Οι μαύρες τρύπες της Τουρκικής Δημοκρατίας

Standard

Επίσκεψη στην Τουρκία

 του Δημήτρη Χριστοπούλου

Από τις από 20 έως τις 24 Ιανουαρίου, μια αντιπροσωπεία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου επισκέφθηκε την Τουρκία, με στόχο την καταγραφή της κατάστασης των δικαιωμάτων στη χώρα μετά το σταμάτημα των διαπραγματεύσεων με τους Κούρδους και τα τρομοκρατικά χτυπήματα. Η αποστολή επισκέφθηκε το Ντιγιαρμπακίρ και την Άγκυρα και πραγματοποίησε συναντήσεις με μη κυβερνητικούς και κυβερνητικούς αξιωματούχους, δημοσιογράφους, ακτιβιστές και ακαδημαϊκούς. Ζητήσαμε από τον Δημήτρη Χριστόπουλο, αντιπρόεδρο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (FIDH), που μετείχε στην αντιπροσωπεία, να μας συνοψίσει, σε ένα κείμενο, τις σκέψεις του από την επίσκεψη αυτή. Το κείμενο θα δημοσιευτεί και στα τουρκικά.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Παιδιά στο Σιλόπι φωτο Ilyas Akengin-AFP

Παιδιά στο Σιλόπι φωτο Ilyas Akengin-AFP

«Βοηθήστε μας να θάψουμε τους νεκρούς μας». Στις 21 Ιανουαρίου, δώδεκα άνθρωποι συναντιούνται με την αντιπροσωπεία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μέσα στην αίθουσα του Δικηγορικού Συλλόγου του Ντιγιαρμπακίρ. Οι άνθρωποι αυτοί δεν ήταν σαν τους άλλους συνομιλητές της διεθνούς αποστολής. Δεν ήταν ούτε πολιτικοί ούτε ακτιβιστές των δικαιωμάτων. Στο πρόσωπό τους έβλεπες μόνο την οδύνη. Το πένθος. Πενθούσαν τα παιδιά τους, που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της απαγόρευσης κυκλοφορίας στο ιστορικό κέντρο της πόλης. Παλεύουν, μέρες τώρα, να τα βρούνε για να τα θάψουν. Αυτό μόνο θέλουν. Αλλά δεν μπορούν. Οι τουρκικές αρχές δεν τους αφήνουν να δουν τους νεκρούς τους και να τους τιμήσουν. Και αυτοί περιμένουν. Συνέχεια ανάγνωσης

Ο Ερντογάν διώκει τους «προδότες» πανεπιστημιακούς

Standard

του Φώτη Μπενλίσοϋ 

Από εκδήλωση της πρωτοβουλίας «Ακαδημαϊκοί για την Ειρήνη»

Κωνσταντινούπολη, 15.1.2016. Τις τελευταίες μέρες στη Τουρκία εξελίσσεται ένα κυνήγι μαγισσών: μια διαδικασία αλά τούρκα Μακαρθισμού, μια εκστρατεία εκφοβισμού κατά των πανεπιστημιακών που κάλεσαν με επιστολή τους την κυβέρνηση να σταματήσει τις πολεμικές επιχειρήσεις στις κουρδικές περιοχές. Η επιστολή υπεγράφη από περίπου 1200 ακαδημαϊκούς και αμέσως προκάλεσε ένα κύμα αντιδράσεων. Όπως πια συνηθίσαμε να βλέπουμε τα  τελευταία χρόνια, το σήμα το έδωσε ο πανίσχυρος πρόεδρος Ερντογάν όταν αποκάλεσε τους πανεπιστημιακούς «προδότες» και κάλεσε ή μάλλον έδωσε ευθέως εντολή στο δικαστικό σώμα να πράξει αναλόγως. Αμέσως μετά το Ανώτατο Συμβούλιο Πανεπιστημίων, η Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης κατηγόρησε τους πανεπιστημιακούς για εξύβριση του τουρκικού έθνους και για συμμετοχή και υποστήριξη τρομοκρατικής οργάνωσης. Την Παρασκευή προσήχθησαν περίπου 20 ακαδημαϊκοί και αναμένεται να υπάρξουν συλλήψεις. Τις επόμενες μέρες ο αριθμός μπορεί να αυξηθεί. Οι διοικήσεις ιδιωτικών πανεπιστημίων ξεκίνησαν ένα κύμα απολύσεων, ενώ στα δημόσια πανεπιστήμια οι πρυτανείες καλούν τους υπογράφοντες να ανακαλέσουν τις υπογραφές τους. Φασιστικές οργανώσεις και τοπικοί παράγοντες στις επαρχιακές πόλεις έχουν κινητοποιηθεί κατά των εκεί πανεπιστημιακών και με απειλές στον τοπικό τύπο, στο ίντερνετ ή ακόμα και με επιθέσεις στα γραφεία των υπογραφόντων δημιουργούν ένα κλίμα τρομοκρατίας. Στα σόσιαλ μήντια κυκλοφορούν ονόματα των πανεπιστημιακών μαζί με απειλές – μία από τις οποίες προέρχεται απ’ τον γνωστό μεγαλομαφιόζο Σεντάτ Πεκέρ (κάτι σαν τον Εσκομπάρ της Τουρκίας) που γράφει ότι θα «λούσει τους πανεπιστημιακούς στο αίμα τους». Από την άλλη ένα κύμα αλληλεγγύης απλώνεται. Ο αριθμός των υπογραφών μετά τις απειλές και συλλήψεις δεν μειώθηκε αλλά αυξήθηκε και έφτασε περίπου στις 2.000. Δικηγόροι, φοιτητές λογοτέχνες, κινηματογραφίστες κ.ά. έχουν βγάλει δικές τους επιστολές με υπογραφές στήριξης στους τούρκους πανεπιστημιακούς. Σε πολλές πόλεις υπήρξαν και κινητοποιήσεις, μικρές μεν, αλλά αν υπολογίσει κανείς το κλίμα τρόμου που καλλιεργείται, σημαντικές. Συνέχεια ανάγνωσης

Ο σουλτάνος των ελιγμών και το επικίνδυνο παιχνίδι του

Standard

της Λίιλα Τζάσιντο

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

Δεν είχε προλάβει να στεγνώσει το μελάνι στα πρωτοσέλιδα που διακήρυσσαν την αλλαγή σκηνικού με την καθυστερημένη είσοδο της Τουρκίας στον πόλεμο κατά του  Ισλαμικού Κράτους (ISIS), όταν Κούρδοι ακτιβιστές προειδοποίησαν στο twitter για το αντίθετο. Το hashtag #TurkeyIsAttackingKurdsNotISIS (η Τουρκία χτυπάει τους Κούρδους, όχι το ISIS) εμφανίστηκε πριν από το ξημέρωμα του Σαββάτου, 25 Ιουλίου, λίγες ώρες μετά τον βομβαρδισμό των θέσεων του ΡΚΚ στο βόρειο Ιράκ από τουρκικά πολεμικά αεροπλάνα.

Σκίτσο του Latuff

Σκίτσο του Latuff

Έτσι, αν η Παρασκευή 24 Ιουλίου άρχισε με μια δραματική αλλαγή στην περιοχή –η Τουρκία ανέλαβε απευθείας δράση ενάντια στο ISIS– τελείωσε με ένα γνώριμο σφυροκόπημα ενός παλιού εχθρού, εναντίον του οποίου η Άγκυρα έχει εμμονή από δεκαετίες. Ένα σφυροκόπημα  που φανερώνει την τουρκική ακαμψία σχετικά με το Κουρδικό Ζήτημα, ανεξαρτήτως από το αν στην εξουσία βρίσκεται ένας δικτάτορας στρατιωτικός, ένας κεμαλικός ή ένας ισλαμιστής. Δυστυχώς, αυτό συνέβη παρά την κατάπαυση του πυρός μεταξύ της Τουρκίας και του ΡΚΚ, που ίσχυε από τον Μάρτιο του 2013. Υπήρχαν ακόμα ελπίδες για μια σημαντική ειρηνευτική συμφωνία. Τώρα όλα αυτά τα όνειρα για ειρήνευση πνίγηκαν μέσα σε μια τούρκικη λεκάνη.

Κηρύσσοντας τον μονομερή τερματισμό της εκεχειρίας αυτή την εβδομάδα, ο Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι «δεν είναι δυνατόν να συνεχίσει την [ειρηνευτική] διαδικασία με εκείνους που βάζουν στο στόχαστρο στην εθνική μας ενότητα και την αδελφοσύνη», αναφερόμενος στο εκτός νόμου ΡΚΚ. Συνέχεια ανάγνωσης

Εν ονόματι του σιίτη ή σουννίτη Αλλάχ

Standard

Μέση Ανατολή ή προβλήματα Ιστορίας και Γεωγραφίας

της Σίας Αναγνωστοπούλου

Διαδήλωση  υπέρ της οργάνωσης «Ισλαμικό Kράτος του Ιράκ και της Εγγύς Ανατολής» στη Μοσούλη (Ιούνιος 2014)

Διαδήλωση υπέρ της οργάνωσης «Ισλαμικό Kράτος του Ιράκ και της Εγγύς Ανατολής» στη Μοσούλη (Ιούνιος 2014)

Η δράση της ισλαμιστικής (σουνιτικής) οργάνωσης «Ισλαμικό κράτος του Ιράκ και της Εγγύς Ανατολής» έρχεται να επιβεβαιώσει την «επαναθρησκειοποίηση» της Μέσης Ανατολής. Πρόκειται για μια διαδικασία η οποία εγκαινιάστηκε με την πολιτική των ΗΠΑ στην περιοχή και την επικράτηση σε χώρες όπως η Τουρκία ενός άλλου πολιτικού προτύπου: του ισλαμικού νεοφιλελευθερισμού. Η Αραβική Άνοιξη, ξέσπασμα της ανάγκης εκδημοκρατισμού, συνεθλίβη στο χάος που δημιούργησε η επικαιροποίηση του Ισλάμ και των εκδοχών του ως αποκλειστικής πολιτικής «γλώσσας» συνομιλίας, καθώς αναβίωνε η πάλαι ποτέ επινοημένη σύγκρουση «πολιτισμών».

Εντούτοις, το μείζον ιστορικό πρόβλημα στις χώρες της περιοχής οι οποίες χαρακτηρίζονταν από ανομοιογένεια πληθυσμού (είτε σε εθνοτική ή θρησκευτική βάση είτε λόγω των πολλών και διάσπαρτων φυλών) ήταν η οικοδόμηση δημοκρατικού έθνους-κράτους. Πρόβλημα το οποίο, λόγω των ιδιαίτερων ιστορικών συνθηκών –αποικιοκρατία, τεράστιοι οικονομικοί και γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί–, καταντούσε πιο πολύπλοκο όσο αυτός ο παραδοσιακός κατακερματισμός, αντί να εξουδετερώνεται, αναδεικνυόταν σε βάση μετάβασης στη νεωτερικότητα. Η περιοχή πέρασε στη φάση της νεωτερικότητας με όλες τις στρεβλώσεις που δημιούργησε παντού η αποικιοκρατία, στο πλαίσιο της οποίας κατασκευάστηκε μια ιδιαίτερη, μεσανατολίτικη νεωτερικότητα, με κυρίαρχο εργαλείο τη νεωτερική επικαιροποίηση της θρησκείας. Συνέχεια ανάγνωσης