Ουδέν νεώτερον από το ανατολικό μέτωπο;

Standard

LeftEast: μια πλατφόρμα για τις αναλύσεις και τους αγώνες της Αριστεράς της Ανατολικής Ευρώπης πέρα από τα εθνικά σύνορα

 

Συνέντευξη της Μαρίας Ιβάντσεβα, της Μαίρυ Τέιλορ και του Ρόσεν Τζαγκάλοφ, εκ μέρους του LeftEast

5-lefteast-A

Καλοκαιρινή συνάντηση κινημάτων της Ανατολικής Ευρώπης, Σόφια 2013. Η Μαρία, η Μαίρυ και ο Ρόσεν είναι ανάμεσα στους εικονιζόμενουςΦωτογραφία του Daniel Šarić (2013)

 Πώς ξεκινήσατε το LeftEast και με ποιο σκοπό;

To LeftEast θέλει να είναι μια διεθνής πλατφόρμα, με έγκυρες αναλύσεις, η οποία χρησιμεύει επίσης για ανταλλαγή πληροφοριών, κινηματικής ενημέρωσης και καλεσμάτων αλληλεγγύης από διάφορα κινήματα, στην Ανατολική Ευρώπη αλλά και πέρα από αυτήν. Προέκυψε ως το αποτέλεσμα της όλο και πιο συχνής επικοινωνίας ανάμεσα σε άτομα και συλλογικότητες της νεοαναδυόμενης Αριστεράς στον μετα-σοσιαλιστικό κόσμο. Ξεκίνησε στο τέλος του 2013 ως συνέχιση μιας σειράς θερινών συναντήσεων που είχαν  θέμα τη νεοφιλελευθεροποίηση του μετα-σοσιαλιστικού κόσμου. Η πρώτη από αυτές τις συναντήσεις είχε οργανωθεί το 2011 από τη Μαίρυ Τέιλορ στη Βουδαπέστη. Η εκκίνηση της ιστοσελίδας ήταν το αποτέλεσμα ενός δεύτερου θερινού εργαστηρίου στη Βουδαπέστη το 2012, και της συνέχειάς του τον ακόλουθο χειμώνα στο Βουκουρέστι από το ρουμάνικο αριστερό διαδικτυακό πόρταλ CriticAtac, που ακόμα φιλοξενεί το LeftEast. Ήταν εξαρχής ξεκάθαρο σε όλους μας ότι κάθε ομάδα έχει τοπική δράση αλλά και διεθνείς διασυνδέσεις· ωστόσο, γνωρίζουμε πολύ καλά πως η γνώση της μιας για την πραγματικότητα που βιώνουν οι άλλες βασίζονται συχνά σε φήμες και σε προκατειλημμένες, ρηχές ή παραπλανητικές αναλύσεις των καθεστωτικών μέσων της Δύσης. Αισθανόμασταν την ανάγκη να σπάσουμε την εξάρτησή μας από τη Δύση ως πηγής χρηματοδότησης και πληροφόρησης και ως ιδεατού κέντρου μέσω του οποίου διαμεσολαβούνταν όλες μας οι συνεργασίες στο παρελθόν. Καταλαβαίναμε, επίσης, πως χρειαζόταν να δυναμώσουμε τις διασυνδέσεις μεταξύ κινημάτων και αγώνων του δικού μας μέρους του κόσμου, κι ακόμα να ανοιχτούμε σε άλλες χώρες και περιοχές της περιφέρειας από τις οποίες είχαμε διαχωριστεί λόγω διαφορετικών ιστορικών εμπειριών και γνωσιακών ταξινομιών. Με αυτή την έννοια, το LeftEast δεν είναι μια πρωτοβουλία που κατάγεται από κάποιο συγκεκριμένο κίνημα ή αγώνα, αλλά μάλλον ένας χώρος όπου τέτοια κινήματα και τέτοιοι αγώνες μπορούν να εκφραστούν και να συζητήσουν.

logo-leΠες μας μερικά πράγματα για τον τρόπο λειτουργίας σας: για τη συντακτική ομάδα, πώς συγκεντρώνετε τα κείμενα, ποιους κανόνες έχετε.

Η συντακτική ομάδα αποτελείται από έναν πυρήνα δέκα περίπου ατόμων, που  δεν λειτουργούμε ως μια πολιτική συλλογικότητα με ενιαία άποψη, αλλά εκφράζουν ένα αμάλγαμα απόψεων και θέσεων που προέρχονται από διαφορετικές αριστερές τάσεις. Υπάρχουν επίσης κάποια μέλη της συντακτικής ομάδας που συμμετέχουν λιγότερο ενεργά στην καθημερινή λειτουργία του πόρταλ, αλλά γράφουν, επιμελούνται ή εντοπίζουν κείμενα με συγκεκριμένες γεωγραφικές ή τοπικές αναφορές. Συνήθως αλιεύουμε κείμενα μέσω των δικτύων μας από ακτιβιστές και ακαδημαϊκούς που είτε εργάζονται στην περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης είτε ασχολούνται με αυτήν. Το facebook το αντιμετωπίζουμε ως αναγκαίο κακό, αλλά μας βοηθά πολύ, καθώς συχνά βρίσκουμε εκεί ενδιαφέροντα κριτικά σχόλια και ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους που τα έγραψαν να τα μετατρέψουν σε μικρά άρθρα που στη συνέχεια δημοσιεύουμε. Όταν έρχεται ένα κείμενο, τουλάχιστον δύο από εμάς το διαβάζουν και το σχολιάζουν. Καθώς κάποιοι εξ ημών μιλούν τα αγγλικά ως μητρική γλώσσα (ή τα ξέρουν σχεδόν το ίδιο καλά), κάτι που δεν ισχύει για τους περισσότερους συγγραφείς μας, κάνουμε και διόρθωση-επιμέλεια. Τέλος, στέλνουμε τα πραγματολογικά και γλωσσικά μας σχόλια στους συγγραφείς. Βλέπουμε όλη αυτή τη διαδικασία ως μια ευκαιρία να μάθουμε οι μεν από τους δε. Καμιά φορά, αλιεύουμε κείμενα που έχουν δημοσιευτεί σε πλατφόρμες φίλιες από την περιοχή και τα μεταφράζουμε. Όλοι μας δουλεύουμε σε 100% εθελοντική βάση, το ίδιο και οι μεταφραστές μας. Επίσης, δραστηριοποιούμαστε και σε άλλες τοπικές πρωτοβουλίες στις πόλεις που μένουμε – οι περισσότεροι πια εκτός Ανατολικής Ευρώπης. Συνέχεια ανάγνωσης

Η δική μας στιγμή είναι τώρα!

Standard

Nuit Debout,  σε όλη τη Γαλλία

του Φρεντερίκ Λορντόν

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

Πού βρισκόμαστε; Έχουμε χάσει τον λογαριασμό των επαρχιακών πόλεων στις οποίες υπάρχει  μια  Nuit Debout. Και το ευρωπαϊκό λιβάδι παίρνει επίσης φωτιά, από τη Βαρκελώνη ως τη Μαδρίτη, τη Σαραγόσα, την Μούρθια, τις Βρυξέλλες, τη Λιέγη και το Βερολίνο. Η κατάληψη της Place de la République πραγματοποίησε στις 9 Απριλίου κατάληψη στον σταθμό του παρισινού μετρό Στάλινγκραντ. Οι δράσεις ξεπετάγονται  ξαφνικά, αυθόρμητα όλη την ώρα. Υπάρχει ένα ραδιόφωνο, το Radio Debout, η Debout TV, και τα Cartoons Debout. Τα πάντα τώρα είναι Debout – ξαγρυπνούν.

Αν μιλούσαμε δέκα ημέρες πριν, θα έπρεπε να μιλήσουμε υποθετικά, και θα λέγαμε «Θα μπορούσαμε ίσως να κάνουμε κάτι εδώ». Νομίζω ότι τώρα μπορούμε να εγκαταλείψουμε τις υποθέσεις. Κάνουμε κάτι. Τελικά, κάτι συμβαίνει.

Nuit debout, Παρίσι, Απρίλιος 2016

Nuit debout, Παρίσι, Απρίλιος 2016

Κάτι – αλλά τι; Αν κανείς δεν καθοδηγεί ένα κίνημα, πώς μπορεί να πάρει κάποια κατεύθυνση; Πώς μπορεί ένα κίνημα χωρίς ηγετική ομάδα να αποφασίσει να ακολουθήσει τον ένα ή τον άλλο δρόμο; Σε κάθε περίπτωση, είναι βέβαιο ότι θα πρέπει να βρει μια κατεύθυνση. Ένα κίνημα που δεν θέτει το ίδιο πολιτικούς στόχους, θα ξεφουσκώσει γρήγορα. Είτε επειδή θα εξαντληθεί στη χαρά της συνύπαρξης, είτε επειδή θα θαφτεί και πάλι κάτω από το εκλογικό παιχνίδι. Συνέχεια ανάγνωσης

Τα ασυνεχή σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Standard

του Φελίτσε Μομέτι και της Σίντζια Αρούζα

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

Το ξεκίνημα. Αλληλέγγυοι Aυστριακοί φορτώνουν τα αυτοκίνητά τους στη Βιέννη, για να ξεκινήσουν το ταξίδι προς την Ουγγαρία, 6.9.2015 (πηγή: www.vice.com/)

Το ξεκίνημα. Αλληλέγγυοι Aυστριακοί φορτώνουν τα αυτοκίνητά τους στη Βιέννη, για να ξεκινήσουν το ταξίδι προς την Ουγγαρία, 6.9.2015 (πηγή: http://www.vice.com/)

Η δυνατή εικόνα των χιλιάδων μεταναστών να βαδίζουν μαζί στον αυτοκινητόδρομο μεταξύ Βουδαπέστης και Βιέννης, την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, είναι μια από εκείνες τις εικόνες που σηματοδοτούν ένα σημείο καμπής. Κάνει ορατή την παντελή αποτυχία των ευρωπαϊκών πολιτικών για τη μετανάστευση και το πολιτικό άσυλο, ενώ συμβολίζει τη συνεχιζόμενη ανοιχτή αμφισβήτηση των συνόρων της Ευρώπης-φρούριο. Ως μέρος αυτής της αμφισβήτησης, χιλιάδες εθελοντές οργάνωσαν ένα κομβόι αυτοκινήτων για να οδηγήσουν τους πρόσφυγες εκτός της Ουγγαρίας, όπου κινδυνεύουν με κράτηση σε ανασφαλή και υπερπλήρη στρατόπεδα: μια πράξη αλληλεγγύης, και, ταυτόχρονα, μια πράξη περιφρόνησης, αφού στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δικαίου η πρωτοβουλία αυτή θα μπορούσε να θεωρηθεί ως διακίνηση ανθρώπων. Συνέχεια ανάγνωσης

Να κυβερνάς, δηλαδή

Standard

Η Αριστερά στον καιρό των μνημονίων-4

του Βαγγέλη Καραμανωλάκη

Mιχάλης Αμάραντος, «Χωρίς τίτλο», 2013

Mιχάλης Αμάραντος, «Χωρίς τίτλο», 2013

Ερωτήματα, όπως αυτά που μας θέτουν σήμερα οι φίλοι των «Ενθεμάτων», έχουν, συνήθως, ένα δομικό πρόβλημα: οι έννοιες που τίθενται ως αφετηρία των συλλογισμών, τους οποίους καλούνται να αναπτύξουν οι ερωτώμενοι, εκλαμβάνονται ως αυτονόητες. Αλλιώς: Πριν απαντήσει κανείς στο ποια είναι τα περιθώρια άσκησης αριστερής πολιτικής, χρειάζεται να θέσει ένα άλλο ερώτημα: Τι σημαίνει, στην Ελλάδα και την Ευρώπη του 2015, «αριστερή πολιτική»; Πώς την ορίζουμε μετά τις εμπειρίες και τις διαψεύσεις αυτών των μηνών; Το ερώτημα δεν είναι ρητορικό ούτε εύκολο. Επειδή, ακόμη και εάν συμφωνήσουμε στο «αυτονόητο», ότι δηλαδή η αριστερή πολιτική ορίζεται από την επιδίωξη βασικών στόχων όπως η κοινωνική δικαιοσύνη, η φροντίδα για τους αδύναμους, η δημοκρατία κλπ. αυτό δεν αρκεί. Γιατί αμέσως μετά έρχεται το ουσιώδες: με ποιους τρόπους πετυχαίνεις, πώς σχεδιάζεις και πώς εφαρμόζεις αυτή την πολιτική. Εδώ, από τη μια, όταν δεν λάβεις υπόψη τα δεδομένα, τις διεθνείς συνθήκες και τους συσχετισμούς, τότε η διάψευσή της είναι εξαιρετικά οδυνηρή. Από την άλλη, στην προσπάθεια να προσαρμοστείς, κινδυνεύεις να απολέσεις όλα εκείνα τα στοιχεία που σε χαρακτηρίζουν και για τα οποία έχεις διεκδικήσει τη διακυβέρνηση. Η εμπειρία των τελευταίων μηνών δείχνει, δυστυχώς, ότι το ένα δεν αποκλείει το άλλο, συνήθως συνυπάρχουν.
Συνέχεια ανάγνωσης

Η Ανάδυση της Δημοκρατίας: σκέψεις για την αποτίμηση ενός συνεδρίου

Standard

της Κατερίνας Αναστασίου και του Γιώργου Σουβλή

Το The Global Center For Advanced Studies, σε συνεργασία με το Τμήμα Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστήμιου Αθηνών, οργάνωσαν το διεθνές συνέδριο Democracy Rising. From Insurrections to «Event», το οποίο πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στη Νομική Αθηνών (16-19 Ιουλίου). Το συνέδριο λόγω του εύρους των διεθνών συμμετοχών, της συνύπαρξη Ελλήνων και ξένων, διανοούμενων και αγωνιστών, αποτέλεσε σημαντικό γεγονός, ειδικά σε αυτή τη συγκυρία για την Ελλάδα (παρότι, ακριβώς, η συγκυρία οδήγησε στην απουσία πολλών ομιλητών, ιδίως από τον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ). Ζητήσαμε από δύο μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής, την Κατερίνα Αναστασίου (συντονίστρια του δικτύου και της ιστοσελίδας change4all) και τον Γιώργο Σουβλή (υπ. δρ Ιστορίας στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας), δύο από τους ανθρώπους που συνετέλεσαν τα μέγιστα στην επιτυχία του συνεδρίου, ένα πρώτο κείμενο αποτίμησης.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Από το συνέδριο «Democracy Rising», Νομική Αθηνών, 16-19.7.2015 (από το facebook του Μάνου Τσίζεκ)

Από το συνέδριο «Democracy Rising», Νομική Αθηνών, 16-19.7.2015 (από το facebook του Μάνου Τσίζεκ)

Για να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε την προσωπική μας αποτίμηση θα χρειαζόμασταν, μάλλον, μια μεγαλύτερη χρονική απόσταση. Όμως, η δυναμική της ιστορικής συγκυρίας, ακόμα και αν δεν βοηθάει μια πιο ψύχραιμη αποστασιοποιημένη ανάλυση, κρίνουμε ότι πρέπει να αξιολογηθεί. Θα επιχειρήσουμε λοιπόν να αποτυπώσουμε τα συμπεράσματά μας, ελπίζοντας να αποτελέσουν τροφή σκέψης για το μέλλον και ίσως έναν μικρό οδηγό προς ναυτιλομένους για μελλοντικές παρόμοιες προσπάθειες, τις οποίες και θεωρούμε απαραίτητες.

***

Βασική επιδίωξη του συνεδρίου ήταν να συγκεντρώσει σε έναν χώρο και στον συγκεκριμένο χρόνο όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτικό κομμάτι του φάσματος της παγκόσμιας διανοητικής και ακτιβιστικής Αριστεράς. Σε αυτό, ακριβώς, το κοινωνικοπολιτικό momentum. η συζήτηση, θεωρητική και πολιτική, δεν ήταν μόνο ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα αλλά και απαραίτητη, ειδικά για τα κομμάτια των κινημάτων τα οποία πρωτοπορούν. Με άλλα λόγια, ήταν μια συλλογική αναστοχαστική διαδικασία σε σχέση με το τι κάναμε, πού αποτύχαμε, πού πετύχαμε και πώς βαδίζουμε μαζί από εδώ και πέρα. Συνέχεια ανάγνωσης

Καθαρίστριες: Είναι ζήτημα τιμής

Standard

του Δικαίου Ψυκάκου

Φωτογραφία του Μάριου Λώλου

Φωτογραφία του Μάριου Λώλου

Μπορεί σε ένα μικρό πεδίο να χωρέσουν πολλές δυνάμεις, σχεδόν όλες; Και όμως είναι! Μοιάζει με θεωρητικό προβληματισμό φυσικής, αλλά δεν είναι. Είναι η ουσία του γιατί ο αγώνας των καθαριστριών είναι εμβληματικός και συμβολικός. Γιατί στη σκηνή των καθαριστριών, στα 10 τετραγωνικά της εισόδου του Υπουργείου Οικονομικών αντιπροσωπεύονται και παίζονται όλα. Κυριολεκτικά όλα. Αντιπροσωπεύεται ο ακλόνητος παραλογισμός να τιμωρούνται παραδειγματικά για τα κρατικά ελλείμματα και το δημόσιο χρέος 600 καθαρίστριες. Γίνεται πραγματικότητα το ανέκδοτο που λέει για την παρέα των πλούσιων που τα έσπαγε στο μπουζουξίδικο· και, όταν ήρθε ο λογαριασμός, ιδιοκτήτης και παρέα τον έστειλαν να τον πληρώσει αυτός που σκούπιζε τα σπασμένα πιάτα. Στην τραγική υλοποίησή του βέβαια που ζούμε σήμερα, του έστειλαν και τους μπράβους.

Φωτογραφία του Μάριου Λώλου

Φωτογραφία του Μάριου Λώλου

Γι’ αυτούς παίζονται όλα. Να δείξουν ότι εξυγιαίνουν τα οικονομικά της χώρας, χωρίς να υπολογίζουν πολιτικό κόστος (Την ίδια ώρα πόσα είπαμε ότι χαρίζουν στους πλούσιους φίλους τους; Δεν θυμάμαι). Να αποτελέσουν ένα πρότυπο εξουσίας που δεν υποχωρεί, γιατί τότε θα πάρουν αέρα κι άλλοι· και τι γίνεται μετά; Να μην κάνουν πίσω, γιατί θα πάνε πίσω οι διαθεσιμότητες, γιατί μπορεί να σταματήσει όλο το πρόγραμμα απολύσεων από το δημόσιο. Και τότε πώς θα μειώσουν την ανεργία, αφού αναπτύσσουν το μεγαλοφυές σχέδιο να την αυξάνουν για να τη μειώσουν; Κυρίως όμως παίζεται το ότι δεν είναι δυνατόν να κάνει πίσω μια μνημονιακή κυβέρνηση. Μια χαραμάδα χρειάζεται, μια μικρή νίκη, ένα κοψιματάκι για να αρχίσει να ξηλώνεται το πουλόβερ.

Και για μας όμως παίζονται όλα. Γιατί πατήσανε την κόκκινη γραμμή. Για ό,τι έχουμε παλέψει σαν εργατικό, κοινωνικό, αριστερό κίνημα όλα τα χρόνια στην πιο βαθιά του ουσία. Φέρονται σαν σε πατσαβούρια και πετάνε σα στυμμένες λεμονόκουπες εργάτριες καθαρίστριες, γυναίκες, αγωνίστριες, έντιμες, υπεύθυνες απέναντι στον εαυτό τους, τα παιδιά τους και όλους τους υπόλοιπους εργαζόμενους. Κακώς νόμιζαν ότι θα καθαρίσουν εύκολα, ότι όλοι και όλες είναι σαν αυτούς που έχουν συνηθίσει να έχουν απέναντι τους. Αν είναι ζήτημα τιμής για αυτούς μία, για μας είναι εκατόν μία… Αν δεν μπορούμε να κερδίσουμε να ξαναπάρουν τη δουλειά τους, δεν αξίζουμε τίποτε. Συνέχεια ανάγνωσης

Ενάντια στην Κρίση, για τα Κοινά, προς μια Νέα Μεσόγειο

Standard

 Καλοκαιρινό Σεμινάριο Ματαρόα, Ικαρία 2013

του Νικόλα Κοσματόπουλου

(εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής του Ματαρόα 2013)

Ικαρία, Ματαρόα 2013 (Mataroa2013.wordpress.com)

Ικαρία, Ματαρόα 2013 (Mataroa2013.wordpress.com)

Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από τη Μεσόγειο: το φάντασμα μιας ακόμα Λατινικής Αμερικής, στην οποία σήμερα, μετά από δεκαετίες υποταγής στα νεοφιλελεύθερα «παιδιά του Σικάγο», καινούριες απελευθερωτικές γνώσεις και κατακτήσεις προκύπτουν καθημερινά και γίνονται οργανικά κομμάτια ενός νέου φαντασιακού για την οργάνωση της συλλογικής ζωής με βάση την αλληλεγγύη και την αυτοοργάνωση. Στην περιοχή της Μεσογείου το φαντασιακό αυτό αχνοφαίνεται μέσα από τους σπασμωδικούς ξεσηκωμούς ενάντια σε στρατιωτικές ή κοινοβουλευτικές δικτατορίες και τρέφεται με όλο και πιο ριζωμένες δομές αυτοοργάνωσης και έντονες διαδικασίες πολιτικοποίησης, σε όλες σχεδόν τις όχθες της. Αυτά τα φαινόμενα χρειάζονται όχι μόνο εμπειρική καταγραφή κι ανάλυση, αλλά και μια επιστημονική προσέγγιση που να τα αναγνωρίζει ως τα νέα πεδία παραγωγής γνώσης, πράξης κι ελπίδας.

Με αυτό τον προσανατολισμό σάλπαρε το φετινό καλοκαιρινό σεμινάριο Ματαρόα 2013, στην Ικαρία (14-18 Ιουλίου), με συμμετοχή 25 ερευνητών και ερευνητριών των κοινωνικών επιστημών και της πολιτικής οικολογίας από πανεπιστήμια της Μεσογείου, της Βόρειας Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής. Υποστηρίχτηκε ακαδημαϊκά από τη Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ και το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου, και θεσμικά από τοπικούς συλλόγους, το Κέντρο Τεκμηρίωσης, Έρευνας και Δράσης Ικαρίας και τον Δήμο Ικαρίας. Συνέχεια ανάγνωσης

Για τα κοινωνικά κινήματα στις πόλεις της Νότιας Ευρώπης: τριήμερο εργαστήριο

Standard

(στο τέλος του κειμένου, το αναλυτικό πρόγραμμα του τριημέρου)

των Δημήτρη Μπαλαμπανίδη, Έλενας Πατατούκα & Δήμητρας Σπανού, εκ μέρους της ομάδας encounter Athens

Η αφίσα του τριήμερου εργαστηρίου

Η αφίσα του τριήμερου εργαστηρίου

Με το ξέσπασμα της κρίσης, οι χώρες της Νότιας Ευρώπης αντιμετωπίζουν πρωτοφανείς κοινωνικούς, πολιτικούς και οικονομικούς μετασχηματισμούς. Με παρόμοιες ιστορικές, κοινωνικοπολιτικές και πολιτισμικές βάσεις, αλλά και με τις δικές τους ιδιαιτερότητες, οι χώρες αυτές συνιστούν σε μεγάλο βαθμό μία περιφέρεια στο περιθώριο της Ευρώπης. Ιδιαίτερα στη συγκυρία της κρίσης, οι ανισότητες εντός του ευρωπαϊκού χώρου φαίνεται να εντείνονται, αναπαράγοντας προηγούμενα μοντέλα άνισης γεωγραφικά ανάπτυξης και θέτοντας στο επίκεντρο τον προβληματισμό γύρω από την έννοια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Ωστόσο, η ίδια η συνθήκη της κρίσης μπορεί να γίνει αντιληπτή ως ένα κοινό πλαίσιο κατανόησης των εξελίξεων στη Νότια Ευρώπη. Αν και εκδηλώθηκε με διαφορετικούς τρόπους σε κάθε χώρα, οι αιτίες και οι συνέπειές της, καθώς και οι πολιτικές που υιοθετούνται για τη διαχείρισή της φαίνεται να ακολουθούν παρόμοια πρότυπα.

Έπειτα από μια μακρά περίοδο νεοφιλελεύθερων πολιτικών –οι οποίες κατά κύριο λόγο οδήγησαν στη σημερινή κρίση– επιβάλλονται ακόμη πιο επιθετικές μεταρρυθμίσεις από διεθνείς και τοπικούς παίχτες και συμφέροντα, οι οποίες παρουσιάζονται ως «η αναγκαία και αναπόφευκτη λύση». Μέσα σε ένα «καθεστώς εκτάκτου ανάγκης», υιοθετούνται όλο και πιο αυταρχικές πολιτικές, παραβιάζοντας ή καταργώντας ανθρώπινα, πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα και άλλα κεκτημένα, οδηγώντας σε κοινωνική και οικονομική κατάρρευση. Συνέχεια ανάγνωσης

Αναζητώντας το «σπασμένο τηλέφωνο»

Standard

ΕΠ’ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ «LE SYMPTÔMA GREC» ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ

marw

H αφίσα του συνεδρίου

Το Τμήμα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Paris 8-Vincennes, St. Dennis, σε συνεργασία με την Ecole Normale Supérieure, διοργανώνει το διεθνές συνέδριο με τίτλο «Le symptôma grec» στο Παρίσι, από τις 18 μέχρι τις 20 Ιανουαρίου. Όπως λένε οι οργανωτές, «αντιστρέφοντας την πρόταση που θέλει την Ελλάδα άρρωστη και τη νεοφιλελεύθερη θεραπεία αναγκαία, το αντικείμενο αυτής της διεθνούς συνάντησης είναι όχι μόνο η “παγκόσμια κρίση”, σύμπτωμα της οποίας αποτελούν η κατάσταση και οι εφαρμοζόμενες πολιτικές στην Ελλάδα», αλλά και η αναζήτηση «δυνατοτήτων δράσης σε  διαφορετικούς χώρους, όπως ο καλλιτεχνικός, ο πολιτικός και ο ακαδημαϊκός». Το συνέδριο περιλαμβάνει τις εξής ενότητες: «Αξία, κοινά αγαθά, νόμισμα», «Μορφές αντίστασης, κινήματα και οργανώσεις», «Φασισμοί και κοινοβουλευτικές καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης», «Ευρώπη: σε ποιο καθεστώς;», «Καλλιτέχνες μέσα και απέναντι στην κρίση» και «Ιδέες της κρίσης και ιδεολογική μάχη». Συμμετέχουν στοχαστές, καλλιτέχνες, ακαδημαϊκοί, αγωνιστές  από χώρες της Ευρώπης, αλλά και από την Τυνησία. Ανάμεσά τους, οι: Alain Badiou, Etienne Balibar, Frédéric Lordon, André Orléan, Jacques Rancière, Sana Tamzini, Rachida Triki, Toni Negri, Γιάννης Αλμπάνης, Γεράσιμος Βώκος, Κώστας Δουζίνας, Μαρία Κακογιάννη, Κατερίνα Κιτίδη, Δημήτρης Κουσουρής, Αλέξανδρος Μαρκέας, Έλσα Παπαγεωργίου, Αναστασία Πολίτη, Μάκης Σολωμός, Γιάννης Σταυρακάκης, Αγγελική Τόμπρου, Άρης Χατζηστεφάνου, Δημήτρης Χριστόπουλος. Με την ευκαιρία αυτή, μιλήσαμε με τη Μαρία Κακογιάννη, που διδάσκει φιλοσοφία στα Πανεπιστήμια Paris 8 και Paris 9, μέλος της οργανωτικής επιτροπής του συνεδρίου.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

magritte

Ρενέ Μαγκρίτ, «Το κλειδί του τοπίου», 1933

 Ο τίτλος περιέχει κάποια ειρωνεία απέναντι στο ιατρικό/κλινικό λεξιλόγιο που κυριαρχεί γύρω από την κρίση. Εξαρχής, τα διάφορα μέτρα-μνημόνια προβλήθηκαν ως «θεραπεία». Υπόθεση του συνεδρίου είναι η συλογική αναζήτηση όχι ενός αντι-λογου που θα έρθει να απαντήσει, αλλά η αναστροφή της λογικής αυτού του κυρίαρχου λόγου.

Πάντως, δεν είναι καινούριο φαινόμενο το πλέξιμο πολιτικού και ιατρικού λόγου. Από την αρχαία Αθήνα εμφανίζεται η φιγούρα του πολιτικού που θα «θεραπεύσει» την κοινότητα. Υπάρχουν ποικίλες μορφές: η νεοφιλελεύθερη θεραπεία του αρρωστημένου κράτους, η νεοφασιστική διάγνωση «όλοι οι άλλοι και όλα είναι σάπια», ενώ ακόμα και η Αριστερά έχει παραγάγει τις δικές της εκδοχές και τους δικούς της «σωτήρες». Απέναντι στους εκκολαπτόμενους θεραπευτές, χρειάζεται να αντιτάξουμε τη δύναμη της κοινότητας. Συνέχεια ανάγνωσης

Οι περιπέτειες της «αξιοπρέπειας» ως πολιτειακής αρετής

Standard

Από τα παγκόσμια κινήματα στους «Αγανακτισμένους»

του Μιχάλη Μπαρτσίδη και της Φωτεινής Τσιμπιρίδου

Indignados, Μαδρίτη 2011

Indignados, Μαδρίτη 2011

Η «αξιοπρέπεια» ως βασικό συστατικό μιας προσδοκώμενης αρετής πολιτειότητας [civic virtue] τείνει να κυριαρχήσει στον δημόσιο λόγο των κοινωνικών κινημάτων από τη δεκαετία του 1990 και μετά, με παγκοσμιοτοπικούς όρους. Στο πλαίσιο αυτό, μπορούμε να αναφέρουμε τις δημόσιες πολιτικές περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διατυπώνουν τα κινήματα σε περιοχές με δημοκρατικό έλλειμμα (χώρες της Μέσης Ανατολής), τα μοντέλα αντίστασης που εμπνέονται από τους Ζαπατίστας και τα κινήματα εναλλακτικής παγκοσμιοποίησης. Η παρουσία της «αξιοπρέπειας» γίνεται καθοριστική τα τελευταία τρία χρόνια στα κοινωνικά κινήματα των πλατειών (Indignados στην Ισπανία, ελληνικές πλατείες), όπως και στα κινήματα της «Αραβικής Άνοιξης». Καθώς η έννοια της αξιοπρέπειας συνεχίζει να αποτελεί κεντρικό διακύβευμα έως και στο παγκόσμιο κίνημα του Οccupy Wall Street, στον ελληνικό δημόσιο χώρο και στη συγκυρία της ελληνικής κρίσης ο όρος χρησιμοποιείται ποικιλοτρόπως, όχι μόνο από τους ακτιβιστές αλλά και από παράγοντες της κεντρικής πολιτικής σκηνής. Συνέχεια ανάγνωσης

Απο τη Φλωρεντία στην Αθήνα: Ενώνοντας τις δυνάμεις μας για μια άλλη Ευρώπη

Standard

Η Κυριακή Κλοκίτη και η Δήμητρα Σπαθαρίδου πήραν μέρος, εκ μέρους του Δικτύου για τα Πολιτικά και Κοινωνικά Δικαιώματα, στη συνάντηση «Φλωρεντία 10+10», από 8 μέχρι τις 11 του Νοέμβρη και μας δίνουν μια συνολική εικόνα του κλίματος και των εργασιών.

της Κυριακής Κλοκίτη και της Δήμητρας Σπαθαρίδου

 Το πολιτικά σημαντικό στη συνάντηση της Φλωρεντίας  ήταν η ίδια η συνάντηση ως γεγονός, καθώς μετά από πολλά χρόνια έβαλε ξανά ένα πνεύμα αλληλεγγύης,  αντίστασης και απάντησης των κινημάτων, των οργανώσεων και των πολιτών της Ευρώπης στη λιτότητα, το χρέος και τη φασιστική απειλή.  Η «Φλωρεντία 10+10», έχοντας ως σύνθημα το «Ενώνοντας τις δυνάμεις μας για μια άλλη Ευρώπη», κατέληξε σε ένα κάλεσμα για μια μόνιμη ευρωπαϊκή κινητοποίηση για την υποστήριξη των αγώνων ενάντια στην κρίση και για ένα κοινό μέλλον για όλους στην Ευρώπη και στον κόσμο. Τέσσερις χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν στη συνάντηση από την οποία προέκυψε ένας κινηματικός οδικός χάρτης, με μια σειρά πανευρωπαϊκές ημερομηνίες δράσεων, ενάντια στις τράπεζες, για τους μετανάστες, για το blockupy στη Φραγκφούρτη, αλλά και για το Παγκόσμιο Φόρουμ στην Τυνησία το Μάρτιο, με αποκορύφωμα την εναλλακτική σύνοδο στην Αθήνα στις αρχές Ιούνη.

Oι κοινές μέρες δράσεις προέκυψαν μέσα από διάφορες θεματικές συνελεύσεις και σεμινάρια που έγιναν για όλα τα επίδικα ζητήματα: δημοκρατία, δικαιώματα, ακροδεξιά, κρίση, χρέος, αλληλεγγύη, κοινά αγαθά. Όλες οι θεματικές συνελεύσεις τόνισαν την αναγκαιότητα διασύνδεσης των επιμέρους αγώνων με την κρίση και την εναντίωση στο ευρωπαϊκό νεοφιλελεύθερο μοντέλο. Ιδιαίτερα σημαντικό ήταν πως η συνέλευση για το νερό και τα μεγάλα φράγματα έδωσε κατεύθυνση συντονισμού αγώνων ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού. Συνέχεια ανάγνωσης

Πολιτική και αντι-διαφήμιση. Occupy WallStreet: Ψάχνοντας πίσω απ’ την καμπάνια

Standard

Χρόνια λέμε πως η δύναμη της διαφήμισης είναι τέτοια που μπορεί να υποδαυλίσει καταναλωτικές ανάγκες, ακόμη και πλαστές. Οι adbusters δοκίμασαν αν υπό Χ συνθήκες μπορεί να υποδαυλίσει και κινήματα

της Χριστίνας Τσαμουρά

Η θρυλική πρώτη αφίσα με τον ταύρο, το σύνθημα-πολυεργαλείο «Occupy… something» και το εμπνευσμένο σλόγκαν «Είμαστε το 99%» συνθέτουν την εικόνα μιας τόσο άρτιας καμπάνιας που θα έλεγε κανείς ότι στήθηκε από ειδικούς της διαφήμισης. Ε, λοιπόν δε θα έπεφτε και πολύ έξω.

Από την πρώτη στιγμή που είδα να κυκλοφορεί στο facebook η αφίσα με τη χορεύτρια και τον ταύρο, αρχές του περασμένου Αυγούστου, ομολογώ ότι και εντυπωσιάστηκα και τη θαύμασα και αναρωτήθηκα. Δεν θα σταθώ όμως εδώ ούτε στην πολιτική σημασία του «πρωτοφανούς» διαδικτυακού καλέσματος κατάληψης της Wall Street, αν και δεν είναι λίγο να βλέπεις φρέσκες κινηματικές πρακτικές του εξαθλιωμένου βορειοαφρικανικού Βορρά και του υποβαθμισμένου ευρωπαϊκού Νότου να εξάγονται, εν μια θερινή νυκτί, στην «καρδιά του κτήνους». Ούτε στο αισθητικό κομμάτι της θα μείνω — αν και επρόκειτο για μια ομολογουμένως πάρα πολύ ωραία αφίσα. Θα σταθώ στο κύριο ερώτημα που μου προξένησε: «Είναι πέντε τρελοί με καλό γούστο που κάνουν το απονενοημένο τους διάβημα προς την αμερικανική κοινωνία ή επαγγελματίες της διαφήμισης που δοκιμάζουν τις τεχνικές της στο πεδίο του κινήματος;». Όμως η εξέλιξη της καμπάνιας αυτής μέχρι την ημερομηνία-ορόσημο της 17ης Σεπτέμβρη αποκάλυπτε σταδιακά τόσο υψηλού επιπέδου επαγγελματισμό, που άρχισα να πιστεύω το δεύτερο.

Αφίσα για …Grand Ermis

 Η αφίσα, λόγου χάρη. Τόσα χρόνια δουλειάς στις παρυφές της διαφήμισης και του μάρκετινγκ, λίγες φορές είχα διακρίνει σε μια κινηματική αφίσα τέτοια άνεση χειρισμού των βασικών κανόνων της διαφήμισης… Πόσο έξοχα αξιοποιούσε το τρίπτυχο «ισχυρό σύμβολο-λιτό μήνυμα-ολίγον μυστήριο» για να εκφράσει τα όσα πολλά και δύσκολα όφειλε και να πετύχει το στόχο της: Συνέχεια ανάγνωσης

Από την κοινωνική τάξη στην ουτοπία: η επιστημονική και πολιτική διαδρομή του Ράιτ

Standard

O MΕΓΑΛΟΣ ΜΑΡΞΙΣΤΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΣ ΕΡΙΚ ΟΛΙΝ ΡΑΪΤ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

του Λουδοβίκου Κωτσονόπουλου

Το έργο του Έρικ Όλιν Ράιτ εκτείνεται σε τέσσερις δεκαετίες και διακρίνεται από μια συνεχή προσπάθεια δημιουργικής ανανέωσης στα πεδία των κοινωνικών τάξεων, του κράτους και προσφάτως της κοινωνικής θεωρίας. Η ερευνητική πορεία που ακολούθησε μπορεί να χωριστεί σε δύο κύκλους, καθένας εκ των οποίων αντιστοιχεί σε μια διαφορετική επιστημονική και πολιτική φάση.

Ο πρώτος κύκλος ξεκινά στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και εκτείνεται ως τις αρχές του 1980. Ξεκινώντας τη διαδρομή του στις αρχές της δεκαετίας του 1970, ο Ράιτ συγκαταλέγεται ανάμεσα στα ιδρυτικά μέλη, μαζί με τον James O’ Connor (συγγραφέα του εξαιρετικά επίκαιρου βιβλίου Η δημοσιονομική κρίση του κράτους), του περιοδικού Kapitalistate και της Ένωσης Μαρξιστών Κοινωνικών Επιστημόνων. Ο κύκλος του Kapitalistate φέρνει σε επαφή τους αμερικανούς κοινωνικούς επιστήμονες με την προβληματική του κράτους, όπως αυτή αναπτύσσεται εκείνη την περίοδο σε διάφορες τάσεις στην Ευρώπη. Οι τάσεις αυτές είναι κυρίως τρεις: ο γαλλικός δομομαρξισμός, η γερμανική σχολή της μεθοδικής παραγωγής του κράτους από τη λογική του κεφαλαίου και, τέλος, οι επεξεργασίες της ύστερης Σχολής της Φραγκφούρτης, όπως αυτές αποτυπώνονται στα έργα των Όφφε και Χάμπερμας. Αξίζει να σημειωθεί ότι τη μεταπολεμική περίοδο το ηγεμονικό παράδειγμα στα τμήματα των κοινωνικών επιστημών των αμερικανικών πανεπιστημίων ήταν ο δομολειτουργισμός, ο οποίος είχε εξοβελίσει τους όρους κράτος και κοινωνική τάξη από το λεξιλόγιό του ως μεταφυσικές αντικαθιστώντας τους με τους όρους κυβέρνηση και κοινωνικός ρόλος. Συνεπώς, ο στοχασμός για το κράτος με μαρξιστικούς όρους αποτελούσε, με τα δεδομένα της εποχής, μια πράξη σχεδόν επαναστατική. Συνέχεια ανάγνωσης

Προτάσεις για τη ρεαλιστική ουτοπία της Αριστεράς

Standard

 συνέντευξη του Έλικ Όλιν Ράιτ

* Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η πιο αποτελεσματική πολιτική στρατηγική για την Αριστερά απέναντι στις νέες προκλήσεις που δημιουργούνται λόγω της κρίσης;

* Παραμένω στρατευμένος στην υπόθεση του σοσιαλισμού και πιστεύω ότι τα δεινά που έχει φέρει ο καπιταλισμός καθιστούν αναγκαίο τον εκ θεμελίων μετασχηματισμό του. Με τον όρο «σοσιαλισμός» εννοώ το οικονομικό σύστημα στο οποίο τα μέσα παραγωγής και η οικονομική δραστηριότητα βρίσκονται κάτω από πραγματικό δημοκρατικό έλεγχο. Στην ουσία, η έννοια του σοσιαλισμού ταυτίζεται με το ριζικό εκδημοκρατισμό της κοινωνίας. Τι σημαίνει όμως αυτό για τον κόσμο στον οποίο ζούμε; Τι συνεπάγεται για την Αριστερά το να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση;

 Στο τελευταίο μου βιβλίο Envisioning Real Utopias (Οραματιζόμενοι ρεαλιστικές ουτοπίες), αναφέρω ότι η Αριστερά συνολικά οργανώνεται στη βάση ενός στρατηγικού πλαισίου που διέπεται από τρεις διαφορετικές λογικές μετασχηματισμού: τη στρατηγική της ρήξης, τη μέση οδό και αυτό που έχω ονομάσει «συμβιωτική» στρατηγική. Με λίγα λόγια, η στρατηγική της ρήξης είναι εκείνη που οραματίζεται την οικοδόμηση του σοσιαλισμού μέσα από κάποιου είδους ριζοσπαστική σύγκρουση, μια ριζική ανατροπή του καπιταλισμού. Παραδοσιακά, η στρατηγική αυτή συνδέεται πιο στενά με την έννοια της επανάστασης. Η μέση οδός επιχειρεί να δημιουργήσει νέους θεσμούς στα σημεία διάρρηξης του παρόντος οικονομικού συστήματος. Οι εργατικοί συνεταιρισμοί και μια σειρά πρωτοβουλιών στο χώρο της κοινωνικής οικονομίας αποτελούν τέτοιου είδους παραδείγματα. Τέλος η «συμβιωτική» στρατηγική προσπαθεί να χρησιμοποιήσει τους βασικούς θεσμούς που έχουν αναπτυχθεί στην κοινωνία, και ιδιαίτερα το κράτος, για να λύσει πρακτικά προβλήματα με σκοπό την προετοιμασία του εδάφους για μελλοντικούς μετασχηματισμούς.

Αυτές είναι οι λεγόμενες μη ρεφορμιστικές μεταρρυθμίσεις που προέκρινε η ευρωκομμουνιστική Αριστερά της προηγούμενης γενιάς, και οι οποίες έχουν ενσωματωθεί σε πρωτοβουλίες όπως ο συμμετοχικός προϋπολογισμός ως τρόπος μετασχηματισμού της τοπικής διακυβέρνησης. Συνέχεια ανάγνωσης

Ιταλία: Να επανακτήσουμε όσα μας ανήκουν

Standard

O Franco «Βifo» Berardi (γενν. 1948) είναι μαρξιστής θεωρητικός και αγωνιστής, εντασσόμενος στην  παράδοση της ιταλικής αυτονομίας. Το έργο του εστιάζεται στον ρόλο των μήντια στον μεταβιομηχανικό καπιταλισμό. Ιδρυτής του περιοδικού A/traverso το 1975 και συνεργάτης του Φελίξ Γκουαταρί, διδάσκει σήμερα κοινωνική ιστορία της ενημέρωσης στην Accademia di belle Arti στο Μιλάνο. Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο controlacrissi.org, στις 7.11.2011.

Τι να κάνουμε;

του Φράνκο Μπεράρντι

μετάφραση από τα ιταλικά: Μαρία Δασκαλάκη

Έγκον Σίλε, «Δυο κορίτσια», 1911

Η ατελείωτη και ενοχλητική επιθανάτια αγωνία της κυβέρνησης Μπερλουσκόνι αναγγέλλει αλλά και παρατείνει την πραγματική σύγκρουση. Το «μεγάλο αφεντικό» ήταν τόσο απασχολημένο με τις δικές του υποθέσεις, που δεν βρήκε καιρό να εκτελέσει τις εντολές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Γι’ αυτό τώρα προσπαθούν να τον διώξουν οι ίδιοι που τον υποστήριζαν ή τον ανέχονταν, όταν τα λάθη του περιορίζονταν  μόνο στο να διευκολύνει τη Μαφία και τη φοροδιαφυγή, να καταστρέφει τη δημόσια παιδεία, να εξαγοράζει βουλευτές και γερουσιαστές, να διαφθείρει δικαστές, να σπέρνει την άγνοια και τη δουλικότητα μέσα από το μονοπώλιο των μέσων ενημέρωσης που του επετράπη να εξασφαλίσει.

Τώρα λοιπόν που αποδεικνύεται ανίκανος να σφίξει το σχοινί γύρω από το λαιμό της ιταλικής κοινωνίας, που δεν μπορεί να μας στραγγαλίσει γιατί  δεν έχει τη δύναμη και την αξιοπιστία, ιδού, εμφανίζονται άξιοι δεσμοφύλακες και παίρνουν  σιγά σιγά τη θέση του, γιατί το δικό τους χέρι δεν τρέμει. Υποκινούμενα από έναν Πρόεδρο άκαμπτο μόνο όταν πρόκειται να περισώσει τα συμφέροντα της παγκόσμιας οικονομικής τάξης, τα σκυλιά αλυχτούν, τραβώντας το λουρί που τα κρατάει. Θέλουν να δαγκώσουν τους πιστούς της ανελέητης θεότητας που ονομάζεται Αγορά. Συνέχεια ανάγνωσης

H «ελληνική έκδοση» του Occupied Wall Street Journal: πώς συνεχίζουμε

Standard

Η πρώτη σελίδα του φ. 1 της "ελληνικής έκδοσης"

για επικοινωνία: owsjgreek@gmail.com

Την προηγούμενη Κυριακή, ένθετο στα «Ενθέματα», ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα της Αυγής και στο μπλογκ μας, καθώς και στο RedNotebook,  υπήρχε ένα τετρασέλιδο εφημεριδάκι. Ήταν πιστή αναπαραγωγή, γραφιστικά, του Occupied Wall Street Journal (τα κείμενα ήταν μια επιλογή από το πρώτο και το δεύτερο φύλλο του), του εντύπου που αποτελεί τη φωνή του κινήματος Occupy Wall Street.

Αισθανόμαστε μεγάλη χαρά, καθώς η πρωτοβουλία βρήκε ανταπόκριση: πέραν του γενικότερου ενδιαφέροντος που προξένησε, πολλοί φίλοι και φίλες εξέφρασαν τον ενθουσιασμό τους, λόγω αλλά και έργω, καθώς προσφέρθηκαν να μεταφράσουν κείμενα, για τη συνέχιση του εγχειρήματος. Παράλληλα, χάρη στη Δάφνη Λάππα, ήρθαμε σε επαφή με τους αμερικανούς συντρόφους και συντρόφισσες που εκδίδουν την Occupied Wall Street Journal (συγκεκριμένα με τη μεταφραστική του ομάδα), οι οποίοι μας πληροφόρησαν ότι έχουν συγκροτηθεί ομάδες για τη μετάφραση του εντύπου, αλλά και γενικότερα υλικών του κινήματος, σε πολλές –αν όχι όλες τις– γλώσσες: ισπανικά, γαλλικά, κινέζικα, αραβικά, γερμανικά, πορτογαλικά, μπενγκάλι, βουλγάρικα, καταλανικά, κροατικά, τσέχικα!

Όπως μπορείτε να φανταστείτε, έπειτα από μια σύντομη διερεύνηση, με πυρήνα τους ανθρώπους που μετέφρασαν την Occupied Wall Street Journal την προηγούμενη Κυριακή, συγκροτήσαμε την ελληνική μεταφραστική ομάδα. Τον συντονισμό έχουν αναλάβει, προσώρας, οι συντακτικές επιτροπές των «Ενθεμάτων» και του RedNotebook. Η ελληνική μεταφραστική ομάδα, η οποία αυτή τη στιγμή αριθμεί 32 μέλη, είναι βέβαια ανοιχτή: οι συμμετοχές είναι όχι μόνο ευπρόσδεκτες, αλλά και αναγκαίες για τη συνέχιση και διεύρυνση του εγχειρήματος. Όποιος και όποια ενδιαφέρεται να μετάσχει, μπορεί να στείλει ένα e-mail στο Συνέχεια ανάγνωσης

Η απίστευτη επιτυχία του Occupy Wall Street

Standard

του Ιμάνουελ Βαλερστάιν

μετάφραση: Γιώργος Σουβλής

 Το κίνημα Occupy Wall Street –διότι τώρα αποτελεί  κίνημα–  είναι το πιο σημαντικό πολιτικό γεγονός στις Ηνωμένες Πολιτείες από τις εξεγέρσεις του 1968, των οποίων συνιστά άμεσο απόγονο ή συνέχιση.

Για ποιον λόγο ξεκίνησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες τότε που ξεκίνησε –και όχι τρεις μέρες, τρεις μήνες, τρία χρόνια νωρίτερα ή αργότερα– δεν θα το μάθουμε ποτέ με σιγουριά. Οι προϋποθέσεις υπήρχαν: όσοι υπέφεραν οικονομικά αυξάνονταν ραγδαία, και δεν ήταν μονάχα εκείνοι που είχε πλήξει πραγματικά η φτώχεια αλλά και για το ολοένα μεγαλύτερο τμήμα των φτωχών εργαζόμενων (γνωστών και  ως η «μεσαία τάξη»)· πρωτοφανής υπερβολή (εκμετάλλευση, πλεονεξία) του πλουσιότερου 1% του πληθυσμού των Ηνωμένων Πολιτειών («Γουόλ Στριτ»)· το παράδειγμα των εκρήξεων αγανάκτησης σε όλο τον κόσμο (η «Αραβική Άνοιξη», οι ισπανοί αγανακτισμένοι, οι χιλιάνοι φοιτητές, τα συνδικάτα στο Γουισκόνσιν, και μια μακρά λίστα άλλων). Στην πραγματικότητα, δεν έχει μεγάλη σημασία ποια ήταν η σπίθα που προκάλεσε την φωτιά. Αλλά ότι ξεκίνησε.

Στο πρώτο στάδιο –τις πρώτες μέρες–  το κίνημα ήταν μια χούφτα τολμηρών, κυρίως νέων, ανθρώπων που προσπαθούσαν να διαδηλώσουν. Ο Τύπος τους αγνόησε παντελώς. Τότε ορισμένοι ανόητοι αστυνομικοί σκέφτηκαν πως λίγη βία θα έθετε τέρμα στις διαδηλώσεις. Καταγράφηκαν σε βίντεο, που  γρήγορα κυκλοφόρησε στο YouΤube. Συνέχεια ανάγνωσης

Occupy Wall Street: μικρογραφία ενός οράματος

Standard

συνέντευξη του Ντέιβιντ Γκράμπερ

μετάφραση: Μάνος Αυγερίδης

Ο αμερικανός David Graeber είναι ένας από διαπρεπέστερους κοινωνικούς ανθρωπολόγους, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, αναρχικός, αγωνιστής του αντιπαγκοσμιοποιητικού κινήματος και από τους πρωτεργάτες του Occupy Wall Street. Στα ελληνικά κυκλοφορούν δύο βιβλία του από τις εκδόσεις «Στάσει Εκπίπτοντες». Στην τηλεφωνική συνέντευξη που έδωσε στo δημοσιογράφο Ezra Klein εξηγεί τα βασικά χαρακτηριστικά του κινήματος (το πλήρες κείμενο στο http://www.washingtonpost.com/blogs/ezra-klein)

Η εναρκτήρια αφίσα του κινήματος: Μια μπαλαρίνα χορεύει στην πλάτη του ταύρου, του γνωστού γλυπτού στο Bowling Green Park δίπλα στο χρηματιστήριο· πίσω, αχνοφαίνονται οι διαδηλωτές που πλησιάζουν.

Έζρα Κλάιν: Το Occupy Wall Street είναι οργανωμένο κάπως διαφορετικά σε σχέση με τα περισσότερα κινήματα διαμαρτυρίας. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει λίστα αιτημάτων ή στόχοι ούτε, πολύ περισσότερο, μια αναγνωρίσιμη ηγεσία.

Ντέιβιντ Γκράμπερ: Μοιάζει πολύ με το κίνημα της παγκοσμιοποίησης. Στον Τύπο συναντάμε τις ίδιες κριτικές: είναι ένα μάτσο παιδιά, που δεν γνωρίζουν από οικονομικά και γνωρίζουν μονάχα σε τι αντιτίθενται. Υπάρχει όμως μια αιτία, ένα είδος προεικόνισης σ’ αυτό: δημιουργείς, σε μικρογραφία, ένα όραμα της κοινωνίας που επιθυμείς. Κι αυτός είναι ένας τρόπος να αντιπαρατεθείς σε όλες εκείνες τις ισχυρές αντιδημοκρατικές δυνάμεις ενάντια στις οποίες διαμαρτύρεσαι. Αν προβάλεις αιτήματα, αυτό σημαίνει, κατά κάποιον τρόπο, ότι ζητάς από τους ανθρώπους που βρίσκονται στην εξουσία και τους κατεστημένους θεσμούς να ενεργήσουν διαφορετικά. Κι ένας λόγος που ο κόσμος διστάζει να το κάνει είναι ότι θεωρούν πως αυτοί ακριβώς οι θεσμοί είναι το πρόβλημα.

Ε. Κλάιν: Αν λέγατε, παραδείγματος χάρη, ότι επιδιώκετε να επιβληθεί ένας φόρος στη Γουόλ Στριτ και θα ήσασταν ικανοποιημένοι μετά, θα παραδεχόσασταν εμμέσως ότι θεωρείτε ικανοποιητική μια ελαφρώς τροποποιημένη εκδοχή του υπάρχοντος συστήματος.

Ντ. Γκράμπερ: Ακριβώς. Ο φόρος στη Γουόλ Στριτ θα πάει σ’ αυτούς που η ελέγχει Γουολ Στριτ.

Ε. Κλάιν: Εννοείτε την κυβέρνηση. Συνέχεια ανάγνωσης

To radiobubble και το σκεπτόμενο διαδίκτυο

Standard

του Αποστόλη Καπαρουδάκη και του Παναγιώτη Φραντζή

Έργο του Maxwell Holyoke-Hirsch (από το μπλογκ underplot.tumblr.com)

Το διαδικτυακό ραδιόφωνο radiobubble.gr, επί τέσσερα χρόνια, παραμένει στοίχημα μιας κοινότητας ανθρώπων που βρίσκονται σε ανοικτή κουβέντα όχι με τον κόσμο του «γρήγορου ίντερνετ» αλλά του σκεπτόμενου διαδικτύου. Ως ραδιόφωνο αντιμετωπίζει τη μουσική ως τέχνη, όχι ως εμπόρευμα. Ως μέσο επικοινωνίας λειτουργεί υπό την προϋπόθεση ότι κάθε παραγωγός έχει απόλυτη ευθύνη για τις εκπομπές του λογοδοτώντας μόνο στους ακροατές.

Πρόκειται για την πρώτη επιτυχημένη προσπάθεια δημιουργίας μιας ραδιοφωνικής web 2.0 κοινότητας αισθητικά προσδιορισμένης. Θεώρησε εξαρχής συστατικό στοιχείο της φυσιογνωμίας του «την κατάργηση της δικτατορίας των ειδημόνων» και απηύθυνε έκκληση προς τους «ακροατές» να γίνουν οι ίδιοι ραδιοφωνικοί παραγωγοί. Αποτέλεσε, έτσι, το ραδιοφωνικό αντίστοιχο της κουλτούρας των blogs, προσφέροντας τη δυνατότητα στον «ακροατή» να γίνει «παραγωγός», όπως τα blogs πρόσφεραν στον αναγνώστη τη δυνατότητα να γίνει δημιουργός-συγγραφέας-δημοσιογράφος. Συνέχεια ανάγνωσης

Αντιμέτωποι με την ορολογία: Η «εναλλακτική ενημέρωση» και η «δημοσιογραφία των πολιτών»

Standard

της Κατερίνας Σταυρούλα

Έργο του Edward McGowan (από το μπλογκ underplot.tumblr.com)

Έστω ότι μέσο είναι το μήνυμα, πώς ξεπερνάται το κυρίαρχο ιδεολόγημα του περιβάλλοντος; Παρακολουθώντας τον κόσμο του ελληνικού διαδικτύου την τελευταία δεκαετία, βλέπει κανείς την άνοιξη των ανθρώπινων δικτύων. Δίκτυα που λόγω της φύσης του μέσου, με οριζόντια δομή, από τους χρήστες του εργαλείου για τους χρήστες του εργαλείου, αναπτύσσονται και δημιουργούν γύρω από κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα νέα δυναμική. Στο πλαίσιο αυτό και με τη ροή της πληροφορίας να είναι πλέον ελεύθερη και ανεξέλεγκτη, ήταν αναπόφευκτη η εμφάνιση μιας νέας ορολογίας για την καταγραφή του φαινομένου, που, όσον αφορά την είδηση, φαίνεται σήμερα να καταλήγει στους όρους «εναλλακτική ενημέρωση» και «δημοσιογραφία των πολιτών».

Παρατηρώντας την ορολογία που δημιουργείται με βάση το ποιος είναι ο νέος πομπός (δημοσιογραφία των πολιτών) αλλά και τι διαχειρίζεται (εναλλακτική ενημέρωση), ένα ερώτημα που προκύπτει είναι ποιος και πώς καθιερώνει τελικά αυτή την ορολογία, στο μέτρο μάλιστα που οι νέες αυτές κατηγοριοποιήσεις έχουν υιοθετηθεί από τα μέχρι στιγμής κυρίαρχα μέσα μαζικής ενημέρωσης και γρήγορα  μετατράπηκαν σε κοινό κτήμα στον διάλογο. Είναι όμως δόκιμο να περιγράφεται μια νέα κατάσταση στην πηγή, ροή και διακίνηση της είδησης με όρους που ετεροκαθορίζονται από την κατεστημένη δομή των μέσων πριν το διαδίκτυο; Γιατί να είναι κοινώς αποδεκτό ότι τα κοινωνικά δίκτυα παράγουν «εναλλακτική» ενημέρωση; Συνέχεια ανάγνωσης