Δεν ήταν ο γαλατάς

Standard

ΕΡΤ: ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΥΚΕΤΟ ΣΤΙΣ ΧΕΙΡΟΠΕΔΕΣ-1

 του Στρατή Μπουρνάζου

Φωτογραφία: Μενέλαος Μυρίλλας/FosPhotos

Φωτογραφία: Μενέλαος Μυρίλλας/FosPhotos

Χαράματα Πέμπτης, όταν χτύπησε το τηλέφωνο, ήξερα στα σίγουρα πως δεν ήταν ο «γαλατάς». Βλέποντας αυτόν που καλούσε, υψηλά ιστάμενο φίλο και συριζαίο, ο νους μου πήγε αμέσως στο χειρότερο: Πραξικόπημα; Τόσο που με ανακούφιση σχεδόν –σχήμα λόγου, βέβαια– άκουσα ότι επρόκειτο «απλώς» για την εισβολή των ΜΑΤ στην ΕΡΤ. Όπως διαπίστωσα την επομένη, κάμποσοι έκαναν την ίδια σκέψη: το μυαλό τους πήγε στα τανκς, κάτι που μόνο ιλαρότητα θα προξενούσε λίγα χρόνια πριν. Και ο λόγος για τον συνειρμό δεν είναι ημερολογιακός, οι μνήμες του Νοέμβρη του ’73, ούτε κάποια «έλξη» προς την εκτροπή, ότι ονειρευόμαστε «χούντες» — κι εγώ κι οι άλλοι φίλοι που είδαμε το ίδιο «όνειρο», μεταξύ ύπνου και ξύπνου, είμαστε απ’ αυτούς που εξακολουθούμε να επιμένουμε ότι δεν ζούμε μια «νέα χούντα». Ας μην αναζητήσουμε λοιπόν το γιατί στους δαιδάλους του μυαλού, αλλά σ’ όσα ζούμε καθημερινά. Και η προχθεσινή εισβολή των ΜΑΤ ήταν ένα ακόμα λιθαράκι –ή, ακριβέστερα, κοτρώνα– στο τοπίο αυτό της ανωμαλίας. Συνέχεια ανάγνωσης

Μια παραδειγματική συνταγή κρατικής αποτυχίας

Standard

ΕΡΤ: ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΥΚΕΤΟ ΣΤΙΣ ΧΕΙΡΟΠΕΔΕΣ-2

του Δημήτρη Χριστόπουλου

Φωτογραφία του Βασίλη Μαθιουδάκη (από τη σελίδα του στο facebook Vassilis Mathioudakis)

Φωτογραφία του Βασίλη Μαθιουδάκη (από τη σελίδα του στο facebook Vassilis Mathioudakis)

Στα πανεπιστήμια της Ελλάδας, και όχι μόνο, σε μερικά χρόνια, στο μάθημα της πολιτικής επιστήμης, το λουκέτο στην ΕΡΤ θα διδάσκεται ως κατεξοχήν παράδειγμα κρατικής αποτυχίας. Λέω «κρατική αποτυχία» και όχι απλώς «πολιτικό λάθος», υπό την έννοια ότι το λουκέτο υπήρξε:

1. Συνταγή οριστικής διάρρηξης της εμπιστοσύνης με την κοινωνία. Η κυβέρνηση πλέον, και ορθώς, αντιλαμβάνεται ότι πλειοψηφικό τμήμα της κοινής γνώμης την εχθρεύεται και, αντίστροφα, αυτό το τμήμα την αντιλαμβάνεται ως καθολική απειλή. Το λουκέτο στην ΕΡΤ είχε σημαντικό μερίδιο στην ένταση της πολιτικής ριζοσπαστικοποίησης των ανθρώπων. Το αποτέλεσμα είναι μια καθολική αδυναμία διαχείρισης των πολιτικών αποφάσεων μέσα από την αναπαραγωγή συναινέσεων. Η κυβέρνηση γνωρίζει εκ των προτέρων ότι τέτοιες συναινέσεις δεν υπάρχουν διότι (ξέρει ότι) έχει χάσει κάθε αξιοπιστία. Έτσι, αντιλαμβάνεται τις σχέσεις με τους πολίτες ως σχέσεις μόνιμου καταναγκασμού χωρίς εφεδρείες. Το κράτος δεν μπορεί πια να αποσβέσει τους κοινωνικούς κραδασμούς και για το λόγο αυτόν αναπόδραστα και προβλέψιμα καταλήγει στα ΜΑΤ. Η δύναμή του είναι η «πυγμή» του, όπως λέει και ο πρωθυπουργός μας, και όχι το μυαλό του.

2. Συνταγή διάλυσης μια συμμαχικής κυβέρνησης. Ενέτεινε τις ρωγμές, ρισκάροντας τη διάλυση μιας συμμαχικής κυβέρνησης, καθώς ο μόνος εταίρος που της έδινε μια κάποια νομιμοποίηση σε ευρύτερα ακροατήρια την εγκατέλειψε εκθέτοντάς την σε μια κρίση επιβίωσης. Παρεπόμενη απώλεια είναι ότι ο ίδιος ο εταίρος, κατόπιν αυτού, βρέθηκε σε μια δική του κρίση ταυτότητας, καθώς πλέον έγινε προφανές και στον ίδιο ότι ο συγκερασμός που επιχειρούσε διά της συμμετοχής του σε αυτήν την κυβέρνηση ήταν αδύνατος. Συνέχεια ανάγνωσης

«Σίγησε η φωνή του ελληνικού ραδιοφώνου»

Standard

ΕΡΤ: ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΥΚΕΤΟ ΣΤΙΣ ΧΕΙΡΟΠΕΔΕΣ-4

της Μαρίας Μαργαρώνη (από το «Nation»)

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου

Φωτογραφία: Αλέξανδρος Κατσής/FosPhotos

Φωτογραφία: Αλέξανδρος Κατσής/FosPhotos

Η Maria Margaronis είναι από τις πιο γνωστές και έγκυρες δημοσιογράφους που γράφουν, τα τελευταία χρόνια, στον διεθνή Τύπο για την ελληνική πραγματικότητα. Μεταξύ άλλων, η αρθρογραφία της εστιάζεται σε θέματα όπως η ακροδεξιά και η Χρυσή Αυγή,  η δημοκρατία, οι επιπτώσεις της λιτότητας. Ζει στο Λονδίνο και είναι συνεργάτρια του Guardian, του London Review of Books,  του  Times Literary Supplement,  του Νation  και του Grand Street. To άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Τhe Nation (ένα από τα σημαντικότερα έντυπα της προοδευτικής Αμερικής, από το 1865 που πρωτοκυκλοφόρησε) την ημέρα που έγινε η εισβολή στην ΕΡΤ, την Πέμπτη 7.11.2013.

Στρ. Μπ.

***

 «Ακόμα και οι λέξεις έχουν χάσει το νόημά τους», λέει η ασώματος φωνή. Μιλάει για να γεμίσει το κενό πριν από την οριστική σιωπή, για να είναι απλώς παρούσα. «Είναι εντολή σας; Μάλιστα. Να πάρω τα πράγματά μου, τα προσωπικά μου αντικείμενα… Κάπου εδώ κλείνουμε, αγαπητοί ακροατές, η φωνή της ελληνικής ραδιοφωνίας σιγεί. Καλή συνέχεια, θα τα πούμε, θα ξαναβρεθούμε. Τα μικρόφωνα αυτά κλείνουν. Ψυχή βαθιά!».

Τα χαράματα της Πέμπτης, δυνάμεις των ΜΑΤ εισέβαλαν στο κεντρικό κτίριο της ΕΡΤ, της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης· της ΕΡΤ, η οποία έκλεισε μεν επισήμως με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου στις 11 Ιουνίου, αλλά οι δημοσιογράφοι και οι τεχνικοί της συνέχισαν να μεταδίδουν πρόγραμμα μέσω του διαδικτύου. Αστυνομικοί με πλήρη εξάρτυση εκκένωσαν το κτίριο δωμάτιο προς δωμάτιο, διαλύοντας με δακρυγόνα τους συγκεντρωμένους έξω. Ο Νίκος Τσιμπίδας, εκπρόσωπος των εργαζομένων, ήταν ο τελευταίος που μίλησε στο μικρόφωνο, καλώντας τον κόσμο σε «μια μεγαλειώδη διαδήλωση, όχι μόνο για την ΕΡΤ, όχι μόνο για τις θέσεις εργασίας μας, αλλά για την ίδια τη δημοκρατία… για την τροπή που ‘χουνε πάρει πλέον τα πράγματα, γι’ αυτή την κατάφωρη καταστολή, γι’ αυτό το πισωγύρισμα δεκαετιών, για όλα αυτά που έπρεπε να υπερασπιστούμε και δεν μπορέσαμε…». Συνέχεια ανάγνωσης

Νέα επιστολή της Βάσως Κιντή

Standard

 Δημοσιεύσαμε την προηγούμενη Κυριακή επιστολή της Βάσως Κιντή  για το κείμενο  του Στρ. Μπουρνάζου «Το αλυσοπρίονο. Και το συνέδριο» («Ενθέματα», 14.7.2012) και απάντηση του συντάκτη του άρθρου. Δημοσιεύουμε σήμερα τη νέα επιστολή της Β. Κιντή, χωρίς αντ-ανταπάντηση του Στρ. Μπουρνάζου (και ενδεχόμενη νέα αντ-αντ-απάντηση). Οι αναγνώστες ας διαβάσουν τα κείμενα και ας κρίνουν.

Λουί Μπονάρ, "Η επιστολή", 1906

Λουί Μπονάρ, «Η επιστολή», 1906

Αγαπητέ Στρατή,

Λυπάμαι που επανέρχομαι, αλλά δεν περίμενα ότι έχεις ενδώσει στον δημοσιογραφικό λαϊκισμό. Τίποτε απ’ όσα περιέγραψες στο αρχικό σου κείμενο δεν ήταν αληθές. Η ημερομηνία δεν ήταν σωστή. Τα ΜΑΤ δεν εφόρμησαν με αλυσοπρίονο στην πόρτα του περιβόλου της Πρυτανείας του Πανεπιστημίου Αθηνών όπως έγραφες, κανένα αλυσοπρίονο δεν μπήκε ποτέ σε λειτουργία, και ως εκ τούτου δεν το εμπόδισαν δεκάδες χέρια φοιτητών όπως υποστήριξες. Δεν ανέλαβε δράση ο κλειδαράς όπως ισχυρίστηκες (η πόρτα άνοιξε από το εσωτερικό όταν έφυγαν από πλαϊνή πόρτα οι φοιτητές) και όσοι φοιτητές συνελήφθησαν βρίσκονταν σε άλλο χώρο από εκεί όπου βρισκόταν εγκλωβισμένο το Συμβούλιο. Ούτε ψεκάστηκαν οι τρεις βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ (Λαφαζάνης, Τσακαλώτος, Τσουκαλάς) που βρίσκονταν σε οπτική επαφή μαζί μας. Η φωτογραφία του αλυσοπρίονου που δημοσίευσες δεν αποδεικνύει ότι χρησιμοποιήθηκε, και μάλιστα υπό τις συνθήκες που περιγράφεις. Να μην ξεχνάμε δε ότι με σιδερένια μπάρα κρατούσαν φυλακισμένους οι φοιτητές τους καθηγητές τους (συνόδευαν δε ως δεσμοφύλακες τον πρύτανη και μέλη του Συμβουλίου στην τουαλέτα). Η (φανταστική) εικόνα που φιλοτέχνησες απέβλεπε μόνο στη δημιουργία εντυπώσεων.

Η απόφαση της Συγκλήτου του ΕΚΠΑ την οποία επικαλείσαι δεν υπεισέρχεται στις λεπτομέρειες των γεγονότων και στηρίχθηκε στην κρίση του πρύτανη κ. Θ. Πελεγρίνη, την οποία διαπιστώνω ότι εμπιστεύεσαι περισσότερο από τη δική μου μαρτυρία. Ίσως, δικαίως, δεδομένου ότι ο πρύτανης διοργάνωνε φιέστες αγανακτισμένων στα Προπύλαια με τον Νότη Μαριά και τη «Σπίθα». Αλλά ανέμενα ότι τουλάχιστον ως ιστορικός θα διέκρινες ανάμεσα σε πολιτική στάση και γεγονότα. Συνέχεια ανάγνωσης

Επιστολή της Βάσως Κιντή για τα γεγονότα της 8ης Ιουλίου στην Πρυτανεία

Standard

(η απάντηση του Στρατή Μπουρνάζου στο εδώ)

Λάβαμε, από τη Βάσω Κιντή, την ακόλουθη επιστολή:

karrrrΑγαπητέ Στρατή,

Η εικόνα που περιέγραψες στο άρθρο σου στα «Ενθέματα» της 14.7.2013 («Το αλυσοπρίονο. Και το συνέδριο», εδώ) είναι ανακριβής και ελλιπής. Ανακριβής, διότι η αστυνομία κλήθηκε στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου Αθηνών όχι την Τρίτη 9 του Ιούλη το μεσημέρι, αλλά τη Δευτέρα 8 Ιουλίου το πρωί. Αλυσοπρίονο (εάν υπήρξε — εγώ προσωπικά δεν το είδα) σίγουρα δεν χρησιμοποιήθηκε. Η σιδερένια πόρτα την οποία είχαν κλειδώσει οι φοιτητές για να εμποδίσουν την έξοδο των μελών του Συμβουλίου άνοιξε κανονικά όταν οι φοιτητές που μας κρατούσαν εγκλωβισμένους αποχώρησαν από παράπλευρη έξοδο. Συνελήφθησαν άλλοι φοιτητές που επιχειρούσαν νωρίτερα στον προαύλιο χώρο να παραβιάσουν με λοστό την πόρτα της αίθουσας όπου συνεδρίαζε το Συμβούλιο, έσπασαν την πινακίδα και προξένησαν εκτεταμένες φθορές. Στον χώρο των Προπυλαίων, όπου έφθασαν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, δεν υπήρξε ψεκασμός ή βία.

Η εικόνα που περιγράφεις είναι επίσης ελλιπής. Παρέλειψες να αναφέρεις ότι η αστυνομία κλήθηκε διότι το Συμβούλιο του Ιδρύματος συνεδρίαζε υπό ομηρεία. Ότι μας απαγορεύθηκε η έξοδος από ομάδα φοιτητών που δεν εκπροσωπούσαν κανέναν πλην του εαυτού τους και δεν διέθεταν καμία απολύτως νομιμοποίηση (όχι ότι μπορεί ποτέ να νομιμοποιηθεί η καταπάτηση δικαιωμάτων). Ότι στον χώρο όπου μας κρατούσαν αποκλεισμένους μας έβριζαν χυδαιότατα («λαμόγια», «γερμανοτσολιάδες», «ξεφτιλισμένοι», «σιχαμένοι», «χούντα») και μας απειλούσαν. Ότι οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ενδιαφέρονταν να προστατεύσουν τους παρανομούντες φοιτητές που καταπατούσαν βάναυσα στοιχειώδη δικαιώματά μας και όχι εμάς τους καθηγητές που ήμασταν θύματα της αυθαιρεσίας τους. Συνέχεια ανάγνωσης

Το αλυσοπρίονο. Και το συνέδριο

Standard

Ή εμείς ή αυτοί

 του Στρατή Μπουρνάζου

205367_10151087463407612_2009750557_n

Αφίσα από τις κινητοποιήσεις των ισπανών ανθρακωρύχων, Ιουλιος 2012

Η εικόνα υπερβαίνει κάθε περιγραφή — θα προσπαθήσω όμως να την αποδώσω. Τρίτη 9 του Ιούλη, μεσημέρι. Άνδρες των ΜΑΤ, εξοπλισμένοι με αλυσοπρίονο, εφορμούν στην πόρτα του περιβόλου της Πρυτανείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, που την έχουν κλείσει φοιτητές και υπάλληλοι. Το αλυσοπρίονο μπαίνει σε λειτουργία, αλλά καθώς το εμποδίζουν τα χέρια των ανθρώπων, δεκάδες χέρια, τελικά αναλαμβάνει δράση ο κλειδαράς: ανοίγει την πόρτα, τα ΜΑΤ εισβάλλουν, χώνουν κάμποσους φοιτητές στην κλούβα, ψεκάζουν τρεις παριστάμενους βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και αναχωρούν όλοι μαζί για τη ΓΑΔΑ. Υποθέτω ότι ακόμα και οι λιγότερο ένθερμοι θιασώτες των φοιτητικών αιτημάτων θα συμφωνήσουν ότι τα προβλήματα δεν μπορούν να λύνονται, και δεν λύνονται, έτσι. Κι όμως, τα ΜΑΤ και η βία, άνευ και όρων άνευ ορίων, έχουν αναγορευθεί, από την κυβέρνηση, στον βασικό τρόπο επίλυσης κάθε διαφοράς, δίνουν το στίγμα άσκησης της εξουσίας. Το αλυσοπρίονο αποτελεί τον ανώτατο βαθμό αυτής της πολιτικής.

Τι σχέση έχουν όλα αυτά με το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, που άρχισε την Τετάρτη; Φαινομενικά καμία, πλην της χρονικής εγγύτητας. Κατά βάθος, μεγάλη. Γιατί δεν είναι μόνο το αλυσοπρίονο. Είναι και η Ιερισσός. Και η «προστασία» του αρχαιολογικού περίπατου από ειρηνικές διαδηλώσεις με χημικά, ξύλο και συλλήψεις μέρα μεσημέρι. Και το «μαύρο» στην ΕΡΤ. Και η προληπτική επιστράτευση των καθηγητών. Και η –αντισυνταγματική– κράτηση Σακκά. Και οι «ωσμώσεις» Ν.Δ. και Χρυσής Αυγής. Και η –αντισυνταγματική, επίσης– απόλυση χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων, με κυνισμό και ανευθυνότητα. Και οι Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου. Και η διάλυση του κοινωνικού κράτους, τη στιγμή που το χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ. Και το ξεπούλημα πόρων και δικαιωμάτων, και, και, και… Το αλυσοπρίονο, ποικιλοτρόπως και παντοιοτρόπως, είναι παντού. Δεν είναι εξαίρεση ή ατύχημα, είναι οργανικό κομμάτι αυτής της πολιτικής, όπου η (άγρια) λιτότητα στην οικονομία συνεπάγεται (εξίσου άγρια) λιτότητα στη δημοκρατία, όπου η διάλυση του κοινωνικού κράτους πάει χέρι χέρι με τη διάλυση του πολιτεύματος.

Με δεδομένη αυτή την κατάσταση, που μας βυθίζει ολοένα και πιο βαθιά στην κρίση (το Μνημόνιο δεν είναι μόνο άδικο· είναι και καταστροφικό: καταστρέφει την προοπτική για την πλειονότητα των ανθρώπων της χώρας, τους οδηγεί στην εξαθλίωση και την απελπισία), το ζήτημα της κυβέρνησης αποκτά βιοτική, υπαρξιακή σημασία. Γιατί, όσο και να μη θέλεις να ασχοληθείς με την κεντρική πολιτική, όσο και να λαχταράς να αφιερωθείς στα γραφτά σου, στα παιδιά σου ή τους φίλους σου, να καλλιεργήσεις τον κήπο ή τα ενδιαφέροντά σου, δεν μπορείς. Ούτε μπορείς να μένεις περίκλειστος στον πύργο σου ή να υφαίνεις μόνο κινηματικούς δεσμούς στο μικροεπίπεδο — όπως παλιότερα. Συνέχεια ανάγνωσης

Αστυνομική ασυδοσία και λογοδοσία

Standard

του Θέμη Παπαδέα

 Δεν θέλω να κομίσω «γλαύκα», διαμαρτυρόμενος για την αστυνομική βία. Έχει την ευκαιρία να τη διαπιστώσει κανείς καθημερινά, ενδέχεται μάλιστα να τη νιώσει και στο «πετσί του», για να θυμηθώ τη γλώσσα των φοιτητικών μας προκηρύξεων, μόνο που τώρα η έκφραση είναι κυριολεκτική, ενώ η σωματική εμπειρία, αν σου λάχει, ανυπέρβλητη. Υπάρχουν πολλά επίθετα που ταιριάζουν σε αυτή τη βία (απρόκλητη, βάρβαρη κ.ο.κ.), ωστόσο αν έπρεπε να διαλέξουμε ένα, θα πρότεινα το «ανεξέλεγκτη». Περισσότερο και από την ωμότητα, η ασυδοσία αποτελεί το πιο μόνιμο, σχεδόν δομικό χαρακτηριστικό της αστυνομικής βίας. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει γνωστά εκατοντάδες περιστατικά αυθαιρεσίας, ξυλοδαρμών, κακοποίησης Ελλήνων και μεταναστών, είναι όμως ελάχιστες οι περιπτώσεις που κινήθηκε κάποια διαδικασία, διοικητική ή δικαστική — για να μη μιλήσουμε βέβαια για τιμωρία.

Αυτή η ασυδοσία δεν είναι σύμπτωση, είναι πλέον συστατικός τρόπος της δράσης της αστυνομίας, ιδίως των ΜΑΤ και των ΔΙΑΣ. Και δεν είναι τυχαία η οργισμένη αντίδραση του υπουργού, των διωκτικών και εισαγγελικών αρχών στις περιπτώσεις που διεφάνη ο κίνδυνος, μέσω της δημοσιότητας, να διαρραγεί αυτό το προστατευτικό πέπλο, λ.χ. στην υπόθεση βασανισμού διαδηλωτών είτε της δημοσιοποίησης φωτογραφιών Ματατζήδων και Χρυσαυγιτών. Συνέχεια ανάγνωσης