Εις θάνατον

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

2B-bournazosΜοχάμαντ Χασάν. Από το Αφγανιστάν. Είκοσι οχτώ χρονών. Έγκλειστος στο στρατόπεδο της Κορίνθου από τον περασμένο Σεπτέμβρη. Πέθανε το Σάββατο στο Σισμανόγλειο, όπου νοσηλευόταν διασωληνωμένος. Όλοι θα πεθάνουμε κάποια μέρα. Δεν πρόκειται όμως περί αυτού, ούτε έφταιγε η κακιά στιγμή. Ο Μ. Χασάν, βαριά άρρωστος για μήνες, ζητούσε από τους αρμόδιους να τον πάνε σε νοσοκομείο, αλλά εις μάτην. Ο άνθρωπος αυτός υπέφερε από την αρρώστια, βασανίστηκε από τον πόνο για μέρες, βδομάδες, μήνες, μέχρι που τον μετέφεραν επιτέλους στο Νοσοκομείο της Κορίνθου, τις πρώτες μέρες του Ιούλη – όταν πια η κατάστασή του έφτασε στο απροχώρητο και οι συγκρατούμενοί του προχώρησαν σε ομαδική διαμαρτυρία. Αλλά ήταν πια αργά. Ενώ αλλιώς θα μπορούσε να έχει σωθεί, έσβησε μέσα σε λίγες μέρες.

Ας είναι αυτές οι γραμμές ένα κεράκι στη μνήμη του. Κι ας τον θυμόμαστε, ας θυμόμαστε τον Μοχάμαντ Χασάν, την επόμενη φορά που κάποιος αρμόδιος θα πει για τα κέντρα κράτησης που μοιάζουν με «ξενοδοχεία», Συνέχεια ανάγνωσης

Εξελληνισμός και αλβανική εθνική αυτοπεποίθηση

Standard

 ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

Περικλής Παπανδρέου

Ο Περικλής Παπανδρέου

Τον Απρίλιο του 2011 έφυγε από τη ζωή ο Περικλής Παπανδρέου. Βίαια, ακατανόητα. Όλοι εμείς που τον γνωρίσαμε και τον ζήσαμε, μείναμε πίσω με αναπάντητα ερωτήματα. Με τις αναμνήσεις από έναν χαρισματικό άνθρωπο, από έναν βίο που δεν σπαταλήθηκε, αλλά αφιερώθηκε σε ό,τι πραγματικά αξίζει, μια διαρκής αναζήτηση νοήματος. Παλαιότερα, αυτό το νόημα είχε βρεθεί στην πολιτική δράση. Πιο πρόσφατα, η αναζήτησή τον οδήγησε στο Λονδίνο όπου εκπόνησε τη διδακτορική διατριβή του. Η μελέτη του αυτή, με τίτλο Παιδιά της μετανάστευσης στην Αθήνα. Η πολιτική του ανήκειν και οι σκοτεινές πλευρές της προσαρμογής (μετ. Πελαγία Μαρκέτου, εκδ. νήσος) κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες. Πολλοί ίσως ανακαλύψουν στο βιβλίο έναν οξυδερκή κοινωνικό επιστήμονα, ήταν, όμως, πολύ περισσότερα από αυτό…

 Πολυμέρης Βόγλης 

  του Περικλή Παπανδρέου

Έργο του Τζέικομπ Λώρενς από τη σειρά «Μετανάστευση», 1940-41

Έργο του Τζέικομπ Λώρενς από τη σειρά «Μετανάστευση», 1940-41

 Από τις προηγούμενες σχετικές έρευνες απουσιάζει ακριβώς η οπτική γωνία των μεταναστών μαθητών, και μάλιστα όχι μόνο για αυτό καθαυτό το ζήτημα της «σημαίας» αλλά και για τη σχέση του με το ευρύτερο ζήτημα της θέσης τους στην ελληνική κοινωνία. Μια ευκαιρία να καλυφθεί αυτό το κενό πρόσφεραν οι μετανάστες μαθητές που συμμετείχαν στην παρούσα μελέτη και οι αφηγήσεις τους για τις αντιπαραθέσεις γύρω από τη «σημαία». Το 2005, όταν πήρα συνέντευξη από τον Κώστα, μαθητή ΤΕΕ με ελληνικές ρίζες γεννημένο στην Αλβανία, φάνηκε πως οι «διενέξεις για τη σημαία» είχαν χάσει την ορμή τους, στα περισσότερα σχολεία τουλάχιστον. Ωστόσο, η αντιπαράθεση εξακολουθούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στην πλαισίωση της σκέψης των μεταναστών μαθητών:

 «Κώστας: Βασικά εδώ έγινε συζήτηση για τη σημαία, αν θα τη σηκώσουνε οι Αλβανοί. Ήτανε να τη σηκώσει μια Αλβανίδα. Την 28η Οκτωβρίου, πότε ήτανε. Ήτανε ένας Έλληνας τώρα και αρπάχτηκε επειδή ήτανε να τη σηκώσει μια Αλβανίδα, βασικά κι εγώ άμα ήμουνα το ίδιο θα ’κανα. Πήγαινε στο γραφείο και έκανε φασαρία, έβαζε ιδέες στους άλλους.

Ερ.: Αυτός είναι ο δεύτερος καλύτερος μαθητής;

Κώστας: Όχι, αυτός είναι από τους χειρότερους μαθητές. Αυτός ήθελε να είναι Έλληνας αυτός που θα σηκώσει τη σημαία. Οι άλλοι λέγανε ο νόμος λέει ο καλύτερος μαθητής χωρίς διάκριση εθνικότητας. Δεν λέει ο καλύτερος έλληνας μαθητής. Γι’ αυτό λέει μπορεί να πάρει και ο Αλβανός τη σημαία, και έλεγε αυτός απειλούσε θα φέρω εδώ, θα γίνει χαμός σχολείο και αυτά, δυο τρία άτομα πήραν το μέρος του. Ε μετά, με τις μέρες ξεχάστηκε το θέμα. Τελικά, η Αλβανίδα σήκωσε τη σημαία. Κουβεντιάστηκε το θέμα και οι πιο πολλοί ήτανε με το μέρος του ανοικτόμυαλου. Δηλαδή έλεγαν οι πιο πολλοί άσε τη κοπέλα να σηκώσει τη σημαία. Οι καθηγητές πάλι ήταν με την Αλβανίδα. […] Η κοπέλα [η Αλβανίδα] δεν το ’χε πάρει προσωπικά, δεν νομίζω ότι για αυτή η σημαία ήταν κάτι, αντίθετα είχε πει στο παιδί αυτό: αν θες παρέα, θα σου φέρω παρέα για υπεράσπιση. Η οποία παρέα θα ήταν Αλβανοί και αυτοί. Άρα αυτό δείχνει ότι πιο πολύ σαν υποχρέωση το είχε, παρά σα θέλημα». Συνέχεια ανάγνωσης

Εμιγκρέδες της Ρουμανίας

Standard

της Μαρίας Πετρίτση

 5-petritsi-bΤον τελευταίο καιρό είχε κόλλημα με τα ρουμάνικα. Άκουγε διαρκώς εκείνο το τραγούδι με τους Ρουμάνους που ανεβαίνουν με το ασανσέρ, και χαιρόταν. Στη δουλειά υπήρχαν αρκετοί νεοφερμένοι από τη Ρουμανία. Τη γλώσσα τους δεν την καταλάβαινε. Όταν όμως τους άκουγε να μιλάνε με εκείνους τους τραχείς και ακατέργαστους ήχους, είχε την εντύπωση πως άρχιζε να ζει μέσα στο τραγούδι. Πως ήταν μία από αυτούς.

Ένα μεσημέρι ο καινούριος ρουμάνος συνάδελφος μπήκε στο γραφείο της.
«Γιατί δεν βγαίνεις ποτέ έξω εσύ; Όλο γράφεις, γράφεις. Και τι γράφεις;», μίλησε αγγλικά.
Σήκωσε το κεφάλι και τον κοίταξε. Καλοσυνάτο πρόσωπο, καθαρό. Τριαντακάτι, γκρι κοστούμι και γαλάζιο πουκάμισο με ένα ανοιχτό κουμπί. Χωρίς γραβάτα.

«Καλώστον. Μεσημέριασε. Πάμε να φάμε;», πρότεινε. Χωρίς να απαντήσει στις ερωτήσεις του.

«Πάμε», είπε εκείνος και περίμενε.

Μπήκαν στο ασανσέρ και μέχρι να φτάσουν δεν μιλούσαν, μόνο κοιτούσαν τα νούμερα που άλλαζαν. Γύρω τους, κάποιοι συνάδελφοι συζητούσαν σε άλλες γλώσσες.

«Το ασανσέρ με τους εμιγκρέδες», σκέφτηκε και χαμογέλασε μόνη της. Συνέχεια ανάγνωσης

Η άγνωστη ιστορία των ελληνοαμερικανών κομμουνιστών τον 20ό αιώνα

Standard

 Με αφετηρία το ντοκυμαντέρ «Ταξισυνειδησία»

Συνέντευξη του Κωστή Καρπόζηλου

Κωστής Καρπόζηλος

Κωστής Καρπόζηλος

Την Πέμπτη 11 Ιουλίου, στις 9.00 το βράδυ, στην αυλή του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (Ερμού 134-136) στο Θησείο, θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε ένα ντοκυμαντέρ που ξεχώρισε και συζητήθηκε πολύ φέτος: «Ταξισυνειδησία. Η άγνωστη ιστορία του ελληνοαμερικανικού ριζοσπαστισμού», του Κώστα Βάκκα (σκηνοθεσία) και του Κωστή Καρπόζηλου (έρευνα-κείμενο). Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση, με ομιλητές τον Κωστή Καρπόζηλο και τον Δημήτρη Χριστόπουλο (Πάντειο Πανεπιστήμιο) και συντονιστή τον Γιώργο Κουκουλέ (ΑΣΚΙ, Πάντειο). Την εκδήλωση συνδιοργανώνουν τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), τα «Ενθέματα» και ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων. Με την ευκαιρία αυτή, μιλήσαμε με τον Κωστή Καρπόζηλο.

 

Τα γραφεία του Σπάρτακου, του Ελληνικού Εργατικού Εκπαιδευτικού Συνδέσμου, στη Νέα Υόρκη (8η Λεωφόρος και 25 δρόμοι) την Πρωτομαγιά του 1934.

Τα γραφεία του Σπάρτακου, του Ελληνικού Εργατικού Εκπαιδευτικού Συνδέσμου, στη Νέα Υόρκη (8η Λεωφόρος και 25 δρόμοι) την Πρωτομαγιά του 1934.

Aς ξεκινήσουμε από τον τίτλο. Τι σημαίνει αυτή η περίεργη λέξη, ταξισυνειδησία;

 Η λέξη «ταξισυνειδησία», η ελληνοαμερικανική εκδοχή του class consciousness, συμπυκνώνει, ουσιαστικά, το ντοκυμαντέρ. Εμφανίζεται στον λόγο της ελληνοαμερικανικής Αριστεράς ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, συχνά και σαν επίθετο: «Όλοι οι ταξισυνείδητοι εργάτες πρέπει να…». Μέσα από αυτή την παράδοξη λέξη θέλαμε να δείξουμε πώς αναπτύσσεται ο ελληνοαμερικανικός κοινωνικός και πολιτικός ριζοσπαστισμός, ως σημείο συνάντησης της εθνοτικής ιδιότητας, της ελληνικής μεταναστευτικής εμπειρίας, με τις ιδέες της κοινωνικής χειραφέτησης, όπως εκδηλώνονται όμως στις ΗΠΑ. Γιατί ένα συχνό πρόβλημα είναι ότι ερμηνεύουμε την πολιτική συμπεριφορά των μεταναστών μόνο ως υπερατλαντική έκφραση ευρωπαϊκών ρευμάτων. Συνέχεια ανάγνωσης

Ιθαγένεια: το ελληνικό δίκαιο πρέπει να παραμείνει εναρμονισμένο με τον ευρωπαϊκό Νότο

Standard

του Κωνσταντίνου Τσιτσελίκη

Από την καμπάνια της ΕΕΔΑ

Από την καμπάνια της ΕΕΔΑ

Θα τα έχετε ίσως δει: τέσσερα ωραία τηλεοπτικά σποτάκια, με μεταναστόπουλα που μιλάνε ελληνικά καλύτερα από πολλούς γηγενείς, τραγουδάνε το «Ρούντολφ το Ελαφάκι», παίζουν τις μουσικές καρέκλες ή… λένε ότι δεν τους αρέσει το σπανακόριζο. Τα σποτάκια είναι κομμάτι της καμπάνιας της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), με κεντρικό σύνθημα «Τα παιδιά των μεταναστών που έχουν φέρει τη ζωή τους εδώ έχουν δικαίωμα στην ελληνική ιθαγένεια». Λίγες μέρες μετά, ακολούθησε η δημοσιοποίηση της απόφασης του ΣτΕ, που έκρινε αντισυνταγματικές δύο βασικές διατάξεις του νόμου 3838. Με την ευκαιρία αυτή, μιλήσαμε με τον Κωνσταντίνο Τσιτσελίκη, πρόεδρο της ΕΕΔΑ και αναπληρωτή καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.

Στρ. Μπ.

Από την καμπάνια της ΕΕΔΑ

 Η ΕΕΔΑ έχει εκφράσει επανειλημμένα την άποψή της για την ιθαγένεια, την ψήφο των μεταναστών, τον νόμου 3838. Με αυτό το δεδομένο, θα ήθελα ένα συνολικό σχόλιο για την απόφαση του ΣτΕ.

Ήδη από το 2008 είχαμε διατυπώσει την άποψή μας για το θέμα αυτό, προτείνοντας συγκεκριμένες τροποποιήσεις στον τότε Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας. Ο νόμος 3838 του 2010 είχε υιοθετήσει μια από τις βασικές προτάσεις μας: την εισαγωγή στοιχείων του δικαίου του εδάφους στο παραδοσιακά ισχυρό δίκαιο του αίματος, αλλά και την ψήφο των μεταναστών στις δημοτικές εκλογές. Φυσικά, οι προϋποθέσεις απόδοσης των δικαιωμάτων αυτών μπορούν να μεγιστοποιήσουν ή να ελαχιστοποιήσουν το εύρος των δυνάμει αποδεκτών. Και εκεί παίχτηκε εν πολλοίς το πολιτικό «παζάρι» κατά την υιοθέτηση του 3838. Σήμερα, το ΣτΕ με την απόφαση 460/2013 έρχεται να ακυρώσει την ισχύ των δύο αυτών διατάξεων: με απόλυτο τρόπο τη δεύτερη, αλλά αφήνοντας την πόρτα ανοιχτή για την πρώτη και ίσως κρισιμότερη, δηλαδή την κτήση της ελληνικής ιθαγένειας από τα παιδιά αλλοδαπών. Το θέμα αυτό λοιπόν θα κληθεί να ρυθμίσει ξανά ο έλληνας νομοθέτης, εικάζω στο άμεσο μέλλον, και μάλιστα σε ένα φορτισμένο πολιτικό περιβάλλον, σπάζοντας τις γραμμές μνημονιακών-αντιμνημονιακών που έχουν χαραχτεί τόσο έντονα στο πολιτικό μας σκηνικό. Συνέχεια ανάγνωσης

Στο κρατητήριο

Standard

της Μαρίνας Δημητριάδου

Κυριάκος Κατζουράκης, "Φυλακη 2"

Κυριάκος Κατζουράκης, «Φυλακη 2»

«Μικρός χώρος που ουδέποτε καθαρίζεται, όπου στοιβάζονται υπεράριθμοι άνθρωποι χωρίς προσωπική υγιεινή επί 24 ώρες το 24ωρο, σε άθλιες και άκρως επικίνδυνες συνθήκες για ανθρώπινα όντα». Ίσως η πρωτοποριακή απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Ηγουμενίτσας, το οποίο αθώωσε τους 17 παρανομοποιημένους μετανάστες που δραπέτευσαν στις 30 Σεπτεμβρίου από τα κρατητήρια της Αστυνομικής Διεύθυνσης Θεσπρωτίας («απέδρασαν για να αποτρέψουν σοβαρό και αναπότρεπτο με άλλα μέσα κίνδυνο που απειλούσε, χωρίς δική τους υπαιτιότητα, την υγεία τους» […] «για το λόγο αυτό, κρίνεται ότι αίρεται ο αρχικός καταλογισμός της (αρχικώς και τελικώς) άδικης πράξης της απόδρασης που τέλεσαν») έδωσε ακούσια τον ορισμό των κρατητηρίων σε όλη την Ελλάδα… Συνέχεια ανάγνωσης

Σαχτζάτ Λουκμάν, ετών εικοσιεφτά

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

kaTRAKI

Χαρακτικό της Βάσως Κατράκη

Δεν θέλω να μιλήσω πάλι για τον Δένδια. Ούτε για τις ευθύνες της κυβέρνησης. Ούτε για τη ΔΗΜΑΡ που έβγαλε μια ωραιότατη ανακοίνωση και καταδικάζει, λες και είναι κάνας αμέτοχος εμπειρογνώμων. Ούτε για τη ΝΔ ή το ΠΑΣΟΚ που, παρά την… πανστρατιά του εναντίον της Χρυσής Αυγής δεν καταδέχτηκε να βγάλει μια ανακοίνωση. Ούτε για τα «πενήντα φυλλάδια πολιτικού κόμματος» (ποιανού άραγε; Του ΚΚΕ; Των Οικολόγων; Του ΚΟΔΗΣΟ μήπως ή της ΕΡΕ, οπότε έχουν και ιστοριοδιφικό ενδιαφέρον;), που, σύμφωνα με την ΕΡΤ, βρέθηκαν στο σπίτι ενός από τους συλληφθέντες. Ούτε για τα κανάλια που δεν μίλησαν, τούτη τη φορά, για «στυγερό έγκλημα», αλλά για «διαπληκτισμό» πάνω στον οποίο ο «άτυχος νέος» «έχασε τη ζωή του». Τα έγραψε, και τα έγραψε καλά, ο Δημοσθένης στο RedNotebook (rnbnet.gr/index.php). Αντί γι’ αυτά, θέλω μονάχα να σταθούμε ένα λεπτό· να σταθούμε και να σκεφτούμε το γεγονός, γεγονός φοβερό και τρομερό, και που δεν έχει επιστροφή: ένα παλικάρι εικοσιεφτά χρονών, που πήγαινε κάθε πρωί, χαράματα, με το ποδήλατό του, μια ώρα δρόμο, να δουλέψει στο φούρνο για το μεροκάματο, δολοφονήθηκε καταμεσής του δρόμου, στην Τριών Ιεραρχών, στα Πετράλωνα. Επειδή ήταν Πακιστανός. Τον έσφαξαν δυο Έλληνες, τον δολοφόνησε το δηλητήριο που χύνουν καθημερινά οι νεοναζί στην κοινωνία μας. Συνέχεια ανάγνωσης

…και κάποια σε μπαλκόνι

Standard

ΑΝΤΙΚΛΙΜΑΚΑ

 της Ιωάννας Μεϊτάνη

 balkoniΠόσο επίμονη είναι η επικαιρότητα ορισμένων πραγμάτων. Και ειδικά της αδικίας. Άλλα παιδιά γλεντούν, τραγουδούν και χορεύουν / άλλα λευτεριά ζητούν κι από μικρά δουλεύουν. Κι έπειτα: Κάποια κοιτούν τον ουρανό, κάποια μπροστά σ’ οθόνη /κάποια παίζουν στο βουνό και κάποια σε μπαλκόνι / Κοίτα και πες μου αν μπορείς ποιο είναι τάχα τυχερό / τι θες να βρεις για να χαρείς και τι ’ναι τόσο φοβερό.*

Κι επειδή τέτοια πράγματα δεν γίνονται από μόνα τους, υπάρχουν κάποιοι να μας τα θυμίζουν, να μας δίνουν αφορμές. Μια τέτοια αφορμή δίνει η παράσταση «Μια γιορτή στου Νουριάν» που παίζεται στο θέατρο Πορεία. Για ανθρώπους από 6 χρονών και πάνω, όπως λένε οι συντελεστές. Άλλοι μαύροι, άλλοι λευκοί· όλα ίδια όμως τα παραμύθια. Κι αυτό δεν είναι παραμύθι, είναι μια ιστορία ρατσισμού της διπλανής πόρτας και ταυτόχρονα μια ιστορία ακύρωσης του ρατσισμού «από τα κάτω», όπως μας αρέσει να λέμε: χωρίς πολλά πολλά, χωρίς θεωρίες, μ’ ένα χαλί, μια πορτοκαλάδα, μ’ έναν φακό, με τέσσερα ευρώ που γίνονται δύο και μετά πάλι τέσσερα. Συνέχεια ανάγνωσης

Μετανάστες και μεταναστευτικές πολιτικές στην Ευρώπη της κρίσης

Standard

 Με την ευκαιρία της εκδήλωσης του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ

συνέντευξη του Βασίλη Παπαστεργίου

 Το Παράρτημα Ελλάδας και το Γραφείο Βρυξελλών του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ, συνεχίζοντας τη δραστήρια παρέμβασή τους στη χώρα μας, οργανώνουν ένα εξαιρετικά επίκαιρο και χρήσιμο σεμινάριο, με θέμα «Η μεταναστευτική πολιτική στην Ελλάδα και την Ευρώπη σε καιρούς κρίσης». Όπως σημειώνουν, «σκοπός είναι να δοθεί σε γερμανούς και έλληνες εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, πολιτικούς και δημοσιογράφους η ευκαιρία να ανταλλάξουν γνώσεις για τη σημερινή κατάσταση των μεταναστών στην Ελλάδα και να τις εντάξουν στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αντίδρασης κατά της μετανάστευσης. Επιπλέον, το σεμινάριο θα εξυπηρετήσει τη δικτύωση ελλήνων και γερμανών ακτιβιστών και θα δώσει τη δυνατότητα ανταλλαγής απόψεων για το ερώτημα πώς μπορεί να υπάρξει κινητοποίηση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο υπέρ μιας διαφορετικής πολιτικής για τη μετανάστευση».

Με την ευκαιρία αυτή, και με αφετηρία τα θέματα και την προβληματική που θα αναπτυχθούν, μιλήσαμε με έναν από τους συντονιστές του σεμιναρίου, τον Βασίλη Παπαστεργίου, μέλος της Ομάδας Δικηγόρων για τα Δικαιώματα των Προσφύγων και των Μεταναστών.

Στρ. Μπ.

Κυριάκος Κατζουράκης, «Φυλακή 1», 2010.

Κυριάκος Κατζουράκης, «Φυλακή 1», 2010.

Πώς έχει επηρεάσει η κρίση την πραγματικότητα των μεταναστών στην Ελλάδα, αλλά και την κυβερνητική πολιτική γι’ αυτούς;

Πέραν των κοινών προβλημάτων ελλήνων και μεταναστών εργαζομένων, για τους μετανάστες η οικονομική κρίση έχει μια σημαντική συμπληρωματική συνέπεια: η έκρηξη της ανεργίας συνεπάγεται ότι μεγάλος αριθμός μεταναστών αδυνατεί να συγκεντρώσει τον αριθμό ενσήμων που απαιτούνται από τον νόμο για την ανανέωση της άδειας διαμονής. Ταυτόχρονα, η μείωση του οικογενειακού εισοδήματος έχει ως συνέπεια την αδυναμία ανανέωσης της άδειας διαμονής των προστατευόμενων μελών της οικογένειας (συζύγου και τέκνων), που εξαρτάται από το ύψος του οικογενειακού εισοδήματος. Χιλιάδες μετανάστες εκπίπτουν επομένως της νομιμότητας εξαιτίας των άμεσων συνεπειών της κρίσης (ανεργία, μείωση εισοδήματος). Μπροστά σ’ αυτό το αδιέξοδο, δεν είναι λίγοι όσοι αποφασίζουν να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους, ακόμα και αν μένουν πολλά χρόνια στην Ελλάδα.

Για τις κυβερνήσεις, από το 2010 και μετά, το ξέσπασμα της κρίσης απομάκρυνε τις σκέψεις που υπήρχαν για μια ορθολογική και προοδευτική πολιτική στο μεταναστευτικό, ενώ έκανε εντονότερο τον πειρασμό διολίσθησης σε αυταρχικές πρακτικές, όπως ο Ξένιος Δίας και το τείχος στην Έβρο. Όταν η πραγματικότητα στην οικονομία και την κοινωνία γίνεται δραματική, η προσχώρηση στον αντιμεταναστευτικό λαϊκισμό αποτελεί, φαίνεται, «μια κάποια λύση». Συνέχεια ανάγνωσης

Νόμος 3838 για την ιθαγένεια και την ψήφο των μεταναστών: Μείζον πολιτειακό ατόπημα η απόφαση του ΣτΕ

Standard

Θεσμικός εκτροχιασμός οι διαρροές και η χρήση τους από την κυβέρνηση

 

συνέντευξη του Δημήτρη Χριστόπουλου στον Στρατή Μπουρνάζο

Nίκος Εγγονόπουλος, «Πολεμιστής»

Όπως είναι πλέον γνωστό, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε αντισυνταγματικό τον νόμο 3838/2010, και συγκεκριμένα δύο βασικές του διατάξεις: αυτή με την οποία αλλοδαποί που μένουν νόμιμα στην Ελλάδα μπορούν να συμμετάσχουν στις δημοτικές εκλογές, καθώς και τη διάταξη που εισήγαγε έναν νέο τρόπο κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας για παιδιάμεταναστών (πρώτον, εφόσον γεννήθηκαν και ζουν στην Ελλάδα, εάν οι γονείς διαμένουν μόνιμα και νόμιμα επί πενταετία στη χώρα, είτε, δεύτερον, έχουν φοιτήσει επιτυχώς έξι χρόνια σε ελληνικό σχολείο). Πρόκειται για εξαιρετικά αρνητική εξέλιξη, καθώς ο «νόμος Ραγκούση», παρά τις αδυναμίες τους, αποτελούσε, σε πραγματικό αλλά και ιδεολογικό επίπεδο, μεγάλη πρόοδο. Όπως χαρακτηριστικά γράφτηκε (στο facebook, από τηνAstarti Lah), «ο μόνος νόμος που δεν θα έπρεπε να καταργηθεί από την κυβερνητική θητεία του ΓΑΠ καταργείται».Ακόμα χειρότερα, η σπουδή του πρωθυπουργού και του κυβερνητικού εκπροσώπου, που δύσκολα κρύβουν τον ενθουσιασμό τους, προοιωνίζεται μια μεγάλη οπισθοχώρηση στα ζητήματα της μεταναστευτικής πολιτικής, μια επιτυχία της ακροδεξιάς δημαγωγίας, σηματοδοτώντας την περαιτέρω διείσδυση της ακροδεξιάς ατζέντας στην κυβερνητική πολιτική.

Μιλήσαμε, για όλα αυτά, με τον Δημήτρη Χριστόπουλο, αντιπρόεδρο της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), επίκουρο καθηγητή στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και συγγραφέα της μελέτης Ποιος είναι έλληνας πολίτης (εκδ. Βιβλιόραμα). Θυμίζουμε ότι η ΕΕΔΑ, πέραν της πρότασή της για έναν Νέο Κώδικα Ιθαγένειας (που αποτέλεσε τη βάση της μεταρρύθμισης του 2010) έκανε παρέμβαση ως διάδικος στο Σ.τ.Ε. υπέρ της συνταγματικότητας του Νόμου 3838/2010.

Στρ. Μπ.

 

 Το βράδυ της Τρίτης μάθαμε ότι η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματικό τον νόμο για την ιθαγένεια. Τι πιστεύεις επ’ αυτού;

 Τη στιγμή που μιλάμε, απόφαση ως νομικό δεδομένο δεν υφίσταται. Υπάρχει μια διαρροή στον Τύπο, καθ’ όλα αντιδεοντολογική θα έλεγα για το ανώτατο δικαστήριο της χώρας. Η διαρροή δεν συνιστά νομικό γεγονός. Άρα, μας προκαλεί ανησυχία για το ελληνικό κράτος δικαίου, ανησυχία και αγανάκτηση, το ότι η Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης έσπευσε, την επόμενη της διαρροής στον Τύπο τμημάτων της απόφασης, να ανακοινώσει πως, με εντολή του πρωθυπουργού, καλούνται ο υπουργός και ο υφυπουργός Εσωτερικών, «να δώσουν οδηγίες για άμεση εφαρμογή της χθεσινής απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας ως προς τις προϋποθέσεις απόκτησης της Ελληνικής Ιθαγένειας». Και, επίσης, ότι ο πρωθυπουργός «έδωσε εντολή στον Αναπληρωτή Υπουργό κ. Χαράλαμπο Αθανασίου όπως, εντός 7 ημερών, προετοιμάσει και δώσει στη δημοσιότητα νομοσχέδιο συμβατό με την ως άνω απόφαση του Δικαστηρίου». Αυτό σημαίνει είτε ότι ο κύριος πρωθυπουργός έχει την απόφαση και εμείς δεν την έχουμε, πράγμα εξόχως προβληματικό για τους θεσμούς της χώρας, είτε ότι, ακόμη χειρότερα, στην Ελλάδα οι νομοθετικές πρωτοβουλίες έχουν ως αφετηρία διαρροές. Λυπούμαι που θα το πω, αλλά μιλάμε για θεσμικό εκτροχιασμό.

Να εξηγούμαι: ο κ. Σαμαράς, φανατικός πολέμιος της μεταρρύθμισης του 2010, έχει κάθε δικαίωμα να φέρει προς ψήφιση την αλλαγή της. Αυτό σημαίνει δημοκρατία, εφόσον ο λαός τον έκανε πρωθυπουργό. Ας προσπαθήσουν οι εταίροι του, αν ενδιαφέρονται, να αποτρέψουν την αντιμεταρρύθμιση. Τα υπόλοιπα είναι ρήγματα υψηλού ρίσκου στη λογική της αξιοπιστίας των θεσμών, τα οποία δημιουργούν σαρκασμό στον κόσμο σε σχέση με την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Ούτε καν να τηρήσουν τα προσχήματα και να περιμένουν να δημοσιευθεί η καθαρογραμμένη απόφαση δεν περίμεναν. Αντιθέτως, το μόνο που περίμεναν ήταν να τελειώσει η ψηφοφορία του Μνημονίου και –σχεδόν κυριολεκτικά– την επομένη διαρρέει από το ΣτΕ η απόφαση. Τυχαίο; Δε νομίζω…

 Κρατάω ασφαλώς τη επισήμανσή σου «περί θεσμικού εκτροχιασμού». Επειδή όμως η απόφαση, με βάση τη διαρροή, όχι μόνο σχολιάζεται ευρύτατα, αλλά και αξιοποιείται πολιτικά, θα ήθελα, με όσα δεδομένα έχουμε, ένα σχόλιό σου, από νομικής πλευράς.

Αθήνα, 2012

Θα προτιμούσα, κρατώντας το νομικό πρωτόκολλο, να μη μιλήσω αναλυτικά για το νομικό περιεχόμενο της απόφασης, μιας και, όπως είπα, απόφαση ακόμη δεν έχουμε. Θα περιοριστώ λοιπόν σε ένα σύντομο σχόλιο. Αν επαληθευτούν αυτά που κυκλοφόρησαν την Τρίτη, θέλω να κάνω σαφείς δύο αντιφάσεις. Πρώτον, σε ό,τι αφορά το δικαίωμα των μεταναστών να ψηφίζουν στις δημοτικές εκλογές, αρκούμαι να επισημάνω μόνο, υπαινικτικά, το εξής: Το δικαστήριο θεωρεί ότι οι πολίτες τρίτων κρατών δεν μπορούν να ψηφίζουν, ενώ οι πολίτες της Ε.Ε. μπορούν. Τι είδους συλλογιστική είναι αυτή; Ή μπορούν και οι δύο –αν και δεν είναι Έλληνες– ή δεν μπορεί κανένας, επειδή δεν είναι Έλληνας. Συνέχεια ανάγνωσης

«Η γυναίκα Ιεζάβελ»

Standard

Σκέψεις πάνω στην ψευδεπίγραφη χριστιανικότητα του φασισμού

του Μιλτιάδη Κωνσταντίνου

και του Ευστάθιου Χ. Λιανού Λιάντη

 

Αλλά έχω κατά σου ολίγα, ότι αφείς την γυναίκά Ιεζάβελ, η λέγει εαυτήν προφήτιν, και διδάσκει και πλανά τους εμούς δούλους

Αποκ. 2,20

Χαρακτικό του Γιάννη Κεφαλληνού, από τους «Σκλάβους πολιορκημένους» του Κώστα Βάρναλη.

Οφείλουμε να ξεκινήσουμε το παρόν άρθρο με μία έμπονη ιστορική παραδοχή: Οι μεγάλες χριστιανικές ομολογίες της Ευρώπης δεν αντιστάθηκαν στον φασισμό και τον ναζισμό, τον καιρό που αυτά τα ιδεολογήματα είχαν καταστεί κυρίαρχες κρατικές ιδεολογίες. Δεν προέταξαν τον σταυρωμένο Χριστό έναντι των φασκών και της σβάστικας, ούτε έθεσαν τον λόγο του Ευαγγελίου σε αντιδιαστολή με τα κηρύγματα μίσους των φασιστών. Σιώπησαν, συμπορεύτηκαν, ευλόγησαν, αλλά δεν αντιτάχθηκαν. Και αυτό αποτέλεσε και θα αποτελεί για πάντα μια σελίδα ντροπής για τα κυρίαρχα χριστιανικά ιερατεία εκείνων των δίσεκτων χρόνων. Όμως, Εκκλησία δεν είναι (μόνον) τα ιεραρχικά σώματα και η διοίκηση· Εκκλησία είναι, κυρίως, οι άγιοι και οι μάρτυρες της κάθε εποχής. Στο αίμα των μαρτύρων της θεμελιώθηκε και θεμελιώνεται αιώνια η Εκκλησία, και οι χριστιανοί, που ομολόγησαν την αλήθεια του Χριστού και διώχθηκαν, φυλακίσθηκαν και εξοντώθηκαν από τον φασισμό, είναι η σύγχρονη δόξα της. Όπως πάντα συνέβαινε στην Ιστορία, η χριστιανική αλήθεια επαληθευόταν στη γενναιότητα και το μαρτύριο των λίγων.

Καμία χριστιανική ομολογία δεν θέλει σήμερα να θυμάται τους συνεργάτες των ναζιστών, ούτε, επίσης, να αποδέχεται χωρίς κριτήρια αληθείας την άτολμη συγγνώμη των μελών της που τους υποστήριξαν. Όλοι, ή σχεδόν όλοι, αν σκεφθούμε την ιδιόμορφη περίπτωση του καρδινάλιου Stepinac, έχουν καταδικασθεί στην απαξίωση της λησμονιάς. Και θα πίστευε κανείς, ότι μετά την αποκάλυψη των τερατωδών εγκλημάτων του φασισμού κατά αμάχων μειονοτήτων και του Ολοκαυτώματος στην ολότητά του, ο χριστιανικός κόσμος διέγραψε οριστικά κάθε ιδεολογικό συσχετισμό ή συμπάθεια προς αυτόν. Για κάποιους, όμως, υφίσταται ακόμα η «κρυφή γοητεία» του φασισμού. Συνέχεια ανάγνωσης

Το κέντρο της Αθήνας, τοπική εκδοχή της παγκόσμιας πόλης

Standard

ΝΕΕΣ ΥΒΡΙΔΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ

της Φωτεινής Μαργαρίτη

Σύμφωνα με την Σάσκια Σάσεν (Κοινωνιολογία της παγκοσμιοποίησης, 2007), η παγκοσμιοποίηση ως αλληλεξάρτηση αλλά και ως πλέγμα παγκόσμιων θεσμών και νέων σχηματισμών, που παράγουν πολύπλοκα και πολυσθενή αστικά στιγμιότυπα, εγκατοικεί στο εθνικό.

Στο Χουαξί, ένα χωριό 2.000 κατοίκων ΒΔ της Σαγκάης. 35.000 εσωτερικοί μετανάστες εργάζονται χωρίς άδεια παραμονής, αναγκασμένοι να διαμένουν έξω από τα όρια του.

Η πόλη είναι πλέον ένα στρατηγικό πεδίο όπου πολλαπλές υπερεθνικές πολιτικές και υπερσυνοριακές διαδικασίες διασταυρώνονται και παράγουν νέους χωρικούς σχηματισμούς.

Σ’ αυτή την κατεύθυνση, η μετάλλαξη του κέντρου της Αθήνας δεν συνιστά απλώς μια τοπική ιδιομορφία αλλά σε μεγάλο βαθμό την τοπικοποίηση του παγκόσμιου.

Μετανάστευση και υβριδικές μορφές του αστικού χώρου. Το παγκόσμιο κεφάλαιο και η νέα εργατική δύναμη των μεταναστών είναι δύο σημαντικές περιπτώσεις υπερεθνικών φορέων σήμερα. Η μετανάστευση αποτελεί αιχμή της παγκοσμιοποίησης. Ως εργαλείο προσέγγισης του αστικού χώρου, επιτρέπει να εντοπίσουμε πρωτόγνωρες υβριδικές μορφές, οι οποίες εξελίσσονται σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στο κέντρο της Αθήνας.

Η παράνομη μετανάστευση, η βιομηχανία του σεξ ή το εξωθεσμικό εμπόριο, αποτελούν, σύμφωνα με την Σάσεν, φαινόμενο συστημικό, ισοδύναμο της απορρύθμισης στα ανώτατα επίπεδα της οικονομίας και συνιστούν «ρυθμιστικά χάσματα», αντί του εγκλήματος και της παραβατικότητας.

Το φαινόμενο καθίσταται ιδιαίτερα περίπλοκο, καθώς οι παραπάνω επικερδείς δραστηριότητες διευθύνονται από υπερεθνικά παγκόσμια δίκτυα, που εύκολα, λόγω των τεχνολογιών επικοινωνίας, διαφεύγουν της «επιτήρησης». Καταγράφονται μεν στο «περιθώριο» της θεσμικής παγκόσμιας οικονομίας, αλλά βρίσκονται σε στενή διαπλοκή μ’ αυτήν και τις αναλαμβάνει ένας πολυπληθής μετακινούμενος πληθυσμός που ζει σε καθεστώς συνεχούς μετάβασης στις πόλεις.

Ο ξένος, Ι: Στα σύνορα Μεξικού και ΗΠΑ. «Στον τόπο που δεν ξέρω το όνομά μου. Στον τόπο που είμαι, και δεν είμαι», λέει χαρακτηριστικά ο Κάρλος Φουέντες μιλώντας για τα σύνορα Μεξικού-ΗΠΑ. Συνέχεια ανάγνωσης

Μία απoλεσθείσα ευκαιρία

Standard

Ο ΜΕΓΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΙΚΟΣ

γράφει ο κ. Ευθύμιος Εθνικοφρονίδης

Από σήμερα, εγκαινιάζουμε την καινούργια μας στήλη «Ο Μέγας Αντιδραστικός». Δίνουμε τον λόγο σε συμπολίτες μας, με τους οποίους ενδεχομένως δεν συμφωνούμε πλήρως, καθώς έχουν διαφορετικές (συντηρητικότερες σε σχέση με εμάς, αλλά προοδευτικότερες σε σχέση με την κυβέρνηση) αντιλήψεις, οι οποίοι καταθέτουν τις τεκμηριωμένες προτάσεις τους. Ο λόγος σήμερα στον κ. Ευθύμιο Εθνικοφρονίδη.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Αξιότιμοι Κύριοι Συντάκται των «Ενθεμάτων»

Μετ’ αγαλλιάσεως ασφαλώς και αισθημάτων πατρικής διά τον κ. υπουργόν στοργής, παρακολουθώ την από ενεστώτος Αυγούστου, καθ’ άπασαν την επικράτειαν, του «Ξενίου Διός» εξελισσομένην επιχείρησιν. Και τωόντι ξένιος ο Ζευς ούτος τυγχάνει, καθότι οι προσαγόμενοι εις Κόρινθον, Ξάνθην και άλλας μαγευτικάς της ελληνικής γης περιοχάς φιλοξενούνται, σιτιζόμενοι άμα τε και στεγαζόμενοι, εν συνεχεία δε διά δωρεάν αεροπορικών πτήσεων εις την εαυτών πατρίδαν ακόπως μεταφέρονται — τύχην ήν πλείστοι των ημεδαπών εζήλωσαν. Ουχί λοιπόν ξένιος, αλλά ξενιότατος ο του κ. Δενδίου σύγχρονος Ζευς.

Σφόδρα όμως επιθυμώ όπως την του κ. υπουργού προσοχήν εις σοβαράν τινά παράλειψιν επιστήσω. Ορθοτάτως, καθ’ ημέρα και νύκτα, τα της πολιτείας αστυνομικά όργανα εις το κυνήγι των αλλοδαπών θηραμάτων επιδίδονται. Πλην όμως χρόνον, κόπον και χρήμα πολύ η επιχείρησις απαιτεί, με τον των Δαναΐδων πίθον ομοιάζουσα, δοθέντος του αμετρήτου, οίον οι της σινάπεως κόκκοι, αριθμού των εν Ελλάδι αλλοδαπών. Οίμοι! Διά μιας και μόνης κινήσεως, εντός ολίγων μόνον λεπτών, χιλιάδας Πακιστανών, οίτινες και την αιχμήν του δόρατος αποτελώσιν, ηδύνατο η πολιτεία, μπουζουριάσαι. Την παρελθούσα, ως γνωρίζετε, Παρασκευήν, «αντι“ρατσιστικόν”» «συλλαλητήριον» εις το κλεινόν πάλαι ποτέ άστυ έλαβε χώρα. Δεκάδες χιλιάδων (15.000 –φρίξον ήλιε!– κατά τους οργανωτάς) Πακιστανοί τας κεντρικάς των Αθηνών λεωφόρους κατέκλυσαν, την συγκοινωνίαν κωλύοντες και την κοινήν ησυχίαν ταράσσοντες. Χρυσή, πλην απολεσθείσα ευκαιρία: Αντί, φευ, ματαίως να ζητώμεν Ινδοπακιστανούς και λοιπούς της ελληνίδος γης λαθρεπιβάτας εις ρύμας, αγυιάς, υπόγεια και άλλα σκοτεινά ενδιαιτήματα ένθα επιμελώς τοιούτοι κρύπτονται, ευχερέστατον είη, διά μιας και μόνης κυκλωτικής κινήσεως, οι χιλιάδες «διαδηλωταί» υπό της Αστυνομίας συλληφθήναι. Παρέλκουν της παρούσης οι ειδικοί τεχνικοί τρόποι (γιγάντια απόχη, υπερμεγέθεις κλούβες ή άλλον προσιδιέστερον μέσον), ούς αι αστυνομικαί δυνάμεις θα εχρώντο. Η τεχνική, άλλως τε, η αυτή και απαράλλακτος με την του «Ξενίου Ζηνός»: οιοσδήποτε μελανόχρους, μελαχρινόχρους, ινδοπακιστανόχρους, άνευ ετέρου, πάραυτα συλληφθήσεται. Συνέχεια ανάγνωσης

Δίκαιο ιθαγένειας: η ευθυγράμμιση με τον ευρωπαϊκό Νότο έχει ήδη συντελεστεί

Standard

συνέντευξη του Δημήτρη Χριστόπουλου στον Στρατή Μπουρνάζο

Η αλλαγή του νόμου για την ιθαγένεια θα αποτελέσει, για την Αριστερά αλλά και για την κοινωνία, μια από τις σοβαρές μάχες της περιόδου, με σημαντικές ιδεολογικές και κοινωνικές προεκτάσεις. Έτσι, ζητήσαμε να μας πουν τη γνώμη τους δύο από τους καλούς γνώστες του θέματος: ο Κωστής Παπαϊωάννου, μέχρι πρόσφατα πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και ο Δημήτρης Χριστόπουλος,  επίκουρος καθηγητής στο Πάντειο και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (θυμίζουμε και το πρόσφατο βιβλίο του [Ποιος είναι Έλληνας πολίτης; Το καθεστώς ιθαγένειας από την ίδρυση του ελληνικού κράτους ως τις αρχές του 21ου αιώνα, εκδ. Βιβλιόραμα], καθώς και τη συτστηματική δουλειά και περέμβαση της ΕΕΔΑ για τα ζητήματα ιθαγένειας, με αποκορύφωμα του προσχέδιο κώδικα ιθαγένειας που είχε ετοιμάσει το 2009)

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Μια από τις φωτογραφίες που είχαν κάνει τον γύρο του διαδικτύου, το 2010-2011, συγκεντρώνοντας την μήνιν των πολεμίων του νόμου για την ιθαγένεια.

* Θα ήθελα, ξεκινώντας, ένα γενικό σχόλιο για τις επικείμενες αλλαγές στη νομοθεσία για την ιθαγένεια.

 Θα ρωτούσα τον πρωθυπουργό, τους υπουργούς και όσους προωθούν τις αλλαγές: Τι ακριβώς θέλετε να αλλάξει; Το ότι, επιτέλους, με τον Νόμο 3838, μπήκε κάποια τάξη στις πολιτογραφήσεις και δεν βασιλεύει η αυθαιρεσία; Το ότι το κράτος καλείται να απαντά σε προθεσμίες και να αιτιολογεί τις αποφάσεις του; Ή μήπως ενοχλεί που αποκτούν ιθαγένεια τα παιδάκια των ανθρώπων που ζούνε μόνιμα και νόμιμα στη χώρα μας;

Αυτό έκανε ο 3838 και για τον λόγο αυτό τον υπερασπιζόμαστε — το έχω ξαναπεί: σχεδόν το μόνο καλό πολιτικό νέο της τελευταίας τριετίας. Και βεβαίως πιστεύω ότι θα έπρεπε να αλλάξει, όχι όμως στην κατεύθυνση περαιτέρω περιορισμών, αλλά της διευκόλυνσης της κτήσης της ιθαγένειας από ανθρώπους που έχουν εδώ το κέντρο της ζωής τους. Μια άλλη βασική αλλαγή είναι να παύσει η ανεξίτηλη ισχύς του νόμου του αίματος για τους Έλληνες της διασποράς. Δεν είναι δυνατόν η ελληνική ιθαγένεια να αναπαράγεται αέναα στο εξωτερικό για ανθρώπους που δεν έχουν τον παραμικρό βιοτικό δεσμό με τη χώρα, και παράλληλα να συζητάμε αν τα παιδάκια που πηγαίνουν στο ελληνικό σχολείο δικαιούνται την ελληνική ιθαγένεια. Αυτά είναι αδιανόητα…

Τέτοιου είδους αλλαγές στον νόμο, θα έπρεπε να είναι η κατεύθυνση της ΔΗΜΑΡ. Όσον αφορά το ΠΑΣΟΚ, δεν ξέρω πλέον αν πρέπει να το συμπεριλάβω στο μπλοκ των υπερασπιστών του νόμου και γι’ αυτό δεν έχω προσδοκίες.

* Ας δούμε λοιπόν τι ισχύει στην Ευρώπη και ειδικότερα στον ευρωπαϊκό Νότο. Ο πρωθυπουργός, στις προγραμματικές δηλώσεις, είπε ότι ο νόμος θα αλλάξει με βάση «τις σύγχρονες εξελίξεις και σε αντιστοίχιση με τα ισχύοντα σε ευρωπαϊκές χώρες με παρόμοια προβλήματα, δηλαδή με χώρες του Ευρωπαϊκού Νότου» — διατύπωση που περιλαμβάνεται και στην προγραμματική συμφωνία ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ.

Η πραγματικότητα είναι ότι η ευθυγράμμιση αυτή έχει ήδη πραγματοποιηθεί, με τον ίδιο τον νόμο που υποτίθεται πρέπει να αλλάξει. Πρoηγουμένως, το ελληνικό δίκαιο της ιθαγένειας είχε περισσότερα κοινά με τα υπόλοιπα βαλκανικά και κεντροευρωπαϊκά. Με τον Νόμο 3838 εντάχθηκε στην κατηγορία των 15 κρατών-μελών της Ε.Ε. — δηλαδή των μεταναστευτικών προορισμών. Ο νόμος αυτός προβλέπει μηχανισμούς κτήσης της ιθαγένειας που είτε υπάρχουν στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου είτε, αν δεν υπάρχουν, συζητιέται έντονα να υλοποιηθούν. Η Ιταλία, λ.χ., η χώρα με το πιο αυστηρό δίκαιο ιθαγένειας, με πρωτοβουλία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Τζιόρτζιο Ναπολιτάνο, έχει βάλει ως προτεραιότητα την κτήση της ιθαγένειας από τη δεύτερη γενιά μεταναστών. Η Πορτογαλία, στην πρόσφατη μεταρρύθμιση του 2006, επέφερε αλλαγές πιο προωθημένες σε σχέση με τον 3838. Το ίδιο ισχύει και για τη Μάλτα. Στην Ισπανία, τα παιδιά των νόμιμων μεταναστών τα οποία γεννήθηκαν στη χώρα αποκτούν την ιθαγένεια σε ένα χρόνο. Η δε Γαλλία –ας μην τη βγάζουμε από το κάδρο– έχει ένα καθεστώς με ιστορική αφετηρία το δίκαιο του εδάφους (λ.χ., αν ένα παιδί ζήσει πέντε χρόνια στη χώρα και είναι κάτω από 16 αποκτά την ιθαγένεια) ενώ στις περισσότερες χώρες ισχύει, όπως εδώ, το λεγόμενο διπλό δίκαιο του εδάφους για την «τρίτη» γενιά: το εγγόνι του μετανάστη παίρνει αυτόματα την ιθαγένεια του κράτους στο οποίο γεννιέται. Τέλος, ως προϋπόθεση πολιτογράφησης η Γαλλία έχει τα πέντε χρόνια διαμονής, η Ιταλία και η Ισπανία τα δέκα, έξι η Πορτογαλία και επτά η Ελλάδα.

Ας δούμε και το ζήτημα της λεγόμενης «μιάμισης γενιάς», των παιδιών που γεννήθηκαν στη χώρα των γονιών, αλλά ανατρέφονται εδώ. Στη Γαλλία, αρκεί να έχουν πάει σχολείο πέντε χρόνια, στην Πορτογαλία να έχουν φοιτήσει στο δημοτικό, ενώ η Ιταλία και η Ισπανία δεν έχουν σχετικές ρυθμίσεις. Συνέχεια ανάγνωσης

Για αυτούς που δεν ψηφίζουν

Standard

Κάποια πράγματα που μπορεί να κάνει αμέσως η Αριστερά για τους μετανάστες και τους πρόσφυγες

του Βασίλη Παπαστεργίου

Μεσσήνη 1994. Φωτογραφία του Νίκου Οικονομόπουλου, από το άλμπουμ «για τα παιδιά», εκδ. Μεταίχμιο, 2001.

 Το ζήσαμε κατά την προεκλογική περίοδο, το ζούμε και στην καθημερινότητά μας. Η  Αριστερά, στον διάλογο για το μεταναστευτικό, βρίσκεται πάντα σε θέση άμυνας. Εγκαλείται — στην καλύτερη περίπτωση– ότι διακατέχεται από αφελή ανθρωπισμό που δεν συγκροτεί ρεαλιστική θέση για το ζήτημα και, στη χειρότερη, ότι η στάση της αποτελεί μέρος σχεδίου για τον αφελληνισμό του έθνους. Απέναντι στα επιχειρήματα του αντιπάλου ο κόσμος της Αριστεράς συχνά στέκεται αμήχανος, γιατί κατανοεί ότι το ζήτημα έχει άβολες όψεις, όπως η κατάσταση σε κάποιες περιοχές του κέντρου της Αθήνας.

Μεταναστευτικό: η Αριστερά στην άμυνα

Η μουδιασμένη στάση μας στο μεταναστευτικό ζήτημα, που εύλογα δεν το θεωρούμε προνομιακό για εμάς ζήτημα, έχει συχνά ως αποτέλεσμα την υποχώρηση από πάγιες θέσεις μας. Για παράδειγμα, στο κυβερνητικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ που παρουσιάστηκε προεκλογικά, γίνεται μια –κατά την άποψή μου– δειλή αναφορά στον «εξορθολογισμό του νομικού και θεσμικού πλαισίου για τη νομιμοποίηση των μεταναστών» (αντί της πάγιας θέσης μας για νομιμοποίηση), αλλά και στη «σταδιακή παραχώρηση ταξιδιωτικών εγγράφων για το μεγάλο όγκο των μεταναστών που επιθυμούν να αποχωρήσουν από το ελληνικό έδαφος».

 

Η εξαγγελία περί ταξιδιωτικών εγγράφων

 Νομίζω ότι, ιδίως για το δεύτερο ζήτημα, είναι απαραίτητες μερικές διευκρινίσεις. Η παραχώρηση ταξιδιωτικών εγγράφων σε μετανάστες που θέλουν να αποχωρήσουν από τη χώρα είναι μια αρκετά δημοφιλής εξαγγελία. Η δημοφιλία της θέσης αυτή είναι απολύτως ερμηνεύσιμη. Ας φύγουν από δω κι ας πάνε όπου θέλουν, σκέφτεται η πλειοψηφία. Αυτός είναι εξάλλου ο λόγος που η θέση αυτή δεν υιοθετείται μόνο από την Αριστερά αλλά από ένα πολύ ευρύ φάσμα πολιτικών δυνάμεων (ακόμα και ο ΛΑΟΣ την υποστηρίζει). Ωστόσο, πρόκειται για μία εξαγγελία ανεφάρμοστη με τα σημερινά δεδομένα.

Καταρχάς, είναι αρκετά ασαφές τι ακριβώς εννοούμε, δηλαδή ποια θα μπορούσαν να είναι τα περίφημα αυτά ταξιδιωτικά έγγραφα.

Αν με την αναφορά αυτή εννοούμε τα εισιτήρια για επιστροφή στη χώρα καταγωγής τους, είναι προφανές ότι αυτό ήδη γίνεται από διεθνείς οργανισμούς, αλλά φαίνεται να ενδιαφέρει πολύ λίγους.

Αν όμως εννοούμε τη χορήγηση εγγράφων που επιτρέπουν τη νόμιμη εγκατάσταση των μεταναστών σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, τότε θα πρέπει να διευκρινίσουμε ορισμένα πράγματα. Η δυνατότητα παραμονής σε μια χώρα και η απόκτηση άδειας παραμονής σε αυτή διέπεται, καταρχάς, από το εθνικό δίκαιο κάθε χώρας. Επομένως, η Ελλάδα δεν μπορεί καταρχάς να εξασφαλίσει τη νόμιμη εγκατάσταση των μεταναστών σε άλλη χώρα, ακόμα και αν απονείμει κάποιο καθεστώς νόμιμης παραμονής σε αυτούς. Δικαίωμα μόνιμης εγκατάστασης σε όλη την ΕΕ έχουν μόνο οι κάτοχοι της κοινοτικής άδειας του «επί μακρόν διαμένοντος», που, όπως θα δούμε παρακάτω, αποκτιέται με συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Αν εννοούμε τη χορήγηση πολιτικού ασύλου ή καθεστώτος επικουρικής προστασίας σε όλους τους αιτούντες άσυλο με σκοπό, εν συνεχεία, την αναχώρησή τους από τη χώρα, τότε πρέπει να επισημάνουμε τα ακόλουθα: α) προϋπόθεση είναι όχι η χορήγηση «ταξιδιωτικών εγγράφων» γενικώς, αλλά η αναγνώριση της ιδιότητας του πολιτικού πρόσφυγα ή του δικαιούμενου επικουρικής προστασίας στην Ελλάδα, β) αυτή η πολιτική λογικά θα έχει ως συνέπεια πολλοί από τους δικαιούμενους διεθνή προστασία να μην επιλέξουν να μετακινηθούν προς την υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά να παραμείνουν –νόμιμοι  πια– στη χώρα που τους πρόσφερε προστασία, δηλαδή στην Ελλάδα και γ) ότι η μαζική και χωρίς διάκριση παροχή διεθνούς προστασίας, με υπόρρητο στόχο τη μετεγκατάσταση στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, θα εγείρει αντιρρήσεις από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες και θα απαιτηθούν συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις. Το ίδιο ισχύει και σε σχέση με τη συζήτηση για την καταγγελία της συνθήκης «Δουβλίνο ΙΙ».  Μια μονομερής πράξη καταγγελίας της σύμβασης θα έχει ως άμεση συνέπεια την αναστολή της ισχύος της συνθήκης Σένγκεν για την Ελλάδα, την άρνηση δηλαδή των άλλων ευρωπαϊκών χωρών να δεχτούν τους επίδοξους αιτούντες άσυλο στο έδαφός τους, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι αυτοί να εγκλωβιστούν και πάλι στην Ελλάδα. Δώρον άδωρον, λοιπόν. Συνέχεια ανάγνωσης

Ιερός άνθρωπος και πρακτικές ελευθερίας

Standard

 του Κώστα Δουζίνα

Έργο του Φράνσις Μπέικον, 1964

Ο Jamal Al-Harish, πρώην κρατούμενος στο Γκουαντάναμο, περιγράφει την ζωή του: «Μετά από λίγο σταματήσαμε να διεκδικούμε ανθρώπινα δικαιώματα — θέλαμε τα δικαιώματα των ζώων. Το κλουβί μου βρισκόταν δίπλα σε ένα σκυλόσπιτο, όπου ζούσε ένα λυκόσκυλο. Ο σκύλος είχε ένα κλιματιζόμενο ξύλινο σπιτάκι, με γρασίδι για να τρέχει. Είπα στους φρουρούς: «Θέλω τα δικαιώματα που έχει ο σκύλος». Μου απάντησαν: «Ο σκύλος είναι μέλος του στρατού των Ηνωμένων Πολιτειών».

Ο Jamal είναι ιερός άνθρωπος. Όχι όπως το εννοεί η Εκκλησία και οι ανθρωπιστές. Ο Jamal είναι homo sacer, ταυτόχρονα ιερός και καταραμένος. Στο ρωμαϊκό δίκαιο, ο homo sacer είναι κάποιος που μπορεί να φονευθεί ατιμώρητα, αλλά  ο σκοτωμός του δεν μπορεί να γίνει θυσία στους θεούς. Η θυσία στα λατινικά λέγεται sacrificium, δηλαδή sacer facere: μετατρέπει κάτι σε ιερή οντότητα, μεσολαβεί τα επίγεια και τα επουράνια. Ο ιερός άνθρωπος είναι απαραίτητος για τη θυσία, αλλά δεν μπορεί να την τελέσει. Η Χάνα Άρεντ, σε ένα της σχόλιο για τις εκστρατείες για τα δικαιώματα τον 19ο αιώνα, γράφει ότι οι νομικοί και οι φιλάνθρωποι που αγωνίζονταν για τα δικαιώματα των μειονοτήτων «είχαν μια μυστηριώδη ομοιότητα στη γλώσσα και τα επιχειρήματά τους με τις εταιρείες προστασίας των ζώων». Ο homo sacer ζει έξω από την επικράτεια του νόμου, σε ένα limbo, μια μετέωρη ζώνη αδιαφορίας, στο μεταίχμιο ανθρώπου και ζώου, περατού και άπειρου. Συνέχεια ανάγνωσης

Φόβος πάνω από την πόλη

Standard

 Τα αδιέξοδα του εξωραϊσμού και της αυτορρύθμισης

 

της Φωτεινής Μαργαρίτη

 

Η πόλη Πάλμα, 16ος αιώνας. Τείχη και οπλισμένοι φύλακες προστατεύουν την πόλη από τον έξωθεν κίνδυνο.

Τελευταία,  με άξονα την μαζική συγκέντρωση των ξένων σε κεντρικές συνοικίες της Αθήνας, εδραιώθηκε η κουλτούρα της σύγκρουσης, του φόβου και της απειλής στην πόλη. Οι πρόσφατες θεαματικές επιχειρήσεις κάθαρσης και καταστολής, αναβιώνουν το πρωτόγονο δόγμα πως η εγκληματικότητα είναι συνδεδεμένη με τους ξένους και τους αποκλεισμένους. Το θέαμα συμπληρώνει η δυναμική εμφάνιση της «Χρυσής Αυγής», με τα εκφοβιστικά κλισέ των χιτλερικών παρελάσεων. Όμως ακόμη και αν  η κατάσταση παραπέμπει στην άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, ένα κορυφαίο γεγονός –ο όλεθρος του πολέμου που επακολούθησε– μάλλον δημιουργεί μια υγιή αντίδραση στον εκφοβισμό!

Οι ξένοι στο κενό του κέντρου. Το κέντρο της Αθήνας εγκαταλείφθηκε μαζικά από τη μικρομεσαία τάξη και όσοι Έλληνες απέμειναν ήταν οι εκτοπισμένοι μιας άγριας ανάπτυξης. Η εγκατάσταση της πρώτης γενιάς μεταναστών συνέπεσε με την εξέλιξη αυτή και συμπλήρωσε τα αστικά κενά. Δούλεψαν σκληρά για να καλύψουν πραγματικές ανάγκες (π.χ. οικοδομή), αλλά και για να εμπλουτίσουν το κέντρο της πόλης με δραστηριότητες,  τις οποίες, πριν από τον θρίαμβο του «shopping center», φιλοξενούσε (επί ένα αιώνα τουλάχιστον) η παραδοσιακή αγορά της Αθήνας.

Απουσία δημόσιας παρέμβασης. Η Αθήνα έχασε μια ευκαιρία αυτή την εποχή. Η υποχώρηση της κοινωνικής πολεοδομίας σε όφελος των εξωραϊστικών παρεμβάσεων και η ανεύθυνη πανάκεια της αυτορρυθμιζόμενης πόλης, οδήγησαν στην γκετοποίηση του κέντρου και όχι οι μετανάστες!

Στο έκτρωμα της Ομόνοιας αποδεικνύεται αυτό που ο Άγγλος αρχιτέκτονας R.Rogers («Cities for a small planet») θα μας θυμίσει: πως οι περιμετρικές χρήσεις  και τα ανθρώπινα δικαιώματα, επηρεάζουν τη λειτουργία μιας πλατείας πολύ πιο αποφασιστικά από το οδόστρωμα.

Οι μετανάστες, όπως οι επαρχιώτες μετά τον Εμφύλιο, έλυσαν μόνοι τους το πρόβλημα κατοικίας και επεδίωξαν να δημιουργήσουν «νησίδες» της πατρίδας στην Αθήνα. Υποκαθιστώντας την έλλειψη κοινωνικής συνοχής στις περιοχές εργασίας ή κατοικίας,  έκαναν εντατική χρήση του δημόσιου χώρου –του δρόμου, της πλατείας, των πάρκων– ανατρέποντας τις συμβατικές του λειτουργίες. Συνέχεια ανάγνωσης

Τιμωροί με φύλο στον Άγιο Παντελεήμονα

Standard

της Αγγέλικας Ψαρρά

Η υπόθεση είναι λίγο πολύ γνωστή, κι ας μην κρίνεται συνήθως άξια να απασχολήσει την καθημερινή ειδησεογραφία: η νυχτερινή δολοφονική δράση των νεοναζιστικών συμμοριών στον Άγιο Παντελεήμονα συνεχίζεται απρόσκοπτη, ενώ το τελευταίο διάστημα σημειώθηκαν και ορισμένα ιδιαίτερα σοβαρά περιστατικά ρατσιστικής βίας. Εξίσου γνωστή, η ιδιότυπη ασυλία, την οποία απολαμβάνουν οι δράστες των εγκληματικών αυτών επιθέσεων, συνιστά βασική προϋπόθεση για την επιβίωση και την αναπαραγωγή του εμετικού φαινομένου. Ούτως ή άλλως, η συστηματική κατατρομοκράτηση των μεταναστών δεν καταγράφεται, επομένως δεν αμαυρώνει και τις επίσημες εκθέσεις και στατιστικές.

Στο κλίμα αυτό της αορατότητας και της απόλυτης ατιμωρησίας, οι ελάχιστες υποθέσεις που φτάνουν στο δικαστήριο αφορούν συνήθως επιθέσεις κατά αντιφασιστικών εκδηλώσεων. Αύριο, για παράδειγμα, εκδικάζεται η υπόθεση των «Αυτόνομων Εθνικιστών» που επιχείρησαν προ καιρού να διαλύσουν αντιρατσιστική συγκέντρωση στην οδό Πανόρμου. Στο μεταξύ, εκκρεμεί ύστερα από δύο αναβολές η δίκη τριών ατόμων που κατηγορούνται για το μαχαίρωμα αφγανού πρόσφυγα στις 18 Σεπτεμβρίου 2011. Ανάμεσά τους και μία γυναίκα. Η δίκη είχε οριστεί για τις 12 Δεκεμβρίου, αλλά αναβλήθηκε, όταν η κατηγορούμενη κατέθεσε στο δικαστήριο ψυχιατρική γνωμάτευση, σύμφωνα με την οποία πάσχει από «κατάθλιψη και τάσεις αυτοκαταστροφής». Αυτόπτες μάρτυρες διαβεβαιώνουν ότι λίγες ημέρες αργότερα βρισκόταν στο Ναυτοδικείο του Πειραιά ανάμεσα στους θορυβούντες υπερασπιστές των κατηγορούμενων Οϋκάδων. Η δίκη των τριών αναβλήθηκε για δεύτερη φορά στις 12 Ιανουαρίου λόγω της αποχής των δικηγόρων.

Μια γυναίκα, λοιπόν, πρόκειται να δικαστεί για συνέργεια σε δολοφονική επίθεση με θύμα αφγανό πρόσφυγα. Πρόκειται για μία κατά δήλωσή της «κάτοικο του Αγίου Παντελεήμονα», ιδιαίτερα γνωστή για τις ρατσιστικές εξάρσεις της. Σχετικά βίντεο κυκλοφορούν στο διαδίκτυο, ενώ σε τηλεοπτικές εμφανίσεις της η ίδια δεν έχει αποκρύψει την άποψή της για την ανάγκη «άμεσης απέλασης των μεταναστών», την απέχθειά της για τη «συμμορία του ΣΥΡΙΖΑ» και τη συμπάθειά της για το ΛΑΟΣ και τη Χρυσή Αυγή, «τα μοναδικά δύο κόμματα που τολμήσανε να σταθούν δίπλα μας, οι βουλευτές του ΛΑΟΣ με τη φωνή τους στη Βουλή και η Χρυσή Αυγή στο πεζοδρόμιο». Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της Αντιφασιστικής Πρωτοβουλίας «Ποτέ Ξανά», η συγκεκριμένη κατ’ επάγγελμα «αγανακτισμένη κάτοικος» του Αγίου Παντελεήμονα «παρουσιάζει ένα μοναδικό στον κόσμο είδος κατάθλιψης, το οποίο, ενώ εμποδίζει την πάσχουσα να πάει στην Ευελπίδων, εντούτοις, ουδόλως την απέτρεψε από το να καθοδηγεί ομάδες μαχαιροβγαλτών, να τραμπουκίζει συστηματικά μετανάστες και προοδευτικούς πολίτες, να πρωτοστατήσει στους προπηλακισμούς του Αλέκου Αλαβάνου και της Ελένης Πορτάλιου, καθώς και να αναλάβει την προεκλογική καμπάνια της Χρυσής Αυγής» (13.12.2011). (Βλ. τον ιστότοπο potexana.wordpress.com).

Εύγλωττα τα διαθέσιμα στοιχεία, σαφείς οι σχετικές μαρτυρίες: ταμπουρωμένη πίσω από την ιδιότητα της «κατοίκου του Αγίου Παντελεήμονα», η γυναίκα αυτή, κατηγορούμενη σήμερα για συνέργεια σε εγκληματική επίθεση, αντλεί από την «εντοπιότητά» της το δικαίωμα να επιδίδεται συστηματικά σε έκνομες –συνήθως, βέβαια, μη κολάσιμες– ρατσιστικές ενέργειες. Ασφαλώς και δεν είναι η μόνη «αγανακτισμένη κάτοικος» της περιοχής, η παρουσία της ωστόσο μοιάζει πρωταγωνιστική. Από την άποψη αυτή, απορία προκαλεί ο τρόπος με τον οποίο συνήθως αντιμετωπίζεται: πολύ συχνά, τα επιχειρήματα εναντίον της εξαντλούνται στα «θηλυκά» χαρακτηριστικά της, αφήνοντας κατά μέρος την αποδεδειγμένη πολυπραγμοσύνη της. Τι ενδιαφέρει, ωστόσο, αν μια δραστήρια ρατσίστρια είναι, όπως ακούσαμε, «οξυζεναρισμένη ξανθιά», «υστερική» και «θα μπορούσε να χρησιμεύσει για διαφήμιση του μπότοξ»;

Ρητορικό μάλλον το ερώτημα, καθώς δύσκολα εγκαταλείπονται οι μύριες ευκολίες του σεξιστικού λόγου Σε πάμπολλες περιπτώσεις, το γένος του/της αντιπάλου υπαγορεύει και τα όπλα που θα χρησιμοποιηθούν εναντίον του/της. Έτσι, ο σχολιασμός της εμφάνισης συνιστά σύνηθες εργαλείο με τη βοήθεια του οποίου επιχειρείται η απονομιμοποίηση της γυναικείας παρουσίας στον δημόσιο χώρο – όποια κι αν είναι αυτή. Σχολιασμός θετικός ή αρνητικός, αδιάφορο. Ας θυμηθούμε, για να συνεννοηθούμε, την υποδοχή της είδησης ότι η Αλέκα Παπαρήγα αναδείχθηκε Γενική Γραμματέας του ΚΚΕ ή το επίμονο βλέμμα που παρακολουθεί νυχθημερόν τις κινήσεις των «ωραίων» της Βουλής. Κι ίσως αξίζει να σημειωθεί ότι η ασυναίσθητη αυτή στάση είναι τόσο ισχυρή, ώστε να επιστρατεύεται ακόμη κι όταν είναι προφανές πως η γελοιογράφηση ενδέχεται να λειτουργήσει απαλλακτικά: ενόψει της εκδίκασης της υπόθεσής της, η τιμωρός από τον Άγιο Παντελεήμονα μόνο οφέλη έχει να αποκομίσει από την τάση κάποιων κατηγόρων της να μην την παίρνουν και πολύ στα σοβαρά.

Ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη υπόθεση, είναι βέβαιο ότι οι ακροδεξιές, φασίζουσες ή/και νεοναζιστικές πρακτικές εμφανίζονται –και γίνονται αντιληπτές– ως πεδία άσκησης ενός πολεμόχαρου ανδρισμού στα οποία ως εκ της φύσεώς τους δεν έχουν θέση οι γυναίκες. Αλλά μήπως το ίδιο δεν ισχύει και για τις πολιτικές εκείνες που κρίνονται πολύ «σκληρές» (=ανδρικές), όταν προτείνονται από πολιτικούς γένους θηλυκού; Πολύ συχνά, η κατηγορία της προδοσίας του φύλου περιμένει τις επίορκες αυτές γυναίκες. Θυμάμαι ακόμη, ύστερα από τόσα χρόνια, το είδος των αντιδράσεων που είχαν προκαλέσει οι χειρισμοί της τότε υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μαντλίν Ολμπράιτ: «Δεν μπορεί, θα ήταν διαφορετική τη στιγμή που γένναγε τα παιδιά της», ήταν το οργισμένο σχόλιο εγχώριας δημοσιογράφου. Αλλά για να πάρουμε μια γεύση και από το σήμερα: «Ως πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Βρετανίας (αλλά και της Ευρώπης) αντί για κραγιόν από την τσαντούλα της βγάζει πυραύλους», διάβασα προ ημερών σε κριτική για την κινηματογραφική Θάτσερ.

Όπως και να έχει, και παρά την έμμονη προσκόλλησή της σε μιαν άκαμπτη έμφυλη ιεραρχία, η ακροδεξιά σε όλες τις δυνατές εκφάνσεις της διαθέτει ειδικά γυναικεία τμήματα και εκπαιδεύει γυναίκες προκειμένου να τους αναθέσει τα χρήσιμα καθήκοντα της εφεδρείας. Στη διαδικασία στρατολόγησης γυναικών, όπως προκύπτει και από την ευρωπαϊκή εμπειρία, ακροδεξιές ομάδες και κόμματα υιοθετούν έναν διττό λόγο και μια διπλή στρατηγική (μισογυνισμός με ταυτόχρονο εγκώμιο της γυναικείας «φύσης», «χειραφέτηση» των γυναικών μέσα από τη μαθητεία και τον περιορισμό τους στα «γυναικεία» καθήκοντα). Κι αν με τον Τομέα Γυναικών του το ΛΑΟΣ επιδιώκει πλέον την ενίσχυση του κυβερνητικού προσωπείου του, στο άκρο του φάσματος το Μέτωπο Γυναικών της Χρυσής Αυγής προβάλλει ως κεντρικό στόχο του την πάλη κατά του «εκφυλισμού, δηλαδή της θηλυκοποίησης των οργανισμών» και την επιστροφή στην «αρρενωπότητα», στους «αληθινούς άντρες και τις αληθινές γυναίκες».

Δεν θα πρωτοτυπήσω αν σημειώσω ότι οι λόγοι της ακροδεξιάς φλυαρούν ακατάπαυστα για το φύλο, ακόμη κι όταν δεν αναφέρονται ρητά σ’ αυτό. Κάποια στιγμή, ωστόσο, πρέπει να αναρωτηθούμε για τη βαρύτητα των έμφυλων νοημάτων που εδώ και καιρό διακινούνται ανεμπόδιστα σε όσες περιοχές της πόλης έχουν περάσει στον έλεγχο των νεοναζιστικών συμμοριών. Ίσως μπορέσουμε τότε να αντιληφθούμε και τις απολύτως υλικές –εφόσον βιωμένες– επιπτώσεις κάποιων (ακροδεξιών) σημασιών του ανδρισμού και της θηλυκότητας στην καθημερινότητα των κατοίκων της γειτονιάς – ανδρών και γυναικών, «ντόπιων» και «ξένων». Ίσως, πάλι, βοηθηθούμε να κατανοήσουμε καλύτερα και τους μηχανισμούς που μεταμορφώνουν μια γειτονιά της Αθήνας σε νυχτερινό ορμητήριο «άριων» ανδρών τιμωρών με κάποιες μυημένες γυναίκες στο ρόλο των μετόπισθεν. Αν μη τι άλλο, ίσως έτσι καταφέρουμε τουλάχιστον να διακρίνουμε  κάπως πιο καθαρά τα πολλά και διαφορετικά πρόσωπα, πρόσωπα ανδρικά και γυναικεία, που ενδύεται ο φόβος την ώρα που βραδιάζει στον Άγιο Παντελεήμονα.

Αγγέλικα Ψαρρά

Χαρακτικό του Καρλ Ρέσινγκ, από το λεύκωμα «Η προκα- τάληψή μου ενάντια στην εποχή μας», Βερολίνο 1932

Ποιος (θέλουμε να) είναι ο ελληνικός λαός; Ο νέος Κώδικας Ιθαγένειας ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας

Standard

του Βασίλη Παπαστεργίου

Νίκος Εγγονόπουλος, "Σύνθεσις από την Επανάσταση", 1936

Την ερχόμενη Παρασκευή 2 Δεκεμβρίου στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) θα γίνουν δύο σημαντικές δίκες. Εκείνη που εύλογα συγκεντρώνει την προσοχή της κοινής γνώμης είναι η συζήτηση των προσφυγών των Δικηγορικών Συλλόγων Αθηνών και Καλαμάτας κατά του Ειδικού Τέλους Ακίνητης Περιουσίας που επιβάλλεται μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ. Την ίδια ωστόσο ημέρα συζητείται στο ακροατήριο του ίδιου δικαστηρίου η αίτηση ενός δικηγόρου Αθηνών, δραστηριοποιημένου στον πέραν της ΝΔ «πατριωτικό» χώρο, κατά των υπουργικών αποφάσεων που ρυθμίζουν την εφαρμογή του νέου κώδικα περί ιθαγένειας και τη συμμετοχή μη κοινοτικών αλλοδαπών στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές.

Ήδη με την υπ’ αριθμ. 350/2011 απόφασή του το Δ΄ Τμήμα του ΣτΕ έχει αποφανθεί υπέρ της ασυμβατότητας των νέων αυτών ρυθμίσεων προς το Σύνταγμα και έχει παραπέμψει το θέμα στην Ολομέλεια. Αν η Ολομέλεια επιβεβαιώσει την απόφαση του τμήματος, τότε οι διατάξεις του Ν. 3838/2010 για την απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας σε ανήλικους αλλοδαπούς που γεννήθηκαν στην Ελλάδα ή φοίτησαν σε ελληνικά σχολεία επί έξι χρόνια και για τη συμμετοχή μη κοινοτικών αλλοδαπών στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές πρακτικά θα καταργηθούν.

Η απόφαση του Δ΄ Τμήματος του ΣτΕ –ιδίως το σκεπτικό της– μας προϊδεάζει για την έκβαση της μάχης αυτής, αποκαλύπτοντας παράλληλα κάτι εξαιρετικά ενοχλητικό: τη διεισδυτικότητα του ακροδεξιού λόγου στο σκεπτικό του ανώτερου διοικητικού δικαστηρίου.

Αλλοδαποί στην Ελλάδα: νόμιμοι ή νομιμοποιημένοι;

Το ΣτΕ με την υπ’ αριθμ.350/2011 απόφασή του κρίνει ότι οι διατάξεις περί απονομής της ελληνικής ιθαγένειας στα τέκνα αλλοδαπών που γεννήθηκαν στην Ελλάδα ή έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς έξι τάξεις ελληνικού σχολείου (με τους όρους που θέτει ο νέος κώδικας ιδίως σε σχέση με τη νομιμότητα διαμονής των γονέων τους) αντίκειται στα άρθρα 1§2 και 3 και 4§3 του Συντάγματος.

Ας δούμε λοιπόν τι λένε τα άρθρα αυτά: Άρθρο 1§2 και 3: «Θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η λαϊκή κυριαρχία. ΄Ολες οι εξουσίες πηγάζουν από τον Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και του ΄Εθνους και ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα». Άρθρο 4§3 «Έλληνες είναι όσοι έχουν τα προσόντα που ορίζει ο νόμος […]».

Εν πρώτοις δηλαδή, η διατύπωση του Συντάγματος φαίνεται να επιτρέπει στον κοινό νομοθέτη να ορίζει εκείνος με νόμο ποιος έχει τα προσόντα να λάβει την ελληνική ιθαγένεια. Πως λοιπόν φθάνει το ΣτΕ στο αντίθετο συμπέρασμα; Συνέχεια ανάγνωσης

Οι νύχτες των Πακιστανών της Νέας Ιωνίας

Standard

Οι εναλλακτικοί λόγοι μιας μεταναστευτικής κοινότητας στη σημερινή Αθήνα

της Αιμιλίας Σαλβάνου

«Υακίνθη». Έργο του Κυριάκου Κατζουράκη, από την ενότητα «Ο δρόμος προς τη Δύση» (Μεταίχμιο, 2001)

Στη συζήτηση για τη μετανάστευση, κεντρικό ρόλο κατέχει η προβληματική για την εργασία και τον τρόπο που συνδέονται οι μετανάστες με αυτήν. Αντιμετωπίζονται συνήθως  είτε ως εκείνοι που στερούν τις δουλειές από τους «ντόπιους», είτε ως αυτοί που, μη έχοντας δουλειά, επιδίδονται σε εγκληματικές ενέργειες, είτε, τέλος, ως οι άνθρωποι που ανανέωσαν το τοπίο της εργασίας απασχολούμενοι σε θέσεις ανεπιθύμητες για τους Έλληνες. Ο τρόπος με τον οποίο μπορούν να ενταχθούν στη διαδικασία της απασχόλησης είναι εν πολλοίς προκαθορισμένος: πιεσμένοι από τον φόβο της σύνδεσης της απασχολησιμότητάς τους με το δικαίωμα να παραμείνουν στην χώρα και από τη στοχοποίησή τους ως αυτών που προκαλούν την όποια δομική ανωμαλία στο σύστημα της νεοφιλελεύθερης οικονομίας, παγιδεύονται σε μια κατάσταση κοινωνικής μεταιχμιακότητας, όπου οι πιθανότητες αποκλεισμού και ένταξης είναι υπό συνεχή διαπραγμάτευση, διαμορφώνοντας ισορροπίες τρόμου.

Προκειμένου να κατανοηθούν οι τρόποι με τους οποίους τα υποκείμενα εντάσσονται στο σύστημα, δεν επαρκεί η χαρτογράφηση του τρόπου που παράγει τους αποκλεισμούς του· θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι τρόποι με τους οποίους τα ίδια αντιλαμβάνονται και διαχειρίζονται αυτούς τους περιορισμούς και οι λόγοι αντίστασης που αρθρώνουν. Με άλλα λόγια, ο τρόπος με τον οποίο, όσοι συμπιέζονται από τον νεοφιλελευθερισμό στο κοινωνικό περιθώριο, προκειμένου να εξασφαλίσουν την αναπαραγωγή του, διαμορφώνουν τις υποκειμενικότητές τους, όχι μονάχα με βάση τις αναγκαιότητες στις οποίες υπακούουν, αλλά και με βάση εναλλακτικούς λόγους που αρθρώνουν για τις ταυτότητές τους. Συνέχεια ανάγνωσης