Τόσο φαρμάκι μέσα στην αγάπη

Standard

Ο μονάκριβός μας φίλος Σταύρος Κωνσταντακόπουλος-6

του Σταύρου Παναγιωτίδη

Σταύρο, είμαστε όλοι εδώ. Και σου μιλάμε. Ακόμη κι αν εμείς, οι φίλοι σου και μαθητές σου και άρα φίλοι του ορθού Λόγου ξέρουμε πως δεν μας ακούς. Και σου μιλάμε, άρα, πιο πολύ για εμάς. Για να το βαστάξουμε.

panagiotidisΤόσο ξαφνικά, τόσο γρήγορα, ένας τόσο χαρισματικός και τόσο ζωντανός άνθρωπος. Αυτό είναι που δεν αντέχεται. Αυτός ο σκληρός συνδυασμός που μας κάνει την ανάσα μας να κόβεται σε πολλά κομματάκια, όταν τον φέρνουμε στο νου. Μια ευλογία που σε ζήσαμε, μια δυστυχία που σε χάσαμε.

Πιο πολύ, πονάει η σκέψη πως δεν θα ακούσουμε ξανά τη φωνή σου να ταράζει τα πάντα, όπου κι αν είμαστε, δεν θα έχουμε τη λαχτάρα να σε ψάξουμε όπου πάμε, να δούμε τη μούντζα που θα μας έριχνες για το καλωσόρισμα και το πρώτο φαρμακερό σου σχόλιο. Τόση αγάπη, Σταύρο, μέσα στο φαρμάκι, ποτέ ξανά δεν νιώσαμε, όσο με τα σχόλιά σου. Και τόσο φαρμάκι μέσα στην αγάπη, όσο σήμερα, ποτέ ξανά. Συνέχεια ανάγνωσης

Αριστερά και αστικός πολιτικός κόσμος: ένα συνέδριο στο Πάντειο, 17-20.4.2013

Standard

Ο καθοριστικός ρόλος της Αριστεράς τις δεκαετίες 1940 και 1950

του Προκόπη Παπαστράτη

 Το συνέδριο «Αριστερά και πολιτικός κόσμος, στις δεκαετίες του 1940 και 1950», που οργανώθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου υπήρξε ένα συνέδριο αξιοπρόσεκτο από πολλές απόψεις: της επιλογής της θεματολογίας, της συμμετοχής πολλών νέων ερευνητών, για τα ιστοριογραφικά και πολιτικά ζητήματα που θέτει, ζητήσαμε από τον Προκόπη Παπαστράτη, εκ των οργανωτών, να μας συνοψίσει το κλίμα και τα συμπεράσματα του συνεδρίου.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

TELIKOS PROKΗ οργάνωση συνεδρίων για αυτή την περίοδο (τις δεκαετίες  του 1940 και 1950), ένα ενδιαφέρον θέμα που έχει τη δική του ιστορία, έχει ξεκινήσει από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, όπως αρκετοί γνωρίζουν, ενώ άλλοι επιλέγουν να ξεχνούν. Αυτή η διαδικασία συνέβαλε, σε συνδυασμό με τις διδακτορικές διατριβές που είχαν ήδη υποστηριχθεί ή ήταν σε εξέλιξη (όχι φυσικά στην Ελλάδα), να ανοίξει η συζήτηση και η μελέτη σε νέα πλαίσια.  Ως γνωστόν, η συζήτηση αυτή δεν είχε σταματήσει ποτέ, σε πείσμα των απαγορεύσεων και των διοικητικών μέτρων που εκπορεύονταν από τους θεωρητικούς ταγούς της εθνικοφροσύνης.

Παρά τη διάχυτη αισιοδοξία την πρώτη περίοδο της μεταπολίτευσης, ήταν τουλάχιστον σαφής η δυσπιστία και η βολική αδράνεια απέναντι στη σύγχρονη ιστορία, και συγκεκριμένα στη δεκαετία του 1940.  Στην αναζήτηση των αιτίων, που αναπόφευκτα απασχολούσε την κοινωνία, αυτό το νέο έναυσμα επέβαλε ουσιαστικά το τεκμήριο της επιστημονικότητας, σε ευθεία αντιπαράθεση με την ψυχροπολεμική επιχειρηματολογία που είχε επιβληθεί άνωθεν.

Από τον τίτλο και τη θεματική του Συνεδρίου επισημαίνεται ο καθοριστικός ρόλος που διαδραματίζει η Αριστερά σ’ αυτές τις δύο δεκαετίες.  Αυτό είναι εμφανέστερο στη δεκαετία του 1940, όπου η δυναμική εδραίωση και απήχηση του ΕΑΜ, ως εν δυνάμει εναλλακτικής πολιτικής λύσης, αναγκάζει τον ξένο παράγοντα να προσαρμόσει ριζικά τα αρχικά του σχέδια ώστε, να αποτρέψει την πολιτική και κυρίως την υποτιθέμενη στρατιωτική απειλή του ΕΑΜ.  Αλλά και κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου η δια πυρός και σιδήρου απόρριψη κάθε διαπραγματευτικής πρότασης στοχεύει στην εξάλειψη αυτής της επιρροής της Αριστεράς. Συνέχεια ανάγνωσης

«Αριστερά και Αστικός Πολιτικός Κόσμος, 1940-1960»: οι περιλήψεις των ανακοινώσεων του συνεδρίου

Standard

 «Αριστερά και Αστικός Πολιτικός Κόσμος, 1940-1960»:

Τετάρτη 17 Απριλίου-Σάββατο 20 Απριλίου 2013

Αμφιθέατρο Σάκη Καράγιωργα ΙΙ, Πάντειο Πανεπιστήμιο

 Οργανωτική Επιτροπή: Αικ.Αρώνη-Τσίχλη, Στ. Παπαγεωργίου, Π. Παπαστράτης, Μ.Λυμπεράτος

 afissa_genikiΟΙ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

Από το Διχασμό στον Εμφύλιο: Διερευνώντας τη στάση των προσφύγων του ΄22 στην Αττική και στη Μακεδονία

Αγτζίδης Βλάσης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Η πλήρης ανατροπή των κοινωνικών και ιδεολογικών παραμέτρων στον ελλαδικό χώρο μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, επέτρεψε να δημιουργηθεί μια κρίσιμη μάζα ώστε να εμφανιστούν νέες δυνάμεις και προσεγγίσεις που ανέτρεπαν τις παραδοσιακές κατεστημένες ισορροπίες. Στις κοινωνικοπολιτικές αντιθέσεις του Μεσοπολέμου διακρίνεται μια μετασχηματισμένη επιβίωση του Διχασμού σε συνθήκες ακραίας πόλωσης και αντιπαράθεσης μεταξύ γηγενών και προσφύγων. Σημαντικό –έως καθοριστικό- ρόλο στη δημιουργία αυτής της κρίσιμης μάζας είχε η παρουσία των προσφύγων του ’22, κοινωνικά ομογενοποιημένων, απειλούμενων, αποκλεισμένων και περιθωριοποιημένων, που επιζήτησαν την επιβίωση μέσα από την ανάπτυξη νέων συλλογικών μορφών οργάνωσης. Το περιβάλλον που διαμορφώθηκε με την κατάληψη της Ελλάδας από τον Άξονα, επέτρεψε στις νέες αυτές δυνάμεις να αποκτήσουν ιδιαίτερη ισχύ. Το διαφορετικό περιβάλλον σε Αττική και Μακεδονία θα επηρεάσει με συγκεκριμένο τρόπο και θα λάβει σαφείς πολιτικές μορφές κατά την περίοδο της συγκρότησης των νέων πολιτικών σχηματισμών την περίοδο της Κατοχής.

Οι Σλαβόφωνοι της Δυτικής Μακεδονίας 1936-1950, από την ενσωμάτωση στην εξώθηση. Κοινωνικές συγκρούσεις και πολιτική συμπεριφορά.

Αλεξίου Κώστας, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Στην εργασία εξετάζεται η κοινωνική και πολιτική συμπεριφορά του σλαβόφωνου πληθυσμού της Δυτικής Μακεδονίας, επιλεκτικά από το 1922 και εστιάζει στην ταραγμένη δεκαετία 1940-1950 που αποτέλεσε το κύκνειο άσμα αγώνων μισού και πλέον αιώνα, για μια αξιοπρεπή διαβίωση του και όχι μόνο. Η αναφορά στην περίοδο του Μεσοπολέμου κρίθηκε αναγκαία, για την κατανόηση της ιστορικής συνέχειας, που οδήγησε το σλαβόφωνο πληθυσμό της Δυτικής Μακεδονίας, από τον αγώνα για ενσωμάτωση στο ελληνικό κράτος, στην εξώθηση από τα όριά του. Η εργασία αυτή συντάσσεται με την τάση της Κοινωνικής Ιστορίας, αποφεύγοντας τα μεγάλα γεγονότα, αναδεικνύοντας την τοπική μικροϊστορία, την καθημερινότητα των ανθρώπων, τις αγωνίες και τις προσδοκίες τους, οι οποίες, μέσα από τη δράση, διαμόρφωσαν τελικά την ιστορική πραγματικότητα. Ειδικά στη δεκαετία 1940-1950, ο πολιτικός λόγος των πρωταγωνιστών, οι πολιτικοί ανταγωνισμοί, η ανάπτυξη του αντιστασιακού κινήματος ,ο αγώνας για τη μονοπώληση της βίας, οι αντιπαραθέσεις μεταξύ προσφύγων-εντοπίων και η τελική έκβαση των πραγμάτων,έχουν απίστευτοενδιαφέρον και ιδιαίτερη αξία, τόσο για την κατανόηση των πολιτικών εξελίξεων, όσο και για τη διαμόρφωση της πολιτικής συμπεριφοράς και δράσης του σλαβόφωνου πληθυσμού. Η μεταβολή άλλωστε, της πολιτικής συμπεριφοράς των σλαβόφωνων, που, από την ένταξή τους, προπολεμικά, στο συντηρητικό Λαϊκό κόμμα, κατέληξαν στην πλήρη ταύτισή τους με την πολιτική του ΚΚΕ, ως μονόδρομο, συνιστά πρόκληση για κάθε ιστορικό και ‘’δημιουργεί την περιέργεια, για μια βουτιά στον ιστορικό αυτό λασπότοπο, όσους κινδύνους και αν περικλείει’’.

  Συνέχεια ανάγνωσης

Ένα ιστορικό συνέδριο στο Πάντειο

Standard

 «Αριστερά και Αστικός Πολιτικός Κόσμος στις δεκαετίες του 1940 και 1950», 17-20 Aπριλίου

(το πρόγραμμα του συνεδρίου στο τέλος του ποστ)

του Μιχάλη Λυμπεράτου και του Προκόπη Παπαστράτη

Έργο του Βάλια Σεμερτζίδη

Έργο του Βάλια Σεμερτζίδη

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα τελευταία χρόνια η επιστημονική παραγωγή και η έρευνα αναφορικά με την Ιστορία της δεκαετίας του 1940 συνεχίζει να προκαλεί το ενδιαφέρον μίας πλειάδας νέων ερευνητών, ενώ το ενδιαφέρον αυτό έχει περάσει και στην δεκαετία του 1950 όπου η αντίστοιχη ενασχόληση παρέμενε μέχρι τώρα πολύ περιορισμένη. Στόχος του Συνεδρίου είναι να αποτυπώσει αυτή την έρευνα.

Παράλληλα έχει επίμονα καλλιεργηθεί η εντύπωση ότι είναι πλήρης η παραγωγή της ιστορικής γνώσης της περιόδου της Κατοχής και του Εμφυλίου. Στο πλαίσιο αυτό επιχειρήθηκε μια αλλαγή του μεθοδολογικού παραδείγματος και του επιστημονικού προτύπου, στη βάση μεταμοντέρνων προσεγγίσεων, που υποβάθμισαν τον ταξικό παράγοντα και τις σχέσεις πολιτικής εκπροσώπησης, δημιουργώντας παρανοήσεις ή αναπαράγοντας ξεπερασμένα πλαίσια ανάλυσης.

Έτσι, μέσα από τη μονόπλευρη απόδοση ιστορικού βάρους σε δευτερεύουσες αντιθέσεις και βιώματα που αφορούσαν στην ατομική εμπειρία και αποθέωναν ως ιστορική πηγή την «μαρτυρία», αναπαράχθηκε υπόρρητα η λογική των «εγκλημάτων» της Αριστεράς, ανασταίνοντας την εποχή πριν τη μεταπολίτευση, τότε που την παραγωγή του «ιστορικού» λόγου αναλάμβανε ο στρατός και οι κρατικές Επιτροπές Ασφαλείας. Μοναδικός στόχος να αναζητηθούν οι βίαιες επιβεβαιώσεις της λογικής των «τριών γύρων», ώστε να «προστατευθεί» το έθνος και νομιμοποιηθεί ο κατατρεγμός κατά των οπαδών της Αριστεράς.

 Ωστόσο, παρά τη σιγουριά κάποιων ότι οι υπάρχουσες ιστορικές αναλύσεις ολοκλήρωσαν την εικόνα της περιόδου, δεκάδες ζητήματα προκαλούν ακόμα την απορία του ιστορικού αλλά και σύγχυση στη δημόσια μνήμη. Είτε δεν επιχειρούν να δώσουν απαντήσεις είτε αρκούνται σε αντιφατικές εκτιμήσεις που αφορούν στην αναπαραγωγή των παλιών σχημάτων σκέψης. Ζητήματα που αναφέρονται στην πραγματική φύση της Κατοχής από κοινωνική σκοπιά, τον τρόπο που αναπαράχθηκαν διαιωνίστηκαν και επεκτάθηκαν οι ταξικές αντιθέσεις, το πώς συντελέστηκε η παραγωγή νέων αστικών στρωμάτων, το τι εξηγεί την εμπλοκή στη Δεκεμβριανή σύγκρουση, όταν αυτή έρχεται σε πλήρη ρήξη με την προγενέστερη πολιτική της ομαλής μετάβασης της εξουσίας που προώθησε η ηγεσία της Αριστεράς, όλα είναι θέματα απολύτως ανοικτά στην έρευνα και την ερμηνεία. Συνέχεια ανάγνωσης