«Διαφωνείς με το Μνημόνιο, αλλά έχεις κάτι άλλο να προτείνεις;»

Standard

Η απουσία εναλλακτικής πρότασης

της Γεωργίας Βαλωμένου

Ρόμπερτ Μπερένυ, «Γυναίκα που παίζει τσέλο», 1928

Ρόμπερτ Μπερένυ, «Γυναίκα που παίζει τσέλο», 1928

Στις 12 Ιουλίου 2015 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ υπέγραψε το τρίτο Μνημόνιο, «ελλείψει καλύτερης εναλλακτικής πρότασης», σύμφωνα με τους υποστηρικτές της αλλά και πολλούς από τους επικριτές της.

Η διαπραγματευτική ήττα της κυβέρνησης, μια ήττα που μοιραζόμαστε όλοι όσοι τη στηρίξαμε, είναι η ήττα μιας συγκεκριμένης διαπραγματευτικής στρατηγικής, η οποία συνίσταται ακριβώς στην έλλειψη εναλλακτικής. Ο Γ. Βαρουφάκης, στην αρχή των διαπραγματεύσεων, είχε δηλώσει: «Αν δεν διανοείσαι την ρήξη, δεν μπορείς να διαπραγματευτείς». Ωστόσο, η διαπραγματευτική ομάδα δεν διανοήθηκε τη ρήξη, κάνοντας την πολιτική εκτίμηση πως η ρήξη θα είναι Αρμαγεδδώνας για τη χώρα – μια εκτίμηση για την οποία δεν δόθηκε ποτέ καμία αιτιολόγηση.

Η έλλειψη εναλλακτικής πρότασης από την πλευρά της κυβέρνησης, ακριβώς επειδή αποτελούσε στρατηγική επιλογή, δεν αντιμετωπίστηκε ως λάθος, ως κάτι για το οποίο θα έπρεπε να αποδοθούν ευθύνες. Αντίθετα, η κυβέρνηση, απαντώντας στην «κατηγορία» των αντιπάλων της ότι οδηγεί τη χώρα στη δραχμή, και επιλέγοντας να αγνοήσει εκείνους από τους υποστηρικτές της που είχε προσελκύσει με τη φράση «καμία θυσία για το ευρώ», ισχυρίστηκε –και έπεισε– πως ουδέποτε διανοήθηκε την έξοδο από την ευρωζώνη. Συνέχεια ανάγνωσης

Υπάρχει ελπίδα;

Standard

Η Γερμανία εξανάγκασε την Ελλάδα να αποδεχθεί ένα πρόγραμμα που θα καταστρέψει την οικονομία της και θα εξαφανίσει τη δημόσια περιουσία της για τα επόμενα πενήντα χρόνια.

Πωλ Μέισον, Τhe Guardian, 18.10.2015 (και στα ελληνικά Η Αυγή, 25.10.2015)

Του Χρήστου Λάσκου

Καρλ Χόφερ, «Το κορίτσι που βάζει δίσκους στο πικάπ», 1939

Καρλ Χόφερ, «Το κορίτσι που βάζει δίσκους στο πικάπ», 1939

Βασικό θέμα της ναυαρχίδας του αστικού τύπου στην Ελλάδα, του διαβόητου ΔΟΛ, το τελευταίο διάστημα, είναι πως οι Ευρωπαίοι εταίροι νιώθουν καθόλα ευχαριστημένοι από τη συμπεριφορά της ελληνικής κυβέρνησης μετά τον Σεπτέμβριο. Δεν χάνουν, λέγεται, ευκαιρία να δηλώνουν πόσο παραγωγικότερη είναι η σχέση μεταξύ των δύο πλευρών, αν συγκριθεί με αυτή που είχαν διαμορφώσει οι προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις. Έκπληκτοι οι «δανειστές» παρακολουθούν την αποφασιστικότητα με την οποία ο Αλέξης Τσίπρας και οι συνεργάτες του έχουν αναλάβει την πλήρη και ακριβή υλοποίηση των συμφωνηθέντων. Σε τέτοιο βαθμό, μάλιστα, συμβαίνουν όλα αυτά που η ελληνική κυβέρνηση έχει εξελιχθεί, όπως σημειώνουν Τα Νέα, από μαύρο πρόβατο στον «καλύτερο εχθρό» του ευρωπαϊκού κατεστημένου.

Θα μπορούσε, βέβαια, να σκεφτεί κανείς πως Τα Νέα κλπ. έχουν τους δικούς τους λόγους να διαχέουν τέτοιες εικόνες. Έχουν τις στοχεύσεις τους, που αντιστοιχούν άμεσα στα συμφέροντα που διακονούν. Άρα, τα πράγματα μπορεί να μην είναι έτσι. Συνέχεια ανάγνωσης

Κύρια κατοικία, απειλές και προστασία

Standard

της Κατερίνας Κνήτου

Η ιδιόκτητη κατοικία, και η ακίνητη περιουσία γενικότερα, αποτέλεσαν τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες του Νότου (Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία) στρατηγικό στοιχείο οικονομικής ανάπτυξης για λόγους κοινωνικούς και ιστορικούς.

robert-doisneau-robert-doisneau-la-maison-de-carton-1957-paris

Robert Doisneau – Σπίτι από χαρτόνια

Στην Ελλάδα το γνωστό «να έχουμε ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι μας», αποτέλεσε  στόχο ζωής για τη γενιά των ανθρώπων  που μετακινήθηκε μαζικά στις πόλεις, μετά την Kατοχή και τον Eμφύλιο, παράδοση  που συνεχίστηκε και στις επόμενες γενιές και υποδαυλίστηκε από τη «φούσκα» της κτηματαγοράς με την εκτεταμένη προώθηση του δανεισμού ως εργαλείου αναθέρμανσης της αγοράς.

Στην Ελλάδα το μεγάλο ποσοστό ιδιοκατοίκησης, που έφτανε στα πρώτα χρόνια της κρίσης το 80%, αποτέλεσε εξαρχής κεντρικό στόχο των δανειστών, που επιθυμούσαν και επιθυμούν τη δραστική του μείωση στο πλαίσιο της αναδιανομής πλούτου σε όφελος των οικονομικών ελίτ  που στοχεύουν  να εισέλθουν δυναμικά στην αγορά του real estate και να αναδιαμορφώσουν το χωρικό τοπίο στα σύγχρονα αστικά κέντρα. Συνέχεια ανάγνωσης

Πίσω από τις στατιστικές

Standard

Κόκκινα δάνεια, πλειστηριασμοί και τράπεζες

της Τόνιας Κατερίνη 

Το σχέδιο ρύθμισης των κόκκινων δανείων αποτέλεσε, όλα τα τελευταία χρόνια κεντρικό ζήτημα στις «διαπραγματεύσεις» ανάμεσα στις διαδοχικές κυβερνήσεις και τους δανειστές. Ειδικά από τον Σεπτέμβρη και μετά, η κυβέρνηση διαμήνυσε, σε όλους τους δυνατούς τόνους, ότι έκανε μια πολύ σκληρή διαπραγμάτευση, στο τέλος της οποίας εμφανίστηκε ικανοποιημένη από το αποτέλεσμα. Ικανοποιημένοι όμως εμφανίστηκαν και οι δανειστές που θα προχωρήσουν στην εκταμίευση της καθυστερούμενης δόσης.

6-daneia

Φωτογραφία του Τάκη Γέρου, 2015

Βασικό θέμα, που έχει κυριαρχήσει στη δημόσια συζήτηση και αντιπαράθεση, είναι τα ποσοστά όσων προστατεύει η συμφωνία. Ωστόσο, καθώς αυτά τα ποσοστά κινούνται σε ευρύτατα πλαίσια και είναι δύσκολο να προσδιοριστούν με ακρίβεια αυτή τη στιγμή, ας αφήσουμε λίγο στην άκρη τις (αυθαίρετες συχνά) στατιστικές και αναγωγές, και ας δούμε τη μεγάλη εικόνα. Τι συμφωνήθηκε λοιπόν επί της αρχής; Συνέχεια ανάγνωσης

ΣΥΡΙΖΑ και Αντιρατσιστικά Φεστιβάλ ή για την πολιτική της απόλυτης διαφοράς

Standard

του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου

Η (μη) συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ στο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ Κοινωνικής Αλληλεγγύης  Θεσσαλονίκης, μετά την ομόφωνη απόφαση της Αντιρατσιστικής Πρωτοβουλίας, δεν αφορά τα πάνελ της διοργάνωσης: αν ίσχυε αυτό, προσωπικά θα τη συμμεριζόμουν. Επιπλέον, ανακοινώσεις, επιστολές, βιτριολικά σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, φήμες ότι ο ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης θα μποϋκοτάρει το Φεστιβάλ, ακόμα και η εμπλοκή του κακόφημου ΣΚΑΪ (!) υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ, βεβαιώνουν ότι υπάρχει θέμα. Πράγματι: «δεν γίνεται τον Ιούλη να καταγγέλλουμε όλοι μαζί τα μνημόνια, τον Αύγουστο να τα υπογράφουμε και τον Οκτώβρη [να] συνυπογράφουμε μανιφέστα περί κοινωνικής αλληλεγγύης».[1] Πιστεύω ωστόσο ότι οι σύντροφοι και οι συντρόφισσες της Αντιρατσιστικής αποφάσισαν λάθος.

Θέλω να πω ότι, με το κριτήριο της πράξης, που πάει να πει ανεξαρτήτως προθέσεων, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει περάσει απέναντι: Μπορεί οι βουλευτές ή τα στελέχη του να δυσανασχετούν με το τρίτο Μνημόνιο, να το βρίζουν όταν συζητούν μεταξύ τους ή με φίλους τους στο τηλέφωνο, και ασφαλώς να μην το θεωρούν ευλογία — πάντως οι βουλευτές του ψήφισαν και θα ξαναψηφίσουν προαπαιτούμενα, τα στελέχη του προπαγανδίζουν το τέλος του αντι-μνημονίου, ενώ τα μέλη του, ανεξαρτήτως απόψεων, στήριξαν μια καμπάνια που βεβαίωνε ότι το «πρόγραμμα» θα εφαρμοστεί απαρεγκλίτως. Το κριτήριο της πράξης, ωστόσο, δεν μπορεί να ισχύει α λα καρτ. Με το ίδιο λοιπόν κριτήριο, ο ΣΥΡΙΖΑ (και οι βουλευτές, τα στελέχη, τα μέλη του) διεκδικούν την οργανική σχέση που είχαν ως τώρα με το αντιρατσιστικό κίνημα — μια σχέση που δεν είχε ποτέ, εξού και δεν τη διεκδικεί, κανένα κόμμα της μνημονιακής Κεντροαριστεράς, από αυτά που θεωρούν αυτονόητη τη λιτότητα αλλά επιθυμητό ένα μίνιμουμ πολιτικού φιλελευθερισμού και ανθρωπισμού. Συνέχεια ανάγνωσης

Kανάλια και δημοσκοπήσεις: Η κότα έκανε το αυγό ή το αυγό την κότα;

Standard

του Δημοσθένη Δώδου

Οι ραγδαίες και πρωτόγνωρες πολιτικές εξελίξεις από τα μέσα Αυγούστου (ψήφιση του Μνημονίου, με 32 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ να μην το ψηφίζουν· παραίτηση της κυβέρνησης· συγκρότηση της ΛΑΕ) βρήκαν –όσους μπορούσαν– σε ολιγοήμερες, έστω, διακοπές. Επιπλέον προκάλεσαν, βέβαια, μεγάλη σύγχυση, κυρίως σε εκείνους που τον Γενάρη είχαν ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ. Η προκήρυξη των εκλογών, στις 28 Αυγούστου, έδωσε το σύνθημα για την μαζική εμφάνιση στα ΜΜΕ δημοσκοπήσεων διαφόρων εταιρειών.

Φωτογραφία: Άγγελος Χριστοφιλόπουλος/FOSPHOTOS (πηγή: www.popaganda.gr)

Φωτογραφία: Άγγελος Χριστοφιλόπουλος/FOSPHOTOS
(πηγή: http://www.popaganda.gr)

Για τις εταιρείες δημοσκοπήσεων, το άλλοτε αρκούντως καλοπληρωμένο προϊόν τους, στην εποχή της κρίσης μετατράπηκε σε μια κακοπληρωμένη «ανάθεση», προκειμένου να παραμένουν στην επικαιρότητα. Έτσι όμως φαίνεται να επιβεβαιώνεται η άποψη που εξέφρασε στέλεχος εταιρείας, σχεδόν μια βδομάδα πριν τις εκλογές: ό,τι πληρώνεις, παίρνεις.

Οι δημοσκοπήσεις εδώ και πολλά χρόνια –για λόγους κόστους– είναι τηλεφωνικές, και οι εταιρείες είναι υποχρεωμένες να αναζητούν το δείγμα τους μόνο σε σταθερά τηλέφωνα. Και μπορεί να ανακοινώνουν ότι η δημοσκόπηση έγινε σε δείγμα «χιλίων τόσων» ατόμων, από πουθενά όμως δεν προκύπτει πόσες «απουσίες» και πόσες «αρνήσεις» υπήρξαν. Συνέχεια ανάγνωσης

Η αντίσταση της πολιτικής

Standard

του Μιχάλη Μπαρτσίδη

Με τις εκλογές του Σεπτεμβρίου έχει κλείσει ένας κύκλος ιστορικών γεγονότων και μπορεί να προβεί κανείς σε έναν πρώτο απολογισμό. Θα υποστηρίξω, εντελώς σχηματικά εδώ, μια ερμηνεία της ευρείας εκλογικής υποστήριξης του ΣΥΡΙΖΑ με βάση την «πολιτική της αξιοπρέπειας», η οποία έδωσε πνοή και κινητοποίησε ξανά, αν και όχι τόσο παθιασμένα όπως πριν, ένα μέρος του λαού.

Φωτογραφία: European Press Photo Agency

Οι συνηθέστερες ερμηνείες και στάσεις έναντι της τελικής κατάληξης της επτάμηνης πορείας βασίζονται σε μια κοινή περιγραφή όπου, μέσα από σκαμπανεβάσματα και αντιστροφές, διακρίνονται δυο περίοδοι του ΣΥΡΙΖΑ που χωρίζονται με μια τομή: το νέο μνημόνιο. Ο «μνημονιακός Τσίπρας» δεν έχει καμιά σχέση με τον «ανατροπέα» του Ιανουαρίου, μετέτρεψε το Όχι του δημοψηφίσματος σε Ναι, δεν τήρησε τις υποσχέσεις του, συμμορφώθηκε στις υποδείξεις της τρόικας, εγκλωβίστηκε εθελουσίως στην παγίδα που του έστησαν, σπέρνοντας την απογοήτευση, την ήττα και την καταστροφή. Μέγιστη συνέπεια, η απώλεια του ηθικού πλεονεκτήματος της Αριστεράς με το οποίο άξιζε κανείς να στρατεύεται, να μάχεται, να δίνει νόημα στη ζωή του.  Από την αρχή της σύντομης προεκλογικής περιόδου, οι εξ αριστερών σφοδρές κριτικές εκδιπλώνουν τις πρωτο-μοντερνιστικές βεβαιότητές τους βασιζόμενες σε οφθαλμοφανή στοιχεία και γεγονότα που πείθουν για την ασυνέπεια και προδοσία του Όχι της αντίστασης.  Σφοδρές βεβαιότητες που όσο δυνατά χτυπούν τόσο χάνουν και το δίκιο τους, αρνούμενες να σκεφτούν τη συνθετότητα της ιστορικής κατάστασης που μπορεί να αποκληθεί «ελληνική ανωμαλία». Συνέχεια ανάγνωσης