Η Μακρόνησος του Ολιβιέ Ζισουά

Standard

 Η ταινία προβάλλεται τη Δευτέρα 15.9, στις 20.30, στην αυλή των Μουσείων Πολιτικών Εξορίστων Άι-Στράτη και Μακρονήσου (Αγίων Ασωμάτων 31). Θα ακολουθήσει συζήτηση με την Ελένη Γιώτη και τον Ολιβιέ Ζισουά.

του Στρατή Μπουρνάζου

     «Προτίμησα να προσπαθήσω να φέρω στο φως παρουσίες, να προκαλέσω ερωτήματα, να παλέψω ενάντια στη λήθη — κι αυτό το προσπάθησα αφήνοντας να λειτουργήσει η δύναμη της ποιητικής φαντασίας»: λόγια του  Ολιβιέ Ζισουά  για την ταινία του «Σαν πέτρινα λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας», από τη συνέντευξή του στον Κώστα Τερζή, στην Αυγή (14.4.2013). Η ταινία, ένα ποιητικό  ντοκιμαντέρ με θέμα τη Μακρόνησο, ξετυλίγεται με άξονα την «αντιπαράθεση» ποιημάτων  (κυρίως του Ρίτσου, αλλά και του Λειβαδίτη, του Αλεξάνδρου, του Λουντέμη κ.ά.) που γράφτηκαν στο νησί με επίσημα προπαγανδιστικά κείμενα της «αναμορφωτικής αγωγής» της Μακρονήσου.

Από  την ταινία «Σαν πέτρινα λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας»

Από την ταινία «Σαν πέτρινα λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας»

    Το 2009, όταν πρωτοσυνάντησα τη βοηθό σκηνοθέτη Ελένη Γιώτη,  άκουσα με κάποια δυσπιστία ότι ένας γαλλοελβετός κινηματογραφιστής, με κίνητρο και βασικό εργαλείο τον ενθουσιασμό που του προξένησε η ανάγνωση του Πέτρινου Χρόνου του Ρίτσου (μόλις είχαν μεταφραστεί στα γαλλικά), θέλει να κάνει μια ταινία για τη Μακρόνησο. Σκεφτόμουν ότι είναι πολύ δύσκολο, χωρίς καμιά σχέση με την Ελλάδα και το πεδίο, να κατανοήσει τη δύσκολη συνθετότητα της Μακρονήσου — και ακόμα περισσότερο να την κάνει ταινία. Διαψεύστηκα πανηγυρικά. Και σε αυτό συντέλεσε  η συστηματική έρευνα (το διαπίστωσα από κοντά, καθώς έκανα τον «ιστορικό σύμβουλο» στην ταινία), η πολιτική  ευαισθησία  του Ζισουά (δεν είναι τυχαίο ότι η προηγούμενη ταινία του αφορά ένα προσφυγικό στρατόπεδο στο Νταρφούρ, ενώ η πρώτη του ταινία ασχολείται με το χρέος του Νότου και τον ρόλο των ελβετικών τραπεζών) και, βέβαια, το ταλέντο του. Χάρη στο τελευταίο η ευαισθησία και η γνώση που σωρεύτηκαν μετουσιώθηκαν κινηματογραφικά σε μια θαυμάσια ταινία. Συνέχεια ανάγνωσης

Η Μακρόνησος του Ολιβιέ Ζισουά

Standard

της Μάρως Δούκα

Η ταινία «Σαν πέτρινα λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας» του Ολιβιέ Ζισουά, προβάλλεται αυτή τη βδομάδα: στην Ταινιοθήκη στην Αθήνα και στην αίθουσα Παύλος Ζάννας στη Θεσσαλονίκη. Η πρεμιέρα έγινε την Πέμπτη, και αξίζει να σημειώσουμε τις θερμές αντιδράσεις του κοινού, με τα δάκρυα στα μάτια — και ιδίως των Μακρονησιωτών. Δημοσιεύουμε σήμερα, με μια μικρή περικοπή, τα όσα είπε η Μάρω Δούκα στη συζήτηση που ακολούθησε. Θυμίζουμε επίσης τη συνέντευξη του σκηνοθέτη Ο. Ζισουά στον Κώστα Τερζή, στην προηγούμενη Αυγή της Κυριακής (14.4.2013).

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Σαν πέτρινα λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας

Χαρακτικό του Χρίστου Δαγκλή

Χαρακτικό του Χρίστου Δαγκλή

Τρεις σκέψεις, βλέποντας το Σαν πέτρινα λιοντάρια στη μπασιά της νύχτας, ένα δοκίμιο τεκμηρίωσης, ευθύβολο, λιτό: ένα αριστούργημα.

Σκέψη πρώτη: Η ομορφιά που δεν είναι μόνο ομορφιά. Πίσω από το εμβληματικά ωραίο τοπίο: ο πόνος, ο τρόμος, η φρίκη. Όπως και έπειτα από το βιβλικό θέαμα της πυρηνικής έκρηξης, ο θάνατος. Όπως και μέσα στο χορό της φωτιάς, τα αποκαΐδια.

Να σιχαθείς για πάντα το γαλάζιο; Να καταραστείς τη θάλασσα; Ή να υποψιάζεσαι μόνο, όπου κι αν είσαι, με όποιους κι αν είσαι, την ομορφιά;

Σκέψη δεύτερη: Αν οι χιλιάδες «υπό εθνικήν αναμόρφωσιν», στα ξερονήσια και στις φυλακές, ούτε προφήτες ούτε ήρωες ούτε εσταυρωμένοι, λογαριάζονταν μόνο ως άνθρωποι, με την πείνα, τη δίψα, τον πόνο, το ασήκωτο φορτίο. Κι αν ύψωναν απ’ της ψυχής τους τα μεγάφωνα, ως πρώτιστο καθήκον, κόντρα στον σαδισμό των βασανιστών, τη φωνή: –Αλλού τα κόλπα σας υπάνθρωποι! Με τον Προμηθέα Δεσμώτη εμείς, ή με τον Ναζωραίο, ή με τον Σπάρτακο, θα λογαριαστούμε αλλιώς.

Σκέψη τρίτη: Η διαρκής, η μέσα, η αβάστακτη Μακρόνησος. Οι σύντροφοί σου σε λένε «δηλωσία». Να σε αποδιώχνουν. Να σε περιφρονούν. Οι «αναμορφωτές» σου να σε λένε «ανανήψαντα». Να σε εξευτελίζουν. Να σε δείχνουν.

Και οι αρουραίοι, τη δουλειά τους αυτοί, στους τάφους-αντίσκηνα. Και θυμάμαι μια παράγραφο από τον Λοιμό του Α. Φραγκιά: Συνέχεια ανάγνωσης