Οι φοιτητές στην πόλη των Σκοπίων διαδηλώνουν: Πανεπιστήμια αυτόνομα, όχι υπό κρατικό έλεγχο

Standard

Συνήθως, η πρώην γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας πρωταγωνιστεί στον ελληνικό δημόσιο λόγο ως πηγή απειλής, επιθετικότητας και πρόκλησης. Αλλιώς, η χώρα αυτή και οι πολίτες της είναι σαν να μην υπάρχουν. Και όμως όλο τον Δεκέμβριο, η πόλη των Σκοπίων συγκλονίστηκε από διαδηλώσεις φοιτητών, οι οποίοι διαμαρτύρονταν για την επιβολή κυβερνητικών μέτρων (εξωπανεπιστημαικές εξετάσεις)που αναιρούσαν την αυτονομία των πανεπιστημίων. Δημοσιεύουμε, με μικρές περικοπές, δύο κείμενα υπογραφών: την έκκληση καθηγητών και φοιτητών (αντιπροσώπων της Φοιτητικής Ολομέλειας) από Πανεπιστήμιο των Σκοπίων και το κείμενο υποστήριξης διανοουμένων από όλο τον κόσμο. Το πρώτο κείμενο το αντλήσαμε από το http://www.newappsblog.com και το δεύτερο από το http://www.aljazeera.com (το δημοσιοποίησε ο Todd May)

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

 Μια ρύθμιση πρωτοφανής

Φοιτητική διαδήλωση, Σκόπια, Δεκέμβριος

Φοιτητική διαδήλωση, Σκόπια, Δεκέμβριος

Τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνηση επέβαλε νομοθετικές μεταρρυθμίσεις χωρίς κανέναν ουσιαστικό διάλογο με τα ενδιαφερόμενα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας. Καθεμιά από τις μεταρρυθμίσεις αυτές ελάττωναν την αυτονομία των πανεπιστημίων μας, μετατρέποντάς τα από εκπαιδευτικά ιδρύματα σε εργαλεία πολιτικής επιρροής. Οι τελευταίες τροπολογίες στον Νόμο για την Ανώτατη Εκπαίδευση θα αυξήσουν την άμεση ανάμειξη του κράτους, διά του Υπουργείου Παιδείας και Επιστημών, στον σχεδιασμό των προγραμμάτων σπουδών και στον τρόπο εξέτασης και βαθμολόγησης των Πανεπιστημίων, στερώντας τελικά από αυτά (κυριολεκτικά) το δικαίωμα να απονέμουν τίτλους σπουδών. Ακόμη χειρότερα, ο Νόμος εισάγει την ιδέα των υποχρεωτικών κρατικών εξετάσεων για καθένα από τα μαθήματα που θα παρακολουθεί ο κάθε φοιτητής, σε δύο φάσεις (η πρώτη στο δεύτερο έτος σπουδών και η δεύτερη στο τέταρτο), τις οποίες θα οργανώνουν και θα διεξάγουν πρόσωπα διορισμένα από το Υπουργείο. Οι κρατικές εξετάσεις προβλέπονται επιπλέον για όλους τους κύκλους σπουδών: προπτυχιακούς, μεταπτυχιακούς και διδακτορικούς. Πρόκειται για μια ρύθμιση πρωτοφανή, που δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο. Συνολικά, η μεταρρύθμιση αυτή πρακτικά θα στερήσει από τα Πανεπιστήμια το δικαίωμα απονομής τίτλων σπουδών, αφού εισάγει την υποχρέωση επιτυχίας στις κρατικές εξετάσεις πριν από την ολοκλήρωση του κύκλου σπουδών. […]

Σκόπια, 19 Δεκεμβρίου 2014

Darko Malinovski and Arben Hajrullahi (εκ μέρους της Ομολέλειας των Φοιτητών)

Katerina Kolozova, Biljana Vankovska, Igor Jovanoski, Gordana Popsimonova, Ognen Cemerski (καθηγητές)

 

Αλληλέγγυοι στον αγώνα!

Το κείμενο υπογράφουν δεκάδες διανοούμενοι από όλο τον κόσμο, ανάμεσά τους οι Ταρίκ Αλί, Αλαίν Μπαντιού, Σάιμον Κρίτσλεϋ, Σρέκο Χόρβατ, Νίνα Πάουερ, Ζακ Ρανσιέρ, Τζιάννι Βάτιμο, Σλάβοι Ζίζεκ

Φοιτητές, κατά τη διάρκεια διαδήλωσης, στο άγαλμα των Κυρίλλου και Μεθοδίου, στην πόλη των Σκοπίων

Φοιτητές, κατά τη διάρκεια διαδήλωσης, στο άγαλμα των Κυρίλλου και Μεθοδίου, στην πόλη των Σκοπίων

 Εμείς, συγγραφείς και καθηγητές από όλο τον κόσμο, υπογράφουμε αυτή την επιστολή για να εκφράσουμε τη βαθύτατη ανησυχία μας για τις πρόσφατες ενέργειες του Υπουργείου Παιδείας και Επιστημών που ανέλαβε να τροποποιήσει τον Νόμο για την Ανώτατη Εκπαίδευση. Επίσης, την αλληλεγγύη μας στους διαδηλωτές της Φοιτητικής Ολομέλειας, όπως και στους καθηγητές και στους Μακεδόνες πολίτες που τους συμπαρίστανται.

Κάθε πολιτικός οργανισμός που επιθυμεί να αποκαλείται δημοκρατικός οφείλει να διασφαλίζει αυτονομία στα ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης. Διότι μόνο σε αυτά γίνεται, με αυστηρό και αδέσμευτο τρόπο, ο κριτικός αναστοχασμός των χαρακτηριστικών μιας κοινωνίας –του πολιτικού και οικονομικού της συστήματος, των μηχανισμών εξουσίας που τη διατρέχουν, της πολιτιστικής της παραγωγής– από αυτούς που πρόκειται να συμμετάσχουν στην κοινωνία αυτή. Όταν τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα γίνονται υποχείρια του κράτους, ο κριτικός στοχασμός τελεί υπό την ομηρία των ισχυρών. Καμία κοινωνία δεν μπορεί να προοδεύσει υπό τέτοιες συνθήκες. Η δημιουργικότητα καταπνίγεται, η κριτική φιμώνεται, η ανεξάρτητη σκέψη φθίνει. Συνέχεια ανάγνωσης

Free (press) νεοφιλελευθερισμός και λαϊφστάιλ: Με αφορμή την Athens Voice

Standard

 του Τάκη Γέρου

 gerosΤο 2004 ο Νικόλας Σεβαστάκης είχε συμπεριλάβει στην Κοινότοπη χώρα μια υποδειγματική κριτική του περιοδικού ΚΛΙΚ και τουλαϊφτάιλ ως έκφραση του νέου φαντασιακού της ελληνικής κοινωνίας και της πολιτισμικής ηγεμονίας των νέων αστικών μεσοστρωμάτων.[1] Δέκα χρόνια μετά, έχω την αίσθηση ότι ένας τέτοιος θεωρητικός προσανατολισμός δεν έχει ευδοκιμήσει ιδιαίτερα στο πλαίσιο της αριστερής κριτικής, που τείνει να υποτιμά το λαϊφστάιλ ως πεδίο συγκρότησης ταυτοτήτων, αξιών, ιδεολογιών και τρόπων ζωής. Εάν όμως όλη η «μεταμοντέρνα τσογλανιά» της δεκαετίας του 1990 (για να δανειστώ μια γλαφυρή έκφραση του Νίκου Ξυδάκη) συμπυκνώθηκε συμβολικά στο περιοδικό ΚΛΙΚ, στις μέρες μας μια ανάλογη λειτουργία φαίνεται να επιτελείται –σε σημαντικό βαθμό και τουλάχιστον στην περιοχή της πρωτεύουσας– μέσα από τα έντυπα του λεγόμενου freepress. Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε από κοντά το ένα από τα δύο δημοφιλέστερα freepress, την εβδομαδιαία εφημερίδα AthensVoice (AV), το πρώτο έντυπο αυτού του είδους που εκδόθηκε στην Αθήνα και μάλλον το πιο εμβληματικό.

geros2Ανατομία ενός τεύχους

Την ιδεολογική προμετωπίδα της εφημερίδας εκφράζει, στην πιο ξεκάθαρη μορφή της, ο εκδότης-διευθυντής Φώτης Γεωργελές. Επιλέγω στην τύχη το editorial ενός σχετικά πρόσφατου τεύχους (τχ. 473, 13-19 Μαρτίου 2014). Εκεί ο Φ.Γεωργελές επιδίδεται για νιοστή φορά στην υπεράσπιση του μνημονιακού καθεστώτος, τόσο υπό τη μορφή του σημερινού κυβερνητικού σχηματισμού όσο και με τη φουκωική έννοια, ως το μοναδικό καθεστώς αλήθειας. Όσοι αντιτίθενται σ’ αυτό απαξιώνονται ως «ψεκασμένοι αντιμνημονιακοί», «πολιτοφυλακές του Μαδούρο» ή, γενικότερα, οπισθοδρομικοί που έχουν καθηλωθεί σ’ έναν «παιδισμό». Οι αιτίες της άρνησης αυτής είναι σαφείς και ψυχολογικού χαρακτήρα: «Θυματοποίηση, μιζεραμπιλισμός, άρνηση της πραγματικότητας, ναρκισσισμός». Επιστρατεύονται μάλιστα τα δύο γνωστά μοτίβα που αντιτείνει συνολικά ο κυρίαρχος λόγος σήμερα απέναντι σε οποιαδήποτε κριτική: «συνωμοσιολογία» και «λαϊκισμός». Η αφ’ υψηλού και νεο-οριενταλιστική οπτική απέναντι στις λαϊκές διεκδικήσεις, η οποία αυτο-επαινείται ως «προοδευτική», παίρνει κάποια στιγμή απροκάλυπτα κυνική μορφή: «Τι θυσίες ακριβώς κάνει ο ελληνικός λαός; Θυσίες θα έκανε αν του ζητούσαν να δίνει το 10% των εθνικών μας εσόδων για τα παιδάκια του Νίγηρα που πεινάνε». Συνέχεια ανάγνωσης

Εναντίον της δημοκρατίας Ο νόμος Διαμαντοπούλου-Γεωργιάδη και η διοίκηση των ΑΕΙ

Standard

του Σταύρου Κωνσταντακόπουλου

 Τέθηκε σε ισχύ αυτήν την εβδομάδα με τη δημοσίευση του στο ΦΕΚ  το νομοσχέδιο  Διαμαντοπούλου-Γεωργιάδη. Επικαλούμαι και τα δυο ονόματα, σε μια προσπάθεια να  αποδώσω φόρο τιμής όχι μόνον στην αρχιτέκτονα του νομοσχεδίου αυτού, αλλά και στον πρωτομάστορα. Εμάς τους αριστερούς μας στοιχειώνουν πάντα τα ερωτήματα που έθεσε ο Μπέρτολτ Μπρεχτ στο γνωστό του ποίημα  «Ερωτήσεις ενός εργάτη που διαβάζει». Ο Μπρεχτ αρνιόταν ότι  τη Θήβα την επτάπυλη, τη Βαβυλώνα ή τη μεγάλη Ρώμη τις είχαν χτίσει μόνοι τους οι βασιλιάδες και υπέβαλλε στον αναγνώστη την ιδέα ότι κάποιο ρόλο είχαν παίξει και οι χτίστες. Θα ήθελα να αναφέρω όλους τους χτίστες αλλά, μη μπορώντας για προφανείς λόγους να το κάνω, περιορίζομαι στον πρωτομάστορα Γεωργιάδη.

Με το νομοσχέδιο αυτό, λοιπόν, μεταξύ πολλών άλλων, καταργείται  η φοιτητική συμμετοχή. Ή, για να είμαι ακριβέστερος, περιορίζεται σε έναν: μόνον ένας φοιτητής ή μια φοιτήτρια θα εκπροσωπεί τους/τις συναδέλφους του/της στο Συμβούλιο Διοίκησης. Κάποιοι κοινωνιολόγοι ισχυρίζονται ότι ένας από τους λόγους που ενίσχυσαν τον σύγχρονο ατομικισμό οφείλεται στο γεγονός ότι η  οθόνη της τηλεόρασης, επειδή είναι μικρή και κατά συνέπεια δεν χωράει τους πολλούς,  περιορίζεται  να δείχνει τις περισσότερες φορές μόνον έναν. Η αρνητική αυτή επίδραση της τηλεόρασης θα έπρεπε κανονικά να οδηγήσει τη «σοσιαλίστρια» υπουργό να δει με διαφορετική ματιά τη φοιτητική συμμετοχή, αντί ουσιαστικά να την καταργήσει.

Μόνον που ιδεολογικοπολιτικοί λόγοι δεν της επέτρεψαν κάτι τέτοιο. Η άκριτη αποδοχή από το ΠΑΣΟΚ των δογμάτων του νεοφιλελευθερισμού, στην περίπτωση αυτή νοούμενου κυρίως ως δόγματος πολιτικού χαρακτήρα, δεν μπορούσε να έχει παρά μόνον αυτό το αποτέλεσμα.  Σύμφωνα με τη νεοφιλελεύθερη αντίληψη για τη διακυβέρνηση, όχι μόνον των πανεπιστημίων αλλά και των κοινωνιών ευρύτερα, οι πολλοί δεν είναι ικανοί να διαχειριστούν τις τύχες των κοινωνιών. Το «γκουβέρνο» μπορούν και πρέπει να το κρατάνε λίγοι στα χέρια τους. Έτσι η  κ. Γιαννακά, εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ στο νομοσχέδιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, έλεγε στη Βουλή: «Σήμερα έχουμε ένα μοναδικό φαινόμενο –συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα– να ψηφίζεται ο πρύτανης απ’ αυτούς που καλείται να διοικήσει, δηλαδή καθηγητές, διοικητικούς και φοιτητές. Καλείται, δηλαδή, να διοικεί τους διοικούμενους οι οποίοι τον εκλέγουν.  Αυτό είναι μία κομβική παθογένεια και πρέπει να αλλάξει». Στο ίδιο ακριβώς μήκος κύματος, ο γνωστός  Μ. Βορίδης του ΛΑΟΣ στην τοποθέτηση του, και εγκαλώντας τη Ν.Δ. για ασυνέπεια προς τη «δεξιά ιδεολογία», θύμισε στους βουλευτές της ότι, σύμφωνα με την αυθεντική δεξιά ιδεολογία, «οι διοικούμενοι δεν συμμετέχουν στη διοίκηση».  Έχοντας αντλήσει από διαφορετικές πηγές τα δύο αποσπάσματα, δεν μπόρεσα να διευκρινίσω ποιος το είπε πρώτος. Αλλά αυτό πραγματικά μικρή σημασία έχει. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι μια «σοσιαλίστρια» βουλευτής και ένας βουλευτής της άκρας δεξιάς έχουν πανομοιότυπη αντίληψη για τη διοίκηση των πολλών.  Συνέχεια ανάγνωσης