Πορτρέτα του Χριστόδουλου Ξηρού

Standard

 του Δημήτρη Δημητρόπουλου

Ο Άγιος Γεώργιος έφιππος δρακοντοκτόνος τέλη 15ου αιώνα. Έργο άγνωστου ζωγράφου  του Χάνδακα (Βενετία, Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών).

Ο Άγιος Γεώργιος έφιππος δρακοντοκτόνος τέλη 15ου αιώνα. Έργο άγνωστου ζωγράφου του Χάνδακα (Βενετία, Ινστιτούτο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών).

Γκεβάρα, Βελουχιώτης, Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης· τα πορτραίτα τους προβάλλουν πίσω από την πλάτη του Χριστόδουλου Ξηρού, καθώς, με διάγγελμά του προς τον ελληνικό λαό, αναγγέλλει ότι ξεκινάει «νέο αντάρτικο». Τους επέλεξε άραγε ο ίδιος; Υπήρχαν ήδη ως ντεκόρ στον τοίχο όταν γυρίστηκε το βίντεο; Θέλησε να μην είναι ο τοίχος άδειος και έβαλε ό,τι βρήκε πρόχειρο, μια και, παράνομος ων, δεν είχε χρόνο να φροντίσει τη διακόσμηση; Αλλά κι αν είναι έτσι, γιατί συνυπήρχαν τα τέσσερα αυτά κάδρα; Μυστήριο. Το βέβαιο είναι ότι η συνύπαρξη των τεσσάρων δεν ενόχλησε το επανακάμψαν μέλος της 17 Νοέμβρη· το ανησυχητικό, ότι η αταίριαστη συμβίωση δεν μοιάζει να ξένισε  όσους την αντίκρισαν.

   Τι είναι όμως η φωτογραφική ή ζωγραφική απεικόνιση ενός προσώπου που αναρτάται σε ένα χώρο με δημόσια πρόσβαση,  σε ένα ιδιωτικό δωμάτιο ή στο διαδίκτυο, τον ψηφιακό παγκόσμιο τόπο ατόμων και συλλογικοτήτων; Η χριστιανική Εκκλησία, εδώ και αιώνες, έχει προτείνει ένα υπόδειγμα στους ναούς της: ιδέες, αξίες, συμπεριφορές, κανονιστικά πρότυπα βίου μετατρέπονται σε μορφές αγίων, εικονοποιούνται δηλαδή, και κατόπιν μέσω της δύναμης που έχει η ανθρώπινη μορφή διαχέονται στους πιστούς. Το μέσον είναι δηλαδή και το μήνυμα, προϋπόθεση όμως για να μεταδοθεί είναι η σταθερότητα· η κάθε μορφή οφείλει να έχει σταθερά χαρακτηριστικά, ώστε να διευκολυνθεί η ταύτιση του προσώπου με τα μηνύματα που φέρει. Όλοι οι Άι-Γιώργηδες, για παράδειγμα, πρέπει να μοιάζουν μεταξύ τους ή έστω στην απεικόνιση να υπάρχει κάποιο στοιχείο δηλωτικό της ταυτότητάς τους. Ο τρόπος αυτός μετάδοσης του μηνύματος, μέσω της αναπαράστασης προσώπων, υιοθετήθηκε κατά κόρον από εθνικά κράτη, κινήματα, πολιτικές οργανώσεις και ποικίλες όσες συλλογικότητες. Συνέχεια ανάγνωσης

Περί αμαρτημάτων και ποινών – Aπό τον Γιαγκούλα και τον Τσακιτζή μέχρι τον Χρ. Ξηρό

Standard

 του Στρατή Μπουρνάζου

Φράνσις Μπέικον, "Αυτοπροσωπογραφία", 1972

Φράνσις Μπέικον, «Αυτοπροσωπογραφία», 1972

Ένα ήταν το θέμα που μονοπωλούσε τα δελτία των οκτώ, Τετάρτη και Πέμπτη (ίσως και τις επόμενες μέρες, αλλά αυτό θα το ξέρουν  οι αναγνώστες· η ύλη των «Ενθεμάτων» κλείνει Πέμπτη βράδυ). Δεν ήταν η ελληνική προεδρία ούτε οι προφυλακίσεις για το μέγα σκάνδαλο του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου ούτε οι μίζες των εξοπλιστικών ούτε η δίκη για τη δολοφονία Λουκμάν. Ήταν η φυγή του Χριστόδουλου Ξηρού.

Για τα κανάλια, η ιστορία ασφαλώς είναι ελκυστική. Έτσι, υποθέσεις εντελώς διαφορετικές ή άσχετες ενώνονται σε μία (το τρικέφαλον «τέρας» Μαζιώτης-Ξηρός-Σακκάς), ενώ μάθαμε πλείστα όσα για τον μπαγλαμά του Ξηρού, τη συμμετοχή του σε καριώτικα πανηγύρια, την οικογένειά του, τον βίο του εντός φυλακών και άλλα πολλά. Με τον ίδιο περίπου τρόπο που στα μέσα του περασμένου αιώνα οι εφημερίδες δημοσίευαν, σε ατέλειωτες συνέχειες, λαϊκά αναγνώσματα για τον λήσταρχο Γιαγκούλα ή τον «Τσακιτζή,  εφέ του Αϊδινίου». Αν το κακό περιοριζόταν εδώ, δηλαδή στο ότι τα κανάλια ταΐζουν με άχυρα (ή φύκια) τους τηλεθεατές, περισπώντας την προσοχή τους από τα μείζονα και σημαντικά, το κακό θα ήταν μικρό. Πρόκειται όμως για κάτι πολύ σοβαρότερο. Όπως έγραψε η Κλειώ Παπαπαντολέων (tvxs, 8.1.2014) η αντιμετώπιση του θέματος γίνεται «με απόλυτη έλλειψη ψυχραιμίας και ορθολογισμού, αγνοώντας παραδειγματικά –και σχεδόν τρομακτικά– κάθε επιστημονικό εργαλείο, κάθε ίχνος επιστημονικής (νομικής, εγκληματολογικής, κοινωνιολογικής, στατιστικής) γνώσης και εμπειρίας. Μπροστά στη χαρά του ευτελούς ηθικού πανικού, του ανέξοδου αποπροσανατολισμού και της θριαμβευτικής και εύκολης επανόδου σε φοβικά, καθυστερημένα και παρωχημένα σχήματα, τίποτα δεν είναι ικανό να σταθεί εμπόδιο. Όπως είπε και “έμπειρη” δημοσιογράφος του δικαστικού ρεπορτάζ: “Τι δουλειά έχουν οι κοινωνικοί λειτουργοί στα συμβούλια φυλακής;!”. Πραγματικά, τι δουλειά μπορεί να έχουν οι κοινωνικοί λειτουργοί με το σωφρονισμό στον 21ο αιώνα;». Συνέχεια ανάγνωσης