Ο ΣΚΑΪ, ο Τράγκας και οι κριτικοί

Standard

του Γιάννη Σκλαβούνου

«Για τη νέα επίθεση, η μεταφυσική θα πρέπει να αισθάνεται περήφανη·

τη συγχέουν με τη σκέψη»

Μαξ Χορκχάιμερ, «Η νεότερη επίθεση κατά της μεταφυσικής»

Τζωρτζ Γκρος, «Ο προπαγανδιστής» (αλληγορία για τον Χίτλερ), 1928

Τζωρτζ Γκρος, «Ο προπαγανδιστής» (αλληγορία για τον Χίτλερ), 1928

Σε πολλούς προξένησε ίσως εντύπωση η απόφαση του ΣΚΑΪ να δώσει εβδομαδιαίο τηλεοπτικό βήμα στον Γιώργο Τράγκα. Καθώς το ζήτημα παρουσιάζει γενικότερο ενδιαφέρον, αξίζει να σταθούμε σ’ αυτό.

Ανάμεσα στις πολλές διαφοροποιήσεις εντός του λεγόμενου «αντιμνημονιακού χώρου», μπορούμε να ξεχωρίσουμε δύο διακριτούς πόλους: εκείνον των «ακροδεξιών συνωμοσιολόγων» και εκείνον των «κριτικών». Ο πρώτος πόλος είναι αυτός που εκπροσωπεί εν πολλοίς ο Γ. Τράγκας και οι εκπομπές του. Σκληρά και στείρα αντιμνημονιακός, με έντονο εθνικιστικό περιεχόμενο, λαϊκιστικός, συνθηματολογικός, αστήριχτος και με βασικό χαρακτηριστικό του την ακατάσχετη συνωμοσιολογία. Στο πλαίσιο αυτού του λόγου (discourse), οι Έλληνες παρουσιάζονται ως ένας περιούσιος λαός, ο οποίος δέχεται επίθεση από ξένες δυνάμεις που ορέγονται την Ιστορία του και τα δήθεν κρυμμένα κοιτάσματα πετρελαίου του, από τοκογλύφους κερδοσκόπους του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού (όπως ο Σόρος), από το εγχώριο «δοσίλογο» πολιτικό προσωπικό, τους Εβραίους και φυσικά τους μετανάστες — ενώ συχνά ως βασική αιτία της κατάστασης αναφέρονται οι περίφημοι «αεροψεκασμοί» (μάλιστα, το έναυσμα για να γραφεί αυτό το σχόλιο έδωσε η αφιερωμένη στους υποτιθέμενους αυτούς αεροψεκασμούς εκπομπή του Γ. Τράγκα, στις 9 Ιουνίου). Σε πολιτικό επίπεδο, αυτός ο χώρος εκφράζεται σε μεγάλο βαθμό από τον Πάνο Καμμένο και τους Ανεξάρτητους Έλληνες, αλλά και τη Χρυσή Αυγή.

Στον αντίποδα, υπάρχει ο πόλος των κριτικών. Σε πλήρη αντίθεση με τον προηγούμενο, εδώ εντάσσονται όσοι προσπαθούν να αρθρώσουν έναν κριτικό αριστερό λόγο που θα αντιπαρατεθεί στις ασκούμενες πολιτικές με τελείως διαφορετικό τρόπο. Γι’ αυτό τον λόγο (discourse), το κύριο διακύβευμα είναι η δημοκρατία: Λαμβάνοντας θέση και έχοντας ένα συγκεκριμένο χειραφετητικό ενδιαφέρον/συμφέρον, στέκεται απέναντι στην υποχώρηση της πολιτικής και την αντικατάστασή της από την τεχνοκρατική επιτελεστική διαχείριση, απορρίπτει τις ερμηνείες που θέλουν για όλα όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα σήμερα να φταίνε συλλήβδην οι Έλληνες και η «αμαρτωλή μεταπολίτευση», προσπαθεί να προασπίσει το δημοκρατικό και κοινωνικό κεκτημένο της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας. Συνέχεια ανάγνωσης

Νεοναζισμός 4 x 4

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Τζωρτζ Γκρος, «Ο προπαγανδιστής» (αλληγορία για τον Χίτλερ), 1928

Τζωρτζ Γκρος, «Ο προπαγανδιστής» (αλληγορία για τον Χίτλερ),
1928

Έχουν ήδη γραφτεί πολλά για την εκπομπή Τράγκα με τους Χρυσαυγίτες βουλευτές. Κι αν γράφω  σήμερα δεν είναι τόσο από τσαντίλα ή  επειδή όσα κι αν γραφτούν, λίγα είναι γι’ αυτό που συνέβη το βράδυ της Κυριακής. Ο λόγος είναι διπλός:  ενώ από τη  μια είναι αφελές να εκπλησσόμαστε, από την άλλη δεν μπορούσε να μην εκπλησσόμαστε. Δεν δικαιούμαστε να εκπλησσόμαστε, αφού η εκπομπή δεν ήρθε σαν κεραυνός εν αιθρία· και δεν μπορούμε να μην εκπλησσόμαστε, επειδή από πολλές απόψεις αποτελεί τομή. Θα προσπαθήσω να εξηγήσω τη σκέψη μου.

Πρώτον, για να ξεκινήσω από τα σίγουρα, δεν μπορεί κανείς να πέφτει από τα σύννεφα, καθώς τα κανάλια έχουν, δυστυχώς, αρκετή προϋπηρεσία στον τομέα αυτό. Η γκάμα βέβαια και οι αποχρώσεις, ως προς την ευθύνη τους για τη διάδοση των  νεοναζιστικών ιδεών και πρακτικών, ποικίλλουν:  αδιαφορία, ανοχή, εθελοτυφλία, χάιδεμα, προβολή και προμοτάρισμα της Χρυσής Αυγής (και ας μην ξεχνάμε εδώ ότι ο πρώτος που κάλεσε στο στούντιο τον Ν. Μιχαλολιάκο, σε ανύποπτο χρόνο, πριν αρκετά χρόνια, ήταν ο «έγκριτος» Γιάννης Πρετεντέρης).

Δεύτερον, για να συνεχίσω στα λιγότερα σίγουρα, μου φαίνεται παράδοξο αλλά και εξόχως προβληματικό να εκπλησσόμαστε που ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος δεξιώθηκε τους Χρυσαυγίτες. Ακόμα χειρότερα, αν η έκπληξή μας πηγάζει από το ότι αυτό το έκανε ο «αντιμνημονιακός» Τράγκας. Γιατί είναι στοιχειώδες, πολιτικά, να διακρίνουμε πώς, για τον συγκεκριμένο δημοσιογράφο, η αντιπολίτευση, η «υπεράσπιση των λαϊκών συμφερόντων», η «πάλη ενάντια στο Μνημόνιο» είναι  μόνο το επίχρισμα. Άμα το ξύσουμε  –λιγάκι, όχι πολύ– θα βρούμε μπόλικο αντικοινοβουλευτισμό, συνωμοσιολογία, αγοραίο εθνικισμό,  δημαγωγία, χυδαίο λαϊκισμό και σκέτη χυδαιότητα – με λίγα λόγια, πολλά βασικά συστατικά του φασισμού και του  φασιστικού ήθους. (Και είναι μια μεγάλη κουβέντα,  από εκεί και πέρα, που χρειάζεται να την  κάνουμε επειγόντως, πώς ακροδεξιές νοοτροπίες μπορούν να φωλιάζουν και στο πλαίσιο του αντιμνημονιακού λόγου. Θα μπορούσαμε να την ξεκινήσουμε και από την  προχθεσινή ρεβεράντζα του Τράγκα προς τους Χρυσαυγίτες: η κυβέρνηση Μέρκελ σας λέει νεαναζιστές, αλλά η πραγματική ναζί είναι εκείνη!). Συνέχεια ανάγνωσης