Οι λόγοι και η σημασία της νίκης του Μουσταφά Ακιντζί

Standard

του Σώτου Κτώρη

Δύο βασικοί παράγοντες  συνέβαλαν στην εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Εν πρώτοις, ο προερχόμενος από τον ευρύτερο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας Ακιντζί, κεφαλαιοποίησε πολιτικά τη γενικευμένη δυσαρέσκεια του εκλογικού σώματος έναντι των παραδοσιακών πολιτικών κομμάτων και πολιτευτών, προτάσσοντας το αίτημα για κοινωνική και πολιτική αλλαγή. Η προσπάθεια του Ακκιντζί υποβοηθήθηκε από την απόφαση του αριστερού «Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος» (ΡΤΚ) να επιλέξει ως υποψήφια του τη Σιμπέλ Σιμπέρ, η οποία ιδεολογικά προέρχεται από τον ευρύτερο χώρο της Δεξιάς. Εξαιτίας  αυτής της επιλογής,  ένα ποσοστό περίπου 40% των ψηφοφόρων του ΡΤΚ στράφηκε στην ιδεολογικά εγγύτερη επιλογή: τον Μουσταφά Ακιντζί.

Τουρκοκύπριες πανηγυρίζουν για τη νίκη του Ακιντζί. Φωτογραφία: Florian Choblet/AFP/Getty Images

Τουρκοκύπριες πανηγυρίζουν για τη νίκη του Ακιντζί.
Φωτογραφία: Florian Choblet/AFP/Getty Images

Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι πως ο Ακιντζί λειτούργησε ως  εκφραστής της συλλογικής βούλησης της πλειοψηφίας των Τουρκοκυπρίων οι οποίοι αγωνιούν για την διαφύλαξη της κυπριακής/τουρκοκυπριακής ταυτότητας, έναντι των δημογραφικών και πολιτισμικών απειλών που διαμορφώνει η δεσπόζουσα παρουσία της Τουρκίας στο βόρειο μέρος του νησιού. Το αίτημα για επανακαθορισμό των σχέσεων με την «Μητέρα Πατρίδα» σε μια ισότιμη βάση αλληλοσεβασμού, κατά τρόπο που να διαφυλάττεται η αξιοπρέπεια και πολιτική αυτοτέλεια των Τουρκοκυπρίων, συνιστά στην παρούσα πολιτική συγκυρία την σημαντικότερη διεκδίκηση της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Θα πρέπει να επισημανθεί, ασφαλώς, πως η δυναμική της σχέσης ανάμεσα στις δύο πλευρές θα εξακολουθήσει να επηρεάζεται καταλυτικά από την πλήρη, σχεδόν, οικονομική εξάρτηση των Τουρκοκυπρίων από την Τουρκία. Συνέχεια ανάγνωσης

Δεν υπάρχουν νικητές στους πολέμους, μόνο ερείπια

Standard

Κύπρος: Σαράντα χρόνια από τον Ιούλιο του 1974-2

της Ζεχρά Σενγκίς

Xένρυ Μουρ, "Δύο όρθιες μορφές"

Xένρυ Μουρ, «Δύο όρθιες μορφές»

H 20ή Ιουλίου του 1974 στην Κύπρο αποτελεί μια μνήμη τραυματική για τις δυο κοινότητες του νησιού. Ήμουν τότε δεκάξι χρονών κορίτσι, ζούσα στη Λάρνακα και δεν είχα ιδέα γιατί ερχόταν ο θάνατος.

Ήταν η μέρα του τρόμου. Μια μέρα γεμάτη λύπη και αγωνία για την οικογένεια, τον πατέρα και τον αδελφό μου που δεν ήταν στο σπίτι. Ο θάνατος· παντού κυριαρχούσε ο θάνατος. Οι εφιάλτες με κατέκλυζαν.

Τα χρόνια που ακολούθησαν, ποτέ δεν ένιωσα χαρά για τον πόλεμο, καθώς μάθαινα για τους αγνοούμενους και τους πολυάριθμους ανθρώπους που σκοτώθηκαν. Η οικογένειά μου αισθανόταν ευγνωμοσύνη για την Τουρκία που παρενέβη και σταμάτησε τον πόλεμο στο ξεκίνημά του· αλλά εμένα ο φόβος δεν με εγκατέλειψε πια ποτέ, καθώς συνειδητοποιούσα ότι η Τουρκία έφερε τα στρατεύματά της και άρχισε να εγκαθιστά Τούρκους στο νησί, στις ιδιοκτησίες των Ελληνοκυπρίων — κάτι που, για μένα, σήμαινε διαιώνιση του πολέμου. Ήμουν μέλος μιας τραυματισμένης κοινωνίας που έζησε βαθιά το τραύμα, αλλά, ταυτόχρονα, η εμπειρία του πολέμου μου έδωσε τη δυνατότητα να αντιληφθώ τι συμβαίνει σε όλο τον πλανήτη.

Μπόρεσα να δω, με καθαρό μυαλό, ότι δεν υπήρχε κανένας λόγος να ξεκινήσει ο πόλεμος. Υπήρχαν όμως δυνάμεις έτοιμες να διαπράξουν εγκλήματα πολέμου, εγκλήματα ενάντια στην ανθρωπότητα: οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις (και ανάμεσά τους, ας μην το ξεχνάμε, η Ελλάδα και η Τουρκία), που πυροδοτούν τις συγκρούσεις. Πρέπει να τις σταματήσουμε. Συνέχεια ανάγνωσης

1964 ή 1974; Πότε αρχίζει το μέτρημα;

Standard

Κύπρος: Σαράντα χρόνια από τον Ιούλιο του 1974-1

 του Κωστή Αχνιώτη

Φράνσις Μπέικον, από το τρίτπτυχο "Σταύρωση", 1965

Φράνσις Μπέικον, από το τρίτπτυχο «Σταύρωση», 1965

Την περασμένη Τρίτη το απόγευμα πήγα σε μια εκκλησιαστική σύναξη των κατοίκων ενός κατεχόμενου χωριού, του Δικώμου, στην επαρχία Κερύνειας. Για την ακρίβεια, επρόκειτο για μια σύναξη των αριστερών του χωριού, στους οποίους μίλησε ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Δημήτρης Χριστόφιας, που κατάγεται από το Δίκωμο. Φυσικά αρκετός κόσμος εντυπωσιάζεται από το ότι αυτές οι συνάξεις γίνονται σε εκκλησίες και οι ομιλίες μετά από λειτουργίες, το αναφέρω όμως, γιατί βρήκαμε ήδη ένα σημείο της ελληνοκυπριακής πολιτικής συμπεριφοράς που δεν άλλαξε από το 1974 (και από πολύ πιο πριν).

Στην αυλή της εκκλησίας, όπου στεκόταν αρκετός κόσμος, έλαχε να παρακολουθήσω μια συζήτηση, όπου κάποια άτομα αναπολούσαν μνήμες. Μεταξύ άλλων, τη σύλληψη αριστερών του χωριού από Εοκαβητατζήδες συγχωριανούς τους κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος. Ένας εξ αυτών διαμαρτυρόταν που ο Μακάριος είχε δώσει τότε «κλάδο ελαίας» και αναλογιζόταν αν θα μπορούσε ο καθένας να καταγγείλει, έστω και τώρα, τον κάθε πραξικοπηματία που τον έβλαψε. Αυτό που είναι μέχρι σήμερα παράνομο, είπε κάποιος άλλος, είναι να καταγγείλεις τον «κλάδο ελαίας» του Μακαρίου, πολιτική που έγινε δεκτή από όλες τις κομματικές ηγεσίες τότε.

Το 1974 σημάδεψε ανεξίτηλα κάθε Κύπριο. Για να είμαστε όμως πιο σωστοί, οι Τουρκοκύπριοι δεν μετρούν από το 1974, αλλά από το 1964, χρονιά κατά την οποία άρχισαν οι δικοινοτικές ταραχές και ο εγκλωβισμός των Τουρκοκυπρίων στους θύλακες. Η εθνικιστική πλευρά της κάθε κοινότητας προσπαθεί να σχετικοποιήσει το ’64 ή το ’74, αναλόγως.

Στην περίπτωση μου, στην ηλικία των 22 ετών, η πολιτική «ανακάλυψη» που έκανα αφορούσε τη συνεργασία του ΑΚΕΛ με τον τότε Αρχιεπίσκοπο και Πρόεδρο Μακάριο. Ήταν μια συμμαχία που παρουσιαζόταν –και έμοιαζε– ως «ατσάλινη ασπίδα» έναντι οποιουδήποτε πραξικοπήματος, το οποίο άλλωστε αναμενόταν (είχαν γίνει και προηγούμενες απόπειρες). Αυτή όμως η «ανακάλυψη» έμεινε θέμα περιθωριακό και το ΑΚΕΛ συνέχισε να συνεργάζεται με τη λεγόμενη πατριωτική Δεξιά, αναμένοντας την επίλυση του Κυπριακού και την ωρίμανση του καπιταλισμού, τα οποία δυστυχώς σάπισαν και τα δύο, βυθίζοντας τον κυπριακό λαό στη μνημονιακή απόγνωση και στο πολιτικό αδιέξοδο. Συνέχεια ανάγνωσης

Για το Κυπριακό ξανά

Standard

του Αριστείδη Μπαλτά

Η Λήδα και ο κύκνος, ψηφιδωτό της ρωμαϊκής εποχής, από το ιερό της Αφροδίτης, Πάφος.

 Το κείμενο που ακολουθεί είχε δημοσιευθεί στην Αυγή τον Απρίλιο του 2004, λίγες μέρες πριν τοποθετηθούν τελικά οι κυπριακές πολιτικές δυνάμεις και διενεργηθούν τα δημοψηφίσματα. Το παραθέτω ξανά, με ελάχιστες περικοπές, για να δείξω πόσο λίγο έχουν μεταβληθεί οι κύριες παράμετροι του Κυπριακού τη δεκαετία που πέρασε. Οι σημαντικότερες αλλαγές εντοπίζονται στο Υστερόγραφο.

 Οι πηγές του «Ναι» και του «Όχι»

Ενόψει του δημοψηφίσματος στην Κύπρο, οι πιέσεις αυξάνουν, τα πάθη οξύνονται, οι εκβιασμοί όλων των ειδών –πολιτικοί, ιδεολογικοί, ηθικοί, συναισθηματικοί– αναπτύσσονται, οι τόνοι ανεβαίνουν. Οφείλουμε, άρα, να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας και να προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε νηφάλια το ακριβές διακύβευμα. Πάντα, βέβαια, από τη σκοπιά της Αριστεράς.

Στρατηγική. Μετά το χουντικό πραξικόπημα στην Κύπρο και την τουρκική εισβολή, η πολιτική τόσο της κυπριακής όσο και της ελληνικής Αριστεράς αποσκοπούσε συστηματικά στη διεθνοποίηση του ζητήματος στο πλαίσιο του ΟΗΕ, θέτοντας ως στόχο την επανένωση της Κύπρου με τη μορφή δικοινοτικής και διζωνικής ομοσπονδίας. Υπό αυτούς τους  όρους, είχε επιτευχθεί η απομόνωση του καθεστώτος Ντενκτάς και είχε αποτραπεί η μετεξέλιξη της de facto διχοτόμησης σε de jure. Η εξυπηρέτηση αυτής της πολιτικής περνούσε από την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. με το σκεπτικό ότι, εκτός των άλλων, το νέο πλαίσιο θα επέτρεπε να αντιμετωπιστούν από καλύτερες θέσεις τα πολύ πραγματικά ελλείμματα κυριαρχίας και ανεξαρτησίας, δηλαδή η ύπαρξη εγγυητριών δυνάμεων, αγγλικών βάσεων και τουρκικού στρατού κατοχής. Συνέχεια ανάγνωσης

Σκέψεις και διλήμματα για τη χάραξη πολιτικής στα εθνικά[1] και διεθνή ζητήματα

Standard

Γεωπολιτική πραγματικότητα και ιδεολογικά προτάγματα

 του Λουκά Αξελού

Ασφαλώς η εξέλιξη τείνει προς τον διεθνισμό, το σημείο όμως αφετηρίας είναι

«εθνικό» και από αυτό το σημείο αφετηρίας πρέπει ακριβώς να ξεκινήσουμε.

                                                Αντόνιο Γκράμσι

Nίκος Εγγονόπουλος «Αισθηματικό βαλς», 1939

Nίκος Εγγονόπουλος «Αισθηματικό βαλς», 1939

Η ανάγκη ύπαρξης αφετηριακού πλαισίου αναφοράς

Η έναρξη προσυνεδριακού διαλόγου και δη για το Ιδρυτικό Συνέδριο ενός πληθωρικά πολυτασικού σχήματος όπως ο ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ, γεννά εξ αντικειμένου πλήθος ζητημάτων που υπό μία έννοια «μηδενίζουν το κοντέρ» των δεδομένων, οδηγώντας τον διάλογο σε μιαν «αναγκαστική αφετηριακότητα», στον βαθμό που η κάθε πλευρά προσπαθεί να στοιχειοθετήσει συνεκτικά την όποια οπτική της.

Ως εδώ, θα έλεγε κανείς ότι αυτό είναι μια «λογική διαδικασία», στον βαθμό όμως που η όποια οπτική ακολουθεί ορισμένους σταθερούς α priori κανόνες που ισχύουν όχι επιλεκτικά αλλά contra omnes (έτσι, λ.χ., μια εισβολή και κατοχή είναι παντού  εισβολή και κατοχή, ένας παράνομος εποικισμός ως αποτέλεσμά της είναι σε κάθε περίπτωση διαχρονικό έγκλημα κ.ο.κ.).

Έχοντας πολλαπλά προβληματιστεί επί του προκειμένου με καλούς φίλους και συντρόφους και συμμετέχοντας στις συζητήσεις που άνοιξαν στο πλαίσιο του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ για τη διαμόρφωση κοινών θέσεων, αρκετά στοιχεία των οποίων υιοθετώ και ενσωματώνω και στο παρόν κείμενο, θα περιορίσω το σκεπτικό μου σε ένα πεδίο ιδιαίτερης βαρύτητας: τη θέση και η σχέση της Ελλάδας με τον ιστορικό της περίγυρο,  την Κύπρο, την Τουρκία και τα Βαλκάνια, συγκεκριμένα. Συνέχεια ανάγνωσης

«Αποτελεί φαντασίωση ότι η Ελλάδα θα επιστρέψει σύντομα στις αγορές»

Standard

συνέντευξη του Δημήτρη Β. Παπαδημητρίου, στον Χ. Ι. Πολυχρονίου

Ο Δημήτρης Β. Παπαδημητρίου, πρόεδρος του Levy Economics Institute της Νέας Υόρκης, μιλάει για την πολιτική του ΔΝΤ, το δημοσιονομικό έλλειμμα, την ανεργία, την κρίση της ευρωζώνης και της Ευρώπης, την έξοδο από το ευρώ, τα προγράμματα του «εργοδότη της εσχάτης προσφυγής» την οικονομική πολιτική μιας αριστερής κυβέρνησης

 7-SYNENTEFXIΣτην εποχή της λιτότητας και του απάνθρωπου νεοφιλελευθερισμού, η ανάγκη για τη διάδοση μιας εναλλακτικής, προοδευτικής και ρεαλιστικής οικονομικής σκέψης και πολιτικής είναι περισσότερο από προφανής. Ο νεοφιλελευθερισμός κυριαρχεί, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι παίζει χωρίς αντίπαλο. Υπάρχουν τιτάνες της οικονομικής σκέψης εν ζωή (Στίγκλιτζ, Κρούγκμαν, για να αναφέρουμε μόνο μερικούς) που αντιμάχονται το πρόγραμμα της νεοφιλελεύθερης μεταμόρφωσης της οικονομίας και της κοινωνίας στο όνομα της ελεύθερης αγοράς και της εξύμνησης της αχαλίνωτης συσσώρευσης του πλούτου, αφιερωμένοι σε μια κοινή προσπάθεια για τη διαμόρφωση μιας μακροοικονομικής πολιτικής που θα έχει ως κύριους στόχους την πλήρη απασχόληση, την αύξηση των μισθών, τη μείωση της ανισότητας, τον έλεγχο των χρηματοπιστωτικών αγορών, την πραγματοποίηση μιας δίκαιης και καλής κοινωνίας.

Στο έργο της αμφισβήτησης των κυρίαρχων οικονομικών και στην προσπάθεια της καθιέρωσης της οικονομικής επιστήμης στην υπηρεσία του κοινού καλού είναι επίσης αφιερωμένα σημαντικά Ινστιτούτα Οικονομικών Ερευνών και «δεξαμενές σκέψης» σε διάφορα μέρη του κόσμου. Ένα από αυτά είναι και το διεθνούς φήμης LevyEconomicsInstituteτου ιστορικού BardCollege. Εμπνευστής και πρόεδρος από την ημέρα της ίδρυσής του έως σήμερα είναι ο διακεκριμένος οικονομολόγος Δημήτρης Β. Παπαδημητρίου, επίσης καθηγητής Οικονομικών στην έδρα «JeromeLevy» και εκτελεστικός αντιπρόεδρος του BardCollege. Στο διοικητικό συμβούλιο του Ινστιτούτου συμμετέχουν επιφανείς προσωπικότητες από τον χώρο των οικονομικών, συμπεριλαμβανομένου του Τζόζεφ Στίγκλιτς. Το LevyEconomicsInstitute ήταν συνδιοργανωτής στην εκδήλωση-συζήτηση του ΣΥΡΙΖΑ, στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης, στα τέλη Ιανουαρίου του 2013 με θέμα την κρίση στην Ελλάδα.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Δημήτρης Β. Παπαδημητρίου συνομιλεί με τον Χ. Ι. Πολυχρονίου, ερευνητή και PolicyFellow στο LevyEconomicsInstitute, για τη κρίση στη Ελλάδα και την ευρωζώνη.

Χ. Ι. Π.

 Θα ήθελα να ξεκινήσουμε με τις απόψεις και τις αναλύσεις σας για τα αίτια της ελληνικής κρίσης. Πιο συγκεκριμένα, ποιος συνδυασμός παραγόντων οδήγησε την Ελλάδα σε αποκλεισμό από τις διεθνείς πιστωτικές αγορές, αναγκάζοντας τη χώρα να αναζητήσει βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ);

Η ελληνική κρίση ξεκίνησε με τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε η ελληνική κυβέρνηση στις αρχές του 2010 με τη μετακύλιση του ληξιπρόθεσμου χρέους, μετά την ανακοίνωσή της ότι το έλλειμμα είχε υπερβεί το 12%, το οποίο στη συνέχεια ισχυρίστηκε ότι είχε σκαρφαλώσει πάνω από το 15%. Οι εξαγγελίες της τότε κυβέρνησης ότι η Ελλάδα είναι ένα διεφθαρμένο κράτος, σε συνδυασμό με την παρομοίωση του προβλήματος με τις διαστάσεις ενός Τιτανικού, φόβισε τις χρηματοπιστωτικές αγορές σε βαθμό που απέκλεισαν την Ελλάδα από περαιτέρω πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές συνειδητοποίησαν ότι η Ελλάδα ήταν μια από τις χώρες με τα υψηλότερα επίπεδα χρέους όσον αφορά την τυποποιημένη αναλογία χρέους προς ΑΕΠ, ενώ δεν έβλεπαν κάποιο χέρι βοήθειας προς την Ελλάδα από τις Βρυξέλλες ή τη Φρανκφούρτη. Οι αγορές αναγκάστηκαν να παραδεχθούν ότι δεν ήταν σωστά εκτιμημένη η αξία του ελληνικού κυρίαρχου χρέους, καθώς η συμπεριφορά της πραγματικής της οικονομίας ήταν πολύ διαφορετική από αυτή των οικονομιών του ευρωπαϊκού Bορρά. Συνέχεια ανάγνωσης

Η κρίση, το Κυπριακό και η κυπριακή Αριστερά

Standard

 του Αδάμου Ζαχαριάδη

 

Έργο του Στηβ Παράσκος

Έργο του Στηβ Παράσκος

Είναι μια από τις ελάχιστες φορές που η Κύπρος απασχολεί, σχεδόν καθημερινά, τους αναλυτές, αλλά όχι για ζητήματα που σχετίζονται με το Κυπριακό: η κυπριακή κρίση, η διαχείρισή της και οι πιθανές επιπτώσεις σε Ελλάδα και Ευρώπη κυριαρχούν στον δημόσιο διάλογο. Αντίθετα, το Κυπριακό δείχνει να έχει υποβαθμιστεί τόσο, που κινδυνεύει να παγιωθεί η αντίληψη ότι η λύση του αποτελεί πλέον δευτερεύον ζήτημα. Εκτός αυτού, πολλές αναλύσεις αναφέρονται στους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς η οικονομική της κατάσταση την καθιστά ευάλωτη σε πιθανά σχέδια επίλυσης που να μην εξυπηρετούν τα συμφέροντά της.

Πιστεύω, ωστόσο, ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή να γίνουν γενναία βήματα προς την επίλυση του Κυπριακού. Η οικονομική κρίση δίνει τη δυνατότητα ανάλυσης ορισμένων ζητημάτων από διαφορετικό πρίσμα. Στην ελληνοκυπριακή κοινότητα, λ.χ., κυριαρχούσε ανέκαθεν η άποψη ότι πιθανή επίλυση του Κυπριακού θα έριχνε το οικονομικό βάρος στις δικές της πλάτες, καθώς θα έπρεπε να δαπανηθούν σημαντικά ποσά για να συρρικνωθεί το οικονομικό χάσμα των δύο κοινοτήτων. Αυτό, μάλιστα, αποτέλεσε ένα από τα βασικά επιχειρήματα όσων υποστήριξαν το «Όχι» στο Σχέδιο Ανάν, το 2004. Τα νέα δεδομένα, όπως διαμορφώνονται, είναι πιθανό να αλλάξουν αυτή την πεποίθηση. Συνέχεια ανάγνωσης

Οι κυπριακές εξελίξεις: σημείο καμπής;

Standard

 του Αριστείδη Μπαλτά

 

Kρίστιαν Μπολτάνσκι, «Θεατρική σύνθεση», 1981 (λεπτομέρεια)

Kρίστιαν Μπολτάνσκι, «Θεατρική σύνθεση», 1981 (λεπτομέρεια)

Ψυχρά και από απόσταση. Για να δούμε καλύτερα τη γενική εικόνα.

Α. Η στρατηγική του κεφαλαίου

1. Σύνθετες συνθήκες τείνουν να αποτρέπουν τις παραγωγικές λεγόμενες επενδύσεις, παροχετεύοντας μεγάλες μερίδες του κεφαλαίου στα ιδιαίτερα κερδοφόρα (αλλά επισφαλή) «στοιχήματα» άμεσης απόδοσης. Η κυριαρχία του χρηματοπιστωτικού τομέα, με όλα τα συμπαρομαρτούντα (επενδυτικά funds, εξωχώριες εταιρείες, σύνθετα χρηματιστηριακά προϊόντα, οίκοι αξιολόγησης κλπ.), συναρτάται ευθέως με αυτή τη γενική τάση.

2. Η τάση αυτή δημιούργησε και διατηρεί έναν υπερδιογκωμένο χρηματοπιστωτικό τομέα, που κατά κανόνα αποτιμάται σε μεγέθη πολύ μεγαλύτερα από το εκάστοτε αντίστοιχο ΑΕΠ. Η τρέχουσα κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος συναρτάται ευθέως με την εν λόγω υπερδιόγκωση ενώ η τελευταία –ως φούσκα που κινδυνεύει να σκάσει– συνιστά μόνιμη απειλή για ολόκληρο τον χρηματοπιστωτικό τομέα και, από κει, για ολόκληρη την καπιταλιστικά οργανωμένη παγκόσμια οικονομία.

3. Η ίδια κρίση, όπως κάθε καπιταλιστική κρίση υπερσυσσώρευσης, καταστρέφει κεφάλαιο. Η καταστροφή αυτή μετατρέπει πολλές τράπεζες σε κελύφη που, για να επιβιώσουν, απαιτούν ανακεφαλαιοποίηση.

4. Ανακεφαλαιοποίηση απαιτείται γιατί, λόγω της στενής αλληλοδιαπλοκής των τραπεζικών ιδρυμάτων, η κατάρρευση μιας μεγάλης τράπεζας συμπαρασύρει άλλες και οδηγεί σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις. Κάποιες τράπεζες ονομάζονται «συστημικές» γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο. Συνέχεια ανάγνωσης

Κυπριακό κούρεμα: σε κρίση το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα;

Standard

του Θόδωρου Παρασκευόπουλου

Ζακ-Λουί Νταβίντ, «H Aφροδίτη και οι τρεις Χάριτες αφοπλίζουν τονΔία», 1824

Ζακ-Λουί Νταβίντ, «H Aφροδίτη και οι τρεις Χάριτες αφοπλίζουν τον
Δία», 1824

Παρόλο που οι εξελίξεις τρέχουν και η απόφαση του Eurogroup μοιάζει ήδη παλιά, πρέπει να ξεκινήσουμε από αυτή. Γιατί η απόφαση oδηγεί σε κρίση όχι μόνο το  κυπριακό, αλλά όλο το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, και περισσότερο των χωρών του Νότου. Το ζήτημα δεν είναι, όπως λέγεται, αν το ποσοστό της Κύπρου στο ΑΕΠ της Ένωσης είναι μόνο 0,2% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ — άρα απορροφήσιμο. Το ζήτημα είναι ότι με αυτή την απόφαση, όσο και αν ο Σόιμπλε ή οι άλλοι ευρωπαίοι ηγέτες λένε ότι η Κύπρος είναι ιδιαίτερη και ανεπανάληπτη περίπτωση, η προοπτική του κουρέματος επικρέμαται απειλητικά σε όλο τον ευρωπαϊκό Νότο. Ποιος καταθέτης στην Ιταλία, λ.χ., θα πιστέψει ότι αν η τράπεζά του (όπως η Banca Monte dei Pasch στη Σιένα) βρίσκεται σε δυσκολία –ή οι τράπεζες γενικότερα ή σε μια περίοδο αβεβαιότητας– δεν πρέπει να ορμήσει να σηκώσει τα λεφτά του, για να τα σώσει; Διότι θα περιμένει ένα κούρεμα, μικρότερο ή μεγαλύτερο.

Υπάρχει μεγάλος κίνδυνος αυτή η αίσθηση να εξαπλωθεί σε όλο το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα — και ο κίνδυνος υπάρχει ακόμα και μετά την απόρριψη του σχεδίου από την κυπριακή Βουλή. Κι αυτό γιατί η απόφαση του Eurogroup (ακόμα κι αν λένε ότι θα ίσχυε «ειδικά» μόνο για την Κύπρο, ακόμα και αν τελικά δεν εφαρμοστεί) υπάρχει και την έμαθαν όλοι, τινάζοντας στον αέρα τις διαβεβαιώσεις περί «εγγυήσεως των καταθέσεων» που είχαν διατυπωθεί στην αρχή της κρίσης.  Άρα, μπορεί να εφαρμοστεί κάποια άλλη στιγμή οπουδήποτε αλλού.

Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο, η θετική ψήφος του Γιάννη Στουρνάρα έχει μεγάλο βάρος, τη στιγμή που οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται στην κατάσταση που βρίσκονται (το ίδιο ισχύει και για τους υπουργούς Οικονομικών της Ισπανίας, της Ιταλίας και της Πορτογαλίας). Φυσικά, όταν λέμε «Στουρνάρας» εννοούμε «Σαμαράς», γιατί είναι προφανές ότι σε τέτοια ζητήματα δεν αποφασίζει ο υπουργός Οικονομικών μόνος του, κανένας υπουργός δεν παίρνει τέτοιες αποφάσεις χωρίς να ενημερώσει τον πρωθυπουργό, ο οποίος έχει την τελική πολιτική ευθύνη — ακόμα και αν πρόκειται για εφαρμογή της «πάγιας εντολής: «Λέμε ναι σε ό,τι πει το Eurogroup».

Κατά τη γνώμη μου, υπάρχουν δύο εξηγήσεις για την απόφαση αυτή του Eurogroup. Συνέχεια ανάγνωσης

Το κυπριακό κούρεμα

Standard

WEB ONLY

του Πωλ Κρούγκμαν

μετάφραση: Αγάπιος Λάνδος

Δεν χρειάζεται να είναι  κανείς νομπελίστας ούτε οικονομικός εγκέφαλος για να αντιληφθείς πως η απόφαση για το κυπριακό «κούρεμα» σημαίνει ότι από Τρίτη τα ταμεία των κυπριακών τραπεζών θα αρχίσουν να αδειάζουν – και δεν αποκλείεται κάτι ανάλογο να γίνει και σε Ελλάδα και Ιταλία. Ο Κρούγκμαν πάντως το λέει απλά (σχεδόν απλοϊκά) και ξεκάθαρα, γι’ αυτό και τον μεταφράσαμε. Από εκεί και πέρα, βέβαια, το  ερώτημα είναι πού αποσκοπούν όσοι έλαβαν αυτή την απόφαση  – θα επανέλθουμε, αν έχουμε κάποια καλή ανάλυση επ’ αυτού.

Α.Λ.

Άγαλμα από τον ναό του Απόλλωνα στο Ιδάλιο, 520 π.Χ.

Άγαλμα από τον ναό του Απόλλωνα στο Ιδάλιο, 520 π.Χ.

Σύμφωνοι, δεν το είχα προβλέψει. Με όλα τα προβλήματα στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία δεν παρακολουθούσα όσα συνέβαιναν στην Κύπρο. Αλλά από την Κύπρο μας έρχεται το μεγάλο νέο για το ευρώ, αυτό το Σαββατοκύριακο: σε αντάλλαγμα για ένα σχέδιο διάσωσης, η Κύπρος υποχρώνεται να επιβάλει ένα μεγάλο κούρεμα –δηλαδή, απώλεια– σε όλες τις καταθέσεις στις τράπεζές της.

Μπορούμε να αντιληφθούμε γιατί το κάνουν αυτό: η Κύπρος είναι ένας φορολογικός παράδεισος, ειδικά για τους Ρώσους χρυσοκάνθαρους – κάτι που συνεπάγεται έναν εξαιρετικά μεγάλο τραπεζικό τομέα (θυμηθείτε  την Ισλανδία)· έτσι, ένα πρόγραμμα διάσωσης χωρίς κούρεμα θα μπορούσε να θεωρηθεί ως διάσωση όχι μόνο της Κύπρου, αλλά και μιας σειράς Ρώσων επιχειρηματιών –πρέπει να το πούμε αυτό– αμφιβόλου εντιμότητας και ήθους. (Παρεμπιπτόντως, βρίσκω αξιοσημείωτο ότι  ο Mohamed El-Erian  κατάφερε να  κάνει μια αρκετά καλή ανάλυση για το ζήτημα [A muddled and risky approach to Cyprus, Financial Times, 17.3.2013: goo.gl/CL15Y),  χωρίς να πει κουβέντα για τους Ρώσους).

Το μεγάλο πρόβλημα, όμως,  είναι ότι το κούρεμα δεν αφορά μόνο τους μεγαλοκαταθέτες· το κούρεμα των μικρών εγχώριων καταθέσεων είναι μικρότερο, αλλά εξακολουθεί να είναι σημαντικό. Είναι σαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες να κραδαίνουν μια πινακίδα νέον που γράφει, στα ελληνικά και τα ιταλικά: «Τρέξτε αμέσως στις τράπεζές σας!».

Η αυριανή μέρα και όσες ακολουθήσουν θα είναι εξόχως ενδιαφέρουσες. Συνέχεια ανάγνωσης

Το Σπίτι της Συνεργασίας στη Λευκωσία

Standard

 Ένα κοινό βήμα για Eλληνοκύπριους και Tουρκοκύπριους

της Δάφνης Λάππα

Έργο του Ανρί Ματίς, από την ενότητα «Τζαζ», 1943

Πριν από δυο βδομάδες έγιναν στη Λευκωσία τα εγκαίνια ενός νέου ερευνητικού και εκπαιδευτικού κέντρου, του Σπιτιού της Συνεργασίας. Το κέντρο αυτό είναι αποτέλεσμα της σύμπραξης τουρκοκύπριων και ελληνοκύπριων εκπαιδευτικών και ερευνητών, οι οποίοι το 2003 ίδρυσαν τη μη κυβερνητική οργάνωση Όμιλος Ιστορικού Διαλόγου και Έρευνας. Το 2008 ο Όμιλος, παρά τις διάφορες δυσκολίες, αγόρασε ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο μέσα στη ελεγχόμενη από τα Ηνωμένα Έθνη περιοχή, τη «νεκρή ζώνη», με σκοπό να το μετατρέψει σε χώρο συνάντησης και διαλόγου μεταξύ των κοινοτήτων της Κύπρου.

Η περιοχή στην οποία βρίσκεται το Σπίτι, νοτιοδυτικά της πόλης ακριβώς έξω από τα τείχη, συμπυκνώνει τη σύγχρονη ιστορία του νησιού. Σήμερα τα κτίρια είναι εγκαταλελειμμένα, με ορατά τα σημάδια από τις σφαίρες, ενώ σακιά με άμμο έχουν ξεμείνει από τις τελευταίες συγκρούσεις στην περιοχή το 1974. Ωστόσο, ως τα μέσα της δεκαετίας του 1950 ήταν μια ζωντανή περιοχή με μικτό εθνοτικά πληθυσμό, πολλές αρμένικες ιδιοκτησίες και πλούσια σπίτια χτισμένα σε ύφος αποικιακό. Κυρίαρχο στο τοπίο ήταν, και παραμένει, το πολυτελές ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας, κτισμένο το 1949. Συνέχεια ανάγνωσης

Ο τουρκοκυπριακός χειμώνας της διαμαρτυρίας

Standard

Αντίδραση στα μέτρα λιτότητας ή κάτι περισσότερο;

της Ουμούτ Μποζκούρτ

μετάφραση: Στρ. Μπουλαλάκης

Οι διαδηλώσεις των Τουρκοκυπρίων ενάντια στα μέτρα λιτότητας της  κυβέρνησης Έρογλου αποτελούν πολιτικό γεγονός με αντίκτυπο όχι μόνο για την τουρκοκυπριακή κοινότητα αλλά και όλη την Κύπρο. Το βασικό πολιτικό ερώτημα που τίθεται είναι: η διαμαρτυρία περιορίζεται στην οικονομική πολιτική ή μπορεί να προσλάβει ευρύτερες διαστάσεις; Σε συνέχεια του άρθρου του άρθρου του Νίκου Τριμικλινιώτη «Λευκωσία: η σημασία της παλλαϊκής απεργίας των Τουρκοκυπρίων» («Ενθέματα», 6.2.2011) δημοσιεύουμε σήμερα το άρθρο της τουρκοκύπριας καθηγήτριας στο πανεπιστήμιο του Γιορκ, Umut Bozkurt.  Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα «Επανένωση 2011, Διαδικτυακή πρωτοβουλία για την επανένωση της Κύπρου (www.epanenosi.com/index.php/archives/author/umut), στις 12.2.2011.

 

 

Διαδήλωση Τουρκοκυπρίων στην πλατεία Ινονού της Βόρειας Λευκωσίας

Το έναυσμα για το άρθρο αυτό έδωσε μια ερώτηση που μου έκανε ένας ελληνοκύπριος φίλος πριν έναν περίπου μήνα: «Τι συμβαίνει στον Βορρά; Θα ζήσουμε μια επανάληψη του 2002-2004;». Μια τέτοια ερώτηση υπονοεί ότι η τωρινή δυσαρέσκεια των Τουρκοκύπριων σημαίνει κάτι περισσότερο από αντίδραση στα μέτρα λιτότητας που επιβάλλει από η Τουρκία και, επιπλέον, ότι μπορεί να εξελιχθεί σε μια κινητοποίηση με στόχο την επίλυση του Κυπριακού. Θα προσπαθήσω να δώσω μια απάντηση στο παραπάνω ερώτημα, αναλύοντας  και συγκρίνοντας τη σημερινή κατάσταση με τις κινητοποιήσεις του 2002-2004, που κατέληξαν σε ένα ηχηρό «Ναι» υπέρ του Σχεδίου Ανάν.

Από διάφορες απόψεις, η σημερινή δυσαρέσκεια θα μπορούσε να παραλληλιστεί με τις κινητοποιήσεις του 2002-2003: και οι δύο πυροδοτήθηκαν από οικονομικούς λόγους. Σήμερα, ο κόσμος κατεβαίνει στο δρόμο για να διαμαρτυρηθεί ενάντια στο πακέτο λιτότητας που επιβάλλει η τουρκική κυβέρνηση στους Τουρκοκύπριους. Η Τουρκία δεν θέλει πια να πληρώνει τον λογαριασμό για μια μη βιώσιμη οικονομική δομή, την οποία βέβαια δημιούργησε η ίδια, προκειμένου να διατηρήσει στην εξουσία μια πιστή σ’ αυτήν πολιτική ελίτ. Το πακέτο μέτρων λιτότητας που προωθεί η τουρκική κυβέρνηση συνεπάγεται την ιδιωτικοποίηση κρατικών επιχειρήσεων –ανάμεσά τους και κάποιες σε στρατηγικούς τομείς, όπως η ηλεκτρική ενέργεια και οι τηλεπικοινωνίες–,  τη συμπίεση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων και τη φορολόγηση των συντάξεων. Συνέχεια ανάγνωσης

Λευκωσία: η σημασία της παλλαϊκής απεργίας των Τουρκοκυπρίων

Standard

Το μήνυμα των κυπρίων Ζαπατίστας

του Νίκου Τριμικλινιώτη

Η γενική απεργία και διαδήλωση των Τουρκοκυπρίων στις 28 Ιανουαρίου, με αιχμή τα μέτρα λιτότητας της κυβέρνησης Έρογλου γνώρισε πρωτοφανή επιτυχία, συνιστώντας πολιτικό γεγονός όχι μόνο τους Τουρκοκύπριους αλλά και όλη την Κύπρο. Ο Νίκος Τριμικλινιώτης (μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής της Δικοινοτικής πρωτοβουλίας Ειρήνης «Ενωμένη Κύπρος» και επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας), που ήταν παρών στην κινητοποίηση, αναλύει την ευρύτερη κοινωνική και πολιτική σημασία της.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Η πλατεία Ινονού της τουρκοκυπριακής Λευκωσίας ήταν γεμάτη. Η επιτυχία της παναπεργίας και παλλαϊκής κινητοποίησης των Τουρκοκυπρίων είναι πασιφανής. Μαζική, με παλμό, πνεύμα και έμπνευση. Όταν οι μάζες κινητοποιούνται απαιτώντας τα δικαιώματά τους κάτι αλλάζει, αυτομάτως. Ήταν τόσο επιτυχημένη η κινητοποίηση, που ήδη ξεκίνησε ένας πόλεμος στα ΜΜΕ ως προς το νόημά της. Τι ήταν, τέλος πάντων, αυτή η κινητοποίηση;

Γενική απεργία: συγκέντρωση στην πλατεία Ινονού της τουρκοκυπριακής Λευκωσίας, 28.1.2011

 

Μέρες του 2003;

Ο Μεχμέτ Τσαγκλάρ, «βουλευτής» του (αριστερού) Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (CTP), ήταν ανένδοτος: «Δεν είναι όπως το 2003· οι Τουρκοκύπριοι δεν πιστεύουν πλέον ότι θα υπάρξει μια λύση, έστω και αν εξακολουθούν να τη θέλουν». Οι Τουρκοκύπριοι είναι πολύ απογοητευμένοι από την Ε.Ε. και τους Ελληνοκυπρίους που ψήφισαν «Όχι», και έτσι τιμώρησαν τον Ταλάτ και το κόμμα του, τονίζει στη συνέχεια (Πολίτης 28.1.2010). Αναμφίβολα, η δήλωση αυτή αντανακλά την προσέγγιση της ηγεσίας του CTP, δεν έχω πειστεί ωστόσο ότι αυτό ήταν το γενικό αίσθημα των μαζών στη διαδήλωση.

Ασφαλώς, υπάρχουν εκείνοι, όπως οι οπαδοί του Σερντάρ Ντενκτάς ή κάποιοι από τις συμμετέχουσες δεξιές συντεχνίες, που ήθελαν να περιοριστούν σε αιτήματα και συνθήματα καθαρά οικονομικής φύσεως. Στον αντίποδα αυτής της προσέγγισης, έχουμε τις πιο ριζοσπαστικές συνδικαλιστικές οργανώσεις, οι οποίες είναι η ψυχή των διαδηλώσεων, όπως το συνδικάτο των δασκάλων, KTOS: γι’ αυτές, το «οικονομικό» ήταν απλώς μια άλλη μια πτυχή του «κοινωνικοπολιτικού». Εξάλλου, η Πλατφόρμα Συνδικαλιστικών Οργανώσεων, αποτελούμενη από 28 συνδικάτα και πολιτικές ομάδες, απαιτεί «κοινοτική αυτονομία και αυτοδιοίκηση, δημοκρατικά και εργασιακά δικαιώματα και την επανένωση της χώρας». Στόχος της είναι «η αυτοδιοίκηση της κοινότητας […] η Πλατφόρμα δεν στοχεύει να είναι κυβέρνηση».

Ακούμε εδώ τον απόηχο της Πλατφόρμας «Αυτή η Χώρα είναι Δική μας» με τις μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις του 2002-2004, που σπάει τα σύνορα της περιοχής, καθώς ο λόγος τούτος προσομοιάζει με τον λόγο των Ζαπατίστας· είναι μια κυπριακή εκδοχή του, που θέτει το ταυτοτικό ζήτημα της ύπαρξης των Τουρκοκυπρίων ως ιθαγενών σε ένα αποικιακό/μετααποικιακό πλαίσιο. Κατ’ επέκταση, αποτελεί έκφραση των Κυπρίων στο σύνολό μας, χωρίς να εγκαταλείπονται οι ιδιαιτερότητες Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

Ελληνοκυπριακές ερμηνείες: ομοιότητες με το 2002-2004

Αν κοιτάξουμε τις πρώτες ελληνοκυπριακές αντιδράσεις ή ερμηνείες των διαδηλώσεων, μπορούμε να εντοπίσουμε στάσεις παρόμοιες με αυτές που κυριαρχούσαν κατά τη διάρκεια των μαζικών διαδηλώσεων του 2002-2004. Ορισμένοι, όπως και τότε, είναι κυνικοί: «Το μόνο που τους νοιάζει είναι το συμφέρον τους». Κάποιος άλλος μου το είπε κυπριακά: «Εν η πούγκα που τους κάφκει, τίποτε άλλο». Το κύριο άρθρο της Cyprus Mail είναι επίσης κυνικό: «Η παραφροσύνη των συνδικάτων προφανώς δεν περιορίζεται στις περιοχές υπό τον έλεγχο της Κυπριακής Δημοκρατίας», διακηρύσσει σε μια έξαρση νεοφιλελεύθερης αλαζονείας.

Από την άλλη πλευρά, το ΑΚΕΛ είχε εκδηλώσει την αλληλεγγύη του με τους τουρκοκύπριους εργαζόμενους διαδηλωτές. Ορισμένοι επισημαίνουν τις διαφορές με το 2003: δεν υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο όπως τότε, ενώ η ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας στην Ε.Ε. έχει παραμείνει στάσιμη, δήλωσε ο Νίκος Μούδουρος σύμβουλος του Προέδρου Χριστόφια για τις τουρκικές υποθέσεις (ειδήσεις MEGA 20.1.2011). Το συνδικάτο των δασκάλων Προοδευτική και η Δικοινοτική Πλατφόρμα Εκπαιδευτικών ερμηνεύουν τις διαδηλώσεις ως ένα κάλεσμα για δράση: θυμίζουν σίγουρα το 2003 και ανοίγουν προοπτικές για κοινό αγώνα. Συνέχεια ανάγνωσης

Σκέψεις για το πουλί μας

Standard

Με την ευκαιρία των εορτασμών για τα πενηντάχρονα της Κυπριακής Δημοκρατίας

του Γιάννη Παπαδάκη

 

Ο θυρεός της τουρκοκυπριακής κοινότητας

 

Λευκωσία, Οκτώβριος 2010. «Μας φάνηκε ότι το πουλί (the bird), το οποίο και οι δυο πλευρές χρησιμοποιούσαν στο έμβλημά τους, έβλεπε προς τα κάτω και φαινόταν θλιμμένο. Χρειαζόταν κάτι πιο αισιόδοξο, ιδίως σε περίοδο συνομιλιών. Γι’ αυτό πάρθηκε η απόφαση να αλλάξει. Έτσι το πουλί μας τώρα είναι χαρούμενο και βλέπει προς τα πάνω, ενώ το δικό σας παραμένει λυπημένο και βλέπει προς τα κάτω». Έτσι μεταφράζεται η απάντηση στα αγγλικά που πήρα από τουρκοκύπριο ιθύνοντα στο ερώτημά μου για την αλλαγή επί Ταλάτ (ηγέτη των Τουρκοκυπρίων), του θυρεού που χρησιμοποιεί η τουρκοκυπριακή κοινότητα. Θα μπορούσε επίσης να προστεθεί ότι τώρα το δικό τους φαίνεται μεγαλύτερο. Σε αυτά όμως κάλλιστα μπορεί κάποιος, πατριωτικά ορμώμενος ή μη, να αντιπαραθέσει ότι πρόκειται, φυσικά, για ψευδοπουλί που δεν τυγχάνει διεθνούς αναγνώρισης όπως το δικό μας.

 

O θυρεός της Κυπριακής Δημοκρατίας

 

Τα σύμβολα με τα οποία θα εορταστούν τα πενηντάχρονα έχουν τη δική τους αποκαλυπτική ιστορία. Μετά από προκήρυξη διαγωνισμού για το λογότυπο των πενηντάχρονων, και αφού ολοκληρώθηκε η διαδικασία αξιολόγησης από ειδική επιτροπή, κέρδισε συγκεκριμένο λογότυπο φοιτητή ιδιωτικού πανεπιστημίου που παρουσίαζε μια γραφιστική ερμηνεία του αριθμού «50», το οποίο και κυκλοφόρησε στα ΜΜΕ. Το Υπουργικό Συμβούλιο όμως αναίρεσε την όλη διαδικασία, γιατί δεν το ενέκρινε — κοινώς, «Εν τους άρεσε, ρε κουμπάρε». Δεν διαθέτω νομικές γνώσεις, αλλά αυτό μου φαίνεται τουλάχιστον παράτυπο, αν όχι παράνομο. Με την πράξη της αυτή η Κυπριακή Δημοκρατία μάς δείχνει ότι άλλο δημοκρατία και άλλο εκδημοκρατισμός. Από το 1960 ως σήμερα η απόσταση μεταξύ των δυο φαίνεται να παραμένει μεγάλη. Τελικά υιοθετήθηκε άλλο λογότυπο, άγνωστο με ποιες διαδικασίες. Έτσι επιστρέψαμε πίσω στο έμβλημα με το προσφιλές μας πτηνό και τον αριθμό 50 στο φόντο. Όσο για το απορριφθέν λογότυπο, σε συνομιλία μου με τον σχεδιαστή, μου ανάφερε ότι το ιδιωτικό πανεπιστήμιο στο οποίο φοιτά τον ενημέρωσε αρχικά ότι θα κινήσει δικαστική αγωγή εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά είναι άγνωστο αν τελικά θα το πράξει.

Αγωγή στην Κυπριακή Δημοκρατία κίνησε πριν λίγα χρόνια και ο σχεδιαστής της σημαίας της, Ismet Güney. Λίγοι θα θυμούνται ότι ήταν Τουρκοκύπριος ο σχεδιαστής της. Μια σημαία την οποία μετά το 1974 οι Ελληνοκύπριοι υπερασπίζονται με πάθος, ενώ για χρόνια την αντιπαθούσαν προτιμώντας τη σημαία της Ελλάδας. Το δε μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ότι η επέτειος της ανεξαρτησίας έπεφτε σε μια εντελώς άβολη ημερομηνία, γι’ αυτό μετατοπίστηκε από τις 16 Αυγούστου στην 1η Οκτωβρίου: «Που να βουρούμεν [τρέχουμε] τωρά μες το λάλλαρον [λιοπύρι] τζαι τες άδειες…» Ως αποτέλεσμα, ακόμα κυριαρχεί σύγχυση στις διπλωματικές υπηρεσίες ξένων χωρών που άλλες στέλνουν τα συγχαρητήριά τους στη μια και άλλες στην άλλη ημερομηνία.

 

 

Γκράφιτι στην παλιά πόλη της Λευκωσίας

 

Η επιλογή του θυρεού με το περιστέρι πάνω στην ασπίδα ως το βασικό στοιχείο του λογοτύπου για τα πενηντάχρονα από την παρούσα αριστερή κυβέρνηση είναι ενδεικτική σύγχυσης και σε άλλα ιδεολογικά επίπεδα. Ιστορικά, η χρήση της ασπίδας ανάγεται στα αριστοκρατικά μεσαιωνικά εμβλήματα των  ευγενών και  ιπποτών. Σύμφωνα με το Λεξικό Μπαμπινιώτη, θυρεός σημαίνει «έμβλημα αριστοκρατικής οικογένειας σε σχήμα ασπίδας». Πέρα από τις σαφείς πολεμοκεντρικές και αριστοκρατικές του υποδηλώσεις, ήταν ένα σύμβολο που μόνο οι άντρες επιτρεπόταν να φέρουν. Οι γυναίκες των οικογενειών αυτών  μπορούσαν να φέρουν οικόσημο με το ίδιο περιεχόμενο που να εμπερικλείεται όμως σε σχήμα ρόμβου αντί ασπίδας, εφόσον μόνο οι άνδρες είχαν το προνόμιο του πολέμου. Λόγω των αριστοκρατικών καταβολών της ασπίδας, τα πλείστα καθεστώτα με αριστερές καταβολές (π.χ. πρώην Σοβιετική Ένωση, Κίνα, παλιότερα η Βουλγαρία και η Ρουμανία κ.ά.) απέφυγαν συνειδητά τη χρήση της στα δικά τους κρατικά σύμβολα.

Συνέχεια ανάγνωσης

«Κυπραίες»: το ντοκιμαντέρ ως μέσον κοινωνικής αλλαγής

Standard

Συνέντευξη της Βασιλικής Κατριβάνου

 

 

To ντοκυμαντέρ «Κυπραίες» της Βασιλικής Κατριβάνου και της Bushra Azzouz, γυρισμένο στην Κύπρο κατά τη διάρκεια του δημοψηφίσματος για το Σχέδιο Ανάν φέρνει στο φως ιστορίες του διαιρεμένου νησιού, κρυμμένες για χρόνια, διερευνώντας τις έννοιες της εστίας και της ασφάλειας, καθώς και την επιθυμία γυναικών, και από τις δύο πλευρές, να ζήσουν ξανά μαζί. Θα προβληθεί το Σάββατο 17 Απριλίου (19.00) και την Τρίτη 20 Απριλίου (22.30 στο πλαίσιο του Fog Dog, φεστιβάλ που οργανώνουν οι «Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη» στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, Ιερά Οδός 48 (για  τις «Κυπραίες» βλ. http://www.womenofcyprusfilm.com). Mε την ευκαιρία αυτή, μιλήσαμε με τη σκηνοθέτρια Βασιλική Κατριβάνου. Συνέχεια ανάγνωσης