Η μουσουλμανική οργή

Standard

του Νίκου Χατζηνικολάου

Δασκάλα: «Πέτρο, ποιος χτύπησε πρώτος τον άλλο; Εσύ ή ο Κωστάκης;»

Πώς να εξηγήσουμε τις πολύνεκρες αυτοκτονικές επιθέσεις στην καρδιά της Δύσης; Νέα Υόρκη 2001, Μαδρίτη 2004, Λονδίνο 2005, Βοστόνη 2013, Παρίσι και Κοπεγχάγη 2015. Σίγουρα είναι πολύ περισσότερες, υπάρχει και η κάπως διαφορετική περίπτωση της Μόσχας, αλλά εκείνο που ενδιαφέρει τη στιγμή αυτή είναι το φαινόμενο και όχι η καταγραφή των περιπτώσεων. Ανάμεσά τους, στις αρχές του χρόνου, η ένοπλη επίθεση στην έδρα του σατιρικού περιοδικού Charlie Hebdo και στο εβραϊκό σούπερ μάρκετ στη Βενσέν, που αποτελεί και το έναυσμα για τη δημοσίευση της παρούσας σειράς άρθρων στα «Ενθέματα».

2 Φεβρουαρίου 1982. Συνάντηση του Ρόναλντ Ρήγκαν με Αφγανούς μουτζαχεντίν, στον Λευκό Οίκο. Δίπλα στον Ρήγκαν, ο διαβόητος ελληνοαμερικανός πράκτορας της CIA Γκας Αβρακότος

2 Φεβρουαρίου 1982. Συνάντηση του Ρόναλντ Ρήγκαν με Αφγανούς μουτζαχεντίν, στον Λευκό Οίκο. Δίπλα στον Ρήγκαν, ο διαβόητος ελληνοαμερικανός πράκτορας της CIA Γκας Αβρακότος

Τι έχει συμβεί ; Οι σχολιαστές των γεγονότων της 7 Ιανουαρίου στη Γαλλία δεν μπορούν να καταλάβουν πώς είναι δυνατόν, όπως έγραφε κάποιος, «να χρησιμοποιούνται πολεμικά όπλα σε μια ειρηνική χώρα, ενάντια σε άνδρες και γυναίκες που έκαναν τη δουλειά τους, έγραφαν, έκαναν σκίτσα ή επιτηρούσαν ένα κτίριο [την ώρα που τους σκότωσαν] ενώ άλλοι, όπως κάθε Παρασκευή, ψώνιζαν».

Πόσο είμαστε θύματα της προπαγάνδας που καθημερινά εισπνέουμε; Κυρίως σε θέματα τόσο φορτισμένα όπως το Ισλάμ, η Μέση Ανατολή και ο ρόλος που παίζουν οι Δυτικές δυνάμεις εκεί, μοιάζει σχεδόν αδύνατο να ξεφύγουμε απ’ την έτοιμη σκέψη που μας σερβίρεται. Μετά τα τρομοκρατικά χτυπήματα των τελευταίων 15 ετών μας παρουσιάζουν την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες ως θύματα της αγριότητας του ισλαμικού φονταμενταλισμού. Από μια σκοπιά σίγουρα έτσι έχουν τα πράγματα. Αυτή είναι όμως όλη η αλήθεια;

Στα 1683, στα πρόθυρα της μεγάλης μάχης των χριστιανικών στρατευμάτων με τα οθωμανικά που πολιορκούσαν τη Βιέννη, η ισλαμική απειλή ήταν άμεση. Τρεις αιώνες αργότερα η κατάσταση έχει όμως αντιστραφεί. Η υποχώρηση των δυνάμεων του Ισλάμ τον 18ο και τον 19ο αιώνα, τόσο στρατιωτικά όσο και οικονομικά και πολιτικά, οδήγησε βαθμιαία στην κατάρρευση. Συνέχεια ανάγνωσης

Εν ονόματι του σιίτη ή σουννίτη Αλλάχ

Standard

Μέση Ανατολή ή προβλήματα Ιστορίας και Γεωγραφίας

της Σίας Αναγνωστοπούλου

Διαδήλωση  υπέρ της οργάνωσης «Ισλαμικό Kράτος του Ιράκ και της Εγγύς Ανατολής» στη Μοσούλη (Ιούνιος 2014)

Διαδήλωση υπέρ της οργάνωσης «Ισλαμικό Kράτος του Ιράκ και της Εγγύς Ανατολής» στη Μοσούλη (Ιούνιος 2014)

Η δράση της ισλαμιστικής (σουνιτικής) οργάνωσης «Ισλαμικό κράτος του Ιράκ και της Εγγύς Ανατολής» έρχεται να επιβεβαιώσει την «επαναθρησκειοποίηση» της Μέσης Ανατολής. Πρόκειται για μια διαδικασία η οποία εγκαινιάστηκε με την πολιτική των ΗΠΑ στην περιοχή και την επικράτηση σε χώρες όπως η Τουρκία ενός άλλου πολιτικού προτύπου: του ισλαμικού νεοφιλελευθερισμού. Η Αραβική Άνοιξη, ξέσπασμα της ανάγκης εκδημοκρατισμού, συνεθλίβη στο χάος που δημιούργησε η επικαιροποίηση του Ισλάμ και των εκδοχών του ως αποκλειστικής πολιτικής «γλώσσας» συνομιλίας, καθώς αναβίωνε η πάλαι ποτέ επινοημένη σύγκρουση «πολιτισμών».

Εντούτοις, το μείζον ιστορικό πρόβλημα στις χώρες της περιοχής οι οποίες χαρακτηρίζονταν από ανομοιογένεια πληθυσμού (είτε σε εθνοτική ή θρησκευτική βάση είτε λόγω των πολλών και διάσπαρτων φυλών) ήταν η οικοδόμηση δημοκρατικού έθνους-κράτους. Πρόβλημα το οποίο, λόγω των ιδιαίτερων ιστορικών συνθηκών –αποικιοκρατία, τεράστιοι οικονομικοί και γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί–, καταντούσε πιο πολύπλοκο όσο αυτός ο παραδοσιακός κατακερματισμός, αντί να εξουδετερώνεται, αναδεικνυόταν σε βάση μετάβασης στη νεωτερικότητα. Η περιοχή πέρασε στη φάση της νεωτερικότητας με όλες τις στρεβλώσεις που δημιούργησε παντού η αποικιοκρατία, στο πλαίσιο της οποίας κατασκευάστηκε μια ιδιαίτερη, μεσανατολίτικη νεωτερικότητα, με κυρίαρχο εργαλείο τη νεωτερική επικαιροποίηση της θρησκείας. Συνέχεια ανάγνωσης

Το Ισλάμ στην Ευρώπη: από τον επαναστατικό χιλιασμό μέχρι τον μουσουλμανικό λουθηρανισμό

Standard

Συνέντευξη του Olivier Roy στον Eren Guervercin

Tουρκάλες μετανάστριες στη Γαλλία, σε γαμήλιο γλέντι. Φωτογραφία του Bruno Boudjelal, από το λεύκωμα "Curbet. Turcs d’ici", Les Editions de l’Imprimeur, Μπεζανσόν, 1996

* Η πλειοψηφία των Ελβετών τάχθηκε, στο πρόσφατο δημοψήφισμα, υπέρ της απαγόρευσης των μιναρέδων. Στη Γαλλία και το Βέλγιο εξελίσσεται μια μεγάλη δημόσια αντιπαράθεση για την απαγόρευση της μαντίλας. Στη Γερμανία η συζήτηση για το Ισλάμ αγγίζει συχνά τα όρια της υστερίας. Γιατί οι Ευρωπαίοι δείχνουν τόσο μεγάλη προκατάληψη απέναντι στα θρησκευτικά σύμβολα των «ξένων» θρησκειών;

* Στην Ευρώπη, τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια έχει συντελεστεί μια μετατόπιση της δημόσιας συζήτησης από τη μετανάστευση προς τα ορατά σύμβολα του Ισλάμ. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και άνθρωποι  που αντιτίθενται στη μετανάστευση αναγνωρίζουν σήμερα ότι η δεύτερη και η τρίτη γενιά των μεταναστών είναι εδώ  για να μείνουν και ότι το Ισλάμ έχει ριζώσει στην Ευρώπη. Και η αντιπαράθεση έχει πάρει μια παράξενη τροπή: ενώ οι αντιμεταναστευτικές θέσεις  συνδέονται παραδοσιακά με τη συντηρητική Δεξιά, το Ισλάμ δέχεται επιθέσεις τόσο από τη Δεξιά όσο και από την Αριστερά, αλλά για πολύ διαφορετικούς λόγους. Η Δεξιά πιστεύει ότι η Ευρώπη είναι χριστιανική και ότι το Ισλάμ μπορεί μεν να γίνει ανεκτό,  αλλά ως μια κατώτερη θρησκεία. Ενώ η συνταγματική αρχή της θρησκευτικής ελευθερίας την εμποδίζει να απαγορεύσει το Ισλάμ, αδράχνει κάθε ευκαιρία για να περιορίσει τη δημόσια ορατότητά του. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, για παράδειγμα, δεν παρενέβη προκειμένου να εμποδίσει τη Γαλλία να απαγορεύσει τη μαντίλα στα σχολεία.

Συνέχεια ανάγνωσης