Τουρκία: η δημιουργία ενός δημόσιου χώρου από τα κάτω

Standard

της Ιλεάνας Μορώνη

 Les derniers nouvelles sur la situation a İstanbul et dans le reste de la Turquie sont sur İstanbul Guide NetΤο βράδυ του Σαββάτου 15 Ιουνίου, λίγο αφού ο Ερντογάν είχε μιλήσει σε πλήθος οπαδών του σε συγκέντρωση στην Άγκυρα, η αστυνομία διέλυσε βίαια την κατάληψη του πάρκου Γκεζί. Και δεν αρκέστηκε μόνο στο να διαλύσει την κατάληψη. Mε απίστευτη αγριότητα καταδίωξε τους ανθρώπους –που το απόγευμα του Σαββάτου κάθονταν απλώς ειρηνικά στο πάρκο, ενώ καμία διαδήλωση δεν ήταν προγραμματισμένη– στις γύρω περιοχές και κατέστειλε (βοηθούμενη κι από τη στρατοχωροφυλακή, η οποία, αν και κομμάτι του στρατού, υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών) τις αυθόρμητες πορείες που αμέσως έγιναν στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης κι άλλων πόλεων, σε ένδειξη διαμαρτυρίας γι’ αυτή τη βία.

Από την επομένη και μετά, ο κόσμος έχει στραφεί σε σιωπηρές μορφές παθητικής διαμαρτυρίας (μάλιστα οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούν συχνά τον όρο sivil itaatsızlık / civil disobedience), ενώ ταυτόχρονα οργανώνονται βραδινά φόρουμ σε πάρκα σ’όλη τη χώρα — κίνηση που δημιουργεί έναν νέο δημόσιο χώρο, από τα κάτω. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση δείχνει όντως να σκοπεύει να ξεκινήσει ένα κυνήγι μαγισσών, όπως σημειώνει κaι ο Αχμέτ Ινσέλ στο άρθρο του: συνέβαινε και το προηγούμενο διάστημα να συλλαμβάνονται μέλη νόμιμων οργανώσεων και να κατηγορούνται για σχέσεις με παράνομες οργανώσεις. Συνέχεια ανάγνωσης

Αφήστε μας λίγο αέρα!

Standard

WEB ONLY – ΜΟΝΟ ΣΤΟ ΜΠΛΟΓΚ ΤΩΝ ΕΝΘΕΜΑΤΩΝ

Τουρκία-Ελλάδα: από τα δακρυγόνα στην πλατεία Ταξίμ στο κλείσιμο των διακοπτών στην ΕΡΤ


 Γράφει από την Κωνσταντινούπολη ο Βαγγέλης Κεχριώτης

 Τετάρτη 12 Ιουνίου. Χθες το πρωί, η αστυνομία επιτέθηκε στην πλατεία Ταξίμ για να απομακρύνει τα «παράνομα» πανό από το κτίριο της Όπερας που φέρει το όνομα του Ατατούρκ, αλλά και το μνημείο του τούρκου ηγέτη στο κέντρο της πλατείας. Η πλατεία ήταν σχετικά άδεια όταν σημειώθηκε η επέμβαση στις 7 η ώρα. Ο χώρος λοιπόν κατάλληλος για να στηθεί ένα σκηνικό σουρεαλιστικό, με μια ντουζίνα περίεργους μεσόκοπους «ταραξίες» να πετούν μολότοφ σε χίλιους αστυνομικούς οι οποίοι δεν μπορούσαν να τους κάνουν ζάφτι. Άπαντες αντελήφθησαν την προβοκάτσια. Η αστυνομία ανακοίνωνε πως δεν επρόκειτο να επέμβει στο πάρκο  Γκεζί, για να καθησυχάσει τον κόσμο εκεί, όμως τα δακρυγόνα έπεφταν βροχή τριγύρω όλη μέρα. Για το βράδυ είχε οργανωθεί μεγάλο συλλαλητήριο. Δεκάδες χιλιάδες κόσμου συγκεντρώθηκαν εκεί για να διατρανώσουν την αποφασιστικότητα τους, μικροί και μεγάλοι, για να γιορτάσουν, όπως είχε γίνει και τις προηγούμενες μέρες, διατηρώντας ακόμη κάποια ψήγματα εμπιστοσύνης στην αστυνομία που οφείλει να τους προστατεύει. Κι εκείνη, προφασιζόμενη πάλι παρενόχληση από κάποιους «ταραξίες», επιτέθηκε με δακρυγόνα στο πλήθος. Ακολούθησε πανικός και μόνο από τύχη δεν είχαμε θύματα.

Έξω από την ΕΡΤ, Τρίτη βράδυ

Έξω από την ΕΡΤ, Τρίτη βράδυ

Το βράδυ, μπαίνοντας στο facebook για να παρακολουθήσω τις εξελίξεις, βρέθηκα μπροστά σε μια άλλη δυσάρεστη έκπληξη. Η ελληνική κυβέρνηση απόφασισε με συνοπτικές διαδικασίες να αναστείλει τη μετάδοση στη δημόσια τηλεόραση και το ραδιόφωνο. Έστειλε τα ΜΑΤ στους πομπούς, έριξε το «σήμα» και κατάργησε την ΕΡΤ μέσα σε λίγες ώρες. Τι ειρωνεία! Φαίνεται πως οι κυβερνήσεις στις δύο χώρες είναι απολύτως συντονισμένες, και αποφασισμένες να στερήσουν τους λαούς τους από κάθε δημόσιο αγαθό. Το μήνυμα της τουρκικής κυβέρνησης είναι ότι καταργεί το δικαίωμα στο δημόσιο αγαθό του χώρου μιας πλατείας, όταν αμφισβητείται το μονοπώλιο της κρατικής εξουσίας.  Το μήνυμα της ελληνικής κυβέρνησης  είναι πως καταργεί το δικαίωμα στο δημόσιο αγαθό της επικοινωνίας  – ακόμη και αν αυτό σημαίνει την ακύρωση κάθε κρατικού ελέγχου  πάνω σε αυτή. Μέσα στη αντίφασή τους, τα μηνύματα αυτά  έχουν ένα κοινό παρανομαστή. Μετατρέπουν σε αυταρχικό πολιτικό πρόταγμα ένα μοντέλο ανάπτυξης που μόνο κατ’ ευφημισμό αποκαλείται «φιλελεύθερο». Μόνο, που ο αέρας γύρω μας λιγοστεύει, είτε τον αλλοιώνουν τα δακρυγόνα είτε τον καταργούν σβύνοντας το διακόπτη της μετάδοσης. Τελικά, μας ένωσε η μοίρα φαίνεται στην Ελλάδα και στην Τουρκία. Και  οι  δύο λαοί κινδυνεύουμε από ασφυξία.  Συνέχεια ανάγνωσης

Πώς χωράνε τόσα όνειρα μαζί;

Standard

WEB ONLY- ΜΟΝΟ ΣΤΟ ΜΠΛΟΓΚ ΤΩΝ ΕΝΘΕΜΑΤΩΝ

Γράφει από την Κωνσταντινούπολη ο Βαγγέλης Κεχριώτης

vvvvvvvvvvvvvvvvvvvvv 9 Ioυνίου 2013. Δεν ξενίζει το θέαμα των νέων ανθρώπων που κάθονται σταυροπόδι και παρακουλουθούν συζητήσεις. Ούτε εκείνων που σχηματίζουν κύκλους και χορεύουν το κουρδικό χαλάι ή τον ποντιακό χορόν, εκείνων που μονίμως απασχολημένοι και με απόλυτη αφοσίωση μαζεύουν τα σκουπίδια, διανέμουν τρόφιμα και φάρμακα, ανοίγουν περισσότερο χώρο για να χωρέσουν τα βιβλία που φέρνουν επισκέπτες κάθε ηλικίας, εκείνων που γράφουν με σπρέι στους δρόμους ή τους τοίχους τα λόγια που στοιβάζονταν χρόνια μέσα τους, ούτε εκείνων, νέων και λιγότερο νέων, που κάθε τρεις και λίγο συναθροίζονται σε μικρές ομάδες και διασχίσουν την πλατεία σπρώχνοντας και χαιρετώντας άλλους περαστικούς, και φωνάζοντας συνθήματα, ούτε εκείνων που κοιμούνται δίπλα σου, γιατί μείναν ξάγρυπνοι όλη τη νύχτα, και προσέχεις να μην τους πατήσεις όπως περνάς.

vvvvvagΑυτό που ξενίζει είναι το θέαμα ανθρώπων κάθε ηλικίας, καλοντυμένων και καθ’ όλα νομιμοφρόνων που βγάζουν ξανά και ξανά φωτογραφίες μπροστά στα καμένα λεωφορεία, στα αναποδογυρισμένα αυτοκίνητα. Το πιθανότερο είναι πως υπό άλλες συνθήκες πολλοί από αυτούς θα καταδίκαζαν τις εικόνες αυτές της βίας, θα διαχώριζαν την θέση τους, θα διαβεβαίωναν πως «είναι βεβαίως δίκαια τα αιτήματα των διαδηλωτών, αλλά τέτοιες συμπεριφορές είναι απαράδεκτες», και θα παρακολουθούσαν τα επεισόδια από την τηλεόραση. Για πολλούς από αυτούς, για πολλούς από εμάς, ο φόβος αποτρέπει τη συμμετοχή. Φαίνεται όμως ότι ο φόβος δεν αφορά την πιθανότητα  να μας συμβεί κάτι, «να φάμε το κεφάλι μας», θύματα της βίας που δεν ελέγχουμε και που θα βρεθούμε αναπότρεπτα στη δίνη της. Ο πραγματικός φόβος, ο ανομολόγητος, είναι πως η βία αυτή μας γοητεύει, μας συνεπαίρνει, μας οδηγεί να ανακαλύψουμε πτυχές του εαυτού μας που προτιμούμε να μην αντικρίζουμε, μας ταξιδεύει τον καθένα στο παρελθόν του και αναδεικνύει τα προσωπικά μας αιτήματα, απογοητεύσεις, ακυρώσεις και, γιατί όχι, τα όνειρα που είχαμε ξεχάσει. Τότε είναι που συνειδητοποιούμε με τρόμο πως μπορεί να καταδικάζουμε τη βία, αλλά απολαμβάνουμε τα αποτελέσματά της, που νιώθουμε αυτή την αταβιστική ικανοποίηση μπροστά σε ένα όχημα που έχει χάσει απολύτως τον ρόλο για τον οποίο ήταν προορισμένο, και μέσα από την καταστροφή μετατράπηκε σε μνημείο, που δεν ανήκει σε κανέναν, και ανήκει σε όλους μαζί. Γι’ αυτό και όλοι σπεύδουν να βγάλουν φωτογραφία μπροστά του· είναι η πράξη αυτή της φωτογράφησης που το καθιστά μνημειακό. Συνέχεια ανάγνωσης

Σε ποιον ανήκει το δικαίωμα στην πόλη;

Standard

O ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΙΟΥΝΗΣ ΤΟΥ 2013: ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΑΞΙΜ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ-1

POULIIIIΗ εξέγερση στην Τουρκία που συνεχίζεται μας αφορά, μας συνεπαίρνει, μας φλογίζει: για τα αιτήματα, τους τρόπους αυτοοργάνωσης, για το πώς ξεπήδησε και εν μια νυκτί κλόνισε το βάθρο του ηγεμόνα Ερντογάν. Προσπαθώντας να καταλάβουμε το πώς και το γιατί ζητήσαμε τρία κείμενα από τον Βαγγέλη Κεχριώτη, την Ιλεάνα Μορώνη και την Ντενίζ Οζντενίζ.

Επίσης, δημοσιεύουμε το άρθρο του Αχμέτ Ινσέλ που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Ραντικάλ, 4.6.2013.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ


της Ντενίζ Οζντενίζ

μετάφραση: Μάνος Αυγερίδης

Φωτογραφία από #occupygezi

Κωνσταντινούπολη, 6.6.2013. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Πριν από αρκετούς μήνες ήρθε στο φως το σχέδιο της κυβέρνησης για την αναμόρφωση της πλατείας Ταξίμ, κι ένας μικρός αριθμός ανθρώπων αρχίσαμε να αντιδρούμε. Αρχικά, προσπαθήσαμε να ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο, ενημερώνοντας και μαζεύοντας υπογραφές. Στη συνέχεια πραγματοποιήσαμε μικρές ή μεγαλύτερες συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στην πλατεία και το πάρκο. Και μετά; Τι συνέβη και ξαφνικά αφυπνίστηκε η «αστική» συνείδηση (urban consciousness) των κατοίκων της Κωσταντινούπολης;

Ξέρουμε ότι τα μαζικά κινήματα των πόλεων μπορεί να ξεσπάσουν τη στιγμή που κανείς δεν το περιμένει, κάτι που έγινε ιδιαίτερα εμφανές τα τελευταία χρόνια, τόσο με τα κινήματα Occupy όσο και με την Αραβική Άνοιξη. Ωστόσο, αν και χάρη στα social media μπορούμε πλέον να μάθουμε τι συμβαίνει σε κάθε γωνιά του πλανήτη, όταν ένα μαζικό κίνημα γεννιέται μπροστά στα μάτια σου, και μάλιστα μετέχεις σ’ αυτό, τα πάντα αποκτούν καινούργιο νόημα.

Τι συμβαίνει λοιπόν σήμερα στην Τουρκία; Το κίνημα ξεκίνησε ως αντίδραση στο πρότζεκτ ανάπλασης της πλατείας· ένα πρότζεκτ στην καρδιά της πόλης, που δεν έλαβε καθόλου υπόψη την γνώμη των κατοίκων της. Τη μέρα που θα ξεκινούσαν οι εργασίες, με το κόψιμο των δέντρων, μια ομάδα ανθρώπων καταλαμβάνει το πάρκο· στήνει σκηνές και, σε ένα κλίμα αξιοθαύμαστης συντροφικότητας και αλληλεγγύης, διαμαρτύρεται ειρηνικά. Η απάντηση ήταν μια πρωτοφανής σε αγριότητα επίθεση των ειδικών δυνάμεων της αστυνομίας. Ωστόσο, πραγματικά, κανείς μας δεν μπορούσε να φανταστεί ότι αυτό θα εξελισσόταν σε ένα μαζικό λαϊκό κίνημα, ότι η διαμαρτυρία και η καταστολή της θα κινητοποιούσαν τόσες χιλιάδες ανθρώπους, σε ολόκληρη τη χώρα, παρά το πλήρες μπλακ-άουτ των μίντια και την αστυνομική βαρβαρότητα. Δεδομένου, μάλιστα, ότι η νέα γενιά στην Τουρκία συχνά λοιδωρείται ως απολίτικη και αδιάφορη, το γεγονός ότι αυτή ακριβώς η υποτιμημένη γενιά έβαλε τη σπίθα γι’ αυτό το μεγάλο κίνημα, αποκτά και μια ειρωνική διάσταση.

Το γεγονός ότι οι κάτοικοι μιας μητρόπολης όπως η Κωνσταντινούπολη και οι υπόλοιποι πολίτες της Τουρκίας, μιας χώρας με βαθιές πολιτικές και πολιτισμικές διαφορές, βρήκαν κοινό τόπο απέναντι στον αυταρχισμό της εξουσίας ήταν για μένα μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Μάλιστα, πολλοί άνθρωποι της προηγούμενης γενιάς, και άλλοι που έχουν πάρει μέρος στα αντικαπιταλιστικά κινήματα των δεκαετιών του 1960 και του 1980 συμφώνησαν σε αυτό. Όχι μόνο όσον αφορά το εύρος του κινήματος, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι κατάφεραν να συνυπάρξουν. Ήταν εντυπωσιακό να βλέπεις όλες αυτές τις διαφορετικές και πολλές φορές αντιμαχόμενες ιδεολογίες (κομμουνιστές και αναρχικοί, οικολόγοι, ομοφυλόφυλοι ακτιβιστές, αριστεροί μουσουλμάνοι, εθνικιστές, οπαδοί ποδοσφαιρικών ομάδων, φεμινίστριες κλπ.) με τους τόσο διαφορετικούς τρόπους έκφρασης, να αγωνίζονται πλάι πλάι. Για το δικαίωμα στην πόλη, ενάντια στον αυξανόμενο αυταρχισμό της εξουσίας. Συνέχεια ανάγνωσης

Η ανάδειξη του πολίτη στην Τουρκία

Standard

O ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΙΟΥΝΗΣ ΤΟΥ 2013: ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΑΞΙΜ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ-2

της Ιλεάνας Μορώνη

Τοίχος στην Τουρκία: "Αντισταθήκαμε. Κάναμε έκτρωση στον νεκρό πολίτη μέσα μας"

Τοίχος στην Τουρκία: «Αντισταθήκαμε. Κάναμε έκτρωση στον νεκρό πολίτη μέσα μας»

 Το βασικό μήνυμα των κινητοποιήσεων στην Τουρκία είναι η εναντίωση στον αυταρχισμό και τον πατερναλισμό της εξουσίας, και η διεκδίκηση της διαφορετικότητας, του πλουραλισμού. Μετά από μια δύσκολη κι αντιφατική πορεία εκσυγχρονισμού, που ξεκίνησε τα τελευταία χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και δημιούργησε ένα τουρκικό έθνος του οποίου ο χαρακτήρας επιβαλλόταν από τα πάνω, από την εκάστοτε εθνική ελίτ, σήμερα οι πολίτες της Τουρκίας, παρά το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΚΔΑ) του πρωθυπουργού Ερντογάν –και, ταυτόχρονα, μ’ έναν φαινομενικά αντιφατικό τρόπο, χάρη στο ΚΔΑ– διεκδικούν να συνομολογήσουν οι ίδιοι τους όρους συγκρότησης της πολιτικής τους κοινότητας, του πολιτικού έθνους της Τουρκίας.

***

Οι κινητοποιήσεις δεν έχουν ηγεσία. Συμμετέχουν σ’ αυτές ετερόκλητες ομάδες και άτομα, με απόψεις όχι πάντα διαμορφωμένες και ενίοτε αντιφατικές. Ούτε και τα αιτήματα είναι απολύτως διαμορφωμένα. Ξεκίνησαν από την εναντίωση στην καταστροφή του φυσικού και αστικού περιβάλλοντος της Κωνσταντινούπολης (όπου αυτή τη στιγμή πραγματοποιούνται πολλά «μεγάλα έργα») και την αντίδραση στην αστυνομική βία. Ταυτόχρονα, οι Τούρκοι πολίτες διεκδικούσαν την παρουσία τους στον δημόσιο χώρο: είναι χαρακτηριστικό ότι στο Ταξίμ της Κωνσταντινούπολης, κεντρικό σημείο των συγκεντρώσεων, εδώ και λίγο καιρό απαγορεύονταν οι συναθροίσεις. Παράλληλα, εναντιώνονται στον αυταρχισμό και τον πατερναλισμό μιας εξουσίας –του ίδιου του Ερντογάν αλλά και άλλων υψηλόβαθμων αξιωματούχων– που ισχυρίζεται ότι αυτή ξέρει ποιο είναι το καλό του λαού (σ’ όλα τα θέματα, απ’ τα μεγάλα έργα της Κωνσταντινούπολης ως τους περιορισμούς στην πώληση και κατανάλωση αλκόλ και την αντισύλληψη), και υιοθετεί ένα διδακτικό και αλαζονικό ύφος. Και, τελικά, ζητώντας ν’ ακούγεται η φωνή τους, θέτουν το θέμα της δημοκρατίας και της ουσιαστικής πολιτικής συμμετοχής.

Περδινούμενος – όχι δερβίσης, αλλά διαδηλωτής με αντιασφυξιογόνα μάσκα

Η συνάντηση όλων αυτών των διαφορετικών ομάδων και ατόμων στους δρόμους και η δυναμική διεκδίκηση του δημόσιου χώρου και λόγου απέναντι σε μια εξουσία για την οποία η δημοκρατία περιορίζεται στη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών δείχνει μια τάση και δημιουργεί μια δυναμική. Μια δυναμική οριοθέτησης του δημόσιου χώρου απ’τους ίδιους τους πολίτες: «Είμαστε ο λαός», «Αυτή η πόλη μας ανήκει», δηλώνουν. Τα συλλογικά κείμενα που αρχίζει να παράγει το αυθόρμητο κίνημα δείχνουν ακριβώς αυτή την τάση. Η πληρωμένη από πολίτες –μέσω crowd funding— καταχώρηση που δημοσιεύτηκε στις 7 Ιουνίου στους New York Times δηλώνει: «Εκπροσωπούμε διαφορετικές εθνότητες, δόγματα, θρησκείες και ιδεολογίες. […] Απαιτούμε […] ανοιχτό διάλογο». Το κείμενο της «Αλληλεγγύης Ταξίμ», δομής που συνενώνει συνδικάτα (συμπεριλαμβανομένων των δύο μεγάλων DİSK και KESK), επαγγελματικές ενώσεις, κόμματα (από το κεμαλιστικό Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα και το φιλοκουρδικό Κόμμα Ειρήνης και Δημοκρατίας ως τα αριστερά Κόμμα Ελευθερίας και Αλληλεγγύης και Κόμμα Εργασίας) και κάθε είδους συλλογικότητες (φεμινιστικές, ΛΟΑΤ, περιβαλλοντικές, καλλιτεχνικές κ.α.), χωρίς να θέτει πολύ συγκεκριμένα αιτήματα, δείχνει ξεκάθαρα τη διάθεση όλων των συνιστωσών της Αλληλεγγύης Ταξίμ να σεβαστούν τις διαφορές τους και ταυτόχρονα να διεκδικήσουν την ύπαρξή τους ως λαού με την πολιτική έννοια του όρου: ως συνόλου που διεκδικεί την παρουσία του στον δημόσιο χώρο και δικαιούται να ελέγχει την εξουσία. Συνέχεια ανάγνωσης

Γιατί ξημεροβραδιάζεται ο κόσμος στην πλατεία Ταξίμ;

Standard

O ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΙΟΥΝΗΣ ΤΟΥ 2013: ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΑΞΙΜ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ-3

Γράφει ο Βαγγέλης Κεχριώτης από την Κωνσταντινούπολη

 peristeri6.6.2013. Οι αναλύσεις που γίνονται, τις μέρες αυτές, σχετικά με τα αίτια που οδήγησαν στην κοινωνική έκρηξη στην Τουρκία μπορούν να καταταχθούν σε δύο κατηγορίες. Από τη μια είναι εκείνοι που διαπιστώνουν την προσπάθεια εξισλαμισμού και συντηρητικοποίησης της κοινωνίας, επιχείρημα που βασίζεται κυρίως στην πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση περί περιορισμού της δημόσιας χρήσης του αλκοόλ, την προσπάθεια απαγόρευσης των εκτρώσεων πέρυσι το καλοκαίρι, την ηθικόλογη ρητορεία του Ερντογάν και των συνεργατών του. Από την άλλη, είναι εκείνοι που διαπιστώνουν το έλλειμμα δημοκρατίας που διαπερνά τους θεσμούς, από τη Βουλή ως τα δημαρχιακά συμβούλια: μια αλαζονική αντίληψη στηριγμένη σε έναν ξεπερασμένο ορισμό της δημοκρατίας, με βάση τον οποίο όποιος εξασφαλίσει την πλειοψηφία στις εκλογές αδιαφορεί για οποιαδήποτε άλλη άποψη, ενώ η κάθε μορφή ακτιβισμού, από τη συνδικαλιστική δράση έως τη διεκδίκηση δημόσιου χώρου, κηρύσσεται περίπου παράνομη. Και στα δύο επιχειρήματα, η διαφορετικότητα προβάλεται ως αξία αυτή καθεαυτή.

Στην πρώτη περίπτωση, η έμφαση δίνεται στην πολιτισμική διαφορετικότητα, στο δικαίωμα να διάγει κανείς στην καθημερινότητά του όπως επιθυμεί, στα δικαιώματα των γυναικών κλπ., ενώ στη δεύτερη τονίζεται η διαφορά στις πολιτικές πεποιθήσεις, όχι όσον αφορά την κομματική ένταξη, αλλά τις αρχές και τις εφαρμογές της δημοκρατίας.

Πλατεία Ταξίμ

Πλατεία Ταξίμ

Και οι δύο αναγνώσεις είναι βάσιμες, ωστόσο υπάρχει κάτι που χρειάζεται να τονιστεί ξανά. Αν οποιαδήποτε ερμηνεία περιοριστεί στον ισλαμικό κίνδυνο, κινδυνεύει να υιοθετήσει ξεπερασμένες διατυπώσεις που εδώ και μια δεκαετία επαναφέρει, με διάφορους τρόπους, η κεμαλική αντιπολίτευση και το τμήμα αυτό των ηγετικών ομάδων που έχασαν την κυριαρχία τους εξαιτίας των πολιτικών της κυβέρνησης Ερντογάν. Επιπλέον, κινδυνεύει να αποκλείσει τη δυνατότητα σύγκρισης της εξέγερσης αυτής με άλλες αντίστοιχες στον δυτικό κόσμο, από την Νέα Υόρκη ως την Αθήνα. Ακόμη και η αντιστοίχιση Τάξιμ-Ταχρίρ, που δεν επιθυμούν καθόλου οι κεμαλιστές, μπορεί να λειτουργήσει εδώ ως επιχείρημα για την –φυσιολογική, για μεγάλο τμήμα του δυτικού κόσμου– αντιμετώπιση της Τουρκίας ως τμήμα της Μέσης Ανατολής. Με την έννοια αυτή, το παραπάνω ερμηνευτικό σχήμα εξυπηρετεί συντηρητικές αναγνώσεις της εξέγερσης.

Είναι σημαντικό, αντιθέτως, να τονιστεί πως ο αγώνας στο Ταξίμ έχει ως πρόταγμά του την καταγγελία του ελλείμματος δημοκρατίας, πόσο μάλλον που στα πρώτα της χρόνια της, κατά γενική ομολογία, η κυβέρνηση Ερντογάν είχε στο ενεργητικό της μια σειρά ανοίγματα που ξηλώθηκαν, ένα ένα, στο κλίμα αυταρχισμού των τελευταίων ετών. Είναι κοινός τόπος πως οι εκρήξεις συνήθως συμβαίνουν όταν μια περίοδο σχετικής βελτίωσης την ακολουθεί απότομη ανάσχεση. Περί αυτού ακριβώς πρόκειται. Συνέχεια ανάγνωσης

H εξέγερση της αξιοπρέπειας

Standard

O ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΙΟΥΝΗΣ ΤΟΥ 2013: ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΑΞΙΜ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ-4 

 του Αχμέτ Ινσέλ

 μετάφραση από τα τουρκικά: Ιλεάνα Μορώνη

Λουυδοβίκος Ερντογάν

Λουυδοβίκος Ερντογάν

Κωνσταντινούπολη, 4.6.2013. H εξέγερση στο πάρκο Γκεζί δεν μοιάζει με τις αραβικές εξεγέρσεις. Δεν είναι μια εξέγερση εναντίον μιας οικογένειας που έχει εγκατασταθεί στην κορυφή του κράτους εδώ και δεκαετίες, δεν είναι μια εξέγερση εναντίον ενός δικτάτορα που κατέχει την εξουσία με στημένες εκλογές και χωρίς αντιπολίτευση· ούτε μια εξέγερση που διεκδικεί δίκαιες και ελεύθερες εκλογές. Η αντίσταση που ξεκίνησε στο πάρκο Γκεζί είναι η έκφραση της οργής ενός μέρους του λαού, μιας οργής που γιγαντώθηκε λόγω της απερίσκεπτης και δυσανάλογης χρήση της βίας από την εξουσία. Με αυτή την έννοια, είναι πιο σωστό να παρομοιάσουμε το κίνημα των ανθρώπων που αντιστέκονται με αποφασιστικότητα στις επεμβάσεις της αστυνομίας, και ξεχύνονται στους δρόμους, όχι μόνο στην Κωνσταντινούπολη αλλά και σε εκατοντάδες μέρη σε όλη την Τουρκία, με το «κίνημα των Αγανακτισμένων», στην Ισπανία, τη Γαλλία και τις ΗΠΑ. Είναι μια «εξέγερση για την αξιοπρέπεια», που υπερβαίνει τις παραπάνω εξεγέρσεις, από την άποψη της συμμετοχής.

Το μισό του εκλογικού σώματος. Πρώτα απ’ όλα, αυτή η αντίδραση –που δεν μπορεί να εξηγηθεί επαρκώς αν την αντιμετωπίσουμε σαν αντίδραση σε μια σειρά πολιτικές του κυβερνώντος κόμματος σε τοπικό και εθνικό επίπεδο– είναι μια αντίδραση εναντίον μιας προσωπικότητας που κομπάζει διαρκώς για το απόλυτο της εξουσίας της, που αντιλαμβάνεται την αντιπολίτευση και την κριτική με τους κώδικες της νοοτροπίας ενός μάγκα που του χαλάνε το κομμάτι του, που έχει διαμορφωθεί μέσα στην κουλτούρα της υποταγής. Είναι η εξέγερση εκείνων που δεν μπορούν να ανεχτούν αυτό το επιθετικό και δεσποτικό ύφος της πολιτικής, αυτό τον περιφρονητικό τόνο, η εξέγερση εκείνων που πιστεύουν ότι θίγεται η αξιοπρέπειά τους ως πολιτών. toyrkia 5Γι’ αυτό τον λόγο, δεν είναι μια επανάσταση κατά του καθεστώτος· είναι μια εξέγερση για την αξιοπρέπεια. Αν το σύνθημα «Ταγίπ, παραιτήσου!» είναι το σύνθημα που φωνάζει πιο συχνά και πιο δυνατά ο λαός που έχει ξεχυθεί στους δρόμους, στην πλατεία Ταξίμ, στο πάρκο Γκεζί και άλλα μέρη, σε όλη την Τουρκία, αυτό δεν συνεπάγεται μια αμφισβήτηση της νομιμοποίησης του Ερντογάν, που πήρε την εξουσία με εκλογές. Με αυτό το σύνθημα, εκατοντάδες χιλιάδες, ίσως και εκατομμύρια άνθρωποι που έχουν βγει στους δρόμους δηλώνουν ότι οι πράξεις του Ταγίπ Ερντογάν είναι στα όρια, τα ξεπερνάνε μάλιστα, της δημοκρατικής νομιμοποίησης (όχι της νομιμότητας, της νομιμοποίησης!). Ο Ερντογάν ξεπερνάει αυτό το όριο της νομιμοποίησης όχι μόνο μ’ αυτά που κάνει αλλά, πολύ περισσότερο, με τον τρόπο που τα κάνει, με τον λόγο του, με την στάση του, με το ύφος του. Επαιρόμενος διαρκώς ότι έχει πίσω του τους μισούς ψηφοφόρους, με τα ίδια του τα χέρια, με τα ίδια του τα λόγια, τοποθετεί το άλλο μισό εναντίον του. Τους αποκλείει. Δηλώνει ξεκάθαρα πως δεν τους λαμβάνει υπόψη. Θίγει την αξιοπρέπεια των μισών ψηφοφόρων ως πολιτών. Η εξέγερση του πάρκου Γκεζί είναι η έκφραση αυτής της πληγωμένης αξιοπρέπειας των πολιτών. Συνέχεια ανάγνωσης

Πλατεία Τάξιμ: Απελευθερωμένη ζώνη

Standard

WEB ONLY – ΜΟΝΟ ΣΤΟ ΜΠΛΟΓΚ ΤΩΝ «ΕΝΘΕΜΑΤΩΝ»

Γράφει ο Βαγγέλης Κεχριώτης από την Κωνσταντινούπολη

 kechr1Τετάρτη, 5 Ιουνίου.  Η πλατεία του Τάξιμ δείχνει σαν να έχει αποκοπεί από τον χρόνο και τον χώρο. Τα αναποδογυρισμένα, καμένα και στολισμένα με γκράφιτι οχήματα δημιουργούν ένα σκηνικό «τέχνης μετά την καταστροφή». Η ζωή δημιουργεί την πιο αυθεντική τέχνη.  Σημεία αναφοράς, ένα βαν του τηλεοπτικού σταθμού NTV, που είχε επιδεικτικά αγνοήσει τις ταραχές το Σαββατοκύριακο, ένα του δήμου της πόλης, και ένα περιπολικό που μπροστά του σπεύδουν όλοι να φωτογραφηθούν. Τεράστια πανό αριστερών συνδικάτων και κομμάτων κρέμονται  από το AKM, μέγαρο μουσικής της Πόλης που φέρει το όνομα του Ατατούρκ, αλλά και από το μνημείο του Ατατούρκ στο κέντρο της πλατείας.Οι πλανόδιοι πωλητές πουλούν από κεφτέδες και καρπούζι, ως σημαίες με τη μορφή του Ατατούρκ αλλά και μάσκες, τόσο αντιασφυξιογόνες όσο και τις γνωστές λευκές διαμαρτυρίας με τη μορφή των Anonymous.

kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkΗ πλατεία είναι γεμάτη από κόσμο κάθε ηλικίας. Οι περισσότεροι κάθονται ή είναι ξαπλωμένοι, λες και απολαμβάνουν ατελείωτα το δικαίωμά τους αυτό, που κέρδισαν με τόσο αγώνα. Υπάρχουν κομματικά πανώ, τουρκικές σημαίες, αλλά σε μικρότερη έκταση από ό,τι θα περίμενε κανείς. Ο κόσμος είναι εκεί με τα ρούχα που φορά, δεν κουβαλάει συνήθως άλλη ιδιότητα πέρα από εκείνη του πολίτη. Βέβαια, είναι ετερόκλητος κόσμος, και ιδεολογικά και κοινωνικά. Φαίνονται όμως να μην ενοχλούνται από την τόση ποικιλία. Κυκλοφορούν διάφορες ιστορίες για την προσωρινή ένταση ανάμεσα σε κούρδους υποστηρικτές του ΡΚΚ που βρέθηκαν ξαφνικά δίπλα σε ακροδεξιούς του MHP, αλλά τελικά αποφάσισαν να αγνοήσουν οι μέν τους δέ. Αντί για αντιπαράθεση, οι άνθρωποι δουλεύουν για να δημιουργήσουν. Έχουν φτιάξει ιατρείο, όπου διατίθενται δωρεάν διαφόρων ειδών φάρμακα, καντίνα με έτοιμα φαγητά, από χθές στήθηκε και βιβλιοθήκη. Επιπλέον, στήθηκαν μεγάλες σκηνές, όπου από χθες ξεκίνησαν εργαστήρια και διαλέξεις. Νωρίς το βραδάκι, μέλη της συμφωνικής ορχήστρας που θα συμμετείχε στην εναρκτήρια συναυλία του φεστιβάλ της Πόλης, όταν αυτή ακυρώθηκε, αποφάσισαν να παίξουν εδώ.  Βεβαίως, για να αντιμετωπιστεί η επιβάρυνση που προκαλούν όλα αυτά στο πάρκο, έχουν οργανωθεί ειδικές ομάδες για την πειρισυλλογή των σκουπιδιών. Είδα φοιτητές  μου με γάντια και σακούλες να οργώνουν τον χώρο. Ποτέ η πλατεία και το πάρκο δεν ήταν πιο καθαρά. Όλα αυτά  θυμίζουν έντονα τα κινήματα Occupy.  Είναι όμως και κάτι παραπάνω. Συνέχεια ανάγνωσης