Μια σκαλωσιά που φτάνει στ’ άστρα…

Standard

ΑΝΤΙΚΛΙΜΑΚΑ

 του Κώστα Αθανασίου

Βίκτορ Χάρα. Γκράφιτι σε τοίχο του Σαντιάγο. Φωτογραφία του «Eterno Resplandor de una mente se cuerpo», από το flickr

Βίκτορ Χάρα. Γκράφιτι σε τοίχο του Σαντιάγο. Φωτογραφία του «Eterno Resplandor de una mente se cuerpo», από το flickr

«Το τραγούδι μου είναι μια σκαλωσιά που φτάνει στ’ άστρα», τραγουδούσε ο Βίκτορ Χάρα, ο συνθέτης, στιχουργός και τραγουδιστής που δολοφονήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 1973, στο Στάδιο της Χιλής, λίγες μέρες μετά το πραξικόπημα του Αουγκούστο Πινοτσέτ. Μετά τον βομβαρδισμό της Λα Μονέδα, του προεδρικού μεγάρου της Χιλής, και τον θάνατο του Σαλβαδόρ Αλιέντε, ο στρατός εισέβαλε στο Πολυτεχνείο, όπου βρισκόταν και ο Βίκτορ Χάρα, μαζί με φοιτητές και καθηγητές. Όσοι επέζησαν μεταφέρθηκαν στο Στάδιο της Χιλής — ανάμεσά τους και ο Χάρα. Εκεί βασανίστηκε επί τέσσερις μέρες. Το πτώμα του βρέθηκε πεταμένο σε ένα χαντάκι. Είχε δεχτεί δύο σφαίρες στον δεξί κρόταφο, είχε 16 πύλες εισόδου σφαίρας και 12 πύλες εξόδου στον θώρακα, 6 πύλες εισόδου και 4 πύλες εξόδου στην κοιλιά, είχε δύο τραύματα από σφαίρες στο δεξί χέρι και 18 πύλες εισόδου και 14 πύλες εξόδου στα πόδια. Συνολικά, είχε δεχτεί 44 σφαίρες. Ο Έκτορ Ερέρα, ο υπάλληλος που τον εντόπισε, δυσκολεύτηκε να τον αναγνωρίσει.

«Ήταν γεμάτος χώματα και είχε πολλές πληγές. Τα μαλλιά του ήταν κολλημένα από αίμα και λάσπη και το πρόσωπό του ήταν παραμορφωμένο από τα χτυπήματα. Δεν ήμουν σίγουρος». Ο Ερέρα ειδοποίησε τη σύζυγο του Χάρα, Τζόαν. Με δυσκολία και με κίνδυνο της ζωής τους κατάφεραν να πάρουν τη σορό από το νεκροτομείο και να τη θάψουν, τρεις μέρες μετά. Συνέχεια ανάγνωσης

Compañero Presidente. Η έξοδος.

Standard

ΚΙ ΥΣΤΕΡΑ ΓΙΝΑΜΕ ΩΡΑΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

Φωτογραφία του Danilo Bartulin (Reuters).

 

Όποτε βλέπω τη φωτογραφία, μου έρχονται δάκρυα στα μάτια. Σαντιάγκο, 11 Σεπτεμβρίου 1973. Ο πρόεδρος Αλιέντε, ο Compañero Presidente, o «σύντροφος πρόεδρος» όπως τον αποκαλούσαν, λίγες στιγμές πριν το τέλος. Λίγο πρωτύτερα, κι ενώ το Προεδρικό Μέγαρο ήταν περικυκλωμένο, αποχαιρετούσε από ραδιοφώνου τον λαό του,  μιλώντας για τις πλατιές λεωφόρους του μέλλοντος, όπου θα βρεθούμε και πάλι, ελεύθεροι, ανάμεσα σε ελεύθερους ανθρώπους…

Έχω σκεφτεί πολλές φορές τι είναι εκείνο που κάνει τη φωτογραφία συγκλονιστική. Δεν υπάρχει τίποτα το επικό, ούτε στο ύφος του Αλιέντε ούτε  πουθενά, δεν βλέπουμε κάποιον μπαρουτοκαπνισμένο ηγέτη: ένας εξηνταπεντάρης κύριος,  ένας κύριος με σακάκι  και μια κάσκα, με ένα όπλο στο χέρι και  βλέμμα κάπως σαστισμένο. Αυτό όμως είναι όλο το μεγαλείο της εικόνας, που  την κάνει να συμπυκνώνει την αξιοπρέπεια και τη γενναιότητα: ο Αλιέντε, δηλωμένος αντίπαλος της βίας (λίγους μήνες πριν έχει αρνηθεί να μοιράσει όπλα στον λαό, λέγοντας ότι «αυτή η επανάσταση θα γίνει χωρίς σταγόνα αίμα»), δεν κρύβεται,  δεν τρέχει να σωθεί, αλλά βγαίνει μπροστά. Λίγα λεπτά μετά, όταν οι στρατιώτες εισβάλλουν στο κτίριο, θα δώσει τέλος στη ζωή του,  στρέφοντας το όπλο που κρατά στον εαυτό του.

Στρατής Μπουρνάζος Συνέχεια ανάγνωσης

«Σταμάτησε να βρέχει στο Σαντιάγο»

Standard

ΑΝΤΙΚΛΙΜΑΚΑ

Τις επόμενες μέρες θα βρεθούν στην Αθήνα ο Χιλιανός συγγραφέας Λουίς Σεπούλβεδα και η συντρόφισσά του, η ποιήτρια Κάρμεν Γιάνιες. Έρχονται καλεσμένοι να συμμετάσχουν στο 3ο Φεστιβάλ Ιβηροαμερικανικού Βιβλίου.

Λουίς Σεπούλβεδα

Ο Σεπούλβεδα, πολύ γνωστός στην Ελλάδα (κυκλοφορούν 14 βιβλία του, όλα από τις εκδόσεις Opera), είναι ένας συγγραφέας που ήταν και μένει πάντα ενεργός στον χώρο της πολιτικής. Ηγετικό στέλεχος του φοιτητικού κινήματος, την εποχή της κυβέρνησης Αλιέντε δούλεψε στο Υπουργείο Πολιτισμού και σε άλλες θέσεις, ενώ συμμετείχε και στην προσωπική φρουρά του Αλιέντε, την GAP, που υπερασπίστηκε μέχρι τέλους τον πρόεδρο. Μετά το πραξικόπημα, φυλακίστηκε για 2,5 χρόνια. Κατόπιν, παρανομία, αντίσταση, νέα σύλληψη, καταδίκη σε ισόβια. Με παρέμβαση της Διεθνούς Αμνηστίας, απελευθερώθηκε και εξορίστηκε στη Σουηδία. Στον δρόμο προς τα εκεί, δραπέτευσε και πήγε διαδοχικά Ουρουγουάη, Βραζιλία, Παραγουάη, Εκουαδόρ. Το 1979 κατατάχτηκε στη Διεθνή Ταξιαρχία Σιμόν Μπολίβαρ, που πολέμησε μαζί με τους Σαντινίστας στη Νικαράγουα. Μετά τη νίκη της επανάστασης, άρχισε να δουλεύει εκεί ως δημοσιογράφος, για να φύγει κατόπιν στην Κούβα και μετά στην Ευρώπη. Μεταξύ 1982 και 1987 δούλεψε στα πλοία της Greenpeace. Συνέχεια ανάγνωσης