Ο χρόνος της κρίσης

Standard

του Πολυμέρη Βόγλη

Σε εποχές πολιτικών κρίσεων ο χρόνος επιταχύνεται — συμβαίνει αυτό που οι ιστορικοί ονομάζουν «πύκνωση της ιστορίας». Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα συμβαίνουν σημαντικές εξελίξεις και ανατροπές που κανείς δεν είχε προβλέψει τον χρόνο και τον τρόπο με τον οποίο επρόκειτο να συμβούν. Αυτές δημιουργούν τη δική τους δυναμική που δεν προκύπτει από κάποια προειλημμένη απόφαση ούτε ακολουθεί κάποιο προδιαγεγραμμένο σενάριο.

Έργο του Χρήστου Καπράλου, 1984

Έργο του Χρήστου Καπράλου, 1984

Στα μεταπολεμική χρόνια γνωρίσαμε αρκετές τέτοιες στιγμές «πύκνωσης της ιστορίας», οι οποίες σχετίζονταν με την υπεράσπιση της δημοκρατίας. Μια τέτοια στιγμή ήταν πριν πενήντα χρόνια, τον Ιούλιο του 1965. Η ανατροπή της κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου οδήγησε σε καταιγιστικές εξελίξεις για δύο μήνες με το σχηματισμό διαδοχικών «βασιλικών» κυβερνήσεων και με τη μαχητική κινητοποίηση χιλιάδων ανθρώπων που υπερασπίζονταν τη λαϊκή κυριαρχία. Μια άλλη τέτοια στιγμή, ακόμη πιο «πυκνή», ήταν τον Ιούλιο του 1974. Στις 15 Ιουλίου 1974 έγινε το πραξικόπημα κατά του Μακάριου στην Κύπρο, πέντε μέρες αργότερα ξεκίνησε η τουρκική εισβολή στο νησί και στις 24 Ιουλίου ορκιζόταν η κυβέρνηση εθνικής ενότητας του Κ. Καραμανλή. Μέσα σε λίγες ημέρες η επτάχρονη δικτατορία, που φαινόταν πανίσχυρη, είχε καταρρεύσει κάτω από το βάρος της στρατιωτικής ήττας και της λαϊκής οργής, και το δημοκρατικό πολίτευμα είχε αποκατασταθεί. Σε αντίθεση με τον «πυκνό χρόνο» των πολιτικών κρίσεων, ο χρόνος της οικονομικής κρίσης, ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες, εξελίσσεται και βιώνεται πολύ διαφορετικά. Ας σκεφτούμε με ποιο τρόπο σημειώνεται ο χρόνος όλο αυτό το διάστημα. Ο χρόνος προσδιορίζεται από τα ορόσημα των διαπραγματεύσεων: το επόμενο Eurogroup, την επόμενη σύνοδο κορυφής, την επόμενη ημερομηνία αποπληρωμής των δόσεων προς το ΔΝΤ. Ο χρονικός ορίζοντας είναι βραχύς: 9 Απριλίου, 24 Απριλίου, 11 Μαΐου, 5 Ιουνίου, 14 Ιουνίου, 18 Ιουνίου και μετά στις 30 Ιουνίου. Η αίσθηση οικονομικής ασφυξίας και η έλλειψη προοπτικής επιτείνονται από τα στενά χρονικά περιθώρια και τα διαδοχικά χρονικά ορόσημα που εξαντλούνται, μόνο για να τεθούν νέα που επίσης χρονικά είναι πολύ κοντά. Για αρκετό καιρό τώρα, ο χρονικός ορίζοντας μας εξαντλείται στις επόμενες εβδομάδες ή το πολύ στον επόμενο μήνα και αδυνατούμε να σκεφτούμε μακροπρόθεσμα, να σκεφτούμε το μέλλον . Ο χρόνος που δημιουργεί η οικονομική κρίση προσδιορίζεται από την κυριαρχία της βραχείας διάρκειας και είμαστε εγκλωβισμένοι σε ένα αγωνιώδες παρόν. Το μεν πρόσφατο παρελθόν έχει συλλήβδην απαξιωθεί καθώς η Μεταπολίτευση έχει γίνει συνώνυμο όλων των στρεβλώσεων και των παθογενειών της ελληνικής κοινωνίας, ενώ το μέλλον είναι αβέβαιο και γι’ αυτό είναι πηγή φόβου και ανησυχίας. Συνέχεια ανάγνωσης