«Μνημονικοί νόμοι» και ιστορικοί: η ευρωπαϊκή εμπειρία

Standard

της Έφης Αβδελά

Τη μέρα που εκδόθηκε η αθωωτική απόφαση στη δίκη Ρίχτερ (10.2.2016), η Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού-περ. «Μνήμων» οργάνωσε, με αφετηρία τη δίκη, συζήτηση με θέμα «Ιστορία καθ’ υπαγόρευσιν; Νόμοι και διώξεις για το περιεχόμενο της ιστορικής αφήγησης». Μίλησαν η Έφη Αβδελά, η Δήμητρα Λαμπροπούλου και ο Στρατής Μπουρνάζος, με συντονιστή τον Βαγγέλη Καραμανωλάκη. Το άρθρο της Έφης Αβδελά, που δημοσιεύουμε σήμερα, αποτελεί συνοπτική εκδοχή της τοποθέτησή της· σε επόμενο φύλλο θα δημοσιεύσουμε και το αντίστοιχο άρθρο της Δήμητρας Λαμπροπούλου. Τα κείμενα, στην πλήρη τους μορφή, θα περιληφθούν στον επόμενο τόμο του περιοδικού «Μνήμων».

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Ρενέ Μαγκρίτ, «Μνήμη», 1948

Ρενέ Μαγκρίτ, «Μνήμη», 1948

Ότι το παρελθόν συνιστά στοιχείο ταυτότητας το ξέρουμε, αν μη τι άλλο από τον τρόπο με τον οποίο συγκροτήθηκαν τα έθνη-κράτη τον 19ο αιώνα. Στήριξαν τη διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας στη συστηματική επεξεργασία ενός συνεκτικού εθνικού αφηγήματος για το παρελθόν, διαμορφώνοντας έτσι και μια νέα γνωστική πειθαρχία, την επιστήμη της ιστορίας. Ωστόσο εδώ και καιρό η ενιαία εθνική ιστορική αφήγηση έχει σε πολλές περιπτώσεις υποστεί ρωγμές και έχει γίνει διακύβευμα στο δημόσιο χώρο. Η ιστορία έχει αντικατασταθεί από τη μνήμη, τη διεκδίκηση της συμπερίληψης ή/και της δικαίωσης για τα δεινά του παρελθόντος. Οι σχετικές διεργασίες εμφανίζουν τρεις αλληλένδετες διαστάσεις: τους «πολέμους για την ιστορία», που αφορούν κυρίως το περιεχόμενο του σχολικού μαθήματος∙ τις πράξεις δημόσιας συγνώμης από ηγέτες κρατών για τα δεινά που η χώρα τους επιφύλαξε σε διάφορες ομάδες πληθυσμού στο παρελθόν∙ και τους «μνημονικούς νόμους». Πρόκειται για ενιαίο φαινόμενο, που ως τέτοιο απορρέει από τη σύγχρονη ερμηνευτική ρευστότητα της ιστορίας, την οποία έχει επιφέρει η παγκοσμιοποίηση, η πολιτική των ταυτοτήτων και η αποδόμηση των μεγάλων αφηγήσεων. Η τελευταία διάσταση, που βρέθηκε πολύ πρόσφατα στη δημοσιότητα, εγείρει τις σοβαρότερες αμφισβητήσεις, καθώς αναγορεύει μία εκδοχή του παρελθόντος σε «υποχρεωτική» ιστορία. Συνέχεια ανάγνωσης

Χωρίς καμιά ισορροπία

Standard

Το κατέβασμα της παράστασης στο Εθνικό

 του Στρατή Μπουρνάζου

Η Μαντάμ Αναστασί, του Αντρέ Γκιγ. Γελοιογραφία για την  λογοκρισία

Η Μαντάμ Αναστασί, του Αντρέ Γκιγ. Γελοιογραφία για την λογοκρισία

Στα μέσα Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον συνέδριο, με θέμα τη λογοκρισία στη Ελλάδα, το πρώτο στη χώρα μας. Οι οργανωτές τόνιζαν τη σημασία και την επικαιρότητά του, αμφιβάλλω όμως αν φαντάζονταν ότι σαράντα μέρες μετά το ζήτημα θα εισέβαλλε τόσο ορμητικά στο προσκήνιο. Γιατί η απόφαση της Καλλιτεχνικής Διεύθυνσης του Εθνικού Θεάτρου να σταματήσει την παράσταση Η ισορροπία του Nash, σε σκηνοθεσία Πηγής Δημητρακοπούλου, αποτελεί κλασική περίπτωση λογοκρισίας, άμεσης, σαφούς, καθαρής. Δεν πρόκειται για αυτολογοκρισία· την αυτολογοκρισία, αν υπάρχει, μπορούμε να την ανιχνεύσουμε στη σιωπή ή τον λόγο των συντελεστών.

Πριν προχωρήσω στην απόφαση, που αποτελεί βέβαια το μείζον ζήτημα, θα σταθώ λίγο στις προηγούμενες μέρες. Μερικές παρατηρήσεις.

α) Στη δημόσια διαμαρτυρία, τον τόνο έδωσε μια εντελώς οπισθοδρομική αντίληψη περί τέχνης και ελευθερίας της καλλιτεχνικής έκφρασης. Και, επίσης, πρωτόγονη. Γιατί, τι άλλο είναι η άποψη ότι αν σε μια παράσταση χρησιμοποιούνται κομμάτια μιας μαρτυρίας του Σ. Ξηρού, αυτό σημαίνει υιοθέτηση των απόψεών του και απολογία της τρομοκρατίας; Ας σκεφτούμε σε τι παραλογισμούς οδηγούμαστε αν την εφαρμόσουμε εν γένει για έργα καταδίκων, δολοφόνων κ.ο.κ. Σημειώνω, επίσης, χωρίς σχόλιο, την προέκταση της παραπάνω άποψης ότι πίσω από την παράσταση βρισκόταν η κυβέρνηση, η οποία επιθυμεί διακαώς να αποφυλακίσει τον Ξηρό, και μηχανεύεται χίλιους δυο τρόπους (ένας εκ των οποίων και η παράσταση). Παρότι προσωπικά βρίσκω προβληματικό τον όρο «ακραίο κέντρο», εδώ έχουμε, νομίζω, μια περίπτωση που ταιριάζει γάντι — καθώς τον τόνο στις διαμαρτυρίες δεν έδωσαν οι Χρυσαυγίτες. Συνέχεια ανάγνωσης

H Ιστορία στο εδώλιο;

Standard

του Πολυμέρη Βόγλη

«Όποιος με πρόθεση, δημόσια, προφορικά ή διά του τύπου, μέσω του διαδικτύου ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο ή τρόπο, επιδοκιμάζει, ευτελίζει ή κακόβουλα αρνείται την ύπαρξη ή τη σοβαρότητα εγκλημάτων γενοκτονιών, εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, του Ολοκαυτώματος και των εγκλημάτων του ναζισμού που έχουν αναγνωριστεί με αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων ή της Βουλής των Ελλήνων […] τιμωρείται»

(Νόμος 4285/2014, άρθρο 2)

Aντρέ Μασόν, «Πασιφάη», 1937

Aντρέ Μασόν, «Πασιφάη», 1937

Υπάρχει ελευθερία της επιστημονικής έρευνας στην Ελλάδα του 2015; Αυτές τις μέρες ο Χ. Ρίχτερ δικάζεται με βάση το παραπάνω άρθρο του αντιρατσιστικού Νόμου 4285 για τις απόψεις που διατυπώνει στο βιβλίο του σχετικά με τη Μάχη της Κρήτης και τη διεξαγωγή αντιποίνων από την πλευρά των Γερμανών σε βάρος του άμαχου πληθυσμού. Ο συγγραφέας δεν είναι ένας δήθεν ιστορικός (ή «ιστορικός», όπως περιγράφηκε). Για χρόνια διετέλεσε καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Μάνχαϊμ και έχει εκδώσει πολλές μελέτες για τη νεότερη και σύγχρονη ιστορία· ανάμεσά τους (στα ελληνικά): Δύο επαναστάσεις και οι επαναστάσεις στην Ελλάδα 1936-1946· Η επέμβαση των Άγγλων στην Ελλάδα: από τη Βάρκιζα στον εμφύλιο πόλεμο· Η ιταλο-γερμανική επίθεση εναντίον της Ελλάδος, Αύγουστος 1939 – Ιούνιος 1941· Ιστορία της Κύπρου κ.ά. Συνέχεια ανάγνωσης

Λογοκρισίες στην Ελλάδα

Standard

Το πρώτο συνέδριο για την λογοκρισία στη χώρα μας

Από τις 17 έως τις 19 Δεκεμβρίου, στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων (πρώην ΕΑΤ-ΕΣΑ), το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου, σε συνεργασία με το Παράρτημα Ελλάδας του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ οργανώνουν το συνέδριο «Λογοκρισίες στην Ελλάδα»,

Πενήντα ομιλητές διερευνούν την άμεση και έμμεση λογοκρισία, σε όλες τις εκδοχές δημόσιου λόγου (εικαστικές τέχνες, στίχο, μουσική, λογοτεχνία, θέατρο, κινηματογράφο, δημοσιογραφία), από τις πιο παραδοσιακές εκφορές όπως η βλασφημία και τα «εθνικά θέματα» μέχρι τις πιο σύγχρονες μορφές στον χώρο του διαδικτύου. Η επιδίωξη είναι να ερευνηθεί όλη η γκάμα: η ευθεία καταστολή, η προληπτική λογοκρισία και ο πιο ανεξιχνίαστος λογοκριτικός τύπος: η αυτολογοκρισία. Με την ευκαιρία απευθύναμε από ένα ερώτημα στα τρία μέλη της επιστημονικής επιτροπής του συνεδρίου: τον φωτογράφο Νίκο Παναγιωτόπουλο (δρ τεχνών και ανθρωπιστικών επιστημών), τη θεωρητικό τέχνης Πηνελόπη Πετσίνη (δρ τεχνών και ανθρωπιστικών επιστημών) και τον πολιτειολόγο Δημήτρη Χριστόπουλο (αναπληρωτή καθηγητή, Πάντειο Πανεπιστήμιο).

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Σε καθεστώτα ολοκληρωτικά και αυταρχικά, όπως στη χούντα, ήταν μάλλον εύκολο να ταυτοποιήσουμε τη λογοκρισία. Πώς οριοθετείται όμως η λογοκρισία στη μεταπολίτευση;

Καμιά φορά, όταν μας διηγούνται γκροτέσκες ιστορίες λογοκρισίας από τη χούντα γελάμε. Γελάμε, διότι όντως είναι αστείο και διότι έχουμε πλέον τη δυνατότητα να χλευάσουμε την αυταρχική λογοκρισία που έχουμε αφήσει πίσω.

Αντιέκθεση διαμαρτυρίας, αντίδραση στη λογοκρισία και την κατάσχεση του έργου της Εύας Στεφανή στην Art Athina, 2007. Στην έκθεση παρουσιάστηκε το επίμαχο έργο της Στεφανή, μαζί με έργα 70 ακόμη Ελλήνων καλλιτεχνών. Οι δημιουργίες υπογράφτηκαν από όλους τους καλλιτέχνες, ώστε σε περίπτωση δίωξης, να ασκούνταν εναντίον όλων.

Αντιέκθεση διαμαρτυρίας, αντίδραση στη λογοκρισία και
την κατάσχεση του έργου της Εύας Στεφανή στην Art Athina,
2007. Στην έκθεση παρουσιάστηκε το επίμαχο έργο της
Στεφανή, μαζί με έργα 70 ακόμη Ελλήνων καλλιτεχνών.
Οι δημιουργίες υπογράφτηκαν από όλους τους καλλιτέχνες,
ώστε σε περίπτωση δίωξης, να ασκούνταν εναντίον όλων.

Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι έχουμε ξεμπερδέψει με τη λογοκρισία, μολονότι συζητάμε για άλλα πράγματα. Σήμερα, έχουμε ακόμη καταστολή, το αρχέτυπο της λογοκρισίας. Δείγματα μεν, αλλά σταθερά επαναλαμβανόμενα που δείχνουν πως δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά. Υπάρχει ένα νήμα που ενώνει τις διαδηλώσεις στα αθηναϊκά σινεμά που παίζουν τον «Τελευταίο πειρασμό», τα ασφαλιστικά μέτρα εναντίον του βιβλίου Μν του Ανδρουλάκη, την υπόθεση της έκθεσης outlook (με την απομάκρυνση του «βλάσφημου» έργου του Thierry de Cordier και την ποινική δίωξη του επιμελητή της) το 2004, τη δίωξη του «Παστίτσιου» το 2013 ή τις χρυσαυγίτικες αγκαλιές με τον Μητροπολίτη Πειραιώς με αφορμή το Corpus Christi στο Χυτήριο. Αυτά συνεχίζονται με δύο τρόπους: είτε κάποιοι «αγανακτισμένοι» επεμβαίνουν και το κράτος τους παρακολουθεί χωρίς να τους πειράζει, είτε –πιο σπάνια– το ίδιο το κράτος κάνει το ίδιο την δουλειά. Σε κάθε περίπτωση, όταν η υπόθεση φτάνει στο δικαστήριο, τα θύματα της λογοκρισίας κατά κανόνα αθωώνονται, αλλά τι να το κάνεις; Η δουλειά έχει γίνει. Συνέχεια ανάγνωσης

Η ομοφοβία/τρανσφοβία στην ελληνική κοινωνία ενόψει της δίκης της Χρυσής Αυγής

Standard

WEB ONLY

Η στάση της LGBTQI+ κοινότητας σήμερα, απαρχή ενός νέου αγώνα

του Σπύρου Πετρίτη

Ένα από τα πιο αφανή –ή έστω τα λιγότερο συζητημένα- θέματα, στο περιθώριο της πολιτικής επικαιρότητας όσον αφορά στη Χρυσή Αυγή και τη δίκη των βουλευτών της, που επιτέλους δρομολογείται, είναι η ομοφοβία και η τρανσφοβία των ακροδεξιών συμπολιτών μας, όποια κι αν υπήρξε η προτίμησή τους σε σχέση με το πολιτικό κόμμα που επέλεξαν να ψηφίσουν στην πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση. Ωστόσο, τείνουμε, περιέργως πώς, να παραθεωρήσουμε το γεγονός πως η Χρυσή Αυγή εξακολουθεί να είναι το τρίτο σε έδρες κόμμα και στην παρούσα Βουλή! Τι σημαίνει για τον ελληνικό λαό, την παιδεία και τον πολιτισμό που του έχουν σερβίρει όλα αυτά τα χρόνια από τη μεταπολίτευση μέχρι σήμερα, αυτό το σταθερό εκλογικό ποσοστό, η πολιτική δύναμη και απήχηση της Χρυσής Αυγής, ή ακόμη η σιωπή και ανοχή απέναντι στις εγκληματικές της πράξεις εκ μέρους μεγάλου μέρους των συμπολιτών μας, που δεν συμμερίζονται, στον ίδιο τουλάχιστον βαθμό, την ιδεολογία της;

Πώς μεταφράζεται στην ίδια την θεσμοθετημένη εκπαίδευση αλλά και στα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου ο εκφασισμός της κοινωνίας, εξαιτίας του οποίου κατέστη απαραίτητη η όψιμη δικαστική αντιμετώπιση, όταν δεν θα έπρεπε καν να είχαμε φτάσει έως του σημείου να τη χρειαστούμε μέσα σε μια χώρα που έχει σε τέτοιο βαθμό αντιμετωπίσει τη ναζιστική βαρβαρότητα, στα Καλάβρυτα, την Καισαριανή, στα τρένα που φύγαν για τα κρεματόρια στο απώτερο παρελθόν, αλλά και στους δρόμους της Αθήνας –και όχι μόνο– τα τελευταία χρόνια, που συμπίπτουν με την κοινοβουλευτική παρουσία της φιλοναζιστικής αυτής συμμορίας; Και γιατί απουσιάζει τόσο πολύ από τον δημόσιο λόγο σχετικά με την επικείμενη δίκη το θέμα των επιθέσεων με θύματα από την LGBTQI+ κοινότητα;

Σε αυτό το σημείο, χρειάζεται να κάνουμε μια ανασκόπηση σε γεγονότα μιας περιόδου που ξεπερνά εκείνη της κοινοβουλευτικής παρουσίας της Χρυσής Αυγής. Κι αυτό διότι η ΧΑ, με τα ρατσιστικά πογκρόμ των Ταγμάτων Ασφαλείας της, στην πραγματικότητα έσπασε άθελά της ένα «ταμπού», ενώ παράλληλα συσπείρωσε την εν λόγω κοινότητα κυρίως με αφορμή τη συζήτηση στη Βουλή για την ψήφιση του αντιρατσιστικού νομοσχεδίου. Και έτσι έκανε φανερό, ακόμη και στους πιο δύσπιστους, ότι ο ρατσισμός και η φασιστική απειλή αφορά και την LGBTQI+ κοινότητα, όπως και πολλές άλλες περιθωριοποιημένες κοινότητες πέρα από τους πρόσφυγες, τους μετανάστες και τα παιδιά τους, που ακόμη στερούνται της ελληνικής ιθαγένειας. Όλες αυτές οι κοινότητες, μεταξύ των οποίων φυσικά και τα LGBTQI+ άτομα, θα ήταν σκόπιμο να εκφράσουν έμπρακτα την αλληλεγγύη αναμεταξύ τους, δίνοντας ένα δυναμικό «παρών» στις δημόσιες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας με αφορμή τη δίκη της Χρυσής Αυγής, διεκδικώντας την ορατότητα στην κοινωνία και το πολιτικό γίγνεσθαι της χώρας, αλλά και προβάλλοντας συνολικά, με αυτή την ιστορική ευκαιρία, το όποιο πλαίσιο των θεσμικών κι εν γένει κοινωνικών τους αιτημάτων.

Φωτογραφία, από την έκθεση που οργάνωσαν η Πάολα Ρεβενιώτη και η Accept-ΛΟΑΤ Κύπρου,, τον Νοέμβριο του 2014. Η αστυνομία κατάσχεσε τις φωοτγραφίες και άσκησε δίωξη (πηγή εικόνας: www.elculture.gr)

Φωτογραφία, από την έκθεση που οργάνωσαν η Πάολα Ρεβενιώτη και η Accept-ΛΟΑΤ Κύπρου,, τον Νοέμβριο του 2014. Η αστυνομία κατάσχεσε τις φωοτγραφίες και άσκησε δίωξη (πηγή εικόνας: http://www.elculture.gr)

Όσον αφορά ειδικότερα την LGBTQI+ κοινότητα, αλλά και συνολικά το αλληλέγγυο κομμάτι στην κοινωνία, και μια κυβέρνηση που θέλει να λέγεται και να είναι αριστερή, ζητούμενο είναι να προχωρήσουμε μπροστά, ίσως και πολύ μπροστά, για να ξεφύγουμε από το τρίπτυχο «Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια», όπως εννοούν τις αξίες αυτές οι απανταχού ακροδεξιοί και οι υποστηρικτές τους, από κάθε ανάλογο «φάντασμα» που επισκιάζει την όποια προοπτική για πραγματική πρόοδο, που παρακωλύει την εξέλιξη. Ο φασισμός, όπως λέει και το τραγούδι, δεν έρχεται από το μέλλον και δηλητηριάζει, αλλά και πάντοτε, παραδοσιακά δηλητηρίαζε κάθε προσπάθεια για ελεύθερη έκφραση ακόμη και στην τέχνη και φυσικά στην επίσημη, θεσμοθετημένη εκπαίδευση, κυρίως πάνω στα θέματα των διαφυλικών σχέσεων και των έμφυλων στερεοτύπων και διακρίσεων, του έρωτα, της σεξουαλικότητας αλλά και της ταυτότητας και έκφρασης του κοινωνικού φύλου. Συνέχεια ανάγνωσης

Τι είδους πόλη είναι αυτή που απαγορεύει βιβλία;

Standard

Απαγορευμένα βιβλία

Τι κοινό έχουν Τα σταφύλια της οργής του Τζων Στάινμπεκ, η Μεταμόρφωση του Κάφκα, η Λολίτα του Ναμπόκοφ  και  ο Τροπικός του Καρκίνου του Χένρυ Μίλερ; Και όλα αυτά με τον Ταρζάν, τη Ζωή εν Τάφω του Μυριβήλη, τον Θούριο του Ρήγα  και τον Τομ Σώγερ

Είναι διάσημα. Πράγματι. Είναι κλασικά. Ασφαλώς. Υπάρχει όμως και κάτι άλλο, ειδικότερο, που συνδέει όλα τα παραπάνω και πολλά άλλα έργα μεταξύ τους: σε διάφορες περιόδους, για διαφορετικά χρονικά διαστήματα και από διάφορες εξουσίες απαγορεύτηκαν.

Αφορμή μας, σήμερα, η Εβδομάδα Απαγορευμένων Βιβλίων: από το 1982, η τελευταία εβδομάδα του Σεπτεμβρίου είναι εβδομάδα αφιερωμένη σε βιβλία που απαγορεύτηκαν ή υπέστησαν διωγμούς. Μιλώντας για απαγορευμένα βιβλία, ξεκινάμε ασφαλώς από το Index Librorum Prohibitorum. Είναι ο Πίναξ Απαγορευμένων Βιβλίων που εξέδωσε  η Καθολική Εκκλησία το 1529, με βιβλία βλαπτικά και επικίνδυνα για τη θρησκευτική πίστη, οποίος παρέμεινε σε ισχύ, με διαρκείς προσθαφαιρέσεις, μέχρι και το 1966. Αν διατρέξει κανείς το Index χωρίς ξέρει περί τίνος πρόκειται, θα νομίσει, στα σίγουρα, πως κρατάει στα χέρια του κάποιο θησαυρό της παγκόσμιας λογοτεχνίας ή τα 100 Αθάνατα Έργα: στο Index του Βατικανού περιλαμβάνονται έργα του Μπαλζάκ, του Ντεφόε, του Ντεκάρτ, του Ντιντερό, του Έρασμου, του Φλωμπέρ, του Ανατόλ Φρανς, του Ζολά,  του Ζιντ, του Ραμπελαί, του Σουίφτ, του Καντ,  του Ρουσσώ, του Χιουμ, του Αλεξάνδρου Δουμά (πατρός), του Αλεξάνδρου Δουμά (υιού), του Καζαντζάκη και πολλών άλλων.

Οι διώξεις  των βιβλίων  όμως δεν είναι φαινόμενο του παρελθόντος, αλλά και των ημερών μας. Και μάλιστα όχι μόνο στην Κίνα, αλλά σε πολλές πολιτείες των ΗΠΑ. Πιο συνηθισμένος λόγος, η «ανηθικότητα» ή η «προσβολή των ηθών». Έτσι, το 1990, οι τοπικές εκπαιδευτικές αρχές στο Κάλβερ Σίτυ της Καλιφόρνια αφαίρεσαν από τις σχολικές  βιβλιοθήκες μια εικονογραφημένη έκδοση της Κοκκινοσκουφίτσας, κρίνοντας ότι δεν δίνει το σωστό μήνυμα, αλλά  εξοικειώνει τη μαθητιώσα νεολαία με το αλκοόλ, καθώς η Κοκκινοσκουφίτσα, στο καλάθι της, κουβαλάει μια μπουκάλα κρασί για τη γιαγιά της (η οποία έχει μια μεγάλη κόκκινη μύτη)! Το 2010 το σχολικό συμβούλιο του Τέξας απαγόρευσε το παιδικό βιβλίο Αρκούδα καφέ, αρκούδα καφέ, τι βλέπεις του Μπιλ Μάρτιν. Ο λόγος; Ότι ο συγγραφέας είχε την ατυχία να είναι συνονόματος με τον μαρξιστή φιλόσοφο Μπιλ Μάρτιν!

Δημοσιεύουμε σήμερα, με μικρές περικοπές  το άρθρο της μεταφράστριας  Annie Julia Wyman (δημοσιεύθηκε στο Νew Yorker, την 1.10.2014), χαρακτηριστικό για τις διάχυτες και έμμεσες μορφές που παίρνει η λογοκρισία και η απαγόρευση βιβλίων στον 21ο αιώνα.

Στρ. Μπουλακάκης

 

Τι είδους πόλη είναι αυτή που απαγορεύει βιβλία;

της Ανι Τζουλια Γουιμαν

μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

Το εξώφυλλο του βιβλίου «Αρκούδα καφέ, αρκούδα καφέ, τι βλέπεις;». Το 2010 το σχολικό συμβούλιο του Τέξας το απαγόρευσε, μπλέκοντας τον συγγραφέα του με τον συνονόματο μαρξιστή φιλόσοφο Μπιλ Μάρτιν.

Το εξώφυλλο του βιβλίου «Αρκούδα καφέ, αρκούδα καφέ, τι βλέπεις;». Το 2010 το σχολικό συμβούλιο του Τέξας το απαγόρευσε, μπλέκοντας τον συγγραφέα του με τον συνονόματο μαρξιστή φιλόσοφο Μπιλ Μάρτιν.

Την περασμένη εβδομάδα, κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας Απαγορευμένων Βιβλίων της Ένωσης Αμερικανικών Βιβλιοθηκών, έμαθα ότι μια ομάδα γονέων άσκησε πίεση στο δημόσιο σχολείο στο οποίο είχα φοιτήσει, στο Τέξας, για την κατάργηση όχι ενός, αλλά επτά βιβλίων από τις εγκεκριμένες λίστες ανάγνωσης. Το γεγονός δεν μου προκάλεσε έκπληξη. Το Highland Park High School βρίσκεται ίσως στην καλύτερη σχολική περιφέρεια της πολιτείας, εξυπηρετεί μια συντηρητική κοινότητα 31.000 κατοίκων, με δύο μικρές πόλεις που ασχολούνται με το ποδόσφαιρο και την προσευχή και των οποίων ο πληθυσμός είναι κατά 99% λευκοί. Όταν πήγαινα σχολείο εκεί, είχαμε έναν ιερέα για κάθε αθλητική ομάδα, δημιουργιστές στο διδακτικό προσωπικό, ενώ κάθε μέρα έπρεπε να απαγγείλουμε τον «Εθνικό Ύμνο» του Τέξας. Αλλά οι άνθρωποι που ζουν σε μέρη όπως η γενέτειρά μου δεν είναι απαραιτήτως αδαείς. Οι άνθρωποι οι οποίοι απαγορεύουν βιβλία αρκετές φορές τα έχουν διαβάσει. Οι πόλεις τις οποίες εξυπηρετεί  το Γυμνάσιο μου, το  Χάιλναντ Παρκ και το Γιουνιβέρσιτι Παρκ (γνωστές ως Park Cities), είναι οι δύο πιο μορφωμένες κοινότητες στο Τέξας. Η εφημερίδα Dallas Morning News ανέφερε ότι περισσότεροι από εκατό ανήσυχοι κάτοικοι συμμετείχαν στη συνεδρίαση του σχολικού συμβουλίου στην οποία συζητήθηκε  η απαγόρευση,  και πολλοί από αυτούς τα είχαν φέρει μαζί τους, με χαρτάκια post-it κολλημένα πάνω τους. Συνέχεια ανάγνωσης

O Θεός δεν έχει ανάγκη εισαγγελέα: εκδήλωση της ΕΕΔΑ, Τρίτη 16/10

Standard

Ο ΘΕΟΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΑΝΑΓΚΗ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ

Εκδήλωση με αφορμή τη δίωξη του «Παστίτσιου» &  του Corpus Christi

Eκδήλωση της ΕΕΔΑ, Τρίτη 16 Οκτωβρίου, ώρα 18.30

ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ (ΠΡΟΠΥΛΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ)
Ομιλητές: Κλειώ Παπαντολέων, Βαγγέλης Μάλιος, Μιχάλης Τσαπόγας, Σταύρος Ζουμπουλάκης, Γιάννης Ζιώγας, Στρατής Μπουρνάζος, Φίλιππος Λοΐζος («Γέρων Παστίτσιος»), Λαέρτης Βασιλείου, Δημήτρης Χριστόπουλος

 Αύριο, Τρίτη 16 Οκτωβρίου, η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) οργανώνει εκδήλωση στις  18.30 στο αμφιθέατρο Δρακόπουλου, με αφορμή τις πρόσφατες διώξεις Παστίτσιου και Corpus Christi. H εκδήλωση, και λόγω του θέματος και λόγω των ομιλητών, προμηνύεται πολύ ενδιαφέρουσα, για ένα θέμα που έχει βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης. Εκτός αυτού, όμως, η μαζική παρουσία μας θα αποτελέσει ένα έμπρακτο μήνυμα υπέρ της ελευθερίας του λόγου και της δημοκρατίας (μετά το σκηνικό ζόφου που έστησε η Χρυσής Αυγή έξω από το Χυτήριο) διασφαλίζοντας   ταυτόχρονα την εκδήλωση.

Αναλυτικότερα:

Με αφορμή την πρόσφατη ποινική δίωξη για βλασφημία εναντίον συντελεστών της θεατρικής παράστασης Corpus Christi και του δημιουργού της σελίδας κοινωνικής δικτύωσης «Γέροντας Παστίτσιος», η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) οργανώνει συζήτηση με θέμα «Ο Θεός δεν έχει ανάγκη εισαγγελέα». Εισηγητές:

Κλειώ Παπαπαντολέων και Βαγγέλης Μάλλιος (νομικοί, Δ.Σ. ΕΕΔΑ): «Σάτιρα και βλασφημία: οι περιπέτειες ενός δικαιώματος».

Μιχάλης Τσαπόγας (νομικός, ΕΕΔΑ, ειδικός επιστήμονας στο Συνήγορο του Πολίτη): «Οι παραδοσιακές συνταγές της μισαλλοδοξίας».

Σταύρος Ζουμπουλάκης (φιλόλογος-συγγραφέας): «Ποιον προστατεύουν τελικά οι νόμοι κατά της βλασφημίας;».

Γιάννης Ζιώγας (Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών, Παν.  Δυτικής Μακεδονίας): «Καταγράφοντας το απαγορευμένο:  όψεις εικαστικής λογοκρισίας στη σύγχρονη Ελλάδα».

Στρατής Μπουρνάζος («Ενθέματα» Αυγής): «Πτυχές  παστιτσίου & Corpus   Christi».

Φίλιππος Λοΐζος (δημιουργός της σελίδας  «Γέροντας Παστίτσιος») και ο Λαέρτης Βασιλείου (σκηνοθέτης του Corpus Christi):  «Βιώνοντας τη λογοκρισία».

Συντονιστής: Δημήτρης Χριστόπουλος   (Δ.Σ. ΕΕΔΑ, Πάντειο Πανεπιστήμιο). Συνέχεια ανάγνωσης