Κοινωνικά απόβλητα: Η ιστορία της πανκ σκηνής στην Αθήνα

Standard

συνέντευξη του Γιάννη Κολοβού στον Γιάννη Χατζηδημητράκη

Μιλάει για την πανκ υποκουλτούρα και ταυτότητα, το κλίμα της μεταπολίτευσης, την πολιτικοποίηση της πανκ σκηνής, τις μετέπειτα διαδρομές

Κυκλοφόρησε πριν από λίγο καιρό από τις Απρόβλεπτες Εκδόσεις το βιβλίο του Γιάννη Κολοβού Κοινωνικά απόβλητα. Η ιστορία της πανκ σκηνής στην Αθήνα, 1979-2015, μια εξαιρετική προσθήκη στη –μάλλον φτωχή– βιβλιογραφία των νεανικών υποπολιτισμών αμφισβήτησης αλλά και γενικότερα στην κοινωνική ιστορία της μεταπολίτευσης. Ο συγγραφέας, μέλος και ο ίδιος της πανκ σκηνής στο παρελθόν (την περίοδο 1986-1995 εξέδιδε το φανζίν Β-23 και για ένα μικρό διάστημα έπαιζε ντραμς στο πανκ συγκρότημα «Κοινωνικά Απόβλητα») δεν περιορίζεται μόνο στην καταγραφή της ιστορικής πορείας της σκηνής, αλλά με εργαλεία από τις επιστήμες της κοινωνιολογίας και της κοινωνικής ανθρωπολογίας, παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη μελέτη της πανκ υποκουλτούρας, του αξιακού της συστήματος και της πανκ ταυτότητας ως βιωμένης εμπειρίας. Με την ευκαιρία της κυκλοφορίας της μελέτης αυτής, μιλήσαμε με τον συγγραφέα.

Γ.Χ

Η πανκ σκηνή στην Ελλάδα αρχίζει να συγκροτείται σε μια εποχή υποχώρησης της έντονης πολιτικοποίησης της πρώτης μεταπολιτευτικής περιόδου, δημιουργίας ευρύτερων κοινωνικών συναινέσεων και ανόδου του βιοτικού επιπέδου. Πώς επηρέασε τη συγκρότηση της πανκ ταυτότητας αυτό το πολιτικοκοινωνικό κλίμα;

Το συγκρότημα Αδιέξοδο σε μια από τις πρώτες αυτοοργανωμένες συναυλίες των πανκ της Αθήνας, σε ένα σινεμά στα… Μέγαρα, 13.1.1985. Φωτογραφία: Γιώργος Τουρκοβασίλης.

Το συγκρότημα Αδιέξοδο σε μια από τις πρώτες αυτοοργανωμένες συναυλίες των πανκ της Αθήνας, σε ένα σινεμά στα… Μέγαρα, 13.1.1985. Φωτογραφία: Γιώργος Τουρκοβασίλης.

Το 1979-80, όταν εμφανίστηκαν οι πρώτοι πανκ στην Αθήνα, η εικόνα που είχε ο μέσος πολίτης διέφερε κατά πολύ από τις εκ των υστέρων κρίσεις μας. Τότε ο κόσμος έβλεπε στο σινεμά ταινίες όπως το Θανάση σφίξε κι άλλο το ζωνάρι, η αστυνομία σκότωσε τον Ι. Κουμή και τη Στ. Κανελλοπούλου στις 16.11.1980, ο απόηχος των καταλήψεων των σχολών δεν είχε σβήσει. Η Μεταπολίτευση ήταν ένα πεδίο υπό διαπραγμάτευση – ή, ακριβέστερα, μια φάση εν εξελίξει είτε προς τα δεξιά είτε προς τ’ αριστερά για τους ανθρώπους της εποχής. Οι δεκαπεντάχρονοι πανκ δεν είχαν βιώσει συνειδητά τη δικτατορία και, με το όλο το θράσος της εφηβείας, έβλεπαν τη σταδιακή ωρίμανση της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας, ακόμα και μετά την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ, ως «μπασταρδοκρατία» κραυγάζοντας «για ποια ελευθερία μιλάμε»; Βεβαίως, οι θέσεις και η στάση τους αυτή δεν είχαν προκύψει από κάποια εμπεριστατωμένη μελέτη της κοινωνίας και της ιστορίας. Πώς θα μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο άλλωστε από μαθητές γυμνασίου και λυκείου; Αυτό που γνώριζαν ήταν ό,τι ζούσαν καθημερινά: ο αστυνομικός που πηγαίνει τους πιτσιρικάδες με την παράξενη εμφάνιση στο τμήμα «για εξακρίβωση στοιχείων» (κι έριχνε και «καμιά φάπα» στο μεταξύ), ο μαθηματικός που ξεφυλλίζει βασανιστικά τον κατάλογο για να δει ποιον θα σηκώσει στον πίνακα και η «θείτσα» φιλόλογος, η γλώσσα της ΚΝΕ που δεν καταλάβαιναν, οι πολιτικοί που ήταν όλοι γέροι, οι παντόφλες του πατέρα τους, η ρόμπα της μάνας τους και η ελληνική ταινία του Σαββάτου, το γεγονός πως το εισιτήριο που δεν είχαν για να μπουν στο φεστιβάλ Rock in Athens, να δουν τους Clash, ήταν γι’ αυτούς μια λεπτομέρεια που λυνότανε με «ντου» – όλα αυτά αποτελούσαν το «πολιτικοκοινωνικό κλίμα» που επηρέασε τη συγκρότηση της πανκ ταυτότητας! Συνέχεια ανάγνωσης