ΘΕΡΙΝΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑΡΙΟ: Πολιτική και Συναίσθημα

Standard

 του Νικόλα Σεβαστάκη     

 

Μαξ Μπέκμαν, «Η Κάθυ, ντυμένη στα γαλάζια, μέσα σε μια βάρκα», 1926

H ανακύκλωση του «φιλελεύθερου Κέντρου». Διαρκής και λυπηρή απομάκρυνση της «μεταρρυθμιστικής» και «υπεύθυνης Αριστεράς» από την Αριστερά. Ήδη όμως από τις μέρες της κυβέρνησης Παπαδήμου, στα διαδικτυακά στέκια αυτού του χώρου, παρατηρούσε κανείς να νεκρανασταίνονται μια μια οι ευρεσιτεχνίες του μπλερισμού ή της «προοδευτικής» συνέχειας του θατσερισμού. Να, για παράδειγμα, οι προ εικοσαετίας αναλύσεις περί ύπαρξης δύο κοινωνιών, της καθυστερημένης και αργόστροφης και της άλλης, της κοινωνίας των παραγωγικών και ευφυών που δεν τους αφήνουν να διακριθούν και να ηγηθούν. Τώρα ωστόσο τα ίδια ξόρκια επαναλαμβάνονται σε συνθήκες μακάβριας πτώσης της μεσαίας τάξης και οικονομικής εξάντλησης για μεγάλα τμήματα του λαού. Και σε ένα περιβάλλον επανεμφάνισης των συσσιτίων και με 1.200.000 ανέργους ξενίζει ακόμη περισσότερο ο υπερβατικός οίστρος των οπαδών του «δυναμικού Κέντρου». Ενώ μαζί με αυτήν επιστρέφει και ο μύθος της ευεργετικής ιδιωτικοποίησης ως να μην υπήρξε καμιά μεγάλη κρίση, κανένας ισχυρός κλονισμός στα δόγματα και στις λειτουργίες του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού. Η λύση του κοινωνικού προβλήματος επαφίεται στη φαντασίωση της ανεμπόδιστης ροής ιδιωτικών επενδύσεων πίσω από την οποία κρύβεται δυστυχώς αυτό που δήλωσε προ κάποιων εβδομάδων η Μέρκελ: ότι για τους αποτυχημένους της νότιας Ευρώπης το πρότυπο θα έπρεπε να είναι η… Ινδονησία! Έτσι λοιπόν ο όψιμος ευρωπαϊσμός φτάνει στο σημείο της θλιβερής του αυτοαναίρεσης. προτρέποντας στη γενική εκποίηση όλων όσων άξιζαν στην ευρωπαϊκή κληρονομιά. Συνέχεια ανάγνωσης

Χαλυβουργία: μια απεργία για το μέλλον της οικονομίας

Standard

του Πέτρου Λινάρδου-Ρυλμόν

Χαρακτικό του Κλίφροντ Χάρπερ

Η διαχείριση της οικονομίας από την κυβέρνηση Παπαδήμου έχει εγκαταλείψει το στόχο τής προοδευτικής μείωσης του δημόσιου χρέους, όπως έχει εγκαταλείψει την επιδίωξη του συντονισμού των διαφόρων πολιτικών για τη σταθεροποίηση της οικονομίας. Ακόμα κι αν ολοκληρωθεί η διαδικασία της εθελοντικής ανταλλαγής ομολόγων (PSI) και υπάρξει μια νέα δανειακή σύμβαση που θα αυξήσει φυσικά το χρέος, το αδιέξοδο της υπερχρέωσης θα εκδηλωθεί αργά ή γρήγορα. Σε αυτές τις συνθήκες, τόσο οι πολιτικές που αφορούν τη λειτουργία της κρατικής μηχανής όσο και η πολιτική της μείωσης των αμοιβών της εργασίας, που θεωρητικά αποτελούν μέρος της κυρίαρχης στρατηγικής, δεν έχουν τα αποτελέσματα τα οποία επιδιώκουν, γιατί τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός τομέας αποδιοργανώνονται με ρυθμούς τέτοιους, ώστε κλείνουν αντί να ανοίγουν οι δρόμοι για μια συντεταγμένη ανασυγκρότηση της οικονομίας. Σημαντικός παράγοντας αυτής της αποδιοργάνωσης είναι η απόσυρση του κεφαλαίου από την παραγωγή, σε συνδυασμό με τη φυγή του στο εξωτερικό.

Μέρος αυτού του φαινομένου, της φυγής του κεφαλαίου μπροστά στο αδιέξοδο των εφαρμοζόμενων πολιτικών, είναι η προσπάθεια αξιοποίησης της στρατηγικής της «εσωτερικής υποτίμησης» για την πραγματοποίηση γρήγορων κερδών και όχι φυσικά για την πραγματοποίηση επενδύσεων και την αύξηση της παραγωγής. Η πλέον χαρακτηριστική και γνωστή περίπτωση, λόγω της ηρωικής απεργίας των εργαζομένων, είναι η Χαλυβουργική στον Ασπρόπυργο, όπου οι απολύσεις και οι αλλαγές στα ωράρια λειτουργίας της μονάδας δεν προκύπτουν από την ανάγκη αντιμετώπισης της μείωσης της παραγωγής, αλλά από την προσπάθεια του εργοδότη να επαναφέρει την υψηλή κερδοφορία σε συνθήκες που κανονικά δεν το επιτρέπουν — την ίδια στιγμή που αυτή η μονάδα παραγωγής χρειάζεται επειγόντως επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό της και τη δημιουργία ασφαλών συνθηκών λειτουργίας για τους εργαζόμενους.

Οι πρωτοετείς φοιτητές που στέλνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για να επιβάλουν τις απλοϊκές και αποτυχημένες συνταγές του κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν πως αντί να φέρνουν κεφάλαια οι μειώσεις μισθών, διώχνουν τα κεφάλαια οι μειώσεις της παραγωγής. Επίσης δεν εξετάζουν την πορεία της ελληνικής βιομηχανίας την τελευταία εικοσαετία, που δείχνει καθαρά ότι το αθάνατο ελληνικό επιχειρηματικό πνεύμα δεν βρήκε παρά τρόπους να διαχειριστεί την απώλεια ανταγωνιστικότητας και παραγωγικού ιστού, υποστηριζόμενο από την ανοχή της αδήλωτης εργασίας, την «εκσυγχρονιστική» απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, καθώς και την ανοχή απέναντι στις αυξήσεις τιμών (με διαφόρων ειδών καρτέλ) που έκαναν την Ελλάδα πρωταθλήτρια του πληθωρισμού στην Ευρώπη. Γι’ αυτούς τους λόγους δεν μπορούν ή δεν θέλουν να κατανοήσουν ότι ένα κραχ μισθών δεν θα αντιμετωπιστεί από τον επιχειρηματικό κόσμο παρά σαν μια νέα, και για πολλούς τελική, ευκαιρία να κάνουν μια αρπαχτή. Συνέχεια ανάγνωσης

Η Συλλογική Κουζίνα στη Χαλυβουργία. Μια ανάσα αντίστασης και αλληλεγγύης

Standard

Από το μπλογκ του Σκύλου της Βάλια Κάλντα, valiacaldadog.blogspot.com

της Κυριακής Κλοκίτη

 Τα συνθήματα «H αλληλεγγύη είναι το όπλο μας» και «Kανείς μόνος του στην κρίση» είναι ωραίο να παίρνουν σάρκα και οστά. Αυτό έγινε το προηγούμενο Σάββατο, 10 του Δεκέμβρη, στο εργοστάσιο της Χαλυβουργίας. Με πρωτοβουλία της Συλλογικής Κουζίνας (elChef!) του Στεκιού Μεταναστών-Κοινωνικού Κέντρου στα Εξάρχεια, διοργανώθηκε μια γιορτή έμπρακτης αλληλεγγύης στους απεργούς της Χαλυβουργίας (σήμερα, Κυριακή 18.12, συμπληρώνουν 49 μέρες απεργίας). Κατεβήκαμε αρκετός κόσμος από την Κουζίνα και το Στέκι, στήσαμε σε συνεννόηση και με τη βοήθεια του σωματείου της Χαλυβουργίας μια εξέδρα για μουσική και ένα χώρο για το μαγείρεμα· και βιώσαμε όλες και όλοι τι σημαίνει, στην πράξη, αντίσταση, αξιοπρέπεια, αλληλεγγύη. Οι εργαζόμενοι στη Χαλυβουργία μας έδειξαν, στην μεγαλύτερη απεργία που θυμόμαστε εδώ και πολλά χρόνια, τι σημαίνει αγώνας. Η επαφή μας εκεί με έναν κόσμο που δεν είναι αυτός που συναναστρεφόμαστε κάθε μέρα, για πολλούς λόγους, ήταν μια πολύ δυνατή εμπειρία που σε κάνει βιωματικά να καταλάβεις πόση δύναμη μπορεί να βγαίνει αν υπάρχει αποφασιστικότητα σε έναν αγώνα, αλλά και πόση σημασία έχουν τα κινηματικά δίκτυα αλληλεγγύης.

Ζούμε στην εποχή των τεράτων; Ίσως. Ζούμε στην εποχή της κρίσης; Σίγουρα. Και όλα τα μαντάτα είναι άσχημα, όλες οι αναλύσεις απαισιόδοξες. Στη Χαλυβουργία όμως το Σάββατο μαζέψαμε πολλή ενέργεια και αισιοδοξία από δύο εντυπωσιακά συμβάντα. Το ένα είναι το πώς λειτούργησε όλη αυτή η πρωτοβουλία που πήρε η Κουζίνα και ήρθαν σε επαφή χώροι που δύσκολα βρίσκονται. Το δεύτερο, πόσος κόσμος πέρασε, όλες τις ώρες που μείναμε εκεί, για να αφήσει τρόφιμα και άλλα είδη που χρειάζονται οι απεργοί. Συνέχεια ανάγνωσης

To «Ατσάλι του Κόμματος»

Standard

του Κωστή Χατζημιχάλη

Ζωγραφική αναπαράσταση του εργοστασίου μετά τα εγκαίνια. Μουσείο Τιράνων. Φωτογραφία της Ντίνας Βαΐου.

Αυτή ήταν η ονομασία του τεράστιου, για τα αλβανικά δεδομένα, εργοστασίου σιδηρουργίας στο Ελμπασάν. Κατασκευασμένο τη δεκαετία του 1960, ακολουθώντας τα σοβιετικά πρότυπα των «κομπινάτ» (μεγάλα συγκροτήματα καθετοποιημένων βιομηχανικών μονάδων), στέκει σήμερα ερειπωμένο, ξεχασμένο και λεηλατημένο. Ένα τμήμα του έχει αγοραστεί από τη τουρκική διεθνική Kürüm, έχει εκσυγχρονιστεί και λιώνει σκραπ για την παραγωγή σιδήρου για τις οικοδομές, του πιο γοργά αναπτυσσόμενου κλάδου στη σημερινή Αλβανία. Λιώνει όμως και τμήματα του εξοπλισμού του παλιού «κομπινάτ», συμβολίζοντας έτσι με το πιο άμεσο τρόπο το τέλος της κομμουνιστικής περιόδου.

Το «Ατσάλι του Κόμματος» ήταν επί «υπαρκτού» το σύμβολο της αλβανικής εργατικής τάξης, με 7-12.000 εργαζόμενους και εργαζόμενες που δούλευαν σε τρεις βάρδιες. Ήταν το μεγαλύτερο εργοστάσιο της χώρας και ένα από τα μεγαλύτερα αντίστοιχα της Ευρώπης: 12 φορές μεγαλύτερο από τη δική μας «Χαλυβουργική», σε μια μικρή χώρα που ποτέ δεν ανέπτυξε σημαντικά άλλους συγγενείς κλάδους και δεν κατόρθωσε να κάνει εξαγωγές λόγω της πολιτικής απομόνωσης και της χαμηλής ποιότητας των προϊόντων. Σήμερα κομμουνιστές πρώην πολιτικοί, όπως ο Ραμίζ Αλία, αναγνωρίζουν το λάθος, όμως τότε η πίστη στον σοβιετικό προγραμματισμό, στη προτεραιότητα της βαριάς βιομηχανίας και στην αξιοποίηση των ορυκτών βρίσκονταν στο απυρόβλητο. Μέχρι τη ρήξη με τους Σοβιετικούς το 1962.

Οι σύντροφοι σοβιετικοί μηχανικοί έφυγαν λίγο πριν λειτουργήσει το εργοστάσιο, παίρνοντας μαζί τους όλα τα σχέδια και τις οδηγίες και πριν εκπαιδεύσουν το προσωπικό. Το ΚΚΑ έμεινε στο Ελμπασάν με ένα ημιολοκληρωμένο τεράστιο συγκρότημα που δεν μπορούσε να το λειτουργήσει, όπως συνέβη και σε άλλες πόλεις με εργοστάσια σχεδιασμένα από τους Σοβιετικούς. Ο Εμβέρ Χότζα, μετά την πολιτική στροφή προς την Κίνα, ζήτησε βοήθεια από τους νέους συντρόφους, οι οποίοι έστειλαν μηχανικούς και εργοδηγούς και το 1963 γιορτάστηκε η πλήρης λειτουργία της μεγάλης μονάδας. Συνέχεια ανάγνωσης