Η μάχη κατά της κλιματικής Αλλαγής, 2014

Standard

Μια έκθεση, μια συνάντηση κορυφής και μια μοναδική διαδήλωση

της Νατάσσας Ρωμανού

Έργο του Αντρέ Ντεραίν, 1906

Έργο του Αντρέ Ντεραίν, 1906

Η επιτομή των τριών εκθέσεων της Διακυβερνητικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) δόθηκε στη δημοσιότητα στα μέσα του 2014.[1]Αποτελεί σύνοψη των ερευνών διακεκριμένων επιστημόνων από πολλές χώρες, οι οποίοι, σε συνεργασία με κυβερνητικούς φορείς και διεθνείς οργανισμούς, περιγράφουν τις επιπτώσεις των εκλύσεων των αερίων του θερμοκηπίου στο κλίμα. Η αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου, λόγω χρήσης ορυκτών καυσίμων, έχει ήδη οδηγήσει στην υπερθέρμανση του πλανήτη σε επίπεδα πρωτοφανή για τα τελευταία 800.000 χρόνια, στη μείωση της παγοκάλυψης, την αύξηση της στάθμης της θάλασσας, σε καύσωνες και πλημμύρες σε πολλές περιοχές του κόσμου. Η έκθεση προβλέπει ότι στο μέλλον η ανθρωπότητα απειλείται από ασθένειες, εκτοπίσεις πληθυσμών λόγω φυσικών καταστροφών, ελλείψεων τροφής και νερού που μπορεί να οδηγήσουν σε περιφερειακές συγκρούσεις, μείωση της βιοποικιλότητας, ακόμη και εξαφάνιση ειδών. Οι κίνδυνοι αυτοί έχουν ήδη αρχίσει και θα συνεχίσουν να απειλούν ασύμμετρα τις πιο μειονεκτικές κοινωνικές ομάδες, σε πολλές χώρες, ανεπτυγμένες και μη. Συνέχεια ανάγνωσης

Ίτανος: Ένα μοναδικό κρητικό τοπίο

Standard

Κάβο Σίδερο: ανίερες επενδύσεις στην άκρη της Κρήτης-2

της Τζένιφερ Μούντι και του Όλιβερ Ράκαμ

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου

4 giannis bΗ χερσόνησος της Ιτάνου είναι ένα πολύ ιδιαίτερο κομμάτι της Κρήτης, τόσο για τη χλωρίδα και την πανίδα της, όσο και για τα αρχαιολογικά ευρήματα που φιλοξενεί. Βρίσκεται σε διεθνές καθεστώς προστασίας υπό την αιγίδα της NATURA 2000, ενώ το μεγαλύτερο τμήμα της υπάγεται στο ακόμα πιο αυστηρό καθεστώς της Ζώνης Ειδικής Προστασίας.
Διαβάσαμε την Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) των επενδυτών, η οποία επιβεβαιώνει τη σπουδαιότητα της χλωρίδας και της πανίδας της χερσονήσου, αλλά λέει πολύ λίγα για το πού ακριβώς απαντούν τα διάφορα είδη, καθώς και για το πού πρέπει ή δεν πρέπει να χωροθετηθούν οι όποιες εγκαταστάσεις, προκειμένου να περιοριστεί η προξενούμενη βλάβη. Δύο ιδιαίτερα σημαντικές περιοχές από οικολογικής (και αρχαιολογικής) άποψης, η θέση Τραβούνι και η θέση Γυαλιές στην ανατολική ακτή, θα υποστούν πολύ σοβαρές επιπτώσεις. Με δυο λόγια: αυτά τα σχέδια ανάπτυξης της περιοχής είναι ασύμβατα με μια περιοχή NATURA 2000.
trrrrrrrrrrrΗ αντίστοιχη έκθεση των επενδυτών περί τα αρχαιολογικά είναι εντελώς προσχηματική. Οι χάρτες επισημαίνουν (ανακριβώς σε αρκετές περιπτώσεις) κάποιους αρχαιολογικούς χώρους, οι περισσότεροι εκ των οποίων βρίσκονται εκτός της υπό ανάπτυξη περιοχής. Το πραγματικά σκανδαλώδες όμως είναι η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στους πάνω από εκατό χώρους με αρχαιολογικά ευρήματα και κατασκευές από τη Νεολιθική Εποχή έως τους Ύστερους Ρωμαϊκούς Χρόνους, οι οποίοι περιλαμβάνονται στη σχετική «Έρευνα για την Ίτανο» (http://prospection-itanos.efa.gr). Αλλά δεν είναι μόνο αυτοί οι μεμονωμένοι χώροι: υπάρχει ένα ολόκληρο τοπίο (εκτάσεις τετραγωνικών χιλιομέτρων με δρόμους, αναβαθμούς, φράγματα, λατομεία) που διατηρείται από τους αρχαίους χρόνους, καθώς οι λόφοι της χερσονήσου έχουν μείνει ακαλλιέργητοι εδώ και 1500 χρόνια. Παρότι το μεγαλύτερο μέρος του επενδυτικού σχεδίου εκτείνεται έξω από τα όρια της «Έρευνας για την Ίτανο», μια παρόμοια πυκνότητα αρχαιολογικών ευρημάτων πιθανότατα συνεχίζεται και μέσα στην περιοχή του σχεδίου. Την έκταση του αρχαιολογικού αυτού τοπίου μπορεί κανείς να τη δει στο Google Earth. Συνέχεια ανάγνωσης

Για την επόμενη μέρα στο παράκτιο μέτωπο της Αττικής

Standard

 Παράκτιο μέτωπο Αττικής: πωλείται όπως είναι επιπλωμένο-1

του Νίκου Μπελαβίλα

Με διαδικασίες fast track, η  κυβέρνηση  προχωράει στην εκποίηση της παραλιακής ζώνης της Αττικής, απειλώντας την ελεύθερη πρόσβαση εκατομμυρίων πολιτών στη θάλασσα. Μεταξύ άλλων, παρακάμπτεται πλήρως η περιβαλλοντική προστασία και ο Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας, ενώ θεσπίζονται υψηλοί συντελεστές δόμησης, με τους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να μην έχουν κανένα λόγο. Από την «αξιοποίηση» δεν ξεφεύγουν ούτε αρχαιολογικοί χώροι, όπως ο Ναός του Απόλλωνα Ζωστήρα κοντά στον Αστέρα Βουλιαγμένης ούτε και τα ακατοίκητα νησιά Φλέφες και Φλεβοπούλα, ανοιχτά της Βουλιαγμένης, και η νησίδα Πάτροκλος, κοντά στο Σούνιο. Δημοσιεύουμε για το ζήτημα άρθρα του Νίκου Μπελαβίλα και της Ελένης Πορτάλιου, και δηλώσεις των δημάρχων Ελληνικού-Αργυρούπολης Χρήστου Κορτζίδη και Σαρωνικού Πέτρου Φιλίππου.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Xέρμπετ Λιστ, «Σκιές του ναού του Ποσειδώνα», Σούνιο 1937

Xέρμπετ Λιστ, «Σκιές του ναού του Ποσειδώνα», Σούνιο 1937

Όταν φυσήξει ο άνεμος και διώξει τη σκοτεινιά πάνω από τον τόπο μας, όταν οι λαφυραγωγοί εκδιωχθούν, θα ’ρθει η ώρα να  δούμε τι θα κάνουμε και με τη θάλασσα της Αττικής. Εκκρεμεί μια πλήρης πρόταση για την επόμενη μέρα, για τις ακτές του Σαρωνικού, από τον Πειραιά ως το Σούνιο.

Οι αιγιαλοί και οι παραλίες, οι βραχονησίδες, τα ρέματα, οι αμμοθίνες και οι αλυκές, τα μεσογειακά πευκοδάση, οι αρχαιολογικοί χώροι ανήκουν στη χώρα και το λαό μας. Τους χώρους αυτούς τους διαχειρίζονται φορείς του δημοσίου και της αυτοδιοίκησης, είναι δημόσιοι, ανοικτοί προσβάσιμοι για όλους. Τα αυτονόητα, που είναι γραμμένα στο Σύνταγμα μας· αλλά αν χρειαστεί ας ξαναγραφτούν.

Η αξία του παράκτιου αττικού τοπίου με όλο τον αρχαιολογικό, πολιτιστικό και περιβαλλοντικό του πλούτο είναι ανυπολόγιστη. Αποτελεί τμήμα όχι μόνο της εθνικής μας αλλά της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Αυτό το θαυμάσιο τοπίο συνοδεύει τα μνημεία της αθηναϊκής Ακρόπολης και των πειραϊκών τειχών, τα αρχαία ιερά του Σουνίου και της Αφαίας.

Το αθηναϊκό τουριστικό «προϊόν» είναι αμιγώς πολιτιστικό και περιβαλλοντικό. Δεν είναι ούτε επιχειρηματικό όπως του Ντουμπάι, ούτε αναψυχής τζόγου όπως του Λας Βέγκας. Έχει την ίδια ταυτότητα με εκείνο της Ρώμης και του Παρισιού — δύο από τους κύριους αστικούς τουριστικούς προορισμούς του κόσμου. Μέσα στην πανίσχυρη, διεθνώς αναγνωρίσιμη πολιτιστική ταυτότητα που διαθέτουν η Ακρόπολη, η Αθήνα και η θάλασσα της Αττικής, ενυπάρχει η τοπιακή διάσταση που ορίζεται από τις ακρογιαλιές, στις λοφοσειρές, τα ακρωτήρια και το αιγαιοπελαγίτικο αρχιπέλαγος που εισβάλει με τις ακραίες νησίδες του στον Σαρωνικό. Για αυτό έρχονται οι τουρίστες, όχι για καζίνο! Αξίζουν μάλλον τον χλευασμό όσοι επέλεξαν το τοπωνύμιο «Ριβιέρα», ως τουριστικό brand name,  για αυτό το αρχαίο σύμπλεγμα τόπων. Συνέχεια ανάγνωσης

Μπορεί να πουληθεί ένα πάρκο;

Standard

του Σπύρου Τσούγκου

Έργο του Όσκαρ Κοκόσκα

Το Κτήμα Δρακόπουλου είναι γνωστό ως ένας από τους τελευταίους εναπομείναντες ελεύθερους χώρους στην πολλαπλά επιβαρημένη περιοχή των Πατησίων. Γνωστές επίσης είναι οι κινητοποιήσεις των κατοίκων, εδώ και δεκαετίες, ώστε το κτήμα να μην τσιμεντοποιηθεί. Αποτέλεσμα αυτών των αγώνων ήταν η μετατροπή, το 1985, μεγάλου μέρους του κτήματος σε πάρκο από το Δήμο Αθηναίων.

Τον Αύγουστο του 2009 ο εκ κληροδοτήματος ιδιοκτήτης Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, με βάση το μνημόνιο συνεργασίας που είχε υπογράψει με την τότε δημοτική αρχή, προχώρησε στην κατεδάφιση των εγκαταστάσεων της εριουργίας Δρακόπουλου (δείγματος βιομηχανικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα), δίπλα ακριβώς από το πάρκο. Στόχος ήταν η ανέγερση πολυώροφου κτιρίου γραφείων, καταστημάτων και υπόγειου χώρου στάθμευσης. Και αυτό όταν, σύμφωνα με το Π.Δ. 573/83, το σύνολο του κτήματος είχε χαρακτηριστεί χώρος πρασίνου και τα υπάρχοντα σε αυτό κτίρια διατηρητέα. Για άλλη μια φορά η αντίδραση και κινητοποίηση των κατοίκων έσωσε το κτήμα. Η Επιτροπή Κατοίκων για τη Διάσωση του Κτήματος Δρακόπουλου, όπως τονίζεται σε πρόσφατη ανακοίνωσή της, άνοιξε στον κόσμο της γειτονιάς το χώρο του κατεδαφισμένου εργοστασίου και με πολύ κόπο και προσωπική εργασία τον μετέτρεψε σε πάρκο και παιδική χαρά. Συνέχεια ανάγνωσης

Τεχνοεπιστήμη και γεωγραφίες της πρόσληψης των περιβαλλοντικών κινδύνων

Standard

του Γιώργου Μπάλια και του Τάκη Νικολόπουλου

«All politics is local»

Τιπ Ο’ Νιλ, πρόεδρος της αμερικανικής Βουλής

επί δεκαετία

Έργο του Νίκου Εγγονόπουλου

Είναι πλέον γνωστό ότι στις σύγχρονες μετανεωτερικές «κοινωνίες της διακινδύνευσης» ή «του ρίσκου» οι κίνδυνοι κατασκευάζονται, επιβάλλονται και αποτελούν καθολικό διακύβευμα με επιπτώσεις δυνητικά μη αντιστρεπτές. Είναι εξίσου αποδεκτό ότι η αξιολόγηση και η γνώση αυτών των νέων δυνητικών κινδύνων (π.χ. γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί, νανοτεχνολογία, ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, νέα φάρμακα, νέα τρόφιμα κ.ά.) από την επιστήμη και πιο συγκεκριμένα την «τεχνοεπιστήμη» (την –άμεσης χρήσης και άμεσης οικονομικής αποδοτικότητας– εργαλειακή μεταλλαγή της επιστήμης, που την καθιστά «ορθολογική κατά το μέσον», σύμφωνα με τη διάκριση του Μαξ Βέμπερ), δεν είναι βέβαιες και οριστικές. Με άλλα λόγια, στο πεδίο αυτό κυριαρχεί σήμερα η επιστημονική αβεβαιότητα ή ακόμη και η άγνοια («δεν γνωρίζουμε τι δεν γνωρίζουμε»), καθώς εντάσσονται στην πολυπλοκότητα των καταστάσεων, των φαινομένων και των πραγμάτων.

Συνέχεια ανάγνωσης

Η πετρελαιοκηλίδα στον Κόλπο του Μεξικού: Μια τρύπα στον κόσμο

Standard

της Ναόμι Κλάιν

Όλοι οι παρευρισκόμενοι στη συνάντηση που οργάνωσε το δημαρχείο είχαν λάβει σαφείς οδηγίες να συμπεριφερθούν με ευγένεια στους υψηλούς εκπροσώπους της BP και της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Αυτοί οι ευγενείς κύριοι είχαν καταφέρει να ξεκλέψουν λίγο χρόνο από το βαρυφορτωμένο πρόγραμμά τους και να έρθουν, μια Τρίτη βράδυ, στο γυμνάσιο του Plaquemines Parish της Λουιζιάνας, μιας από τις πολλές παράκτιες κοινότητες που κατέκλυσε το καφετί δηλητήριο καθώς εξαπλωνόταν στους βάλτους — μια μόνο συνέπεια της περιβαλλοντικής καταστροφής  που θεωρείται η μεγαλύτερη στην ιστορία των ΗΠΑ.

«Μιλήστε στους άλλους με τον τρόπο που θα θέλατε να μιλήσουν κι εκείνοι σε σας», παρακάλεσε ευγενικά ο συντονιστής, για μια ακόμα φορά, πριν δώσει το λόγο στο κοινό για τις ερωτήσεις.

Plaquemines Parish, Λουιζιάνα, 22.5.2010

Για λίγο, το ακροατήριο, κυρίως ψαράδες με τις οικογένειές τους, έδειξαν αξιοσημείωτη αυτοσυγκράτηση. Άκουσαν υπομονετικά τον Λάρρυ Τόμας, έναν γλυκομίλητο και καταφερτζή υπεύθυνο δημοσίων σχέσεων της BP, ο οποίος τους δήλωσε ότι δεσμεύεται να «κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί» όσον αφορά την προώθηση των αιτημάτων τους για την απώλεια εσόδων — και μετά παρέπεμψε για όλες τις λεπτομέρειες σε έναν κάπως λιγότερο φιλικό υπεργολάβο. Άκουσαν την αγωγή που υπέβαλε η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος και πληροφορήθηκαν ότι, σε αντίθεση με όσα είχαν διαβάσει σχετικά με την απουσία ελέγχων ή για το ότι η χρήση του προϊόντος έχει απαγορευθεί στη Βρετανία, η χημική ουσία διασποράς που ψεκάστηκε πάνω στο πετρέλαιο ήταν στ’ αλήθεια απολύτως ασφαλής.

Αλλά η υπομονή τους έφτασε στα όριά της την τρίτη φορά που ο Εντ Στάντον αξιωματούχος της Ακτοφυλακής ανέβηκε στο βήμα για να καθησυχάσει το κοινό, λέγοντας ότι «η Ακτοφυλακή προτίθεται να εξασφαλίσει ότι η BP θα αναλάβει πλήρως τον καθαρισμό». «Να δεσμευτείτε γραπτώς», φώναξε κάποιος. Η θερμοκρασία στην αίθουσα είχε ανέβει. Ένας ψαράς, ονόματι Ματ Ο’Μπράιαν άρπαξε το μικρόφωνο. «Φτάνει πια, βαρεθήκαμε να τ’ ακούμε όλα αυτά!», είπε με δυνατή φωνή και τα χέρια στη μέση. «Δεν έχει καμιά σημασία τι διαβεβαιώσεις δόθηκαν», αφού, συνέχισε, «δεν σας εμπιστευόμαστε, κύριοι!». Στο άκουσμα αυτών των λόγων ακούστηκαν δυνατές ζητωκραυγές από τις κερκίδες, λες και οι «Πετρελαιάδες» (το μάλλον ατυχές όνομα της αθλητικής ομάδας του σχολείου) είχαν σκοράρει.

Συνέχεια ανάγνωσης