Ο σύντροφός μας Αλέκος Λύτρας

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Χαρακτικό του Γιάννη Κεφαλληνού, από τους «Σκλάβους πολιορκημένους» του Κώστα Βάρναλη.

Σήμερα, αν έχω καταλάβει καλά, οι αριστεροί και οι αριστερές της δικιάς μας –πάλαι ποτέ ενιαίας, προ Ιουνίου, συριζαϊκής Αριστεράς– αισθάνονται, αν μη τι άλλο, κάποια αμηχανία. Μια αμηχανία που δεν έχει να κάνει, πρωτίστως, με τα πρόσωπα, αφού διαχέεται ανεξάρτητα με το τι ψηφίζει ο καθένας, και εμφανίζεται, λανθάνουσα έστω, και σε δήμους ή περιφέρειες με λαμπρούς υποψήφιους και υποψήφιες. Με τι σχετίζεται λοιπόν;

Πρώτα απ’ όλα, ασφαλώς με την πολυδιάσπαση. Η διάσπαση του ΣΥΝ και στη συνέχεια η διάρρηξη της συμμαχίας του ΣΥΡΙΖΑ, που καθρεφτίζονται και στις σημερινές εκλογές, ήταν μια μεγάλη οπισθοδρόμηση, πολιτικά, οργανωτικά, ψυχολογικά. Κι αυτό γιατί ο ενιαίος ΣΥΝ και ο ενιαίος ΣΥΡΙΖΑ υπήρξαν μεγάλη ευκαιρία –έστω κι αν δεν πραγματώθηκε ποτέ– για πολλά: πρώτον, ευκαιρία ώστε η ανανεωτική και κινηματική Αριστερά να αποκτήσει κοινωνική δικτύωση σε όλη την Ελλάδα, να μη μείνει ες αεί στρατιά με στρατηγούς χωρίς στρατιώτες· δεύτερον, για μια νέα πολιτική σύνθεση, μέσα από τη θέρμη της πολιτικής εμπιστοσύνης που θα μπορούσε να λιώσει τασικές και συνιστωσιακές περιχαρακώσεις· τρίτον, το βήμα ώστε ένας ολόκληρος αριστερός κόσμος της μεταπολίτευσης, που καλλιεργούσε πια την πολιτική στο κηπάκι του, να επανέλθει στην κεντρική σκηνή. Την πολυδιάσπαση βέβαια δεν μπορούμε να την ξεπεράσουμε με ξόρκια υπέρ της ενότητας, ούτε ελεεινολογώντας το κακό το ριζικό μας, ούτε με οξυγονοκολλήσεις προ των «βαρβάρων»· μπορούμε όμως, τουλάχιστον, να μην καταστρέφουμε τους πολιτικούς και ψυχικούς δεσμούς που μας συνδέουν με τους συντρόφους της άλλης πλευράς, όπου κι αν βρίσκονται: στη Δημοκρατική Αριστερά, στο Μέτωπο, την Ανταρσύα — και τούμπαλιν, βέβαια. Δεν εννοώ ισορροπισμούς, τσιριμόνιες αβροφροσύνης, απουσία κριτικής και υποκριτικές συναινέσεις· εννοώ ότι, παρά τις διαφωνίες και τις συγκρούσεις, αυτός ο ιστός, ένας χώρος επαφής και συζήτησης, είναι όρος ύπαρξης για όλους μας.

Πέρα όμως από τον κατακερματισμό, υπάρχει, πιστεύω, και ένας βαθύτερος λόγος για την αμηχανία: δεν έχει γίνει ξεκάθαρο, όχι μόνο στις «πλατιές λαϊκές μάζες» αλλά ούτε στους αριστερούς και τις αριστερές ψηφοφόρους, σε τι συμπυκνώνεται η αριστερή αντίληψη για την αυτοδιοίκηση.

Και όμως, δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε την πυρίτιδα. Η αντίληψη αυτή, που την προβάλλουν, λόγω και έργω, οι καλύτεροι συνδυασμοί μας σε όλη τη χώρα, έχει οικοδομηθεί, λειψή έστω, με ατέλειες και προβλήματα, εδώ και χρόνια, μέσα από εμπειρίες σε δήμους, επιστημονικές συμβολές, κινηματικές κατακτήσεις και προσωπικές διαδρομές· και είναι μια αντίληψη που πάει πολύ πέρα τόσο από το ξερό «Αντισταθείτε στο Μνημόνιο» όσο και από τη χρηστή διαχείριση και τις δενδροφυτεύσεις. Προφανώς, δεν έχει μεγάλη σχέση ούτε με την άποψη, λ.χ. του ΚΚΕ, που βλέπει τις αυτοδιοικητικές εκλογές απλώς σαν μεγάλο αγωνιστικό γκάλοπ αποδοκιμασίας των κυβερνητικών επιλογών, ούτε με την αντίληψη ότι πρέπει να «σηκώσουμε τα μανίκια» για να κάνουμε την πόλη να αστράφτει.

Η αριστερή αντίληψη στην οποία αναφέρομαι (ή, σωστότερα, το καλύτερο κομμάτι της, γιατί υπάρχει και ένα άλλο, το πολιτικάντικο, οι μικρομεγαλισμοί, η διαχείριση) καταφέρνει να συνθέτει το γενικό με το ειδικό, να μην περιφρονεί τα καθημερινά, τα «μικρά», από τα παγκάκια μέχρι τα πεζοδρόμια ή τους ποδηλατόδρομους, αλλά να δείχνει πώς αυτά μπορούν να μην είναι έργα εξωραϊσμού και υποκρισίας, δεντράκια κουρεμένα σε καλογεωμετρημένα σχήματα, αλλά αναπόσπαστο κομμάτι μιας συνολικής αντίληψης για την πόλη, τη ζωή και την κοινωνία. Να δείχνει, ακόμα, ότι η πολιτική του ΔΝΤ και της κυβέρνησης δεν είναι ένα αποφώλιο τέρας κάπου εκεί έξω μακριά, αλλά ότι αυτή διαπερνάει την καθημερινότητά μας: σημαίνει, λ.χ., τη διάλυση των τοπικών δομών πρόνοιας, από τα δημοτικά ιατρεία μέχρι τα ΚΑΠΗ, καθώς και τη συνολική άρνηση της έννοιας του δημόσιου, σε μια λογική «αξιοποίησης» και «ανάπτυξης». Να φανερώνει ότι η δεξιά πολιτική σημαίνει φωταγωγημένη αθλιότητα, έλατα, άρτον και θεάματα. Ότι η διεκδίκηση για πεζόδρομους, για νυχτερινή λειτουργία του μετρό ή την ανακύκλωση είναι βαθιά αριστερή στάση· όχι μόνο επειδή αφορά πάρα πολλούς, αλλά και γιατί όλα τα παραπάνω αποτελούν ψηφίδες ενός σχεδίου που αμφισβητεί έμπρακτα τον καταναλωτισμό, τη λατρεία του κέρδους, την εμπορευματοποίηση και την εξατομίκευση.

***

To άρθρο επιγράφεται, θα το είδατε, «Ο σύντροφός μας Αλέκος Λύτρας». Δεν πρόκειται για λάθος του ψηφιοθέτη ή έργο του «δαίμονα». Σ’ όποιον αναρωτιέται τι σχέση έχει με το θέμα μας, θα απαντούσα ότι δεν μπορούσα να σκεφτώ πιο ταιριαστό τίτλο. Γιατί ο Αλέκος, που πέθανε ξαφνικά στα σαρανταεννιά του την περασμένη Τρίτη, συμπύκνωνε μερικά πολύ κρίσιμα στοιχεία για την αριστερή αντίληψη που προσπαθώ να σκιαγραφήσω: το πάθος, την «πολιτική με μικρό πι» όπως λέγαμε την εποχή των Αριστερών Συσπειρώσεων, τη σύνδεση των αγώνων στη γειτονιά με τη συνολική πολιτική, την αλληλεγγύη, την Αριστερά ως στάση ζωής, την ανιδιοτέλεια, τη μαχητικότητα, την απλότητα και τη γενναιοδωρία. Στις πιο φωτεινές αναμνήσεις μας, στα πιο φωτεινά μέρη της ζωής μας, στους δρόμους της Αθήνας και τα βουνά του Μεξικού, σ’ αυτούς τους δρόμους κι αυτή την κοινωνία, όταν θέλουμε να περιγράψουμε τι σημαίνει το ομορφότερο κομμάτι της κινηματικής παράδοσης που έχει σημαδέψει τη ζωή μας, μπορούμε να φέρνουμε στο μυαλό μας έναν σπουδαίο, με όλη τη σημασία της λέξης, σύντροφο: τον σύντροφο Αλέκο Λύτρα.

 

 

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Ο σύντροφός μας Αλέκος Λύτρας

  1. Πίνγκμπακ: Πέρασε κιόλας ένας χρόνος « κάτω αριστερά

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s