

Το συνέδριο, που θα διεξαχθεί στα αγγλικά, το οργανώνουν τo μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Κοινωνικές Διακρίσεις, Μετανάστευση και Ιδιότητα του Πολίτη» του Τμήματος Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Το πρόγραμμα, εδώ: http://mimio.uop.gr/site/?q=en. Με την ευκαιρία αυτή μιλήσαμε με τη Λίνα Βεντούρα (καθηγήτρια κοινωνιολογίας και ιστορίας της μετανάστευσης στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου), μέλος της επιστημονικής και της οργανωτικής επιτροπής του Συνεδρίου.

 .

 Η «διαχείριση της μετανάστευσης» σε δύσκολους καιρούς

 συνέντευξη της Λίνας Βεντούρα

Το συνέδριο επιγράφεται «“Migration Management” and International Organizations in the 20th Century». Τι σημαίνει «διαχείριση της μετανάστευσης» στον 20ό αιώνα;

Γαύδος, 9 Απριλίου 2015. Πρόσφυγες έξω από το δημοτικό σχολείο. Φωτογραφία: Βασίλης Μαθιουδάκης

Γαύδος, 9 Απριλίου 2015. Πρόσφυγες έξω από το δημοτικό
σχολείο. Φωτογραφία: Βασίλης Μαθιουδάκης

Η ίδια η έννοια «διαχείριση της μετανάστευσης» εμφανίστηκε αρκετά πρόσφατα, μόλις τη δεκαετία του 1990, στους κόλπους μάλιστα του οργανισμού, την ιστορία του οποίου εξετάζει το ερευνητικό πρόγραμμα στο πλαίσιο του οποίου διεξάγεται το συνέδριο, δηλαδή του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ). Κάποιες πάντως από τις νομοθετικές ρυθμίσεις, τις πρακτικές και τις αφηγήσεις που δηλώνονται με τον όρο «διαχείριση της μετανάστευσης» έχουν μακρά ιστορία. Εδώ και αιώνες πολλά κράτη επέβαλαν ή ρύθμιζαν την κινητικότητα της εργασίας και των –ανεπιθύμητων κυρίως, αλλά και των κεφαλαιούχων ή όσων είχαν σπάνια προσόντα– ανθρώπων από και προς την επικράτειά τους. Τα παραδείγματα είναι άπειρα: η αποστολή καταδίκων σε άλλες ηπείρους, η πολιτική προσέλκυσης Ορθόδοξων πληθυσμών στη Ρωσική Αυτοκρατορία, η χρηματοδότηση από τη Βρετανία της μετακίνησης μεταναστών προς τις υπερπόντιες χώρες της Κοινοπολιτείας, η απαγόρευση εισόδου των επαιτών, των αναρχικών και των Κινέζων στις ΗΠΑ στα τέλη του 19ου αιώνα, αλλά και οι διατάξεις που επιτρέπουν την νόμιμη είσοδο και εγκατάσταση αλλοδαπών που διαθέτουν ένα σεβαστό ποσό χρημάτων στη σημερινή Ελλάδα. Συνέχεια ανάγνωσης

Αλληλεγγύη εντός τόπου και χρόνου

Standard

του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου

1-dimosthenis

Φωτογραφία του Άγγελου Καλοδούκα, από το left.gr

Ξημερώματα Πέμπτης, στην πλατεία Συντάγματος — με τη Μαρία, τη Μάνια, τον Αλέξανδρο και τη Γρηγορία από τη Νεολαία. Περιμένουμε το ασθενοφόρο για τον Αλί κάτω από μια τέντα: βρέχει καρέκλες. Ο Αλί είναι εξαντλημένος. Μάταια προσπαθούν να τον διασκεδάσουν οι άλλοι, βγάζοντας φωτογραφίες με τα κινητά μες τη βροχή. Πριν κοιμούνταν δίπλα του, γύρω από την είσοδο του μετρό, τυλιγμένοι καθένας από μια κουβέρτα. Τώρα περιμένουμε όλοι μαζί. Όσο κοιμούνταν, σκεφτόμουν το «δίκιο» του Άδωνη Γεωργιάδη: οι Αθηναίοι ξέρουν από φτώχεια, οι παλιότεροι και από προσφυγιά· ξέρουν, όμως, δεν σημαίνει ότι θέλουν και να τη βλέπουν. Τώρα σκέφτομαι ότι προέχει να μην πάθει κανείς πνευμονία και να μην αργήσει το νοσοκομειακό. Ευτυχώς φτάνει γρήγορα. Ο Αλί φοβάται να μπει: δεν μιλάει αγγλικά, για ελληνικά ούτε λόγος. Κι αν συλληφθεί; Με τα πολλά πείθεται· σε λίγο φτάνουμε στον Ευαγγελισμό. Πρώτο πρόβλημα: ο Ευαγγελισμός θυμίζει χώρα σε πόλεμο. Δεύτερο: με τον Αλί χωρίς γρι αγγλικά, με τα αραβικά να μην είναι το δυνατό μας σημείο, πώς διάβολο θα εξεταστεί; Ώσπου να συνεννοηθούμε με το Σύνταγμα, το πρώτο πρόβλημα λύνει το δεύτερο: μέσα στον τόσο κόσμο, δίπλα μας, είναι ένας Σύριος με τον αδελφό του. Χάρη στα αγγλικά του, η απόγνωση της νοσοκόμας μετριάζεται. Συνέχεια ανάγνωσης

Ένα νέο πανοπτικό πάνω από την Ευρώπη

Standard

Η εξέλιξη της μεταναστευτικής πολιτικής και η Ευρώπη-φρούριο

του Αποστόλη Φωτιάδη

Εάν μελετήσει κανείς τις πολιτικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών γύρω από το μεταναστευτικό ζήτημα, μόνο ανησυχητικά συμπεράσματα μπορεί να εξαγάγει. Αναλύοντας τες, ισχυροποιείται η υποψία ότι η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική πλησιάζει σε μια στιγμή μεταμόρφωσής της, όπου η αντιπαράθεση για την υπεράσπιση δικαιωμάτων σε θεσμικό επίπεδο θα μετασχηματιστεί σε μάχη για την ύπαρξή τους.

«Μινώταυρος» του Πάμπλο Πικάσο, 1936

«Μινώταυρος» του Πάμπλο Πικάσο, 1936

Η συμφωνία της απερχόμενης Επιτρόπου Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Σεσίλια Μάλμστρομ με τον Ιταλό υπουργό Εσωτερικών Αλγερίνο Αλφάνο, στα τέλη Αυγούστου, για μια νέα επιχείρηση της Frontex στη Μεσόγειο προκάλεσε κομφούζιο σε δημοσιογράφους και επιτελεία, που προσπαθούσαν για ημέρες να αποκωδικοποιήσουν τον χαρακτήρα της. Ένα εσωτερικό έντυπο της Frontex[1] που διέρρευσε στον ιταλικό Τύπο την περασμένη Πέμπτη, εν είδει προσχεδίου, ουσιαστικά επιβεβαιώνει πολλές από τις αμφιβολίες που υπήρχαν για τους στόχους μια νέας ευρωπαϊκής επιχείρησης. Στην ουσία, δεν θα αντικαταστήσει την επιχείρηση Mare Nostrum, που εφάρμοσε η Ιταλία μετά την τραγωδία της Λαμπεντούζα τον περασμένο Οκτώβριο. (Το Mare Nostrum είναι μια στρατιωτική επιχείρηση κατά τη διάρκεια της οποίας έχουν διασωθεί στην κεντρική Μεσόγειο πάνω από 115.000 άνθρωποι. Υπήρξαν 2.000 νεκροί στην ίδια περιοχή, αλλά χωρίς το Mare Nostrum, θα ήταν πολύ περισσότεροι). Θα λειτουργεί συμπληρωματικά, εξελίσσοντας το δόγμα ασφάλειας που προωθεί συστηματικά η ΕΕ ως πολιτική των ευρωπαϊκών εξωτερικών συνόρων τα τελευταία χρόνια. Η Frontex θέτει ως προτεραιότητα την εφαρμογή μέσων επιτήρησης, ραντάρ και εναέριων και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που προσφέρονται από την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού συστήματος επιτήρησης των συνόρων Eurosur. Συνέχεια ανάγνωσης